III OSK 196/22

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-16

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie gminy ustalające zasady odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych przez inwestora z własnych środków, które przewiduje możliwość rozłożenia zapłaty na raty, narusza interes prawny inwestora, który poniósł koszty budowy tych urządzeń, mimo że roszczenie o ich przejęcie przez gminę nie jest jeszcze wymagalne?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarządzenie gminy ustalające zasady odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, które przewiduje możliwość rozłożenia zapłaty na raty, może naruszać interes prawny inwestora, nawet jeśli roszczenie o przejęcie nie jest jeszcze wymagalne. Interes prawny jest aktualny, gdy istnieje roszczenie, nawet niewymagalne, które stanowi podstawę do skorzystania z uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. Zarządzenie organu gminy wydane w ramach zadania własnego gminy, dotyczące zasad odpłatnego przejmowania urządzeń, jest aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Stan faktyczny
G. Spółka z o.o. złożyła skargę na zarządzenie Burmistrza W. ustalające zasady odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych przez inwestorów. Spółka realizuje inwestycję budowy osiedla, która wymaga rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Koszt tej inwestycji przekroczył 20.000 zł, co zgodnie z zarządzeniem umożliwia rozłożenie zapłaty na raty, z roczną spłatą nie wyższą niż 10.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę, uznając, że spółka nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego, ponieważ inwestycja nie została jeszcze zrealizowana, a roszczenie o przejęcie urządzeń ma charakter cywilnoprawny i nie podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 27/21 odrzucającego skargę G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na zarządzenie Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w sprawie ustalenia zasad odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych wybudowanych przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną z własnych środków, na terenie Gminy W. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Postanowieniem z 5 października 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 27/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na zarządzenie Burmistrza W. z [...] listopada 2020 r. nr [...] w sprawie ustalenia zasad odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych wybudowanych przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną z własnych środków, na terenie Gminy W. (pkt 1) oraz zwrócił na rzecz strony skarżącej kwotę 300 złotych, tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że strona skarżąca realizuje inwestycję polegającą na budowie osiedla w miejscowości G., na terenie Gminy W. Budowa osiedla wiąże się z koniecznością rozbudowy sieci wodociągowej z przyłączami oraz rozbudowy sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami. Strona skarżąca wniosła do Gminy W. o zawarcie umowy odpłatnego przejęcia urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Zdaniem strony skarżącej koszt inwestycji w zakresie wykonania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych przekroczy 300.000 zł. W takim stanie rzeczy zastosowanie znajdzie § 7 ust. 1 regulaminu stanowiącego załącznik do zarządzenia Burmistrza W. z [...] listopada 2020 r. nr [...], zwanego dalej "zarządzeniem". Zgodnie z tym przepisem jeżeli wartość przejęcia za wynagrodzeniem brutto będzie wyższa od 20.000 zł, zapłata może być rozłożona na raty, przy czym roczna spłata raty nie będzie wyższa niż 10.000 zł. Przy uwzględnieniu powyższej normy strona skarżąca uzyskałaby pełną zapłatę wynagrodzenia po ponad 30 latach od przejęcia urządzeń, co w jej ocenie narusza interes strony skarżącej jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Odrzucając skargę Sąd pierwszej instancji uznał, iż strona skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego zaskarżonym zarządzeniem. Skarżąca w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia nie zrealizowała jeszcze inwestycji mającej polegać na rozbudowie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. O naruszeniu interesu prawnego nie świadczy fakt, że strona skarżąca legitymuje się decyzją Starosty [...] z [...] sierpnia 2020 r. o pozwoleniu na budowę dla inwestycji oraz że skarżąca zawarła z Gminą W. porozumienie, którego przedmiotem jest realizacja wspólnej inwestycji polegającej na rozbudowie sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Zdaniem Sądu istotne jest, że przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane w dacie wniesienia skargi. Strona skarżąca dopiero planuje przedsięwzięcie deweloperskie, w związku z którym będzie realizować inwestycję rozbudowy sieci wodociągowej z przyłączami oraz rozbudowę sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami. Dopiero w momencie wybudowania ww. urządzeń zaktualizuje się roszczenie strony skarżącej o ich odpłatne przekazanie gminie. Ponadto Sąd podkreślił, że roszczenie to ma charakter cywilnoprawny i nie podlega ono konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. W razie sporu co do zawarcia umowy i wysokości należnego ekwiwalentu, stronie skarżącej będzie przysługiwał środek prawny przed sądem powszechnym. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. wobec przyjęcia, iż skarga podlegała odrzuceniu, gdyż skarżąca nie wykazała istnienia interesu prawnego oraz naruszenia jej interesu prawnego zaskarżonym zarządzeniem, w sytuacji gdy z całokształtu okoliczności sprawy wynika, iż interes prawny skarżącej polegający na uprawnieniu do żądania zapłaty za odpłatne przejęcie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych od Gminy W., w sytuacji nieuchronności poniesienia przez skarżącą kosztów wybudowania sieci, kształtujących się na poziomie kilkuset tysięcy złotych brutto, był niewątpliwy i został naruszony wobec wydania zaskarżonego zarządzenia przez Burmistrza W., przewidującego w § 7 ust. 1 zarządzenia odgórnie, że w sytuacji gdy wartość przejęcia urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych będzie wyższa niż 20.000 zł, zapłata zobowiązania przez Gminę W. może być rozłożona na roczne raty do 10.000 zł każda, zwłaszcza wobec sytuacji, iż skarżąca koszt wybudowania sieci faktycznie poniosła, wobec czego skarga nie podlegała odrzuceniu i powinna zostać rozpoznana merytorycznie. Ponadto skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: 2. art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1372), zwanej dalej "u.s.g.", przez jego błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia iż skarżąca, będąca przedsiębiorcą realizującym inwestycję polegającą na budowie osiedla [...] w miejscowości G. w Gminie W., będąc obowiązanym do wybudowania infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na inwestycji, który w dodatku ostatecznie inwestycję tę wybudował w całości z własnych środków, nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia Burmistrza W. w przedmiocie ustalenia zasad odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudowanych z własnych środków, dających podstawę dla Gminy do ukształtowania zasad tejże odpłatności w sposób niekorzystny dla skarżącego, z naruszeniem art. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2028).. W oparciu o tak sformułowane zarzuty G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ponadto strona skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci: faktury VAT nr [...] z [...] sierpnia 2021 r. - na okoliczność realizacji przez skarżącą prac polegających na budowie sieci wodociągowej na inwestycji [...] w G., potwierdzenia przelewu z 15 września 2021 r. - na okoliczność rzeczywistego ponoszenia przez skarżącą kosztów wybudowania sieci wodociągowej na inwestycji [...] w G. Na uzasadnienie wniosku wskazała, że zgłoszenie powyższych dowodów nie było możliwe na wcześniejszym etapie postępowania z uwagi na daty dokonywania płatności przez skarżącą za prace polegające na wykonaniu urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na inwestycji [...] w G. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że interes prawny strony skarżącej w zaskarżeniu przedmiotowego zarządzenia jest rzeczywisty. Skoro skarżąca spółka poniosła koszty wybudowania urządzeń w niespełna rok po wydaniu zarządzenia, to posiada ona interes prawny, który został naruszony wydaniem zarządzenia. Podstawą legitymacji procesowej jest art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zdaniem autora skargi kasacyjnej wykładnia art. 101 ust. 1 u.s.g. powinna uwzględniać całokształt uwarunkowań po stronie skarżącej, w tym konieczność i nieuchronność poniesienia kosztów budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, co miało doprowadzić i w rzeczywistości doprowadziło do zaktualizowania hipotezy normy art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę z uwagi na brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej. Zdaniem WSA w Łodzi, w sprawie nie doszło do skonkretyzowania się uprawnienia strony skarżącej do odpłatnego przeniesienia na rzecz gminy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, stosownie do treści art. 31 ust. 1 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2028). W konsekwencji podstawą odrzucenia skargi było stwierdzenie, iż naruszenie interesu prawnego skarżącej spółki nie miało charakteru aktualnego. Skarżąca dopiero będzie realizować inwestycję rozbudowy sieci wodociągowej z przyłączami oraz rozbudowę sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami. Natomiast skarżąca kasacyjnie twierdzi, że była ona zobowiązana do wybudowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, które następnie podlegają odpłatnemu przejęciu przez Gminę W. Zatem w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia interes prawny strony skarżącej był rzeczywiście istniejący, o czym świadczy fakt, iż skarżąca w 2021 r. wybudowała własnym kosztem wspomniane urządzenia. Konieczne jest zatem przybliżenie chronologii czynności podejmowanych w sprawie. Porozumieniem z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], zawartym pomiędzy Gminą W. a stroną skarżącą, spółka zobowiązała się do opracowania dokumentacji projektowej rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej związanej z przedmiotową inwestycją. Gmina W. zobowiązała się m.in. – w razie braku budowy przez Gminę W. ww. sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej z uwagi na brak akceptacji przez Radę Miejską w W. propozycji wprowadzenia do budżetu wskazanej inwestycji – do przejęcia na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ww. sieci lub do zapewnienia ich przejęcia przez właściwe przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (§ 2 ust. 3 porozumienia, k. 21). Decyzją z [...] sierpnia 2020 r. , nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, obejmującej rozbudowę sieci wodociągowej z przyłączami, rozbudowę sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami, zlokalizowanych na działkach o nr ew.: [...], obręb G., gmina W. Następnie [...] listopada 2020 r. Burmistrz W. przyjął zarządzenie nr [...] w sprawie ustalenia zasad odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych wybudowanych przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną z własnych środków, na terenie Gminy W. Zgodnie z § 7 ust. 1 załącznika nr 1 do powyższego zarządzenia, "Jeśli ostateczna wartość przejęcia za wynagrodzeniem brutto urządzenia wodociągowego l/lub kanalizacyjnego będzie wyższa od 20.000 PLN zapłata zobowiązania przez Gminę z tytułu zawartej umowy przejęcia za wynagrodzeniem urządzenia wodociągowego i/lub kanalizacyjnego może być rozłożona na raty zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Płatność będzie realizowana na wskazany rachunek uprawnionego podmiotu lub pełnomocnika do 31 marca każdego roku kalendarzowego. Przy czym roczna spłata raty nie będzie wyższa niż 10 000 zł". W takim stanie rzeczy błędna jest przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu ocena prawna, iż skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego zaskarżonym zarządzeniem. Przypomnieć należy, że podstawą kognicji sądu administracyjnego w tej sprawie jest art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Interes prawny, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną osoby wnoszącej skargę. Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest wykazanie przez stronę, że wskutek podjęcia zaskarżonego aktu został naruszony jej interes chroniony konkretnym przepisem prawa, bądź ukształtowany aktem stosowania prawa (np. decyzją). Interes ten musi być bezpośredni, indywidualny, konkretny, realny i aktualny, a nie przyszły i potencjalny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego interes prawny strony skarżącej jest aktualny, a nie potencjalny. NSA nie podziela poglądu Sądu Wojewódzkiego, jakoby dopiero wybudowanie przedmiotowej inwestycji doprowadziło do powstania roszczenia strony skarżącej w zakresie odpłatnego przeniesienia na Gminę W. sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Należy tu odróżnić istnienie roszczenia od jego wymagalności. Bezspornie na dzień wniesienia skargi pomiędzy stroną skarżącą a Gminą W. zawarte było porozumienie, mocą którego stronie skarżącej przysługiwało roszczenie o przejęcie na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ww. sieci lub o zapewnienie ich przejęcia przez właściwe przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Tym samym wejście w życie przedmiotowego zarządzenia, co nastąpiło już po zawarciu porozumienia, doprowadziło do naruszenia uprawnienia strony skarżącej, wynikłego z art. 31 ust. 1 powołanej ustawy. Naruszeniem interesu prawnego jest nie tylko całkowite zanegowanie uprawnienia jednostki, ale także zmiana jego treści, np. przez odroczenie w czasie możliwości skorzystania z przedmiotowego uprawnienia. Jednocześnie aktualność interesu prawnego nie może być utożsamiana z wymagalnością ww. roszczenia skarżącej spółki. Roszczenie, nawet niewymagalne, jest jednak istniejące oraz realne i jako takie może być podstawą wywodzenia interesu prawnego. Sytuację tę należy odróżnić przykładowo od zawarcia umowy przedwstępnej, która kreuje dopiero roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej. Zbyt daleko idące jest stanowisko wymagające wybudowania ww. urządzeń dla zaktualizowania roszczenia strony skarżącej o ich odpłatne przekazanie gminie. Roszczenie nawet niewymagalne wywołuje skutek prawny, skoro stanowi ono podstawę do skorzystania z uprawnienia wynikłego z podanego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Trafny jest zatem zarzut naruszenia art. 101 ust. 1 u.s.g. przez jego błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, iż skarżąca nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowego zarządzenia Burmistrza W. W istocie wykładnia przyjęta w zaskarżonym postanowieniu prowadzi do przerzucenia na skarżącą spółkę całości ryzyka związanego z budową przedmiotowej inwestycji na własny koszt, w sytuacji przyjęcia przez organ zarządzenia naruszającego interes prawny strony skarżącej, wynikający z art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zabieg taki jest nieuprawniony tym bardziej, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ administracji skorzystał ze swoich instrumentów w sferze imperium, wydając zarządzenie aby doprowadzić do zmiany treści stosunku prawnego łączącego stronę skarżącą z jednostką samorządu terytorialnego, zawartego w sferze dominium. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że sytuacja taka jest zbliżona do sytuacji, w której dzierżawca terenu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego wnosi skargę na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ograniczający dopuszczalność prowadzenia działalności gospodarczej na dzierżawionym terenie i uchwalany przez organ tejże jednostki. W takim stanie rzeczy judykatura dopuszcza skargę na rozstrzygnięcie organu samorządu terytorialnego, ingerujące w sferze imperium w stosunek prawny łączący jednostkę tego samorządu na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej (por. wyrok NSA z 19 maja 2010 r., II OSK 522/10, LEX nr 597664). Przechodząc do ustalenia, iż roszczenie strony skarżącej ma wyłącznie cywilnoprawny charakter i nie podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym, stwierdzić należy co następuje. W orzecznictwie wskazuje się, że gmina jako korporacja prawa publicznego posiada podmiotowość administracyjnoprawną w ramach której korzysta z władczych instrumentów działania przy wykonywaniu zadań publicznych. Posiada ona także podmiotowość prywatnoprawną i wszystkie jej czynności, również te o charakterze cywilnoprawnym, których przedmiotem jest przyznane jej mienie (sprzedaż, najem czy dzierżawa) dotyczą gospodarowania majątkiem publicznym i służą zaspokojeniu potrzeb publicznych mieszkańców gminy. W gospodarowaniu tym gminę w odróżnieniu od innych podmiotów prawa cywilnego w większym lub mniejszym stopniu ograniczają przepisy prawa publicznego zawarte w ustawie o samorządzie gminnym i ustawie o gospodarce nieruchomościami. Ocena ich zachowania, w tym stopień ograniczenia czy też skrępowania nimi gminy podlega kontroli sądu administracyjnego. Sama sprzedaż jest czynnością cywilnoprawną opartą na równorzędności stron, a ocena wadliwość jej zawarcia (nieważność, bezskuteczność), czy prawidłowości wykonania należy do kompetencji sądu powszechnego. Podejmowane jednak w procedurze jej zawierania czynności organów (uchwały, zarządzenia) z powołaniem się na przepisy prawa administracyjnego są aktami z zakresu prawa publicznego i mieszczą się w pojęciu "spraw z zakresu administracji publicznej" zawartym zarówno w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jak i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Dodatkowo należy zauważyć, że podział na sferę imperium i dominium nie jest rozłączny, a kwestii właścicielskich (cywilnoprawnych) nie można jednoznacznie oddzielić od tych publicznoprawnych. Wszystko to sprawia, że z pojęcia "spraw z zakresu administracji publicznej" nie można wyłączać tych czynności organów gminy, które dotyczą gospodarowania mieniem komunalnym (postanowienie NSA z 27 października 2020 r., I OSK 1695/20, LEX nr 3075038). Rozważania te można odnieść także do roszczenia o odpłatne przekazanie urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych. Jakkolwiek samo roszczenie ma charakter cywilnoprawny, to znajduje ono podstawę w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy (art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, także art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g.). Skoro w ramach zadania własnego organ gminy podejmuje zarządzenie określające zasady odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych, to zarządzenie to podjęte jest w sprawie z zakresu administracji publicznej. Ugruntowane obecnie i znajdujące podstawę w normach konstytucyjnych, jest stanowisko, zgodnie z którym wszelka aktywność samorządu terytorialnego jest aktywnością w ramach realizacji zadań publicznych (por. uchwała TK z dnia 27 września 1994 r., W 10/93; wyrok TK z dnia 13 maja 1997 r., K 20/96, OTK z 1997 r., nr 2, poz. 18; uchwała TK z dnia 14 maja 1997 r., W 7/96, OTK z 1997 r., nr 2, poz. 27; wyrok TK z dnia 7 grudnia 2005 r., Kp 3/05, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 131; postanowienie NSA z dnia 11 sierpnia 2010 r., I OSK 1201/10; M. Haczkowska (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Lex 2014, komentarz do art. 166; M. Mączyński, Pojęcie zadania publicznego a zadania samorządu terytorialnego, Finanse Komunalne z 2019 r., nr 1-2, s. 105 i nast.; B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie powiatowym. Komentarz, Lex 2020, teza 7 do art. 2) – zob. postanowienie NSA z 22 września 2021 r., III OSK 3653/21, LEX nr 3226461, i orzecznictwo tam powołane. Reasumując, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach "z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. obejmują wszelkie akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków z wyłączeniem tych, które podlegają kognicji innych sądów niż sądy administracyjne, w tym zwłaszcza sądy powszechne. Bezspornie zaskarżone zarządzenie podlega kognicji sądu administracyjnego, a nie sądu powszechnego. Bez znaczenia pozostaje fakt, iż wykonania umowy cywilnoprawnej skarżąca spółka może dochodzić w postępowaniu przed sądem cywilnym. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem ocena legalności zaskarżonego zarządzenia Burmistrza W. z [...] listopada 2020 r. nr [...], wydanego w ramach zadania własnego gminy, a więc w sprawie z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji powyższych wywodów na uwzględnienie zasługuje także zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., albowiem Sąd pierwszej instancji niesłusznie doszedł do wniosku, iż interes prawny strony skarżącej nie został naruszony stosownie do wymogu art. 101 ust. 1 u.s.g. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie na rzecz G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu pierwszej instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę lub umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło