VIII SA/Wa 133/21

WyrokWSA w Warszawie2021-03-25

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Renata Nawrot, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rekompensata pieniężna otrzymana z tytułu wycofania owoców z rynku i przekazania ich na cele charytatywne stanowi wynagrodzenie za odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rekompensata pieniężna otrzymana z tytułu wycofania owoców z rynku i ich nieodpłatnego przekazania na cele charytatywne nie stanowi wynagrodzenia za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu ustawy o VAT. Wsparcie to ma charakter zakupu, a nie zapłaty za konkretną czynność opodatkowaną, dlatego nie zwiększa podstawy opodatkowania VAT.
Stan faktyczny
Skarżąca, będąca podatnikiem VAT, otrzymała wsparcie z Agencji Rynku Rolnego (ARR) za wycofanie wyprodukowanych owoców z rynku i ich nieodpłatne przekazanie uprawnionym jednostkom na cele charytatywne. Organy podatkowe uznały to wsparcie za wynagrodzenie za odpłatną dostawę towarów, podlegające opodatkowaniu VAT. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując tę interpretację.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. i zasądził od Dyrektora IAS na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Justyna Mazur, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] września 2020 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej A. S. kwotę 654 (sześćset pięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S. (dalej: "Skarżąca", "Podatnik" lub "Strona") pismem z [...] grudnia 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd" lub "WSA") skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy") z [...] grudnia 2020 r. nr [...]. Decyzją tą, po rozpatrzeniu odwołania została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z [...] września 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od czerwca 2015r. do sierpnia 2016 r., oraz sierpień 2016r. i sierpień 2017r. 1. Decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy: 1.1. W dniu 4 czerwca 2020 r. do Urzędu Skarbowego w G. wpłynęły złożone przez Skarżącą korekty deklaracji VAT-7 za okresy od listopada 2015r. do kwietnia 2016r., od lipca 2016r. do sierpnia 2016r. i za wskazane wyżej miesiące od czerwca 2015 r. do sierpnia 2015 r. oraz za sierpień 2016 r. i za sierpień 2017 r. w których zadeklarowała kwoty szczegółowo opisane na stronie 2 decyzji organu I instancji. Jak wynikało z ustaleń, Podatnik w rejestrze sprzedaży VAT za wskazane miesiące nie zaewidencjonował udzielonego przez Agencję Rynku Rolnego wsparcia dla producentów owoców w związku zakazem ich przewozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej w następujących kwotach brutto: [...] zł (netto: [...] zł i VAT [...] zł), [...] zł (netto [...] zł i VAT [...] zł), [...] zł (netto [...] i VAT [...] zł) i [...] zł (netto [...] zł i VAT [...] zł) wypłaconych na podstawie decyzji Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z [...].05.2015 r. Nr [...], z dnia [...].07.2015 r. Nr [...], z dnia [...].08.2016 r. Nr [...] i z dnia [...].07.2017 r. Nr [...] w dniach (odpowiednio): [...].06.2015 r., [...].08.2015 r., [...].08.2016 r. i [...].08.2017 r. Decyzją z [...] września 2020 r., znak [...] Naczelnik US określił Stronie: nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za sierpień 2017 r. w wysokości [...] zł; o nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za lipiec 2015 r. w wysokości [...] zł; zobowiązanie podatkowe za czerwiec 2015 r. w wysokości [...] zł, za sierpień 2015 r. w wysokości [...] zł i za sierpień 2016 r. w wysokości [...] zł. Zdaniem organu I instancji, Podatnik dokonując przekazania owoców i warzyw uprawnionej jednostce do bezpłatnej dystrybucji w istocie dokonał odpłatnej dostawy towarów za którą wynagrodzeniem jest dopłata (wsparcie) przekazana przez Unię Europejską w ramach pomocy za pośrednictwem Agencji Rynku Rolnego i że dostawa ww. owoców i warzyw winna być opodatkowana preferencyjną stawką podatku VAT w wysokości 5% zgodnie z art.41 ust. 2a ustawy o VAT. 1.2. W odwołaniu od tej decyzji, Skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów ustawy o VAT, tj. art. 43 ust. 1 pkt 16, art. 29a ust. 1 oraz art. 41 ust. 2a w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1, z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op i wystąpił o uchylenie tej decyzji w całości. 1.3. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] września 2020r. Przedstawił na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, w sporze dotyczącym kwestii czy Podatnik, przekazując owoce na rzecz uprawnionych jednostek organizacyjnych dokonał odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję Rynku Rolnego, będące dopłatą (dotacją, subwencja), o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 73 dyrektywy VAT. Przypomniał, że zasady wypłacania tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej, w odniesieniu do okresu, którego dotyczy rozpoznawana sprawa określały przepisy:- rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r., ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2014.284.22, ze zm.); rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 2016/921 z dnia 10 czerwca 2016r. ustanawiające dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 września 2016r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz.U. poz. 1523 ze zm.). Następnie przypomniał, że jak wynikało z dokonanych w sprawie ustaleń Skarżący wycofał jabłka z obrotu i dostarczył je (w ilości wskazanej w wydanych dla niego stosownych decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego) do uprawnionych podmiotów otrzymując, po spełnieniu warunków wymienionych w powołanych wyżej przepisach z tego tytułu wsparcie finansowe. Uzyskał przy tym stosowne dokumenty, zweryfikowane przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego, który ze względu na realizację przez Podatnika wskazanych wyżej działań, ww. decyzjami przyznał mu wsparcie finansowe. Nie ma również wątpliwości co do tego, że określone tymi decyzjami kwoty wsparcia zostały Podatnikowi wypłacone (w formie przelewu bankowego na konto Podatnika) ani, że Strona jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i nie korzysta ze zwolnienia podatkowego. Okoliczności tych Podatnik nie podważa. Zdaniem DIAS, mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego Strona dokonując przekazania owoców na rzecz uprawnionych jednostek organizacyjnych dokonała odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję Rynku Rolnego, będące dopłatą (dotacją, subwencją) o której mowa w art. 29a ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 73 dyrektywy 2006/112/WE. Skarżący przekazał bowiem prawo do dysponowania towarami (jabłkami) jak właściciel. Wprawdzie jednostki te dysponują otrzymanymi owocami w określonym celu (bezpłatnej dystrybucji), jednakże przekazujący je producent rolny swoje uprawnienia wynikające z własności przekazanego towaru traci w zupełności. Wsparcie obliczane jest w zależności od ilości owoców (przekazanie owoców, ich sortowanie i pakowanie) oraz w odniesieniu do transportu (w zależności od odległości). Dostawa towarów była wprawdzie dokonywana na rzecz innego podmiotu, niż ten który dokonuje płatności, jednak w ocenie organu odwoławczego sposób wyliczenia należności dla podatnika przesądza o uznaniu, że Agencja Rynku Rolnego udzielając wsparcia w istocie przekazuje należność za dostawę, pakowanie i sortowanie owoców oraz za transport. Jak podkreślano, zapłata może pochodzić nie tylko od nabywcy, ale również od osoby trzeciej, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Agencji Rynku Rolnego przekazującej środki publiczne z zasobów Unii Europejskiej. DIAS wskazał, że przekazane Skarżącemu wsparcie uzależnione było od ilości przekazanych owoców oraz odległości, na jaką zostały one przetransportowane przez Skarżącego. Czynności te winny podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż otrzymane za niego wsparcie stanowi należność za ich wykonanie i zwiększa podstawę opodatkowania. Ponadto dopłata dotyczyła nie tylko dostawy owoców, ale również kosztów ich sortowania i pakowania oraz transportu. DIAS stwierdził, że świadczenie obejmujące z ekonomicznego i gospodarczego punktu widzenia jedną czynność nie powinno być sztucznie dzielone. W przypadku gdy wykonywana czynność stanowi dla klienta całość, nie należy jej rozbijać na poszczególne elementy składowe, lecz traktować jako jedne świadczenie, zgodne z elementem, który nadaje całemu świadczeniu charakter dominujący. Jeśli więc wykonywanych jest więcej czynności i są one ze sobą ściśle powiązane oraz stanowią całość pod względem ekonomicznym i gospodarczym, to wówczas dla potrzeb podatku VAT należy potraktować je jako jedną czynność opodatkowaną. Skutkiem powyższego, świadczenie pomocnicze, co do zasady dzieli los prawny świadczenia głównego, w szczególności w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego, miejsca świadczenia oraz stawki podatku od towarów i usług. W przypadku czynności wykonywanych przez Skarżącego wyróżnić można kilka elementów składowych, tj. dostawę jabłek, sortowanie i pakowanie oraz transport. Zdaniem DIAS, niewątpliwie świadczeniem wiodącym jest dostawa towarów (jabłek). Pozostałe czynności wykonywane przez Skarżącego nie stanowią dla odbiorcy towaru celu samego w sobie i nie powinny być traktowane jako świadczenie odrębne (niezależne). Organ odwoławczy podkreślił również, że odpłatny charakter przekazania owoców uprawnionej jednostce organizacyjnej do bezpłatnej dystrybucji powoduje, że przekazujący owoce podatnik nie mógł korzystać ze zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT. Zatem wskazane dopłaty jako całość winny być uwzględnione w podstawie opodatkowania (art. 29a ustawy o VAT) i wykazane przez podatnika w ewidencji dostaw i deklaracji VAT-7. Z tej przyczyny DIAS stwierdził, że Naczelnik US prawidłowo skorygował w swoim rozstrzygnięciu rozliczenie strony za wskazane okresy rozliczeniowe. 2. W skardze do WSA Skarżąca, występując o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zwrot kosztów postępowania postawiła zarzuty naruszenia przepisów: - art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 208 § 1 w zw. z art. 2a Op w zw. z art. 29a ust. 1 oraz art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji niekorzystnej dla podatnika, gdy w sprawie pozostają wątpliwości co do wykładni treści norm prawnych stosowanych przez organy administracji, a które to wątpliwości powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony, gdyż otrzymane wsparcie tymczasowe z tytułu wycofania z rynku owoców nie stanowiło wynagrodzenia za dostawę towarów, ale wsparcie to zostało przyznane przez Agencję Rynku Rolnego w ramach mechanizmu finansowanego ze środków UE w związku z niemożliwością dokonania eksportu, wynikającą z nałożonego przez Federację Rosyjską embarga jako odpowiedź na politykę krajów UE, a tym samym środki przekazane przez ARR były przyznane nie za dostawę określonej ilości towarów, lecz za wycofanie ich z rynku, co nie może być utożsamiane z transakcją handlową odpłatnej dostawy towarów i powinno zostać rozstrzygnięte na korzyść skarżącej, za czym przemawia uzasadnienie i wykładnia tożsamych przepisów zastosowanych w sprawie skarżącego oraz w sprawie objętej wyrokiem NSA z 30 października 2018 r., sygn. akt: I FSK 2057/16, który to wyrok został całkowicie zdeprecjonowany przez organ ll instancji; - art 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 191 w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w z związku z art. 29a ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 1 w zw. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, bowiem przekazanie przez podatnika owoców (jabłek) do bezpłatnej dystrybucji na rzecz uprawnionej organizacji pożytku publicznego, z przeznaczeniem na prowadzoną przez te organizacje działalność charytatywną, nie może być uznane (utożsamiane) za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, a wypłacona kompensata z tytułu wycofania towarów z rynku, jaką podatnik otrzymał od ARR - na zasadach określonych w przepisach unijnych i krajowych nie może być utożsamiana z zapłatą ceny za towar, skoro otrzymane przez podatnika środki w ramach tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia, stanowiły jedynie rekompensatę za ponoszone przez producenta rolnego skutki polityki Rosji i UE wobec Rosji i przyznane były za samo wycofanie z rynku towaru o określonej jakości, a nie za dostawę towarów (której nie było) do organizacji pożytku publicznego, bądź jak błędnie sugeruje organ ll instancji za przeniesienie własności towaru przez podatnika na organizację pożytku publicznego, gdy nie było żadnej dostawy i przeniesienia własności towaru na ARR bądź organizacje pożytku publicznego na podstawie faktury VAT lub innego dokumentu wystawionego przez podatnika, czy też umowy stron; - art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT polegające na błędnej jego wykładni, jakoby bezpłatne przekazanie przez podatnika owoców na rzecz organizacji pożytku publicznego miało nie podlegać zwolnieniu; - art. 29a ust. 1 oraz art. 41 ust. 2a w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1, z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i uznanie otrzymanego dofinansowania zakupów koniecznych do realizacji dostawy zwolnionej z podatku VAT, jako zapłaty za bezpłatnie dostarczone owoce do Banków Żywości. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2021, poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu w tej sprawie jest kwestia opodatkowania podatkiem od towarów i usług rekompensaty pieniężnej otrzymanej przez Skarżącą z tytułu przekazania owoców (jabłek) na cele charytatywne. Bezsporne są ustalenia, że Skarżąca wycofała wyprodukowane przez siebie owoce z obrotu i dostarczyła je do uprawnionych podmiotów nie pobierając od tych podmiotów zapłaty, za co otrzymała wsparcie z Agencji Rynku Rolnego na mocy stosownych decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W.. Organy podatkowe uznały natomiast, że wbrew twierdzeniom Podatnika kwoty wsparcia podlegają wliczeniu do podstawy opodatkowania na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. W sytuacji przekazania owoców na rzecz uprawnionych jednostek organizacyjnych dochodzi bowiem do odpłatnej dostawy tych towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, za którą zapłatą (podstawą opodatkowania) jest wsparcie przekazane ze środków publicznych przez Agencję, będące dopłatą (dotacją, subwencją), o której mowa w art. 29a ust. 1 tej ustawy oraz art. 73 dyrektywy 2006/112/WE. Podatnik przekazał bowiem uprawnionym podmiotom prawo do dysponowania towarami (owocami) jak właściciel. Wprawdzie jednostki te dysponują otrzymanymi owocami w określonym celu (bezpłatnej dystrybucji), jednakże przekazujący je producent rolny swoje uprawnienia wynikające z własności przekazanego towaru traci w zupełności. Z punktu widzenia podatnika nie można zatem mówić o nieodpłatnym przekazaniu towaru. Odpłatny charakter przekazania owoców uprawnionej jednostce do bezpłatnej dystrybucji powoduje, iż przekazujący owoce podatnik nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT. W tych okolicznościach istotą sporu w niniejszej sprawie jest, czy otrzymana przez Skarżącą kwota wsparcia zwiększa podstawę opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, że zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Przepis ten stanowi implementację art. 11 (A) dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. WE L 145 z 13.06.1977, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, s. 23, z późn. zm.), obecnie art. 73 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, s. 1, z późn. zm.; dalej: "Dyrektywa 112") w myśl, którego w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika określenie związku pomiędzy czynnościami opodatkowanymi a dotacjami jako bezpośredniego. Także z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") wynika, że określenie związku pomiędzy dotacją a świadczeniem usług czy dostawą towaru jako "bezpośredniego" ma istotne znaczenie dla opodatkowania (vide np. wyrok TSUE C- 184/00 Office de produits wallons ASBF v. Belgia State). W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że sam tylko fakt, iż dotacja (czy inny sposób dofinansowania) wpływa na ostateczną cenę świadczenia (co niemal zawsze ma miejsce), nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Konieczne jest stwierdzenie, że dotacja ta jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej (dostawy towarów lub świadczenia usług). Dla oceny, czy dotacja jest elementem istotnym wpływającym na włączenie jej do podstawy opodatkowania, kluczowe jest stwierdzenie, czy dotacje są przekazywane w celu sfinansowania dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług. Tylko bowiem w takiej sytuacji można uznać, że stanowią one element wynagrodzenia. Dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT nie stanowią obrotu w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, czyli nie zwiększają obrotu (vide A. Bartosiewicz R. Kubacki, VAT Komentarz, Wydanie III s. 429 i n.). Kryterium uznania dotacji za zwiększającą obrót stanowi stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opodatkowaniu podlegają bowiem jedynie przedmiotowe dotacje do ceny sprzedaży (u dostawcy towaru lub usługi). Nie podlegają natomiast opodatkowaniu przedmiotowe dotacje do ceny zakupu. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sad Administracyjny m.in. w wyrokach: z 30 października 2018 sygn. akt I FSK 2057/16, z 6 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 1793/17, z 31 lipca 2020 r. sygn. akt I FSK 1792/17. Takie stanowisko Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę w pełni akceptuje jako mające zastosowanie w realiach tej sprawy. Jak wynika z decyzji o przyznaniu wsparcia, opartych na zmieniających się w czasie, ale tożsamych co do treści wymienionych wyżej rozporządzeniach, wsparcie jest udzielane za przeprowadzenie operacji wycofania z rynku produktów w okresach i na zasadach określonych w tych rozporządzeniach. Operacja wycofania z rynku produktów polega na przekazaniu tych produktów jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej, których rejestr prowadzi Prezes Agencji na podstawie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynku lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, z 2012 r. poz. 243 i 1258 oraz z 2014 r. poz. 1662) lub art. 9p ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, ze zm.). W myśl przepisów tych rozporządzeń, Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji, wydając decyzję o udzieleniu wsparcia, określa wysokość wsparcia jako iloczyn ilości produktów objętych operacją oraz maksymalnej kwoty wsparcia określonej odpowiednio w załącznikach do rozporządzeń. Z treści decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego wynika, że wycofanie owoców miało miejsce w celu bezpłatnej dystrybucji. Z decyzji tych, analizowanych w kontekście przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, że Skarżąca otrzymała wsparcie z uwagi na dokonanie operacji wycofania owoców z rynku w celu ich bezpłatnej dystrybucji, wypełniając warunki przewidziane przepisami wskazanymi w tych decyzjach. W sprawie nie jest sporne, że Skarżąca wyprodukowane w swoim gospodarstwie rolnym owoce, po ich posortowaniu, opakowaniu, własnym transportem dostarczył do uprawnionych jednostek, bez pobierania od nich zapłaty za dostarczony towar. Organy podatkowe uznały, iż Skarżąca dokonując przekazania owoców na rzecz uprawnionych jednostek dokonała odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, albowiem przekazał tym jednostkom prawo do dysponowania otrzymanymi owocami jak właściciel. Otrzymana kwota wsparcia wypłacona przez Agencję Rynku Rolnego, obliczona w zależności od ilości owoców (przekazanie owoców, sortowanie i pakowanie) oraz w odniesieniu do transportu (w zależności od odległości) jest zatem zdaniem organów podatkowych formą wynagrodzenia za otrzymane towary i zwiększa podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organów podatkowych nie zostało wykazane, że przekazanie towarów jednostkom uprawnionym nastąpiło w zamian za przekazaną kwotę wsparcia, która stanowi wynagrodzenie za te towary. Otrzymanie wsparcia zostało bowiem uwarunkowane wycofaniem owoców w celu bezpłatnej dystrybucji i nieodpłatnym ich przekazaniem podmiotom wskazanym w rejestrze prowadzonym Prezesa Agencji. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w przywoływanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skoro wsparcie, udzielane jest na skutek wycofania produktów z rynku i to w celu przekazania ich nieodpłatnie ściśle określonym podmiotom, to nie ma żadnych podstaw do uznania, by wsparcie to dokonywane było w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej, a tylko w takiej sytuacji można byłoby uznać, że ma ono bezpośredni wpływ na cenę i stanowiło element wynagrodzenia. To, że wysokość wsparcia obliczana jest w zależności od ilości owoców i odległości – w odniesieniu do kosztów transportu w żaden sposób nie może podważyć tej oceny. Wsparcie to przekazywane jest bowiem w celu pokrycia kosztów nieopłatnej dostawy owoców i warzyw na rzecz ściśle określonych podmiotów. Ma ono więc charakter jedynie zakupowy. Zdaniem Sądu, brak jest zatem podstaw do podzielenia poglądu orzekających w sprawie organów i przyjęcia, że sporna kwota wsparcia zwiększa podstawę opodatkowania zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i z uwagi na odpłatność przekazania towarów zastosowania w sprawie nie znajdzie art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe zobowiązane będą uwzględnić powyższe rozważania i ocenę prawną. Z tych względów, mając na uwadze powyższe, orzekając w trybie art. 119 pkt 2 ppsa na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ppsa Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, Sąd orzekł zaś na podstawie przepisów art. 200, art. 205 § 1 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota [...] zł obejmuje uiszczony wpis sądowy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło