VII SA/Wa 1348/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-16
Skład orzekający: Paweł Groński, Andrzej Siwek, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a decyzję dowiedziała się z innych źródeł?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdy strona, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i nie została o decyzji powiadomiona, dowiedziała się o niej z innych źródeł. Termin do wniesienia odwołania dla takiej strony biegnie od dnia doręczenia decyzji ostatniej ze stron postępowania, którym została ona prawidłowo doręczona. Po upływie tego terminu, decyzja staje się ostateczna i nie można jej zaskarżyć odwołaniem, a jedynie wnioskiem o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Spółka R. sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta o wygaśnięciu pozwolenia na budowę. Spółka nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a decyzję dowiedziała się z innych źródeł. Wojewoda uznał, że odwołanie zostało wniesione po terminie, ponieważ najpóźniejsze doręczenie decyzji stronom nastąpiło w dniu 24 sierpnia 2020 r., a odwołanie wpłynęło 3 marca 2021 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących doręczeń, twierdząc, że decyzja organu pierwszej instancji nie została jej skutecznie doręczona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a), oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania spółki R. sp. z.o.o. od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. stwierdzającej wygaśnięcie ostatecznej decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku biurowego wraz z realizacją elementów zagospodarowania terenu, na działce ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. N. w W., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że odnośnie obliczania terminu do wniesienia odwołania przez osobę, która twierdzi, że jest stroną postępowania administracyjnego, a która nie brała w nim udziału i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł może ona wnieść odwołanie dopóki nie upłynął termin do jego wniesienia dla ostatniej z osób, którym organ doręczył decyzję. Organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy nie wynika, by skarżąca nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji. Jako adresaci decyzji Nr [...] wskazani zostali: inwestor – K., Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. N. w W. oraz Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. T. w W., reprezentowane przez radcę prawnego jak i Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. N. Z analizy zwrotnych potwierdzeń odbioru przedmiotowej decyzji wynika, że doręczono ją wszystkim ww. podmiotom uznanym przez organ za strony, przy czym najpóźniejsze doręczenie nastąpiło na rzecz inwestora. Za pierwszym razem przesyłkę z decyzją organ wysłał na adres inwestora przy ul. N. w W. tj. adres na który była dotychczas kierowana do niego korespondencja i pod którym ją odbierał. Jednakże inwestor przy podwójnym jej awizowaniu, nie podjął jej. Stąd też organ ponowił próbę doręczenia jej na inny adres, pod którym została przez niego odebrana w dniu 24 listopada 2020 r.
Według organu odwoławczego, jeżeli korespondencja z zaskarżoną decyzją została nadana do inwestora na adres, który był wcześniej organom znany i w toku postępowania niezmieniony, to wobec wysłania przesyłki z zaskarżoną decyzją na adres niepodważony przez inwestora i jej dwukrotne awizowanie, należało uznać, iż dokonane doręczenie spełniło wymogi z art. 44 k.p.a. Tym samym, zdaniem Wojewody, przyjąć należało, iż wobec pierwszego awiza w dniu 10 sierpnia 2020 r., decyzję Nr [...] skutecznie doręczono Inwestorowi w drodze fikcji prawnej w dniu 24 sierpnia 2020 r., natomiast organ I. instancji niezasadnie po raz drugi dokonał jej doręczenia w miejsce wcześniejszego.
Przyjmując datę 24 sierpnia 2020 r., za dzień prawidłowego doręczenia Inwestorowi zaskarżonej decyzji w trybie zastępczym uznać należało, że ostatnim dniem do skutecznego wniesienia odwołania przez skarżącą był 7 września 2020 r., Mając z kolei na względzie wykonanie przez organ kolejnego doręczenia w dniu 24 listopada 2020 r., niezależnie od jego wadliwości, w jego przypadku termin do wniesienia odwołania przez skarżącego upływałby w dniu 8 grudnia 2020 r.
Natomiast z daty stempla pocztowego zamieszczonego na przesyłce z odwołaniem wynika, iż nadana ona została w dniu 3 marca 2021 r., a więc po znacznym upływie ustawowego terminu 14 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji ostatniej ze stron postępowania i to liczonego zarówno od dnia następującego po 24 sierpnia 2020 r., jak i hipotetycznie po 24 listopada 2020 r. W konsekwencji tego, bez wątpienia skarżąca wniosła środek odwoławczy z uchybieniem czternastodniowego terminu do jego złożenia, wyłączając tym samym dopuszczalność jej skontrolowania w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym.
Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła R. sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego podnosząc zarzut naruszenia art. 134 k.p.a. w związku z art. 44 i 45 k.p.a. poprzez uznanie za skutecznie doręczenie korespondencji w nowym postępowaniu na adres niebędący adresem siedziby jednostki, a będący adresem, pod którym odbierała korespondencję w innym, wcześniejszym postępowaniu i w związku z tym uznanie decyzji organu I. instancji za skutecznie doręczoną, a zatem prawomocną.
Podnosząc powyższe naruszenie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji organu I. instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Podał, że Stowarzyszenie C. nie otrzymało decyzji w sposób prawidłowy, ponieważ nie zostało mu doręczone na adres rejestrowy. Postępowanie w sprawie wygaszenia decyzji było nowym postępowaniem, co obligowało do ponownego ustalenia kręgu stron postępowania i ustalenia ich adresów. W takim przypadku doręczenie pierwszej korespondencji osobie prawnej ujawnionej w KRS winno nastąpić zgodnie z art. 45 k.p.a. na adres siedziby. Decyzja organu I. instancji nie jest w związku z tym prawomocna, bowiem nie została skutecznie doręczona inwestorowi, co oznacza, że nie upłynął termin na złożenie przez stronę odwołania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, ponieważ zgodnie z art. 120 w zw. art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot sprawy mieścił się w powyższym katalogu.
Dokonując natomiast kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powyższe oznacza, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania organ II. instancji winien skontrolować przesłanki formalne, w tym przede wszystkim czy nie doszło do wniesienia odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia oraz czy zostało ono wniesione przez podmiot uprawniony.
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że spółka R. sp. z o.o. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. stwierdzającej wygaśnięcie ostatecznej decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku biurowego wraz z realizacją elementów zagospodarowania terenu, na działce ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. N. w W. Jako adresat tej decyzji zostali wskazani: K., Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. N. w W. oraz Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. T. w W. i Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. N. Pominięcie skarżącej jako adresata tej decyzji nie oznaczało, że nie mogła wnieść odwołania od tej decyzji. Jak słusznie wskazał Wojewoda w zaskarżonym postanowieniu, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i doktrynie jednolicie przyjmuje się, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po bezskutecznym upływie tego terminu nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 505/08, z 18 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 555/13, z 16 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 3115/12, z 23 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1597/17, a także zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2016, s.589). Wobec tego Wojewoda prawidłowo uznał, że termin 14 dni do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.) dla skarżącej należy liczyć od dnia doręczenia decyzji stronie, która w postępowaniu brała udział i której jako ostatniej doręczono decyzję. Po upływie tego terminu decyzja organu I. instancji staje się ostateczna i korzysta z ochrony wynikającej z zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.).
Jak wynika z akt sprawy, najpóźniejsze doręczenie stronom postępowania decyzji nr [...] nastąpiło w dniu 24 sierpnia 2020 r. Co prawda organ I. instancji ponownie przesłał swoją decyzję inwestorowi, a doręczenie nastąpiło w dniu 24 listopada 2020 r., jednakże licząc termin do wniesienia odwołania nawet od daty tego ponownego doręczenia przez skarżącego - upływałby on w dniu 8 grudnia 2020 r. Tymczasem odwołanie skarżącej spółki zostało wniesione w dniu 3 marca 2021 r. (data stempla pocztowego), w związku z czym w tej sytuacji stwierdzenie niedopuszczalności odwołania było właściwym sposobem zakończenia postępowania. Odwołanie zostało wniesione bowiem od decyzji prawomocnej, do których zdaniem doktryny zalicza się decyzje utrzymane w mocy przez sąd administracyjny oraz decyzje niezaskarżone do sądu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi zaś wprowadzenie jej do obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Przepis ten określa także początek biegu terminu do złożenia odwołania. Co do zasady, skuteczne doręczenie przynajmniej jednej ze stron postępowania powoduje, że akt administracyjny wywołuje skutki prawne, wobec jego wejścia do obrotu prawnego. Stanowisko strony skarżącej, że decyzja organu I. instancji nie jest prawomocna bowiem nie została skutecznie doręczona inwestorowi, nie jest zatem słuszne. Decyzja organu I. instancji nabyła walor nie tylko ostateczności ale również prawomocności, ponieważ została skutecznie doręczona przynajmniej jednej stronie i tym samym weszła do obrotu prawnego, a także w ustawowym terminie nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.
Nie można także podzielić zarzutu nieskutecznego doręczenia decyzji inwestorowi z tego powodu, że nie została ona wysłana na adres rejestrowy Spółki. Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że korespondencja wysyłana do K. na adres: ul. N., [...] była odbierana przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji (chociażby wezwanie skierowane przez Prezydenta [...] z [...] maja 2020 r. do przedłożenia do wglądu dziennika budowy wydanego dla inwestycji – k. 118 i 199 akt). Trudno zatem twierdzić, aby wysyłanie korespondencji (w tym decyzji) na ww. adres było nieskuteczne, skoro prawidłowości tego adresu nie podważał sam inwestor.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku objęcie przedmiotem kontroli Sądu również decyzji organu I. instancji (skarżąca wniosła o "uchylenie decyzji I. instancji przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania") należy stwierdzić, że w związku z rozstrzygnięciem Wojewody opartym o art. 134 k.p.a. przedmiotem oceny sądu administracyjnego mogła być jedynie ocena terminowości wniesionego przez skarżącą odwołania, co wynika z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, a w tej sprawie takie granice rozpoznania sprawy wyznaczył art. 134 k.p.a.. Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest zatem uprawniony do wyrażania stanowiska odnośnie prawidłowości decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2020 r. Nr [...]
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło