I SA/Gd 510/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 do 30 listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 stycznia 2021 r. nr [...] Decyzją z dnia [...] 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020, poz. 374, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o COVID" utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2021 r., znak: [...] odmawiającą R.A. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, za okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: R.A. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o przyznanie mu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za listopad 2020 roku, wskazując że prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 93.21.Z. Decyzją z dnia [...] 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, za okres od dnia 1 listopada 2020 roku do dnia 30 listopada 2020 roku, wskazując iż jednym z warunków, które musiał spełnić, aby skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek było, aby przychód z przeważającej działalności prowadzanej wg PKD na dzień 30 września 2020 r. uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego z tej samej działalności w listopadzie 2019 r. Podany we wniosku PKD 93.21.Z nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie wg stanu na dzień 30 listopada 2020 r. lub na 31 października 2020 r. tzn., że strona w listopadzie 2020 r. nie wykonywała działalności z kodem 93.21.Z. Zgodnie z danymi znajdującymi się w bazie GUS oraz CEIDG w dniu 26 października 2020 r. dokonano zmiany w zakresie rodzaju przeważającej działalności z kodu PKD 93.21.Z na 90.01.Z. W związku z powyższym wystąpił brak możliwości stwierdzenia spadku przychodu pomiędzy listopadem 2020 r. a listopadem 2019 r. z tej samej działalności oraz spełnienia jednego z warunków otrzymania zwolnienia ze składek. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący wyjaśnił, że zmiana kodu przeważającej działalności była tylko zmianą kosmetyczną, która nie wpłynęła w żaden sposób na zmianę uzyskanych przychodów. Aktualny kod jest kodem przeważającym od samego początku działalności tj. od 10 maja 2019 r. Działalność cały czas jest niezmienna i przychód z 2019 r. jak i przychód z 2020 r. jest z tej samej działalności. Decyzją z dnia [...] 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 31 zq ust. 8 ustawy o COVID utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2021 r. i stwierdził, że stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Na decyzję organu utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2021 r. R.A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał, że spełnia przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 roku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga R.A. jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu, są decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którymi organ odmówił stronie skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 stycznia 2021 r. stanowi art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, zgodnie z którym na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Zgodnie z tym przepisem zwolnieniem z opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w nim rodzaje działalności według stanu na dzień 30 września 2020 r. Istotne zatem jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność, bowiem w myśl art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Przenosząc powyższe na stan faktyczny sprawy, należy przypomnieć, że powodem wydania przez organ odmownej decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego z obowiązku opłacania składem było stwierdzenie, iż warunkiem otrzymania tego rodzaju pomocy było złożenie oświadczenia o uzyskaniu w miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie, przychodu z przeważającej działalności niższego co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że na dzień 30 września 2020 r. skarżący prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 93.21.Z. Płatnik prowadzący przeważającą działalność gospodarczą oznaczony takim kodem PKD był uprawniony do otrzymania pomocy w postaci zwolnienia składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. Dokonana zmiana danych prowadzonej działalności PKD na kod 90.01.Z również uprawniała do zwolnienia z opłacania składek za miesiąc listopad 2020 r. Organ stwierdził jednak brak możliwości stwierdzenia spadku przychodów z tego samego rodzaju/kodu działalności pomiędzy listopadem 2019 r. a listopadem 2020 r. Należy wskazać, że organ wydając decyzję odmawiającą prawa do zwolnienia ze składek niewłaściwie zinterpretował art. 31zo ust. 10 i w istocie dokonał jego nadinterpretacji, w dodatku na niekorzyść strony. Wymaga podkreślenia, że w orzecznictwie na gruncie zbliżonego stanu faktycznego prezentowany był już pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni aprobuje i przyjmuje za własny, zgodnie z którym analizowany przepis nie kreuje warunku, aby przychód uzyskany w listopadzie 2019 r. był również przychodem z "tej samej", tj. kwalifikowanej odpowiednim PKD działalności. Przepis art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID stanowi o tym, że przychód uzyskany w listopadzie z tej działalności ma być niższy od przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. W końcowej części tego przepisu ustawodawca nie powtórzył zwrotu "z tej działalności", zatem literalna wykładnia przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID prowadzi do wniosku, że przychód z kwalifikowanej działalności jest przyrównywany do przychodu z działalności w 2019 r. Okoliczność zatem, czy w listopadzie 2019 r. płatnik składek prowadził kwalifikującą go do zwolnienia od składek działalność pozostaje bez znaczenia i jest nadmiernym warunkiem stawianym przez organ, niedającym się wyinterpretować z analizowanego przepisu. Gdyby intencją ustawodawcy było przyrównanie przychodu z działalności kwalifikowanej do przychodu z tego rodzaju działalności w analogicznym okresie roku poprzedzającego, to w końcowej części użyłby zapewne sformułowania "tej działalności", a skoro tego nie uczynił, to nie sposób jest domniemywać, jak wywiódł to organ, istnienia kolejnego warunku przyznania zwolnienia od opłacania składek. Inaczej rzecz ujmując, jeżeli ustawodawca wymaga, aby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg, zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID, weryfikuje się w oparciu o dane z rejestru REGON, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawców wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów, a do tego w istocie prowadzi interpretacja organu (por. wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 395/21; podobnie WSA w Szczecinie w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 247/21, czy WSA w Bydgoszczy w wyroku z 25 maja 2021 r. sygn. I SA/Bd 175/21). Zdaniem Sądu stanowisko organu, pozbawiające skarżącego prawa do zwolnienia nie zostało we właściwy sposób uzasadnione. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowania prowadzącego do zastosowania konkretnych przepisów prawa. Szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to konieczność dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, wraz z argumentami przemawiającymi za jej przyjęciem. Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona, powinna w uzasadnieniu wskazywać jakie przepisy i dlaczego zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej praw lub obowiązków. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 k.p.a.), oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji powyższych wymagań nie spełnia, bowiem organ nie przeprowadził wywodu prawnego uzasadniającego pozbawienie skarżącego prawa do zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. W uzasadnieniu nie przedstawiono toku rozumowania, który doprowadził organ do konkluzji, że warunkiem zwolnienia jest to, aby w listopadzie 2019 r. strona wykonywała przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną tym samym kodem PKD, co działalność prowadzona w listopadzie 2020 r., tzn. aby w listopadzie 2019 r. i listopadzie 2020 r. przeważająca działalność była oznaczona tym samym kodem. Jest to szczególnie istotne, że jak już wskazano wcześniej, w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID ustawodawca nie powtórzył zwrotu "z tej działalności" w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. W rezultacie uzasadnienie nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Brak jakiegokolwiek wywodu organu w tym względzie powoduje, że strona odczytuje stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji w ten sposób, iż poza sporem jest kwestia spadku przychodu skarżącego o co najmniej 40%, ale jednak nie spełniono tego warunku. W zaskarżonej decyzji nie przedstawiono argumentów tłumaczących dlaczego pozbawienie skarżącego prawa do zwolnienia jest uzasadnione. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że na dzień 30 września 2020 r. skarżący prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 93.21.Z Płatnik prowadzący przeważającą działalność gospodarczą oznaczony takim kodem PKD był uprawniony do otrzymania pomocy w postaci zwolnienia składek za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 31zo ust. 10 ustawy poprzez jego błędną wykładnię. Z powołanego przepisu nie wynika w sposób jednoznaczny, aby warunkiem przyznania zwolnienia było również to, by w listopadzie 2019 r. w rejestrze był wpisany ten sam rodzaj przeważającej działalności, co w listopadzie 2020 r. Skoro ustawodawca wymaga, aby płatnik składek prowadził na dzień 30 września 2020 r. określony rodzaj działalności i ten wymóg, zgodnie z art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID, weryfikuje się w oparciu o dane z rejestru REGON, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawców wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów. W ponownym postępowaniu obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. Wydana decyzja powinna zawierać wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.[pic]