II SA/Ke 604/21
WyrokWSA w Kielcach2021-10-05
Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska w Chęcinach, uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku, przekroczyła upoważnienie ustawowe zawarte w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wprowadzając przepisy wykraczające poza zakres delegacji?Ratio decidendi
Rada Miejska w Chęcinach przekroczyła upoważnienie ustawowe, wprowadzając do regulaminu utrzymania czystości i porządku przepisy, które wykraczają poza zakres delegacji ustawowej zawartej w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dotyczy to w szczególności § 7 ust. 2 (ograniczenie napraw pojazdów), § 10 ust. 4 zdanie drugie (wystawianie pojemników przed posesję) oraz § 19 ust. 3 (utrzymywanie zwierząt gospodarskich) i rozdziału 9 (postanowienia końcowe). Przepisy te są nieprecyzyjne, ocenne lub naruszają hierarchię źródeł prawa.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Chęcinach dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając jej istotne naruszenie prawa materialnego poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego. Skarżący wskazał na nieprawidłowości w § 6, § 7 ust. 2, § 10 ust. 4 zd. drugie, § 19 ust. 3 oraz w rozdziale 9 uchwały. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując zgodność uchwały z prawem. Sąd częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność części uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 7 ust. 2, § 10 ust. 4 zdanie drugie, § 19 ust. 3, oraz rozdziału 9; oddalono skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Beata Ziomek Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Chęcinach z dnia 7 grudnia 2020 r. nr 274/XXXIII/20 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 7 ust. 2, § 10 ust. 4 zdanie drugie, § 19 ust. 3, oraz rozdziału 9; II. oddala skargę w pozostałym zakresie.
W dniu 7 grudnia 2020 r. Rada Miejska w Chęcinach, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podjęła uchwałę nr 274/XXXIII/20 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy i Miasta Chęciny, który stanowi załącznik Nr 1 do tej uchwały (dalej przywoływany także jako Regulamin).
Stosownie do § 6 tego załącznika, w wersji uchwalonej przez Radę Miejską, właściciele nieruchomości są zobowiązani do uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości udostępnionych do użytku publicznego, niezwłocznie po opadach i w miarę potrzeby.
Zgodnie z § 7 ust. 2, naprawa pojazdów samochodowych na terenie nieruchomości poza warsztatami naprawczymi jest dozwolona, gdy zakres wykonywanej naprawy związany jest z bieżącą eksploatacją pojazdu i pod warunkiem, że nie powoduje zanieczyszczeń w postaci smarów, olejów i innych ropopochodnych środków oraz zanieczyszczenia otoczenia i zagrożeń dla środowiska.
§ 10 ust. 4 zdanie drugie stanowi, że pojemniki i worki z odpadami powinny zostać wystawione przed posesje w sposób niepowodujący uciążliwości i utrudnień dla mieszkańców nieruchomości oraz osób trzecich.
Wg § 19 ust. 3 załącznika postanowiono, że utrzymywanie zwierząt gospodarskich powinno być prowadzone w taki sposób, aby nie pogarszało warunków otoczenia, nie powodowało zanieczyszczenia ziemi, wody i nie naruszało obowiązujących przepisów sanitarno-epidemiologicznych oraz nie powodowało innych uciążliwości w stosunku do osób trzecich.
Rozdział 9 zawierający postanowienia końcowe stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w Regulaminie mają zastosowanie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy o odpadach i ustawy prawo ochrony środowiska.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Rejonowy Kielce-Zachód w Kielcach zaskarżył powyższą uchwałę w części dotyczącej § 6, § 7 ust. 2, § 10 ust. 4 zd. drugie, § 19 ust. 3 w części, w której wprowadzono zapis, że utrzymywanie zwierząt gospodarskich powinno być prowadzone w taki sposób, aby nie powodowało również uciążliwości w stosunku do osób trzecich, oraz w zakresie zapisów rozdziału "Postanowienia końcowe", wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w powyższej części oraz zarzucając istotne naruszenie przepisu prawa materialnego, zawartego w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez zamieszenie w ww. zaskarżonych postanowieniach Regulaminu przepisów regulujących sprawy w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w sposób wykraczający poza upoważnienie ustawowe rady gminy w tym zakresie.
