I OSK 4442/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-09
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Maciej Dybowski, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencji gruntów i budynków może dokonać zmiany rodzaju użytku gruntowego na inny niż las (Ls) w ewidencji gruntów, gdy obowiązuje uproszczony plan urządzenia lasu dla danego terenu?Ratio decidendi
Dopóki obowiązuje uproszczony plan urządzenia lasu lub plan urządzenia lasu, organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do dokonywania zmian w ewidencji dotyczących granic i powierzchni lasów, które byłyby sprzeczne z tym planem. Zmiana rodzaju użytku gruntowego z lasu na inny może nastąpić wyłącznie na podstawie prawomocnej decyzji zatwierdzającej nowy lub zmieniony plan urządzenia lasu.Stan faktyczny
Starosta Ciechanowski wszczął postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji użytków i ponownej klasyfikacji gruntów na działce należącej do I. K. i A. B. Decyzją zatwierdzono zmienione granice użytków gruntowych zgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu. Skarżący złożyli odwołanie, które zostało oddalone przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. K. i A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3419/17 w sprawie ze skargi I. K. i A. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji użytków i ponownej klasyfikacji użytków zmienionych oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3419/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. K. i A. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji użytków i ponownej klasyfikacji użytków zmienionych.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Starosta Ciechanowski zawiadomieniem z dnia 9 października 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji użytków i ponownej klasyfikacji użytków zmienionych, na terenie obrębu [...] gmina Ciechanów, dla działki nr [...] stanowiącej własność A. B. i I. K.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Starosta Ciechanowski zatwierdził zmienione granice użytków gruntowych i ponowną ich klasyfikację, w działce nr [...] położonej w obrębie [...] gmina Ciechanów, stanowiącej własność I. K. i A. B., oznaczone na mapie konturem 276/Lzr-RIIIb i 302/Lzr-RIIIb, przyjętej do PZDGiK w Ciechanowie w dniu 5 stycznia 2017 r. za nr operatu [...] oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie aktualizacji użytków i ponownej ich klasyfikacji, w części dotyczącej użytków niezmienionych w powyższej działce nr [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli I. K. i A. B.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] października 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzona okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych miała na celu doprowadzenie do zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości – usunięcia ich. Stan faktyczny ustalony w trakcie postępowania wskazuje, że w granicach działki nr [...] obowiązuje Uproszczony Plan Urządzenia Lasu wsi U. na okres: 1 stycznia 2011 r. – 31 grudnia 2020 r., zatwierdzony przez Starostę w dniu [...] grudnia 2010 r. za numerem [...], którego zapisy w zakresie granic i powierzchni lasów są wiążące dla organów ewidencji gruntów i budynków. Ponadto wskazana nieruchomość decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ciechanowie z dnia [...] czerwca 1980 r. została wpisana do rejestru zabytków jako zespół podworski w U., składający się z dworu murowanego oraz parku krajobrazowego skomponowanego w XIX wieku, stanowiącego przykład dworskiego założenia zieleni z tego okresu, zaś murowany dwór zbudowany ok. 1930 r. w stylu charakterystycznym dla dworskich rezydencji z okresu międzywojennego uzupełnia to założenie. Również wypis z rejestru gruntów z dnia 26 września 2014 r. potwierdza aktualnie obowiązujący stan dla wymienionej działki, zawiera informacje o wpisie do rejestru zabytków pod nr [...] i dane dotyczące powierzchni użytków i klas w działce: Ls III – 3,7290ha, R IIIb – 0,6964ha, W – 0,0365ha. Zgodnie z ustaleniami klasyfikatora oraz wykonawcy opracowania geodezyjnego do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, na działce stwierdzono grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Jak wynika z protokołu sporządzonego w dniu 4 listopada 2014 r. z przeprowadzenia ponownej klasyfikacji gruntów zmienionych użytków gruntowych, na działce nr [...] stwierdzono grunty zalesione stanowiące las oraz grunty zadrzewione Lz/RIIIb, co potwierdzili swoimi podpisami klasyfikator i skarżący A. B. Z kolei w protokole przeprowadzenia ponownej klasyfikacji z dnia 15 grudnia 2016 r. ustalono, że na działce nr [...] jest grunt porośnięty drzewami oraz budynek byłego dworu, znajdujący się na obszarze ujętym w obowiązującym Uproszczonym Planie Urządzenia Lasu jako teren zalesiony oraz związany z działalnością leśną oraz wyłączony z zalesienia teren zabudowany. Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w tym protokole zmianie uległ użytek na gruntach ornych. Strony bowiem bezspornie ustaliły występowanie na rzeczonej działce śródpolnych skupisk drzew i krzewów niezaliczonych do lasów lub sadów, oznaczonych jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych "Lzr" na powierzchni zajmowanej przez grunty orne R równej 0,6964ha. Klasa bonitacyjna tych gleb nie uległa zmianie. Na mapie klasyfikacyjnej stanowią one odpowiednio 276/Lzr-RIIIb i 302/Lzr-RIIIb o łącznej powierzchni 0,6964ha. Starosta zamieścił w operacie ewidencji gruntów i budynków wszelkie dostępne i wynikające z przepisów informacje podmiotowe i przedmiotowe dla działki nr [...]. Powierzchnia gruntów leśnych Ls III wchodzących w skład wymienionej działki ewidencyjnej ujawniona w ewidencji gruntów i budynków wynosi 3,73ha, co odpowiada dotychczasowej gleboznawczej klasyfikacji gruntów obowiązującej na mocy zatwierdzającej decyzji Naczelnika Gminy w Ciechanowie z dnia 18 czerwca 1980 r. Z protokołu sprawdzenia klasyfikacji gruntów z dnia [...] października 1979 r. sporządzonego przez inspektora do spraw klasyfikacji wynika, że stwierdzone w tym protokole nieprawidłowości zostały poprawione, a osoby, w stosunku do których wprowadzono zmiany w klasyfikacji gruntów na podstawie tego protokołu, zostały o tym powiadomione, jednak w całym procesie ustalania gleboznawczej klasyfikacji nikt z zainteresowanych nie wniósł uwag i nie złożył odwołania. Na działce nr [...] klasyfikator określił granice konturu klasyfikacyjnego 49 – Ls III, co zostało wykazane w operacie ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nabywając przedmiotowe grunty od Gminy Ciechanów w dniu 21 grudnia 2000 r. zostali zaznajomieni z dokumentacją stanowiącą załącznik do aktu notarialnego, m.in. z decyzją z dnia [...] czerwca 1980 r. o wpisaniu dobra kultury do rejestru zabytków województwa ciechanowskiego pod nr [...] i z wypisem z rejestru gruntów wraz z wyrysem z dnia 5 grudnia 2000 r. z wykazanym lasem na kupowanej przez nich działce nr [...].
Skargę na powyższą decyzję wnieśli I. K. i A. B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę przytoczył treść art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r., poz. 788 ze zm.), wskazując że nie jest możliwe uwzględnienie w powszechnej ewidencji gruntów i budynków granic i powierzchni lasów, które nie wynikają z planu urządzenia danego lasu. Przepis art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w powszechnej ewidencji gruntów i budynków wynikających z przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis ten ma ustawowe umocowanie wynikające wprost z art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W ocenie Sądu oznacza to, że w przypadku, gdy zawarte w ewidencji gruntów informacje dotyczą lasów, wszelkie zmiany w ewidencji mogą być dokonywane z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
Sąd podkreślił, że działka będąca przedmiotem postępowania objęta jest obowiązującym uproszczonym planem urządzenia lasu, zatwierdzonym decyzją Starosty Ciechanowskiego z dnia [...] grudnia 2010 r. Wynikająca z uproszczonego planu urządzenia lasu jego powierzchnia i granice są wiążące dla organu ewidencji gruntów i budynków. W obliczu obowiązującego uproszczonego planu urządzenia lasu, którym objęty jest sporny grunt, zarzuty podniesione w skardze tracą na znaczeniu. Organ ewidencyjny nie może bowiem prowadzić postępowania dowodowego w zakresie granic użytków i powierzchni zmierzających do wyjaśnienia jaki jest rzeczywisty użytek i w jakich granicach występuje, jeżeli dla danego terenu został sporządzony i nadal obowiązuje, tak jak w tej sprawie, uproszczony plan urządzenia lasu. Nałożony art. 20 ust. 2 ustawy o lasach obowiązek uwzględniania tych planów oznacza, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych, wbrew planom urządzenia lasów, które stanowiąc szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów, przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla w oparciu o dokumenty istniejący stan faktyczny, natomiast plan zagospodarowania przestrzennego ustala przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu, a więc określa możliwości zagospodarowania gruntów w przyszłości. Plan urządzenia lasu stanowiąc swoisty rodzaj planu zagospodarowania przestrzennego jest tym dokumentem, który przesądza także o treści wpisów w ewidencji gruntów. Kataster nieruchomości, będący wyłącznie zbiorem informacji o gruntach i budynkach, odzwierciedla jedynie ich stan, natomiast nie stanowi źródła zmiany tego stanu, która może nastąpić wyłącznie z uwzględnieniem przepisów szczególnych. W obowiązującym stanie prawnym zmiana w ewidencji gruntów użytku "Ls" byłaby niezgodna z obowiązującym dla tego terenu uproszczonym planem urządzenia lasu.
Zdaniem Sądu oznacza to, że dopóki uproszczony plan urządzenia lasu nie zostanie uchylony albo nie zostanie w nim dokonana zmiana, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, dopóty starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, granic użytków i klas bonitacyjnych, które odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu. Wprowadzenie do ewidencji gruntów stanów sprzecznych z wiążącym uproszczonym planem jest niedopuszczalne, bowiem byłoby niezgodne z obowiązującymi regulacjami prawnymi w tym zakresie. Podstawę do dokonania przez organ ewidencji gruntów i budynków zmiany gruntu oznaczonego w ewidencji jako "las" na użytek oznaczony jako "tereny różne" stanowić może wyłącznie prawomocna decyzja zatwierdzająca nowy lub zmieniony plan urządzenia lasu dotyczący spornego gruntu.
Sąd wskazał również, że – mimo podniesionych zarzutów skargi – sam pełnomocnik skarżących w uzasadnieniu skargi przyznaje, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że "ustalenia uproszczonych planów urządzenia lasów uwzględnia się w ewidencji gruntów i budynków (...) obowiązek uwzględniania zapisów uproszczonych planów urządzenia lasu oznacza, iż nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych, wbrew planom urządzenia lasów".
Z powyższych względów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji powołanych przepisów ustaw, będących podstawą jej wydania. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli I. K. i A. B., zarzucając:
1) obrazę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez naruszenie: art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 105 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.;
2) obrazę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie:
a) art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 2 pkt 3, art. 23 ust. 7, art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629);
b) art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 1c ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.);
c) art. 4 ust. 1 pkt 1, 5 i 6, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 5, art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 36 ust. 1 pkt 8, 9 i 11, art. 37b ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz.1446);
d) art. 5 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 15 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz. U. Nr 10, poz. 48 ze zm.);
e) art. 3, art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 7 ust. 3, art. 19 ust. 3, art. 21 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 101, poz. 444 ze zm.);
f) § 46 ust. 3 oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.).
Wskazując na powyższe uchybienia skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz Starosty Ciechanowskiego. Wnieśli również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto I. K. i A. B. oświadczyli, że wnoszą o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2021 r. skarżący kasacyjnie wyrazili zgodę na przeprowadzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że rozpoznając skargę kasacyjną - po myśli art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." - Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania przed Sądem I instancji. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących kasacyjnie w piśmie z dnia 17 sierpnia 2021 r. – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W skardze kasacyjnej zarzucono obrazę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny: przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonej decyzji poprzez naruszenie: art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 105 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 2 pkt 3, art. 23 ust. 7, art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 1c ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 4 ust. 1 pkt 1, 5, 6, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 5, art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 36 ust. 1 pkt 8, 9 i 11, art. 37b ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, art. 5 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 1 i 2, art. 15 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach, art. 3, art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 7 ust. 3, art. 19 ust. 3, art. 21 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, § 46 ust. 3 oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej skłaniają do następujących uwag. Po pierwsze zarzuty te są tożsame z zarzutami zawartymi w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, również uzasadnienie skargi kasacyjnej jest praktycznie tożsame z uzasadnieniem skargi, podczas gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a przedmiotem skargi decyzja organu II instancji. Po drugie zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednym słowem to wojewódzki sąd administracyjny musi naruszyć przepisy postępowania, którymi są przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a naruszenie to musi mieć wpływ na wynik sprawy, czyli na rozstrzygniecie podjęte przez wojewódzki sąd administracyjny. Wskazanie w zarzucie skargi kasacyjnej, że wojewódzki sąd administracyjny naruszył przepisy postępowania (wymienione przepisy k.p.a.) w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów podstawy skargi kasacyjnej o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Po trzecie zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ustawodawca przewidział dwie formy naruszenia prawa materialnego, stąd też formułując zarzut naruszenia prawa materialnego konieczne jest wskazanie która z tych form naruszenia miała miejsce. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Należy wyjaśnić, jak w ocenie skarżącego powinien być on rozumiany, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Uzasadniając natomiast zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu wykazać należy, że sąd błędnie określił podstawę orzekania, stosując wybrany przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Należy wytłumaczyć, jaki przepis powinien być zastosowany, dlaczego powinien być zastosowany bądź, w jaki sposób przepis powinien być zastosowany ze względu na stan faktyczny sprawy. W sformułowanym zarzucie skargi kasacyjnej wskazano na obrazę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny szeregu przepisów prawa materialnego nie precyzując czy naruszenie tych przepisów polegało na błędnej wykładni, czy na niewłaściwym zastosowaniu. Po czwarte w zarzucie dotyczącym naruszenia prawa materialnego wymieniono szereg przepisów z różnych ustaw, natomiast zarzutami nie objęto przepisów mających podstawowe, fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy, stanowią bowiem podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, które powołuje i wyjaśnia Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków odnośnie gruntów obejmuje informacje dotyczące: ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Określenie rodzaju użytku gruntowego danego gruntu jest obowiązkową informacją, która musi znaleźć się w ewidencji gruntów. Natomiast rodzaje użytków gruntowych, zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych uregulowane zostały w obowiązującym wówczas rozporządzeniu z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W § 67 powołanego rozporządzenia uregulowany został podział użytków gruntowych na poszczególne grupy, a w § 68 rodzaje gruntów zaliczanych do poszczególnych grup użytków gruntowych. Natomiast w załączniku nr 6 do rozporządzenia określone zostały szczegółowe zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych. Rozwiązania zawarte w powołanych przepisach zawierają zarówno zamknięty katalog użytków gruntowych jak i zasad zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, dla potrzeb ewidencji gruntów i budynków. Stąd też organ ewidencyjny ustalając, czy też zmieniając rodzaj użytku gruntowego występujący na danym gruncie zobowiązany jest do ich przestrzegania. Określenia rodzaju użytku gruntowego dla potrzeb ewidencji gruntów nie można dokonać z pominięciem powołanych przepisów, a w oparciu np. o treść zawartej umowy, czy też przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Natomiast fakt wpisania danego obiektu do rejestru zabytków, zgodnie ze stosowną ustawą o ochronie zabytków, z punktu widzenia ewidencji gruntów i budynków miał tylko takie znaczenie, że w ewidencji gruntów i budynków – zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - należało zamieścić informację o wpisaniu do rejestru zabytków. Natomiast zarówno sam wpis do rejestru zabytków, jak i przepisy ustawy o ochronie zabytków nie stanowiły podstawy do wpisu w ewidencji gruntów rodzaju użytków gruntowego, ten wpis mógł być dokonany tylko w zgodzie ze wskazanymi wyżej przepisami ewidencyjnymi. Powyższy obowiązek informacyjny wynikający z art. 20 ust. 2 pkt 3 został uchylony ustawą z dnia 16 kwietnia 2020 r., która w art. 1 pkt 17 lit. a uchyliła pkt 3 ust. 2 art. 20 ustawy, zmiana ta weszła w życie z dniem 31 lipca 2020 r.
Natomiast przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wprowadziły szczególne rozwiązania w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków w przypadku lasu, z rozwiązaniami tymi korespondują szczególne przepisy ustawy o lasach. Mianowicie zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach, a z zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu.
Wskazany przepis art. 20 ust. 3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego nakazując uwzględnianie w ewidencji gruntów i budynków przepisów o lasach stwarza dodatkowy reżim prawny dla organu ewidencyjnego; tym samym więc przepis ten traktować należy jako wyjątkowy, a zatem niepodlegający wykładni rozszerzającej. Zawarty zatem w art. 20 ust. 2 ustawy o lasach wymóg, aby w ewidencji gruntów uwzględniać ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, musi być rozumiany literalnie. Nie można przyjąć inaczej, niż to wynika z treści art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w związku z art. 20 ust. 3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego, że ograniczenie w postaci uwzględniania przy dokonywaniu wpisów w ewidencji gruntów planu urządzenia lasu, odnosi się do takich zmian w ewidencji gruntów, które dotyczą granic i powierzchni lasów. Chodzi tu o dotyczące granic i powierzchni lasów wpisy danych objętych aktualnie obowiązującym dla danego obszaru gruntów leśnych planem urządzenia lasu albo uproszczonym planem urządzenia lasu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przytoczonych regulacji prawnych nie może budzić wątpliwości, że dopóki dany teren ujęty jest w planie urządzenia lasu lub uproszczonym planie urządzenia lasu jako las, dopóty nie jest dopuszczalna zmiana w innym postępowaniu ewidencyjnym określenia rodzaju użytku gruntowego na inny niż las (Ls) - por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 355/11. Inaczej ujmując wynikająca z planu urządzenia lasu jego powierzchnia i granice są wiążące dla organów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o której mowa w art. 23 ust. 1 ustawy z 1991 r. o lasach, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu (wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 846/07). Również w wyroku z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt I OSK 472/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek aktualizowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalania granic i powierzchni lasów. Zmiany te nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzania lasów. W rozpoznawanej sprawie został sporządzony Uproszczony Plan Urządzenia Lasu wsi U. na okres 01.01.2011 r. - 31.12.2020 r., powierzchnia ogólna 12,64ha, zatwierdzony przez starostę dnia [...] grudnia 2010 r. Planem tym została między innymi objęta część nieruchomości skarżącego w tym jako leśna zalesiona 3,44ha i jako leśna niezalesiona 0,29ha. Powyższa okoliczność dotycząca obowiązywania Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu, oraz obwiązujący stan prawny, tj. art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i art. 20 ust. 2 ustawy o lasach na które zasadnie zwraca uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku sprawia, że kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd I instancji jest prawidłowa.
Natomiast skarżący kasacyjnie zarówno w zarzutach dotyczących naruszenia przepisów ustawy o lasach jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi okoliczności w których kwestionuje prawidłowość sporządzenia uproszczonego planu urządzenia lasu w tym: brak prawidłowego zawiadomienia o wyłożeniu projektu uproszczonego urządzenia lasu do publicznego wglądu, a w konsekwencji brak możliwości złożenia zastrzeżeń i wniosków, brak prawidłowego przesłania wyciągu planu, kwestionuje również, że nieruchomości objęte przedmiotowym planem nie tworzą zwartego kompleksu leśnego o pow. powyżej 10ha. Odnosząc się do powyższych uwag, należy wyraźnie zaznaczyć, że w postępowaniu ewidencyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisach rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, organ nie może samodzielnie badać i oceniać, czy uproszony plan urządzenia lasu sporządzony i zatwierdzony na podstawie przepisów ustawy o lasach został sporządzony prawidłowo z zachowaniem przepisów tej ustawy. Stąd też podnoszone zarzuty i uwagi w których kwestionowana jest prawidłowość sporządzonego planu nie mogły być poddane ocenie w tym postępowaniu, a w konsekwencji nie mogły być uwzględnione. Dla ewentualnej oceny poprawności sporządzenia uproszonego planu urządzenia lasu można podjąć stosowne kroki prawne, również przepisy ustawy o lasach regulują i dopuszczają tryb zmiany planu urządzenia lasu, zmiana planu będzie podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło