IV SA/Po 535/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-09-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Donata Starosta, Sędzia WSA Monika Świerczak, Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji przyznającą zasiłek celowy w ograniczonej wysokości, uwzględniając ograniczone środki finansowe przeznaczone na pomoc społeczną oraz uznaniowy charakter świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość przyznanego zasiłku celowego, uwzględniając ograniczone środki finansowe przeznaczone na pomoc społeczną oraz uznaniowy charakter tego świadczenia. Przyznana kwota była adekwatna do zgłoszonych, niezbędnych potrzeb bytowych skarżącego, a także możliwości finansowych organu. Zakup materiałów remontowych (płytek PCV i kleju) nie został uznany za niezbędną potrzebę bytową.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o zasiłek celowy na zakup węgla, drewna, gazu, energii elektrycznej, opłat za wodę i ścieki oraz materiałów remontowych (płytek PCV i kleju). Organ I instancji przyznał zasiłek na część potrzeb, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył obie decyzje, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nadużycie uznania administracyjnego oraz brak uwzględnienia wszystkich niezbędnych potrzeb.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości. M. S. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 roku zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o pomoc finansową w formie zasiłku celowego na zakup brakującego węgla i drewna opałowego, gazu do pustej butli gazowej, doładowania bieżącej energii elektrycznej na miesiąc styczeń i luty 2021 roku, opłatę bieżącego rachunku za wodę i ścieki oraz zakup trzech kartonów płytek PCV na ścianę do kuchni, jeden worek kleju do płytek. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 roku Kierownik Działu Pomocy Samorządowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020r. poz. 1876) w związku z art. 15o ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z 11 lipca 2018r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodów oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018r., poz. 1358) przyznał M. S. zasiłek celowy w kwocie [...]zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału na sezon grzewczy [...], napełnienia butli gazowej, doładowania licznika przedpłatowego energii elektrycznej oraz uregulowania rachunku za zużycie wody i odprowadzenie ścieków. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, że wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe wynoszące dla osoby samotnie gospodarującej [...] zł miesięcznie. Organ przywołał treść przepisów dotyczących zasiłku celowego oraz podał szczegółowe wyliczenia uzasadniające przyznanie świadczenia w kwocie [...]zł. Od powyższej decyzji Pan M. S. złożył odwołanie zaskarżając ją w całości i wniósł o jej uchylenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2021 roku zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w oparciu o rodzinny wywiad środowiskowy organ ustalił sytuację rodzinną, mieszkaniową, finansową, zdrowotną wnioskodawcy uzasadniającą przyznanie zasiłku celowego. Pan M. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu i nie ma żadnego źródła dochodu, prócz przyznanego zasiłku stałego w wysokości [...] zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreślało, że świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. W takim przypadku organ ma obowiązek przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, tak aby rozstrzygnięciu nie można zarzucić dowolności. Organ wskazał, że wnioskodawca nie przekroczył kryterium dochodowego przyznania zasiłku celowego, które wynosiło [...] zł i tym samym spełnił co do zasady przesłanki do przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Organ wskazał na problem jakim jest niewystarczająca ilość środków finansowych dostarczanych na wykonywanie zadań z zakresu pomocy społecznej i związane z tym ograniczenia w sposobie realizowania potrzeb beneficjentów. W roku budżetowym 2021 na zasiłki i pomoc w naturze przeznaczono [...] zł. Ś. wysokość zasiłku w miesiącu grudniu 2020 roku wynosiła ok. [...] zł. Zdaniem Kolegium przyznana wnioskodawcy wysokość zasiłku była adekwatna do celów na jakie została przyznana, mianowicie w zakresie dofinansowania zakupu doładowania do licznika energii elektrycznej, opłacenia bieżącego rachunku za wodę i ścieki, napełnienia butli gazowej oraz zakupu brakującego węgla i drewna opałowego w wysokości 50% miesięcznych kosztów. Pismem z dnia [...] maja 2021 roku M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji ja poprzedzającej organu I instancji. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego tj. art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, a także przepisy postępowania art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 i art. 136 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 roku ustanowiony w drodze prawa pomocy pełnomocnik skarżącego r.pr. A. K. uzupełniła odwołanie skarżącego zarzucając naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej i w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej; art. 8 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasady bezstronności i zasady równego traktowania, polegające na stygmatyzowaniu skarżącego; art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez brak wskazania przez organ faktów, które uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł; art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez nadużycie uznania administracyjnego; art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej przez niezastosowanie zasady, że na organie ciąży obowiązek dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Dodatkowo wniosła o przeprowadzenie dowodu z dołączonych do pisma dokumentów. Pełnomocnik skarżącego domagała się uchylenia decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, w części odmawiającej przyznania wnioskowanego świadczenia ponad kwotę przyznaną oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przypisanych. Pełnomocnik wskazała, że organ nie dokonał analizy możliwości finansowych skarżącego, a organ II instancji wręcz stygmatyzował skarżącego ujawniając swoją niechęć. Zdaniem pełnomocnika wydane w sprawie decyzje i ich uzasadnienia nie odpowiadały wymogom przepisów K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2315), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym wskazać należy, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami i powołaną podstawą prawną. Wskazać należy, że sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 22 lipca 2021r. Strony zostały poinformowane o powyższym trybie rozpoznania sprawy oraz złożenia w terminie 7 dni ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które mogłyby być złożone lub podniesione na rozprawie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020, poz. 1876 – dalej jako: "u.p.s.") oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021., poz. 735 – dalej jako: "K.p.a."). Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 roku, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 2021 roku przyznającej skarżącemu zasiłek celowy w wysokości [...] zł. Z przepisu art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. wynika, iż zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Oczywistym jest, że przepis ten zawiera przykładowe cele, na które może być przeznaczony zasiłek celowy. Istotne jest, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Zmierza ona do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydawaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 505). Taki charakter decyzji oznacza, że organ administracji ma swobodę decyzyjną, co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania, polityki państwa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie powinien zbadać czy w toku postępowania zebrano w wystarczający sposób materiał dowodowy i czy wyjaśniono w sposób dokładny stan faktyczny sprawy oraz czy w kontekście poczynionych ustaleń odpowiednio zastosowano normy prawa materialnego. W przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie - czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Oczywistym jest, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego. Wydając decyzje o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem, ale i celem określonej regulacji. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2009 r., I OSK 1535/08). W ocenie Sądu organy rozpatrujące niniejszą sprawę nie uchybiły wskazanym powyżej przepisom i dyrektywom, w szczególności w wystarczającym stopniu zebrały i oceniły materiał dowodowy. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie pozostaje, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania żądanego świadczenia z pomocy społecznej, sporna natomiast jego wysokość. Dochodem strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. grudniu 2020 roku był zasiłek stały w pełnej przysługującej przepisami wysokości tj. [...] zł. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.s.p. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej § 1 pkt 1 lit" a" ustala się kryterium dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości [...] zł. Wnioskodawca spełnia, zatem kryterium dochodowe stanowiące warunek przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Kwestią sporną pozostaje w świetle treści odwołania i skargi wysokość przyznanego skarżącemu zasiłku celowego. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 2 sierpnia 2012r., sygn. I OSK 407/12, iż wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej organ winien kierować się przesłankami ustawowymi, w tym między innymi wskazaniami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. stanowiącymi, iż rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec bowiem ograniczonych środków finansowych organ nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc w zgłaszanej przez nie wysokości. Musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych. Podkreślić przy tym należy, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować zadania z zakresu pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są więc upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń. W takich sytuacjach odmowa ich przyznania w pełnym zakresie osobie ubiegającej się o tego rodzaju świadczenia może być podyktowana wyłącznie brakiem dostatecznych środków na ich pokrycie i to nawet wówczas, gdy potencjalny beneficjent, z uwagi na swoją sytuację osobistą i majątkową, spełnia kryteria niezbędne do ich otrzymania (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 2661/20; wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3404/18, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. I OSK 447/21, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl dalej CBOSA). Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W niniejszej sprawie nietrafnym jest zarzut, że w decyzji organów nie wskazano dowodów, z których wynika niemożność organu w przyznaniu wnioskowanego świadczenia w całości. Okolicznością znaną Sądowi z urzędu i wskazywaną przez organy obu instancji jest to, że środki finansowe jakimi dysponują organy nie zabezpieczają większości niezbędnych potrzeb osób uprawnionych. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 2021 roku wskazano, że w roku 2021 budżet przeznaczony na zasiłki i pomoc w naturze wynosi [...] zł, co miesięcznie daje kwotę [...]zł. Organ posiadając ograniczoną wysokość środków dokonuje ich podziału w ten sposób, że zapewnia realizację najbardziej pilnych i niezbędnych potrzeb, jak największej liczby potrzebujących. Dodatkowo wskazać należy, że powołując się na ograniczone środki przeznaczone na pomoc społeczną organ nie jest zobowiązany do przedstawiania szczegółowych wyliczeń. Stan ten należy uznany za fakt znany organowi z urzędu, który podlega zakomunikowaniu stronie (zob. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2021 roku, sygn. akt I OSK 470/21, CBOSA). W niniejszej sprawie organy obu instancji powołały się na szczegółowe wyliczenia uzasadniając prawidłowość swoich decyzji. Tym samym wskazano, że z kwoty przyznanego zasiłku celowego kwota [...]zł stanowi dofinansowanie doładowania licznika energii elektrycznej, kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do opłacenia bieżącego rachunku za wodę i ścieki, kwota [...]zł stanowi dofinansowanie do napełnienia pustej butli gazowej, kwota [...]zł do brakującego węgla i drewna opałowego. Kwoty te obliczono jako wysokość 50% kosztów poniesionych na te konkretne wydatki, co udowodniono szczegółowymi wyliczeniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji. Dodatkowo organy wskazały wysokość średniego zasiłku celowego przyznawanego przez organ I instancji, który wynosi ok. [...] zł. Wnioskodawcy organ I instancji przyznał zaskarżoną decyzją [...] zł. Wobec powyższego, niezasadny okazał się zatem zarzut skarżącego zaniechania jakichkolwiek ustaleń co do rzeczywistych możliwości finansowych organu udzielającego pomocy wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie. Podkreślić także należy, że z treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem pomocy społecznej nie jest pełne finansowanie wszystkich potrzeb uprawnionych, ale jedynie ich dofinansowanie, wspieranie osób w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb, nawet osób niepełnosprawnych mających problemy z podjęciem pracy. Słusznym więc rozstrzygnięciem organów było przyznanie skarżącemu zasiłku celowego w wysokości 50% kosztów poniesionych na poszczególne wydatki związane z zapewnieniem korzystania z mediów, takich jak prąd, woda, gaz, odprowadzenia ścieków. Nietrafny jest, zdaniem Sądu, zarzut jakoby skarżący był stygmatyzowany przez organy. Organy zgodnie z rzeczywistością wskazały, że skarżący M. S. w sposób ciągły korzysta z dostępnych w ramach pomocy społecznej świadczeń, zgodnie z przysługującym mu uprawnieniem. Zgodnie, jednak z utrwalonym orzecznictwem wykładnia przepisu art. 39 ust. 1 u.p.s. nie może prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów. Pomoc społeczna powinna być przeznaczana na zaspokajanie okresowych trudności, a nie polegać na stałym zapewnieniu środków utrzymania wnioskodawcy (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 295/08, dostępne CBOSA). Przy tym organy winny mieć na względzie wszystkie wnioski o pomoc i miarkować przyznawane świadczenia tak, aby zapewnić obywatelom równy dostęp do środków publicznych. W niniejszej sprawie skarżącemu M. S. przyznany został zasiłek celowy w kwocie [...]zł., co stanowi dwukrotność średniej wysokości takiego świadczenia przyznawanego przez organ I instancji. Dodatkowo organ I instancji wskazał, że w dniu [...] lipca 2020 roku skarżący otrzymał zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup drewna i węgla opałowego w kwocie [...]zł. Powyższa okoliczność uzasadnia miarkowanie przyznanych środków, organ jest bowiem zobowiązany do uwzględnienia niezbędnych potrzeb wszystkich wnioskodawców. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły wysokość przyznanego zasiłku celowego na podstawie całego zebranego materiału dowodowego i w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Niezasadny jest zatem zarzut zaniechania obiektywnej oceny braku możliwości finansowych skarżącego umożliwiających dopłatę ze środków własnych do realizacji uzasadnionych potrzeb bytowych oraz niepoczynienia jakichkolwiek ustaleń co do zaspokojenia potrzeb bytowych na poziomie odpowiadającym godności człowieka W tym miejscu odnieść należy się do kwestii nieuwzględnienia wniosku M. S. o przyznanie mu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup trzech kartonów płytek PCV na ścianę do kuchni oraz jednego worka kleju do płytek. Zgodnie z bowiem z treścią przepisu art. 39 ust. 1 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Z powyższego wynika, że organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełniania wszelkich żądań strony, ma on obowiązek realistycznie ocenić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne oraz czy bez uszczerbku dla zaspakajania innych niezbędnych potrzeb sfinansowanie to może nastąpić ze środków własnych wnioskodawcy (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 786/07, CBOSA). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie sposób uznać zakupu wskazanych materiałów za niezbędną potrzebę bytową w rozumieniu powyższego przepisu. Wprawdzie przepis ust. 2 art. 39 u.p.s. wymienia drobne remonty jako jeden z elementów katalogu otwartego celów, na jakie przyznawane mogą być zasiłki celowe, to w niniejszej sprawie wniosek w tym zakresie nie spełnia kryterium niezbędnej potrzeby bytowej. Służy bowiem ulepszeniu warunków mieszkania i podwyższenia standardu korzystania z niego. Cele remontowe, na które skarżący spożytkowałby zakupione płytki i klej nie są potrzebami, których niezaspokojenie niosłoby ze sobą zagrożenie dla bytu skarżącego. Z akt sprawy nie wynika, że skarżący zmuszony jest dokonać jakichkolwiek pilnych napraw w posiadanym przez niego mieszkaniu związanych z zapewnieniem możliwości korzystania z niego w ogóle. Wnioskodawca nie wykazał, że dokonanie tego remontu jest niezbędne dla zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Zdaniem Sądu, przyznany zasiłek celowy spełnia wytyczne wynikające z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. oraz uwzględnia zgłoszone i niezbędne potrzeby bytowe skarżącego, tj. zakup opału, butli gazowej, energii, wody i odprowadzanie ścieków, gazu do butli gazowej. Sąd podkreśla, że zasiłek celowy jest jedynie dofinansowaniem i nie musi pokrywać całości wydatków. Zdaniem Sądu organy obu instancji przekonująco wyjaśniły, że kwota przyznana z tytułu zasiłku celowego jest adekwatna zarówno do potrzeb skarżącego, jak i możliwości organu, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W miejscu dodać należy, że pozbawiony uzasadnienia okazał się zarzut sformułowany w punkcie 1 lit e pisma procesowego z [...] sierpnia 2021r., albowiem organy nie zarzucały wnioskodawcy braku współpracy z pracownikiem organu i okoliczności tej nie uczyniły za podstawę od odmowy przyznania zasiłku celowego w pozostałej części. Wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego do pisma z dnia [...] sierpnia 2021 roku w postaci zaświadczeń lekarskich oraz opinii biegłego lekarza sądowego o stanie zdrowia M. S.. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uzupełniające postępowanie dowodowe w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma charakter wyjątku, a jego przeprowadzenie pozostawiono uznaniu sądu. W przedmiotowej sprawie nie było konieczności przeprowadzania wskazanych dowodów albowiem nie wnosiły one niczego nowego do sprawy. Nadto przedmiotem oceny organów i Sądu nie była kwestia wysokości zasiłku celowego odnoszącego się do stanu zdrowia skarżącego. W niniejszej sprawie organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, gdyż podjęły wszelkie wymagane przez ustawę o pomocy społecznej niezbędne działania do ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji. Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły przepisów postępowania, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i uzasadniły swoje rozstrzygnięcie. Przyznana pomoc pomimo, że nie spełnia oczekiwań skarżącego, została przyznana w zakresie adekwatnym zarówno do potrzeb skarżącego, jak również wysokości środków finansowych posiadanych na ten cel przez organ pomocy społecznej. Zaskarżone decyzje są zgodne z przepisami prawa i zostały wydane po przeprowadzeniu przez organy postępowania administracyjnego, zgodnie z jego naczelnymi zasadami i celem tego postępowania. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znalazł jakichkolwiek podstaw normatywnych do ich uchylenia. Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić, jak Sąd orzekł w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło