II SA/Sz 578/20

WyrokWSA w Szczecinie2020-12-03

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy informacja o uzależnieniu od alkoholu, stwierdzona w opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, stanowi wystarczającą podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami?
Ratio decidendi
Informacja o uzależnieniu od alkoholu, stwierdzona w opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej na potrzeby innego postępowania, stanowi wiarygodną podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia. Celem tych badań jest weryfikacja wątpliwości organu, a nie przesądzanie o istnieniu przeciwwskazań.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta o skierowaniu P. L. na badania lekarskie, ze względu na informację o uzależnieniu od alkoholu stwierdzonym w opinii sądowo-psychiatrycznej. Skarżący kwestionował zasadność tej decyzji, podnosząc, że jego stan zdrowia nie budzi zastrzeżeń, a przedłożone dokumenty potwierdzają jego abstynencję i zdolność do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że opinia psychiatryczna stanowiła wystarczającą podstawę do skierowania na badania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej przywoływanej jako "k.p.a.") oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 3411, dalej przywoływanej jako "u.k.p."), po rozpatrzeniu odwołania P. L., dalej przywoływanego jako "skarżący", od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], nakładającej na skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B, obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, z powodu wystąpienia uzasadnionych zastrzeżeń, co do jego stanu zdrowia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wydanie decyzji Kolegium poprzedziło ustalenie następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Prezydent Miasta S. skierował P. L. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z powzięciem informacji o budzącym uzasadnione zastrzeżenia stanie zdrowia skarżącego, co wynikało z pisma Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej S. - [...] w S. z dnia [...] marca 2019 r., o wszczęcie postępowania w sprawie o skierowanie na badania lekarskie. W motywach wniosku Prokurator Rejonowy wskazał, iż w toku postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu dopuszczono dowód z opinii sądowo - psychiatrycznej sporządzonej przez lekarzy psychiatrów z dnia [...] stycznia 2019 r., w której biegli stwierdzili u badanego uzależnienie od alkoholu. Takie rozpoznanie, w ocenie organu I instancji, uzasadniało zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, stanowiąc wiarygodną podstawę skierowania na badania lekarskie. Tylko bowiem orzeczenie lekarskie wydane po dokładnej analizie aktualnego stanu zdrowia kierowcy umożliwi ocenę jego zdolności psychofizycznych do kierowania pojazdami. W odwołaniu z dnia [...] marca 2020 r., P. L., wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając decyzji naruszenie przepisów: art. 107 § 3 oraz art. 7, art. 8, art. 75 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i pobieżną analizę dowodów zebranych w niniejszej sprawie, z arbitralnym rozstrzygnięciem wszelkich wątpliwości na niekorzyść skarżącego - bez należytego i wszechstronnego wyjaśnienia takiego stanu rzeczy; poczynienie całkowicie dowolnych ustaleń, niewynikających w żaden sposób ze zgromadzonego materiału dowodowego; organ uznał wprawdzie, że strona od [...] lipca 2018 r. utrzymuje całkowitą abstynencję, aczkolwiek jego długoletnia choroba alkoholowa mogła wpłynąć na zdolność do kierowania pojazdami, przy czym organ nie określił w jaki sposób dawne uzależnienie miałoby wpłynąć na zdrowie skarżącego i jakie jego przejawy w aspekcie zdrowia psychicznego budzą uzasadnione zastrzeżenia po upływie dwóch lat od zaprzestania używania przez skarżącego alkoholu; nadto żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący cierpiał na długoletnią chorobę alkoholową; w ocenie strony jest to całkowicie wymysł organu, który nie dysponuje jakimkolwiek dokumentem bądź innym dowodem, który pozwalałby stwierdzić od kiedy skarżący cierpiał na chorobę alkoholową i że miała ona charakter długoletni; wreszcie przedstawione w sprawie dowody z licznych badań i zaświadczeń lekarskich wykonywanych na potrzeby pracodawcy adresata decyzji zaprzeczają całkowicie twierdzeniom organu, iż przebyte uzależnienie od alkoholu w jakikolwiek bliżej nieokreślony sposób wpływa negatywnie na stan zdrowia skarżącego. Kolegium w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji, utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji przywołało przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. i wskazało, że norma kompetencyjna, na podstawie której realizowany jest obowiązek z niego wynikający została zawarta w przepisie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Organ zwrócił uwagę na niekonsekwencję w zakresie podstaw podlegania badaniu lekarskiemu, i podstaw skierowania na badania lekarskie, te ostatnie bowiem ustanawiają w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. kryterium uzasadnionego zastrzeżenia co do stanu zdrowia, natomiast te z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. ograniczają podleganie obowiązkowi poddania się badaniom w razie istnienia uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Zważywszy jednak na wypowiedzianą wprost w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., regułę eliminującą kryterium poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia, zakresem postępowania odwoławczego objęte winno być ustalenie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Kolegium wskazało, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, nasuwają okoliczności wskazane we wniosku Prokuratora Rejonowego z dnia [...] marca 2019 r., znajdujące usprawiedliwione podstawy w załączonym do akt sprawy dowodzie z opinii sądowo - psychiatrycznej z dnia [...] stycznia 2019 r. (wyciąg), w której biegli rozpoznali u P. L. uzależnienie od alkoholu. Zdaniem organu odwoławczego dowód ten uznać należy za wiarygodną podstawę dokonanych ustaleń faktycznych. Opinia wydana została bowiem przez osoby legitymujące się specjalistyczną wiedzą w ocenianym zakresie, a wnioski z niej wynikające potwierdzają słuszność założenia zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony, których to weryfikacja pod kątem zdolności psychofizycznych do prowadzenia pojazdów silnikowych stała się w obliczu analizowanego dowodu konieczną. Powołując się na pogląd zawarty w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 65/13 Kolegium wskazało, że "Oparta na opinii sądowo-psychiatrycznej, wydanej na potrzeby prowadzonej przez prokuratora sprawy karnej, informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, w której to biegli zgodnie rozpoznają u niego uzależnienia od substancji psychoaktywnych, stanowi informację wiarygodną, a zatem uzasadniającą wydanie decyzji w oparciu o (dopisek sądu: przepis uchylony) art. 122 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym. Przepis ten ma zastosowanie niezależnie od ustalenia, czy powstanie zastrzeżeń nastąpiło w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu podczas wykonywania przez daną osobę uprawnioną zindywidualizowanej czynności faktycznego kierowania pojazdem, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje, uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości co do posiadania przez konkretnego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, mają źródło w innych okolicznościach. (...)". Teza ta, zdaniem Kolegium, potwierdza słuszność dokonanej przez organy orzekające w niniejszej sprawie oceny podstaw faktycznych skierowania na badania lekarskie i jakkolwiek dotyczy stwierdzonego u kierowcy uzależnienia od substancji psychoaktywnych, to niewątpliwie pozostaje adekwatna do stwierdzonego przez biegłych, w realiach rozpatrywanej sprawy, uzależnienia od alkoholu, nasuwającego wątpliwości co do rozsądnej oceny jego skutków, ewentualnego braku woli w kontrolowaniu picia alkoholu i braku kontroli zachowań osoby po spożyciu alkoholu, jak też nade wszystko co do oceny zdolności skarżącego powstrzymywania się od podejmowania czynności niedozwolonych po spożyciu alkoholu, w szczególności zaś istotnego z punktu widzenia ocenianego przedmiotu powstrzymywania się od kierowania pojazdem na drodze publicznej. Wprawdzie tolerancja organizmu na alkohol jest kwestią bardzo indywidualną zależną od dyspozycji psychofizycznej konkretnej osoby jak również częstotliwość picia, to jednak rozpoznanie u strony uzależnienia od alkoholu uzasadnia, zdaniem organu, wątpliwość co do wpływu tej choroby na zdolność do kierowania pojazdami i bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym. W ocenie Kolegium, powołany wyżej przepis art. 99 ust. 2 pkt 1 lit b u.k.p pozwala na wydanie decyzji w sprawie skierowania na badania lekarskie na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego sprawy, a zatem wystarczającą podstawą takiej decyzji jest informacja zawarta we wniosku Prokuratora Rejonowego nasuwająca zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Żaden przepis analizowanej ustawy, w zakresie podstaw skierowania na badania lekarskie, nie nakazuje ustalenia pewnego powiązania konkretnego schorzenia, uzależnienia, dysfunkcji czy też choroby z umiejętnościami i predyspozycjami kierowcy do bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym. Ostateczna weryfikacja tej zdolności następuje dopiero wskutek specjalistycznych badań lekarskich. Omawiając wartość dowodową tego dokumentu, Kolegium argumentowało, iż nie pozbawia tego waloru fakt sporządzenia dowodu na potrzeby innego postępowania, w związku z innym zdarzeniem, niestanowiącym naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dowód ten mieści się bowiem, jak wyżej wskazano w ramach dopuszczalnej podstawy wydania decyzji w sprawie skierowania na badania lekarskie, będąc wystarczającą informacją dla organu właściwego w sprawie skierowania. Stwierdzenie tam zawarte, w ocenie Kolegium, jest wystarczającą podstawą do skierowania na badania lekarskie, celem ustalenia stopnia aktualnej zdolności odwołującego się do pozostawania bezpiecznym uczestnikiem ruchu drogowego, nie stwarzającym potencjalnego zagrożenia dla samego siebie, ani też innych jego uczestników. Organ odwoławczy dodał, że nie ma możliwości odstąpienia od skierowania na badania lekarskie w razie ziszczenia się przesłanek przepisu zacytowanego na wstępie, albowiem zawiera on normę bezwzględnie obowiązującą, nakazującą postąpić w sposób w nim określony, nie pozostawiającą swobody uznania organom administracji publicznej i uzależnienia rozstrzygnięcia od jakichkolwiek innych okoliczności pozostających poza zakresem przepisu. Stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu drogowego, a niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem powodującym zagrożenie dla tego bezpieczeństwa. Analizowana regulacja o charakterze prewencyjnym jest konsekwencją ochrony uczestników ruchu drogowego, w tym także będących potencjalnym źródłem zagrożenia, jak też wynikającym stąd obowiązkiem czuwania nad bezpieczeństwem w ruchu drogowym, stanowiąc niejednokrotnie, w tym konkretnym przypadku wobec odwołującego się uciążliwość, jakkolwiek uzasadnioną wagą chronionego dobra. Powyższe twierdzenie Kolegium podparło odwołaniem się do treści § 4 i 5 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1659) oraz punktów 5, 6 i 7 załącznika nr 4 do tego rozporządzenia i wskazało, że przepisy te stosuje się niezależnie od podstawy skierowania na badania lekarskie, co pozwala domniemywać, iż efekt tych badań w postaci orzeczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami stanowi wiarygodną podstawę uznania, iż kierowca tak przebadany nie stanowi zagrożenia w bezpiecznym uczestniczeniu w ruchu drogowym, w każdym z ustawowych aspektów objętych tym badaniem. Z tych powodów, zdaniem organu odwoławczego, załączone do akt sprawy orzeczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania określonej pracy, jak też zaświadczenia o odbyciu terapii przeciwalkoholowej nie mogą stanowić samoistnej podstawy do odstąpienia od poddania skarżącego badaniom lekarskim. Dokumenty te będą niewątpliwie istotnymi dla lekarza orzecznika dowodami pozwalającymi na pełną i wiarygodną ocenę aktualnych predyspozycji psychofizycznych skarżącego do bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym, jako kierowcy. W realiach niniejszej sprawy tylko badanie przeprowadzone przez lekarza specjalistę uprawnionego do badania w zakresie medycyny pracy lub medycyny transportu (art. 77 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami), przy czym w warunkach przepisu art. 75 ust. 1 pkt 3-5 u.k.p. i § 10 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, lekarza uprawnionej jednostki, jaką jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy, stanowić może wiarygodną podstawę uznania braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Kolegium nadmieniło również, że stwierdzenie przez biegłych lekarzy psychiatrów aktywnej formy uzależnienia od alkoholu, jako wiarygodnej podstawy tych zastrzeżeń, jest okolicznością wymagającą szczegółowej oceny przez lekarza uprawnionego, pod kątem zdolności psychofizycznej adresata do kierowania pojazdami, przy uwzględnieniu pełnej dokumentacji chorego w tym zakresie. Organ podkreślił również, że ustanowiony tryb weryfikacji stanu zdrowia kierowcy prowadzący do wydania orzeczenia lekarskiego stanowi odstępstwo od ogólnych reguł dowodzenia faktu i jego oceny w postępowaniu administracyjnym, ujętych w art. 75 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Z woli ustawodawcy wyrażonej w powołanych wyżej przepisach ustawy o kierujących pojazdami dowodem na okoliczność istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami jest orzeczenie lekarskie, wydane przez właściwe jednostki, według kryterium podstawy prawnej poddania kierowcy badaniu lekarskiemu (art. 75 ustawy o kierujących pojazdami). Kolegium podsumowując swoje rozważania wskazało, że przedłożone przez skarżącego dokumenty wymagają oceny lekarza orzekającego w analizowanym zakresie, nie ma możliwości samodzielnego orzekania o predyspozycjach kierowcy przez organ administracji właściwy w sprawie. Nie zgadzając się z oceną zawartą w powyższej decyzji organu II instancji, P. L. zaskarżył ją w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając, że przy jej wydaniu naruszono przepisy postępowania mające wypływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez: - brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do oparcia rozstrzygnięcia w całości o jeden dowód - opinię sądowo- psychiatryczną z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz całkowitego pominięcia przy rozstrzygnięciu pozostałych dowodów; zaniechanie ustalenia okoliczności mającej kluczowe znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy - tego czy istniały uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego w czasie wydawania decyzji, tj. w marcu 2020 r. z jednoczesnym ograniczaniem się wyłącznie do ustalenia tego, że w dniu [...] stycznia 2019 r. biegli psychiatrzy w opinii sądowo - psychiatrycznej stwierdzili u badanego uzależnienie od alkoholu; sprzeczną z zasadami logiki ocenę dowodu w postaci opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] stycznia 2019 r. i przyjęcie, że wynika z niej aktywne uzależnienie od alkoholu skarżącego, podczas gdy z treści samej opinii wynika, że P. L. po raz ostatni alkoholu używał [...] lipca 2018 r. Nadto opinia ta wprost stwierdza, że skarżący nie cierpi na żadne choroby psychiczne, upośledzenie umysłowe, lub inne kliniczne zaburzenia poznawcze, co prowadzi do wniosku, że wbrew ustaleniom organu nie wynikają z niej jakkolwiek przeciwskazania do kierowania pojazdem przez skarżącego; zaniechanie dokonania oceny dowodów przedłożonych przez skarżącego potwierdzających jego wieloletnią wstrzemięźliwość od alkoholu, tj. m.in. zaświadczenia o ukończeniu dobrowolnej terapii uzależnień, zaświadczeń lekarskich i zaświadczeń od pracodawcy, a także składanych w toku postępowania wyjaśnień przez skarżącego; całkowite pominięcie w uzasadnieniu i przy rozpoznaniu sprawy okoliczności ustalonej w decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2020 r., która została utrzymana w mocy przez SKO, iż P. L. utrzymuje obecnie abstynencję, co potwierdzały m.in.: złożone przez niego w [...] listopada 2019 r. oświadczenie, opinia sądowo-psychiatryczna Prokuratury z dnia [...] stycznia 2019 r. i zaświadczenie z Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej - Ośrodka Terapii Uzależnień od Alkoholu; błędne przyjęcie przez organ, że ustanowiony tryb weryfikacji stanu zdrowia kierowcy, prowadzący do wydania orzeczenia lekarskiego stanowi odstępstwo od ogólnych reguł dowodzenia faktu i jego oceny w postępowaniu administracyjnym, ujętych w art. 75 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł: - na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o dopuszczenie uzupełniającego dowodu w postaci dokumentu - zaświadczenia z dnia [...] czerwca 2020 r., wydanego przez kuratora zawodowego Sądu Rejonowego [...] w [...] - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2020 r.; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sprawę niniejszą sąd rozpoznał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) stanowi z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. z 2020 r., poz.256), dalej zwanej "ustawą" , starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Decyzję taką, zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, starosta wydaje z urzędu, na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych. Z przywołanego art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by skierować go na przedmiotowe badanie. Mowa jest w nich bowiem tylko o tym, że muszą być one "uzasadnione", co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany przepis. W rozpoznawanej sprawie podstawę wszczęcia postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie stanowił wniosek Asesora Prokuratury Rejonowej [...] zawierający informację o sporządzonej w dniu [...] stycznia 2019 r. opinii sądowo – psychiatrycznej na potrzeby innego postępowania. W opinii tej biegli psychiatrzy stwierdzili u skarżącego uzależnienie od alkoholu, doświadczanie silnego pragnienia przyjmowania alkoholu, drążenie przez głód alkoholowy oraz regulowanie życia emocjonalnego za pomocą alkoholu. Z akt sprawy oraz twierdzeń samego skarżącego wynika natomiast, że we wrześniu 2018 r. zakończył terapię w Ośrodku Terapii Uzależnień od Alkoholu w S. oraz, że ostatni raz alkohol spożywał w lipcu 2018 r. Skarżący przedłożył w postępowaniu administracyjnym wydane w roku 2019 opinie lekarską i psychologiczną stwierdzające brak przeciwskazań lekarskich i psychologicznych do pracy na wysokościach do 3 m jako operator suwnicy. W ocenie skarżącego, treść tych dokumentów podważa wnioski opinii- sądowo psychiatrycznej a tym samym zasadność skierowania go na badania lekarskie mające na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przy interpretacji, opisanej w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, przesłanki uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, na co prawidłowo zwróciły uwagę organy orzekające w sprawie, należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach (tak np. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1051/16, dostępne tak jak inne powołane orzeczenia w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sprawie zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego pochodziły z wiarygodnego źródła oraz były uprawdopodobnione stosowną dokumentacją. Skoro zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego dotyczą alkoholu, stwierdzonego ww. opinią sporządzoną przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, to nie może budzić wątpliwości, że nałóg ten może mieć wpływ na samopoczucie psychiczne, emocjonalne, czy sprawność ruchową i intelektualną. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że zaszła w takim stanie rzeczy konieczność przeprowadzenia badania lekarskiego przez osobę, która jednoznacznie stwierdzi, czy uzależnienie skarżącego od alkoholu, opisane w opinii, może stanowić przeciwskazanie do kierowania przez skarżącego pojazdami. Skarżący przedłożył w postępowaniu administracyjnym dowody na okoliczność możliwości wykonywania pracy na wysokości. Należy jednak mieć na uwadze, że zaświadczenia te pochodzą z roku 2019 i tylko dotyczą pracy w warunkach w nich opisanych. Nie pochodzą natomiast od lekarza uprawnionego do badania kierowców, który stan zdrowia analizuje pod kątem przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Jednym z aspektów takiego badania jest ocena zdolności do kierowania pojazdami osób, które nawet w przeszłości były uzależnione od alkoholu. Jak już wyżej sąd stwierdził, organy dokonując oceny zaistniałej w tej sprawie sytuacji, miały na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, tj. zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest bowiem czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym pozostaje by wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg. Podkreślić powtórnie należy, że ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2014 r. o sygn. akt I OSK 584/13, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 maja 2014 r. o sygn. akt II SA/Rz 285/14). Podsumowując, w ocenie sądu, organy orzekające w sprawie przeprowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, który okazał się wystarczający do jej rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że zarzuty te okazały się niezasadne. Nieprawidłowe jest przede wszystkim stanowisko, w którym skarżący stwierdza, iż kluczowy dowód w sprawie, którym jest opinia sądowo- psychiatryczna – nie dotyczy przestępstwa związanego z prowadzeniem pojazdu pod wpływem alkoholu lub innego przestępstwa związanego z ruchem pojazdów. Tymczasem, w każdej sprawie, w której właściwy organ administracji poweźmie informację o uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia i wątpliwości co do zdolności prowadzenia przez daną osobę pojazdów, ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie. Przy czym przesłanką wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie nie jest wykazanie, że w odniesieniu do jego stanu zdrowia istnieją przeciwwskazania lekarskie, ale, iż istnieją w tym względzie uzasadnione zastrzeżenia. Stwierdzenie tej okoliczności możliwe jest wyłącznie poprzez badanie lekarskie przez uprawnionych lekarzy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło