II SA/Wa 2126/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego P. C. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. (dalej: "KWP"), podstawie art. 149 § 3 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), odmówił P. C. (dalej: "skarżący") wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją KWP z [...] kwietnia 2019 r. [...] cofającą skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu drogą elektroniczną [...] lipca 2020 r. (vide Urzędowe Poświadczenie Doręczenia – karta nr 126 akt administracyjnych sprawy). Pismem z [...] lipca 2020 r. skarżący wniósł - za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej - zażalenie na rozstrzygnięcie KWP, podpisane podpisem zaufanym (vide Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia – karta nr 131 akt administracyjnych sprawy). W zażaleniu skarżący wskazał, że siedmiodniowy termin do wniesienia tego środka zaskarżenia został przekroczony o jeden dzień z uwagi na "problemy techniczne z działaniem rządowych portali z obszaru cyfryzacji państwa i elektronicznego obiegu dokumentów". Zatem termin ten nie został dotrzymany z przyczyn nieleżących po skarżącego. Do zażalenia skarżący dołączył zrzut ekranu dokumentujący brak działania systemów cyfryzacji państwowej. Postanowieniem z [...] września 2020 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ") w oparciu o art. 134 w związku z art. 144 i art. 141 § 2 oraz art. 268a k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia KGP, powołując się na art. 58 § 1 k.p.a., podniósł, że skarżący nie ubiegał się o przywrócenie terminu. Podał jedynie, że siedmiodniowy termin został przez niego przekroczony o jeden dzień, ponieważ nastąpiły problemy techniczne z działaniem rządowych portali z obszaru cyfryzacji państwa i elektronicznego obiegu dokumentów. KGP podkreślił, iż organ administracji publicznej może rozpatrzyć kwestię ewentualnego przywrócenia terminu do wykonania tej czynności, ale na jednoznacznie sformułowany wniosek strony w tej sprawie. Organ nie może bowiem działać za stronę, tj. nie może z urzędu domniemywać takiego żądania strony. Samo stwierdzenie strony, że przekroczyła termin do wniesienia zażalenia ze względu na problemy techniczne z działaniem rządowych portali nie można uznać za wniosek o przywrócenie terminu. Ponadto KGP dostrzegł, iż skarżący datował zażalenie na dzień [...] lipca 2020 r., a więc już po ustawowym terminie do wniesienia zażalenia. Nie wskazał też powodów niemożności nadania przedmiotowego pisma w placówce pocztowej. Jako dowód załączył wydruk ze strony Ministerstwa Cyfryzacji świadczący o przerwie technicznej serwisu do dnia [...] lipca 2020 r. do godz. 2.00. Ponowną próbę nadania zażalenia skarżący podjął [...] lipca 2020 r. o godz. 23:55:41, a zatem przed upływem kolejnego dnia, nie korzystając z możliwości wcześniejszego, w tym dniu, nadania przesyłki zwykłą drogą pocztową. Powyższe postanowienie KGP skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając KGP obrazę art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez odmowę rozpatrzenia zażalenia wskutek uchybienia terminowi do jego wniesienia. Jednocześnie wniósł o przywrócenie tego terminu z uwagi na brak winy w jego uchybieniu. Skarżący podał w motywach skargi, że organ pominął istotną okoliczność, jaką jest przekroczenie czasu na złożenie zażalenia o 19 minut. Ponadto KGP zbagatelizował dowód, iż w dniu zamykającym czasokres złożenia zażalenia nie działały mechanizmy cyfrowe ePUAP umożliwiające obywatelowi złożenie pism sądowych w sposób równoważny nadaniu u operatora pocztowego czy w biurze podawczym organu. Skarżący w zażaleniu podał datę [...] lipca (a nie [...] lipca) 2020 r., gdyż to była data skutecznego przekazania zażalenia organowi. Skarżący chciał skorzystać z zapewnionego przez Państwo, mającego działać bez zakłóceń, mechanizmu cyfrowego równoważnego innym sposobom dostarczenia korespondencji. Wobec awarii kanału elektronicznego, szukanie w czasie pandemii COVID-19 przed północą czynnej poczty, stanowi, zdaniem skarżącego, przykład złych praktyk naruszających relacje Państwo - obywatel. Tymczasem skarżący, dotknięty nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą, nie powinien korzystać podczas pandemii z komunikacji publicznej i przebywać w zbiorowiskach ludzkich. Skarżący, składając zażalenie do organu z wnioskiem o jego procedowanie, a jednocześnie formułując na wstępie uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, wyszedł z założenia, że w ten sposób skonstruował także wniosek o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie bezsporna jest między stronami okoliczność, że skarżący uchybił terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie KWP z [...] lipca 2020 r. Zgodnie z pouczeniem, zawartym w ww. rozstrzygnięciu, skarżącemu przysługiwał siedmiodniowy termin na wniesienie środka zaskarżenia w postaci zażalenia, począwszy od dnia doręczenia postanowienia. Skoro rozstrzygnięcie doręczono skarżącemu w dniu jego wydania, tj. [...] lipca 2020 r., to termin do jego zaskarżenia upływał [...] lipca 2020 r. Nadając do organu zażalenie w dniu [...] lipca 2020 r. (za pośrednictwem platformy ePUAP), skarżący przywołał okoliczności uprawdopodabniające, w jego przekonaniu, brak winy w uchybieniu terminu do złożenia środka zaskarżenia. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo postąpił, wydając w takiej sytuacji postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Według Sądu, rozstrzygnięcie KGP zapadło przedwcześnie. Zgodnie z przepisami art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela stanowisko KGP, zresztą poparte szerokim orzecznictwem, że przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego. Oznacza to, iż nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu czy też w sposób dorozumiany (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1822/06; z 3 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 268/07; z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 596/09; z 17 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2287/10 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek o przywrócenie terminu powinien spełniać wymogi pisma procesowego (art. 63 § 2 k.p.a.). Przede wszystkim musi zawierać żądanie przywrócenia terminu. Może ono znajdować się w treści czynności, której terminowi dokonania uchybiono. Brak podpisu pod treścią wniosku o przywrócenie terminu, brak jego uzasadnienia czy też brak jednoczesnego dokonania czynności, której dotyczy omawiany wniosek nie czynią tego wniosku niedopuszczalnym, lecz stanowią jego braki formalne, które podlegają uzupełnieniu. Podobnie, gdy żądanie przywrócenia terminu jest niejasne lub budzi wątpliwości, organ winien wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania bądź uzupełnienia wniosku w terminie nie krótszym niż siedem dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Innymi słowy, organ powinien wdrożyć wówczas postępowanie naprawcze. Na gruncie przedmiotowej sprawy trudno nie zgodzić się z twierdzeniem KGP, iż skarżący nie sformułował wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie organu z [...] lipca 2020 r. Jednakże w zażaleniu tym skarżący zawarł uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu, przedstawiając okoliczności, z powodu których uchybił terminowi, a które – w jego ocenie – nie były przez niego zawinione. W tym kontekście wskazał na awarię techniczną platformy komunikacji elektronicznej, która uniemożliwiła mu nadanie zażalenia w ostatnim dniu siedmiodniowego terminu, tj. [...] lipca 2020 r. Według Sądu, powołanie w zażaleniu argumentacji, która miała usprawiedliwiać uchybienie przez skarżącego siedmiodniowego terminu, obligowało organ do wyjaśnienia - poprzez wezwanie skarżącego do sprecyzowania - czy wnosi on o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie KGP z [...] lipca 2020 r., zakreślając stosowny termin (nie krótszy niż siedem dni) i rygor (np. przyjęcie, iż takiego wniosku nie składa). Raz jeszcze podkreślić należy, iż treść zażalenia nie pozostawiała żadnych wątpliwości odnośnie świadomości skarżącego, że środek ten składa po terminie. Wskazuje na to zamieszczony na wstępie zażalenia wywód dotyczący niedochowania terminu, w którym zresztą jako przyczynę skarżący podał "problemy techniczne z działaniem rządowych portali z obszaru cyfryzacji państwa i elektronicznego obiegu dokumentów". Jednocześnie skarżący zaznaczył, iż jest to przyczyna, która nie leży po jego stronie. W tej sytuacji niepodjęcie przez organ żadnej czynności celem ustalenia, czy skarżący (niereprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) żąda przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, należało uznać za naruszenie art. 58 oraz art. 134 w związku z art. 144 i art. 141 k.p.a., mające wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd w składzie tu orzekającym stwierdził, że rozstrzygnięcie KGP o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia było przedwczesne. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, wydane w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 ww. ustawy, zawarto w punkcie drugim sentencji wyroku.