II SO/Sz 6/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. K. o wymierzenie grzywny Fundacji "[...]" w S. za nieprzekazanie sądowi skargi w terminie postanawia: I. wymierzyć Fundacji "[...]" w S. grzywnę w wysokości [...] zł ([...]), II. zasądzić od Fundacji "[...]" w S. na rzecz wnioskodawcy K. K. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. K. K. reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o wymierzenie grzywny Fundacji "[...]" w S. za nieprzekazanie do Sądu skargi na bezczynność tego podmiotu. Ponadto, strona wniosła o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając wniosek K. K. podał, że w dniu 20 maja 2020 r. skierował do Fundacji "[...]" w S. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia kopii faktur opłaconych ze środków publicznych w ramach programu A. S. O. S., alternatywnie informacji o rodzaju i wysokości kosztu oraz kto wystawił fakturę. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższy wniosek, K. K. skontaktował się w dniu 16 czerwca 2020 r. z Prezesem Fundacji, który zobowiązał się udostępnić żądane informacje w terminie 14 dni, po ponownym przesłaniu wniosku. Tego samego dnia wspomniany wniosek został przesłany mailem, zaś Fundacja przesłała potwierdzenie otrzymania wniosku. Pomimo to, strona nie otrzymała wnioskowanych informacji. Ostatni raz do Fundacji napisała w dniu 21 lipca 2020 r. przypominając o braku odpowiedzi, po czym w dniu 28 lipca 2020 r. wysłała pocztą skargę na bezczynność. Przesyłka nie została odebrana, zwrócono ją z adnotacją "nie podjęto w terminie". Następnie K. K. w dniu 7 października 2020 r. wysłał podpisaną elektronicznie skargę na adres mailowy Fundacji. Dnia 2 listopada 2020 r. Fundacja potwierdziła wpłynięcie skargi i odpisała, iż faktury nie były publikowane i są przechowywane w warunkach zapewniających ochronę danych osobowych. Skarga nie została jednak przekazana do Sądu. Ostatecznie 19 stycznia 2021 r. skarżący wysłał skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (sygn. akt II DK/Sz [...]). Sąd przesłał skargę do Fundacji – skutecznie została doręczona w dniu 7 maja 2021 r. Mimo to skarga nie została przesłana do Sądu. Stron a wniosła o wymierzenie grzywny "dalekiej od jej minimalnej stawki". Pomimo doręczenia Fundacji w dniu 3 września 2021 r. odpisu wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu wraz ze zobowiązaniem do udzielenia odpowiedzi na ten wniosek w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, odpowiedź taka do chwili obecnej nie została nadesłana. W wykonaniu zobowiązania z dnia 31 sierpnia 2021 r., pełnomocnik K. K. nadesłał w dniu 13 września 2021 r. – na potwierdzenie przesłania do Fundacji skargi na bezczynność z dnia 7 października 2020 r. – raport weryfikacji podpisu wraz ze wspomnianą skargą oraz wydrukiem zawierającym treść wiadomości przesłanej drogą mailową do Fundacji – w dniu 7 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a.", w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., przy czym postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołany w tym przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020, poz. 2176) termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a., określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (aktualnie: komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia z dnia 9 lutego 2021 r., M.P. z 2021 r., poz. 137). Zgodnie z tym komunikatem, przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2020 r. wyniosło 5.167,47 zł, zatem górna granica grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wynosi 51.674,70 zł. W oparciu o powyższe przepisy, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Podnieść także należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I OZ 953/10, lex nr 742207). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt I OZ 739/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 344/12 wyraził pogląd, że obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. spoczywa nie tylko na organie administracji publicznej w sensie ustrojowym, lecz również na innych podmiotach, które z uwagi na nałożone na nie przepisami prawa zadania i kompetencje, należy uznać za organy administracji w sensie funkcjonalnym. Zatem, w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem do sądu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej niezbędne jest ustalenie, czy podmiot, którego ukarania domaga się skarżący jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny dopuszczalności wniosku (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OZ 796/11, lex nr 1069720, z dnia 19 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OZ 125/10, lex nr 619731). W rozpatrywanej sprawie przesłanki umożliwiające wymierzenie grzywny zostały spełnione. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę z dnia [...] czerwca 2021 r. na bezczynność Fundacji "[...]" w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2020 r. (sygn. akt II SAB/Gd 83/20), należy wskazać, że ten przykładowy katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej (na co wskazuje jednoznacznie użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności") określa podstawowe kryterium, jakim jest posiadanie przymiotu władzy publicznej bądź też wykonywanie zadań publicznych, a także dysponowanie środkami publicznymi. Powyższe sprawia, że do udostępniania informacji publicznej zobowiązane będą nie tylko podmioty publiczne, ale także organizacje i instytucje prywatne, jeżeli tylko dysponują środkami publicznymi w zakresie realizacji powierzonych im zadań o charakterze publicznym. W wyroku z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 248/17, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zawiera dwie przesłanki przesądzające o zobowiązaniu podmiotu do udzielenia informacji publicznej. Przy czym przesłanki te nie muszą być spełnione kumulatywnie, o czym świadczy użycie spójnika "lub". Wystarczającym więc do uznania podmiotu jako zobowiązanego do udzielania informacji publicznej jest wykonywanie zadań publicznych lub dysponowanie majątkiem publicznym. Spełnienie choćby jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek pozwala przyjąć, że dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Powyższe potwierdza doktryna przyjmując, że ustawodawca nałożył obowiązek udzielania informacji publicznej na wszystkie podmioty dysponujące mieniem publicznym. Należy uznać, że każdy podmiot, który gospodaruje choćby niewielką częścią publicznego mienia, ma obowiązek udostępniania informacji na jego temat. Można powiedzieć, że prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (zob. P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, s. 8; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r., I OSK 894/19, LEX nr 3036990). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, albowiem wniosek dotyczył realizowanego przez Fundację zadania publicznego pn. "[...]", które finansowane było ze Środków Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w ramach programu A. S. O. S.. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że faktycznie naruszone zostały przepisy prawa przez nieprzekazanie skargi tut. Sądowi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Co prawda przedstawione przez stronę dokumenty nie stanowią jednoznacznego dowodu na skuteczne przesłanie Fundacji przedmiotowej skargi (strona nie nadesłała dokumentów potwierdzających doręczenie skargi pocztą, zaś przesłanie jej drogą elektroniczną potwierdzone zostało podpisem "niekompletnie zweryfikowanym", jednocześnie wydruk maila z 7 października 2020 r. nie pozwala na ustalenie jakiej treści skarga została załączona do tego maila), jednakże nie ulega wątpliwości, że ostatecznie odpis tej skargi został skutecznie doręczony Fundacji w dniu 7 maja 2021 r. K. K. nadesłał bowiem swoją skargę także bezpośrednio do Sądu, który z kolei po wpisaniu jej do dziennika korespondencji pod numerem 4, przesłał ją na adres Fundacji ze zobowiązaniem do udzielenia odpowiedzi na skargę oraz nadesłania akt administracyjnych w terminie 15 dni, stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. Ponieważ korespondencja kierowana na adres Fundacji widniejący w KRS była zwracana z adnotacją "nie podjęto w terminie" wobec tego przesłana została dodatkowo na adres wskazany w dniu 26 kwietnia 2021 r. przez jej Prezesa i odebrana przez pracownika (uprawnionego do odbioru korespondencji) w dniu 7 maja 2021 r. (potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sygn. II DK/Sz 4/21). Przewidziany w ustawie o informacji publicznej termin piętnastu dni od dnia otrzymania skargi przez organ, upłynął zatem w dniu 21 maja 2021 r. Tymczasem Sądowi znany jest z urzędu fakt, że na dzień orzekania w niniejszej sprawie skarga z dnia [...] czerwca 2020 r. nie została przesłana Sądowi wraz z aktami sprawy. Mając na względzie przywołane okoliczności sprawy, wskazać trzeba, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Ustalając natomiast wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę, treść wniosku, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), a także dość długi okres uchybienia terminowi przekazania skargi. Jednocześnie Sąd uwzględnił, że Fundacja "[...]" nie jest stricte organem administracji publicznej, dysponującym szerszym zapleczem administracyjnym i wykwalifikowaną w tym zakresie kadrą pracowniczą, a przy tym grzywna taka nie była jej wcześniej wymierzana (brak jest informacji w tym zakresie). W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy w kwocie 400 zł. Ustalając wysokość grzywny w tej kwocie, Sąd uznał, że będzie ona stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w punkcie II sentencji, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2, w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.