W uzasadnieniu Prokurator - odnosząc się do naruszenia prawa w § 6 Regulaminu - wskazał, że powtórzono istniejące regulacje ustawowe zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i w sposób nieuprawniony je zmodyfikowano. Nałożono bowiem na właścicieli nieruchomości obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości udostępnionych do użytku publicznego oraz z chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości, rozszerzając ustawowy obowiązek przez wskazanie, że ma to nastąpić "niezwłocznie" po opadach i wprowadzając jednocześnie zbyt ocenne sformułowanie "w miarę potrzeby", przy pominięciu zapisu, że właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych – tak też wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 kwietnia 2018 r., II SA/Ke 110/18. Ponadto dodanie słowa "niezwłocznie" naruszyło zasadę prawidłowej legislacji – tak też wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., II OSK 443/16.
Odnosząc się do § 7 ust. 2 Regulaminu skarżący wskazał, że rada gminy "nie posiada" podstawy prawnej do ingerowania w prawo właściciela samochodu do władania rzeczą, tak jak stało się to w rozpatrywanym stanie faktycznym, gdzie ograniczono to prawo do dokonywania "napraw związanych z bieżącą eksploatacją" – tym bardziej, że jest to pojęcie niedookreślone, a więc nie może mieć charakteru normatywnego – tak też wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lutego 2019 r., II SA/Ol 7/19.
W odniesieniu do § 10 ust. 4 zd. drugie Regulaminu Prokurator podniósł, że zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy delegacja dotyczy samego rozmieszczenia pojemników na nieruchomości, a nie ich wystawiania przed posesją, który to obowiązek powinien wynikać z umowy dotyczącej wywozu odpadów komunalnych – wyrok WSA w Kielcach z 30 grudnia 2020 r., II SA/Ke 820/20.
Co do § 19 ust. 3 Regulaminu Prokurator stwierdził, że zawarte w nim sformułowanie nie jest nigdzie zdefiniowane ustawowo i jest wysoce ocenne. Taka nieprecyzyjna redakcja przepisów prawa nakładająca na obywatela egzekwowalny obowiązek nie pozwala na jasne i niebudzące wątpliwości odkodowanie hipotezy przepisu i w konsekwencji prawidłowe jego zastosowanie – tak też wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2019 r., II SA/Gd 43/19. Powyższe uregulowanie wkracza w materię regulowaną przepisami Kodeksu cywilnego w zakresie prawa sąsiedzkiego i stanowi równocześnie przekroczenie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy – tak też wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., II OSK 443/16. Jednocześnie zapis stanowi w rzeczywistości tylko postulat. Rada gminy na mocy delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy została upoważniona do określenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe w granicach upoważnienia, a nie do formułowania ogólnych celów i stanów pożądanych – tak też wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2021 r., III OSK 1137/21.
Odnosząc się do "Postanowień końcowych" Prokurator podniósł, że zawarty tam zapis narusza art. 87 Konstytucji. Uchwała zastrzega, że w pierwszym rzędzie zastosowanie znajduje regulamin, a dopiero w sprawach w nim nieuregulowanych – ustawa. Tym samym przyznano pierwszeństwo przepisom regulaminu przed ustawą, co jest dopuszczalne jedynie w ramach aktów prawnych tego samego rzędu. Niezgodne z Konstytucją jest stawianie przepisów aktu prawa miejscowego nad przepisami ustawy – tak też wyrok WSA we Wrocławiu z 15 marca 2007 r., II SA/Wr 745/06.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że § 6 uchwały był przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Świętokrzyskiego z 8 stycznia 2021 r. znak: PNK.I.4130.4.2021, którym stwierdzono nieważność ww. przepisu Regulaminu w części dotyczącej zapisu "niezwłocznie po opadach i w miarę potrzeby".
Odnosząc się do § 7 ust. 2 Regulaminu organ wskazał, że zawarta w nim regulacja mieści się w pojęciu określenia "wymagań", o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy. Wobec braku definicji pojęcia "wymagań" użytego w ustawie, Rada rozumiała swe kompetencje w ten sposób, że posiada uprawnienie do wskazania cech, charakterystyki, możliwości potrzebnych lub oczekiwanych działań właścicieli nieruchomości zapewniających realizację obowiązków wynikających z ustawy. Przy takim rozumieniu delegacji ustawowej Rada była upoważniona do określenia rodzaju napraw i sposobu, w jakim mogą być wykonane.
Pojęcie "bieżących" napraw mogło być użyte, gdyż takie pojęcie bez zdefiniowania stosowane jest w redakcji przepisów, w tym rangi ustawowej.
W kwestii § 10 ust. 4 zd. 2 Regulaminu organ podniósł, że uzasadnienie zarzutu jest niezrozumiałe. Skarżący twierdził, że obowiązek wystawienia pojemników poza teren nieruchomości powinien wynikać z umowy dotyczącej wywozu odpadów komunalnych. Rzecz w tym, że taka umowa nie jest zawierana przez właścicieli nieruchomości. Umowę w sprawie odbioru odpadów zawiera gmina. Zaskarżone postanowienia regulaminu służą temu, aby w umowie zawieranej między gminą, a wykonawcą usługi odbioru odpadów, gmina mogła wskazać miejsce, w którym znajdują się pojemniki lub worki z odpadami. Miejsca przed posesjami to zazwyczaj miejsca publiczne, którymi zarządza gmina. W ocenie Rady przekroczeniem uprawień byłoby umieszczenie w regulaminie postanowień zobowiązujących właścicieli nieruchomości do udostępnienia własnych posesji osobom, z którymi nie są związani umową określającą warunki tego dostępu.
W ocenie organu zawarte w § 19 ust. 3 Regulaminu postanowienia dotyczące utrzymywania zwierząt gospodarskich mieszczą się w pojęciu określenia "wymagań", o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Odnosząc się do "Postanowień końcowych" organ wskazał, że nie naruszają granic upoważnienia ustawowego i nie stanowią istotnego naruszenia prawa. Nie pozostają w sprzeczności ze wskazanym w skardze art. 87 Konstytucji. Przepis ten wymienia jedynie źródła prawa powszechnego. Regulamin nie koliduje z treścią normy konstytucyjnej. Jako przepis prawa miejscowego stanowi przepis wykonawczy do ustawy i nie reguluje spraw objętych ustawami. Oczywistym jest, że w sprawach nim nie objętych, stosuje się ustawy.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 5 października 2021 r. skarżący sprecyzował, że w zakresie § 6 Regulaminu przyłącza się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę i wnosi o jej oddalenie w zakresie tego zarzutu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne są między innymi akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej p.p.s.a.). Kryterium kontroli stanowi zgodność z prawem aktu, przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt Kp 3/09, zwrócono uwagę na zasadę konstruowania przepisów z zachowaniem odpowiedniej określoności regulacji prawnych, która ma charakter zasady prawa. Wprawdzie w wyroku tym mowa o tworzeniu przepisów ustaw i rozporządzeń, jednakże opisana reguła ma charakter uniwersalny, a wynikające z niej wnioski mogą stanowić podstawę ocen w zakresie formy tworzenia prawa miejscowego. Na prawodawcy ciąży zatem obowiązek tworzenia przepisów prawa możliwie najbardziej określonych w danym wypadku, zarówno pod względem ich treści, jak i formy. Na oba wymiary określoności prawa składają się kryteria, które były wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, a mianowicie: precyzyjność regulacji prawnej, jasność przepisu oraz jego legislacyjna poprawność. Kryteria te składają się na tzw. test określoności prawa, który każdorazowo powinien być odnoszony do badanej regulacji. Precyzyjność przepisu przejawia się w konkretności regulacji praw i obowiązków, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Jest to możliwe pod warunkiem skonstruowania przez prawodawcę precyzyjnych norm prawnych. Z kolei jasność przepisu gwarantować ma jego komunikatywność względem adresatów. Innymi słowy, chodzi o zrozumiałość przepisu na gruncie języka powszechnego. Niejasność przepisu w praktyce oznacza niepewność sytuacji prawnej adresata normy i pozostawienie jej ukształtowania organom stosującym prawo.
Przenosząc zaprezentowane wyżej rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy na wstępie, że zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1439), zwanej dalej ustawą.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego.
Zakwestionowane przez Prokuratora postanowienia podjęte zostały w wykonaniu delegacji ustawowej:
- z art. 4 ust. 2 pkt. 1 lit. c ustawy – w przypadku § 6 Regulaminu,
- z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy – w przypadku § 7 ust. 2 Regulaminu,
- z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy – w przypadku § 10 ust. 4 Regulaminu,
- z art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy – w przypadku § 19 ust. 3 Regulaminu.
Skarga została uwzględniona w części dotyczącej: § 7 ust. 2, § 10 ust. 4 zdanie drugie, § 19 ust. 3 oraz postanowienia rozdziału 9.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi.
Przepis § 7 ust. 2 Regulaminu nie wykonuje w sposób prawidłowy delegacji ustawowej, gdyż w pojęciu wymagań, o jakich mowa w zacytowanym przepisie – a tylko takie rada gminy może określić w ramach przysługującego jej upoważnienia ustawowego z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit.d - nie mieszczą się zakazy lub nakazy wykonywania konkretnie oznaczonych napraw, a tym samym z przepisu tego nie da się wywieść upoważnienia dla gminy do określenia, które naprawy pojazdu można, a których nie można przeprowadzić poza warsztatem samochodowym. Z delegacji ustawowej nie wynika więc podstawa prawna do wprowadzenia w Regulaminie ograniczenia możliwości wykonywania napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi jedynie do tych, które są związane z bieżącą eksploatacją. Regulamin powinien określać wymogi przeprowadzania napraw poza warsztatami, które zapewnią utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy.
Co więcej, posłużenie się w Regulaminie niedookreślonym pojęciem naprawy związanej z "bieżącą eksploatacją pojazdu" stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą pewności i określoności prawa, wyrażoną w art. 2 Konstytucji i w § 145 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 283 ze zm.), nakazującymi takie redagowanie przepisów prawa, aby zawarte w nim normy wyrażały intencję prawodawcy dokładnie i w sposób zrozumiały. Posłużenie się przez uchwałodawcę pojęciem podlegającym interpretacji i ocenie, oznacza niepewność sytuacji prawnej adresata normy i pozostawienie jej ukształtowania organom stosującym prawo. Nie można bowiem jednoznacznie wskazać, które naprawy można uznać za związane z "bieżącą eksploatacją pojazdu", a które do takich nie należą.
Przekroczeniem delegacji ustawowej są także zapisy § 10 ust. 4 zdanie drugie Regulaminu, w którym zobowiązano właścicieli nieruchomości do wystawienia pojemników i worków przed posesje w sposób niepowodujący uciążliwości i utrudnień dla mieszkańców nieruchomości oraz osób trzecich.
Stosownie do delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy, regulamin ma określać szczegółowe zasady dotyczące rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków.
Z treści tego upoważnienia nie wynika, aby prawodawca lokalny mógł ingerować w prawa podmiotowe właścicieli nieruchomości w ten sposób, aby tworzyć obowiązek w postaci wystawiania pojemników i worków przed posesję. Tego rodzaju regulacja, jak zawarta w § 10 ust. 4 Regulaminu, nie mieści się w ramach warunków rozmieszczenia pojemników i worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. Dlatego, w ocenie Sądu, omawiany przepis przekracza delegację ustawową.
Rację ma jednocześnie organ podnosząc w odpowiedzi na skargę, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy, zaprezentowane w skardze uzasadnienie zarzutu dotyczącego § 10 ust. 4 nie jest trafne w tej części, w jakiej Prokurator argumentuje, że "obowiązek wystawiania pojemników poza teren nieruchomości powinien wynikać z umowy dotyczącej wywozu odpadów komunalnych".
W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., właściciele nieruchomości, wymienionych w art. 6h ustawy, mają obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, na terenie której położone są należące do nich nieruchomości. Od tej daty to nie właściciele, jak twierdzi Prokurator, ale gmina zawiera umowę w sprawie zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (art. 6d ust. 1 i 6f ust. 1a ustawy).
Niezasadność zaprezentowanej w skardze argumentacji w omawianym zakresie nie ma wpływu na wynik sprawy z uwagi na wskazane wyżej przekroczenie przez Radę Miejską w Chęcinach delegacji ustawowej przy stanowieniu treści § 10 ust. 4 Regulaminu poprzez nieuprawnione rozszerzenie "warunków rozmieszczenia pojemników i worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości" na nałożony na właścicieli obowiązek wystawiania ich poza posesje.
Stwierdzeniu nieważności podlegał również § 19 ust. 3 Regulaminu zawierający zobowiązanie do utrzymywania zwierząt gospodarskich w taki sposób, aby nie pogarszało warunków otoczenia, nie powodowało zanieczyszczenia ziemi, wody i nie naruszało obowiązujących przepisów sanitarno-epidemiologicznych oraz nie powodowało innych uciążliwości w stosunku do osób trzecich. Adresat normy prawnej został w opisany wyżej sposób odesłany do bliżej niedookreślonych przepisów odrębnych. Nie sposób dociec, o jakie "obowiązujące przepisy sanitarno-epidemiologicze" oraz o jakie "inne uciążliwości" chodziło uchwałodawcy. Regulacja zawarta w kontrolowanym przepisie sformułowana została na takim poziomie ogólności, że powoduje nieokreśloność sytuacji prawnej osób, do których obowiązki zostały skierowane, a ich wyegzekwowanie będzie nastręczało co najmniej poważne trudności.
Zasadnym jest zarzut istotnego naruszenia prawa przez regulację zawartą w rozdziale 9 "Postanowienia końcowe". Żaden przepis art. 4 ust. 2 ustawy nie daje radzie gminy upoważnienia do wprowadzenia tego rodzaju unormowania. Niewątpliwie Rada Miejska w Chęcinach przekroczyła w tym zakresie delegację ustawową co do samej zasady i wypowiedziała się normatywnie w kwestii, co do której nie była upoważniona ustawą.
Niezależnie od tego należy się dodatkowo zgodzić z argumentacją skargi, powtarzającą stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaprezentowane w wyroku z dnia 15 marca 2007 r., II SA/Wr 745/06, wedle którego regulacja rozdziału 9 Regulaminu godzi w obowiązujący hierarchiczny system źródeł prawa. Przyznaje bowiem pierwszeństwo Regulaminowi przed ustawą. Nie ma przy tym racji organ twierdząc w odpowiedzi na skargę, że art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP "wymienia jedynie źródła prawa powszechnego". Kolejność wskazanych w tych przepisach źródeł prawa nie jest bowiem przypadkowa i oznacza ich hierarchiczne umiejscowienie w polskim systemie prawnym. Aktem najwyższej rangi jest Konstytucja, a następnie ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, z zastrzeżeniem art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut istotnego naruszenia prawa w § 6 Regulaminu.
Po pierwsze, skarżący nie uwzględnił tego, że rozstrzygnięciem nadzorczym z 8 stycznia 2021 r., znak: PNK.I.4130.4.2021, Wojewoda Świętokrzyski stwierdził nieważność zawartego w ww. przepisie zapisu "niezwłocznie po opadach i w miarę potrzeby" (rozstrzygnięcie dostępne w Dz.Urz.Woj.Święt. z 2021 r. poz. 425). Ta część przepisu, budząca zastrzeżenia Prokuratora, została więc wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, a co za tym idzie zaskarżenie jej było bezprzedmiotowe.
Po drugie, uzasadnienie tego zarzutu jest oderwane od treści regulacji kwestionowanej przez Prokuratora. W § 6 uchwały, w brzmieniu uwzględniającym rozstrzygnięcie nadzorcze, organ uchwałodawczy określił obowiązek właścicieli nieruchomości do uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości udostępnionych do użytku publicznego, odpowiadający treści delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit.c ustawy. Skarżący poddaje natomiast krytyce zapis nieistniejący w § 6 zaskarżonej uchwały, który ma dotyczyć obowiązku uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń także z "chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości", przytaczając jednocześnie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w sprawie II SA/Ke 110/18, w której kontroli sądowej poddany został przepis regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który taki obowiązek zawierał. W treści § 6 załącznika do uchwały objętej skargą nie ma natomiast regulacji, na którą powołuje się Prokurator.
Z uwagi na sposób zredagowania uzasadnienia skargi, koncentrujący się na przytoczeniu poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, Sąd uznaje za konieczne podkreślić i poddać uwadze Prokuratora to, że ocena prawna prezentowana przez sąd administracyjny bazuje każdorazowo na konkretnych, zindywidualizowanych okolicznościach faktycznych sprawy, przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie podejmowania aktu poddawanego sądowej kontroli. Dla skuteczności zabiegu polegającego na przywoływaniu stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądowo-administracyjnym w ramach argumentacji wzmacniającej zasadność poglądów wyrażanych przez stronę, konieczna jest więc uprzednia analiza porównawcza w zakresie stanu faktycznego, prawnego oraz kontekstu, w jakim Sąd przytaczany pogląd wyraził.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. – co do przepisów bądź ich części, podlegających stwierdzeniu nieważności oraz w oparciu o art. 151 p.p.s.a. – odnośnie do regulacji, która okazała się zgodna z prawem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło