III OZ 958/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 411/21 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w części i udzielenia pozwolenia wodnoprawnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 411/21 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z [...] grudnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w części i udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu. Z wniosku nie wynika, aby fakt przebywania w placówce medycznej w związku z poddaniem się leczeniu onkologicznemu, a następnie zły stan zdrowia i przebywanie w domu, miały charakter nagły i skarżąca nie mogła ich przewidzieć. Inicjując postępowanie sądowe strona powinna spodziewać się możliwości otrzymania korespondencji sądowej. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego skarżąca mogła wyręczyć się inną osobą, co przesądza o niezachowaniu przez nią należytej staranności. Nie podważając złego stanu zdrowia w związku z przebytą chemioterapią, w ocenie WSA w Warszawie skarżąca mogła podjąć niezbędne kroki chroniące ją przed uniknięciem negatywnych konsekwencji skutecznego doręczenia korespondencji, zawierającej wezwanie sądowe. Zażalenie na to postanowienie złożyła A. C., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z [...] grudnia 2020 roku, znak: [...]. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej wskazuje, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono synowi skarżącej 12 marca 2021 r. Do 13 marca 2021 r. skarżąca przebywała w placówce medycznej w związku z poddaniem się chemioterapii. Z uwagi na zły stan zdrowia skarżąca przebywała w domu do 25 marca 2021 r., kiedy to wróciła do miejsca wykonywania pracy i zobaczyła odebraną przez syna przesyłkę. W ocenie żalącej powyższe nie oznacza, że sam fakt odbioru przesyłki przez syna zobowiązuje skarżącą do zapoznania się z treścią przesyłki tego samego dnia, biorąc pod uwagę jej zły stan zdrowia. Po drugie, powyższe nie oznacza że syn skarżącej był upoważniony do otwierania służbowej korespondencji skarżącej. Jednocześnie zgodnie z załączonym zwolnieniem lekarskim niezdolność do pracy trwała także po 25 marca 2021 r. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi 25 marca 2021 r., a więc zaledwie 6 dni po upływie terminu na uzupełnienie ww. braków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z powyższym przepisem jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie wskazuje się, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Jednocześnie ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, oczywiście przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, jakie sąd uzna za istotne, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Istotnym przy tym jest, aby strona składająca taki wniosek, uprawdopodobniła, iż istniały obiektywnie niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiające jej dochowanie terminu, o którego przywrócenie wnosi, w okresie kiedy termin ten biegł (zob. postanowienia NSA: z 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, LEX nr 1643289 i z 9 października 2014 r. sygn. akt I OZ 757/14, LEX nr 1529115). W rozpatrywanej sprawie sporne jest dochowanie przez skarżącą należytej staranności w związku z niedochowaniem terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu Wojewódzkiego skarżącej należy przypisać działanie charakteryzujące się niedbalstwem, co wynika z faktu możliwości wyręczenia się inną osobą w celu usunięcia w terminie braków formalnych skargi. Natomiast pełnomocnik skarżącej w zażaleniu twierdzi, że nie można zarzucać skarżącej, że ponosi winę w złym stanie zdrowia spowodowanym chemioterapią. Ponadto pełnomocnik skarżącej podnosi, iż skarżąca wniosła o przywrócenie terminu zaledwie 6 dni po upływie terminu na uzupełnienie braku formalnego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Kluczowe w tej sprawie jest ustalenie, że w okresie po 13 marca 2021 r., a więc w trakcie biegu 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków skargi, skarżąca opuściła placówkę medyczną i powróciła do miejsca zamieszkania. Uwzględniając niekwestionowany zły stan zdrowia w okresie po 13 marca 2021 r., w ocenie Sądu powyższa okoliczność przesądza, że w sprawie nie może być mowy o braku winy w uchybieniu terminu. Strona powołująca się na zły stan zdrowia musi wykazać, że stan ten w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Choroba o charakterze przewlekłym także, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być traktowana jako okoliczność wskazująca na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (zob. postanowienia NSA: z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II OZ 1097/20, z 17 października 2013 r. sygn. akt I FZ 397/13, z 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 245/12, pub. orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym kontekście fakt złego stanu zdrowia skarżącej nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu, skoro skarżąca mogła skorzystać z pomocy innej osoby. Nieskorzystanie z tej pomocy oznacza naruszenie obiektywnego miernika staranności, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie powołana przez pełnomocnika skarżącej okoliczność nagłego charakteru choroby nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia, albowiem skarżąca dowiedziała się o chorobie i podjęła leczenie jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.