II GSK 1794/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-16
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Mirosław Trzecki, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach sądowych, który przewiduje obligatoryjne odwołanie komornika z zajmowanego stanowiska po ukończeniu 65. roku życia, stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej ze względu na wiek w rozumieniu dyrektywy Rady 2000/78/WE?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach sądowych, wprowadzający obligatoryjne odwołanie komornika po ukończeniu 65. roku życia, stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a dyrektywy Rady 2000/78/WE. Sąd stwierdził, że przepis ten, jako niezgodny z prawem Unii Europejskiej, nie może być zastosowany, ponieważ nie został obiektywnie i racjonalnie uzasadniony zgodnym z prawem celem, a środki mające służyć jego realizacji nie są właściwe i konieczne. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości.Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości odwołał K.B. ze stanowiska komornika sądowego z uwagi na ukończenie przez niego 65. roku życia, powołując się na art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, uznając przepis za dyskryminujący i niezgodny z prawem UE. Minister Sprawiedliwości złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów unijnych i krajowych. K.B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2708/20 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 3 marca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2708/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K.B., uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] października 2020 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego, a także zasądził zwrot kosztów postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ zrzekł się rozprawy.
Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 19 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 850 ze zm.; dalej "u.k.s.") w zw. z art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólnej warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudniania i prawy (Dz. Urz. UE L Nr 303, str. 16; dalej "dyrektywa Rady") poprzez błędną wykładnię i uznanie, że art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. stanowi przejaw dyskryminacji w rozumieniu art. 2 ust. 2 dyrektywy Rady i nie stanowi obiektywnego i racjonalnego uzasadnionego celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego wyjątku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady.
Na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") organ wniósł o rozważenie możliwości zawieszenia postępowania z uwagi na to, że przed Trybunałem Konstytucyjnym (sygn. akt K 2/21) jest rozpatrywana sprawa wniosku Prokuratora Generalnego (vide pismo z 12 lutego 2021 r., znak: PK VIII TK 3.2021) o wydanie wyroku interpretacyjnego w zakresie zgodności art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. z Konstytucją RP oraz aktami prawa międzynarodowego.
W piśmie z 5 lipca 2021 r. K.B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że ta ostatnia sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. w brzmieniu nadanym na podstawie art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), a obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16, z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; treść tych, jak i dalej powoływanych wyroków jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zaskarżoną decyzją Minister Sprawiedliwości odwołał K.B. (dalej "skarżący") ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym we [...]`, z uwagi na ukończenie przez niego 65. roku życia. Jako podstawę decyzji wskazano art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s.
Sąd pierwszej instancji, uchylając powyższą decyzję, uznał, że art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2 (a) dyrektywy Rady. W konsekwencji orzekł, że art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. jako niezgodny z wymogami prawa unijnego, tj. ww. dyrektywy, nie może być zastosowany.
Z powyższym stanowiskiem nie zgodził się organ, składając skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a., a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarga kasacyjna Ministra Sprawiedliwości nie ma uzasadnionych podstaw prawnych, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
W ocenie NSA, nietrafny jest podniesiony w tej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, w którym organ dopatruje się naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. w związku z art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady, polegającego na błędnej wykładni pojęcia dyskryminacji bezpośredniej i uznaniu, że art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. w sposób bezpośredni dyskryminuje komornika, dając Ministrowi Sprawiedliwości możliwość odwołania komornika z chwilą ukończenia przez niego 65. lat. Minister Sprawiedliwości twierdzi, że nie dopuścił się dyskryminacji ze względu na wiek, tym samym nie naruszył wskazanych przepisów dyrektywy Rady. Dyrektywa ta przewiduje szereg wyjątków od zakazu dyskryminacji ze względu na wiek. Wyjątki takie przewiduje m.in. art. 6 ust. 1 ww. dyrektywy. Treść art. 6 ust. 1 cytowanej dyrektywy otwiera zatem przed państwami członkowskimi możliwość dalszego stosowania środków bezpośrednio dyskryminujących, pod warunkiem, że są one uzasadnione, a przy tym są właściwe i konieczne. Z kolei cele wprowadzenia do systemu prawnego regulacji zawartej w art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. zostały wprost wskazane w uzasadnieniu do projektu tej ustawy.
Mając na uwadze treść skargi kasacyjnej, należy wskazać, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. jest zgodny z przepisami art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady, czy – jak stwierdził Sąd pierwszej instancji – art. 19 ust. 1 pkt 2 stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2 dyrektywy Rady.
Zagadnienie to było już przedmiotem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyrokach z: 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II GSK 582/21, 7 września 2021 r., sygn. akt 585/21 i II GSK 962/21, 2 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1060/21 i II GSK 1278/21, orzekając w identycznych stanach faktycznych i prawnych, rozpoznając takie same zarzuty kasacyjne, wyraził jednoznaczne stanowisko, że: art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s., zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości z urzędu odwołuje komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik ukończył 65. rok życia, stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. a) dyrektywy Rady. Uznał jednocześnie, że przepis ten jako niezgodny z wymogami prawa unijnego, tj. dyrektywą Rady, nie może być zastosowany. Jak bowiem wynika z orzecznictwa TSUE – na sądzie krajowym spoczywa obowiązek zagwarantowania przestrzegania zasady niedyskryminacji ze względu na wiek skonkretyzowanej w dyrektywie Rady poprzez niestosowanie, w razie potrzeby jakichkolwiek sprzecznych z nią przepisów prawa krajowego (tak: NSA w wyroku z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 560/20).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela to stanowisko i w pełni odnosi się do argumentacji zawartej w uzasadnieniach ww. orzeczeń.
Cytowany wyżej przepis zastąpił obowiązujący do dnia 1 stycznia 2019 r. (data wejścia w życie ustawy o komornikach sądowych) przepis art. 15a ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1309; dalej "u.k.s.e."), obowiązujący do dnia 1 stycznia 2019 r., stanowił o obligatoryjnym odwołaniu komornika ze stanowiska, gdy komornik ukończył 70. lat. Zatem ustawodawca postanowił skrócić o 5 lat wiek, z którego upływem następuje odwołanie komornika z urzędu.
Odnosząc się do dyrektywy Rady, należy przypomnieć, że stosownie do art. 1 jej celem, w odniesieniu do zatrudnienia i pracy, jest walka z określonymi rodzajami dyskryminacji, wśród których jest ta ze względu na wiek, w celu realizacji w państwach członkowskich zasady równego traktowania.
Artykuł 2 dyrektywy Rady stanowi w ust. 1 i ust. 2 lit. a, że zasada równego traktowania oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1. Natomiast dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie niż traktuje się, traktowano lub traktowano by inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1.
Z kolei art. 6 ust. 1 cytowanej dyrektywy stanowi, że niezależnie od przepisów art. 2 ust. 2, państwa członkowskie mogą uznać, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem, w szczególności celami polityki zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego, i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne.
Takie odmienne traktowanie może polegać między innymi na: wprowadzeniu specjalnych warunków dostępu do zatrudnienia i kształcenia zawodowego, zatrudnienia i pracy, włącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania, dla ludzi młodych, pracowników starszych i osób mających na utrzymaniu inne osoby, w celu wspierania ich integracji zawodowej lub zapewnienia im ochrony.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 dyrektywy Rady zasada równego traktowania oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1 tej dyrektywy. Artykuł 2 ust. 2 lit. a dyrektywy uściśla, że do celów ust. 1 dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku, gdy osobę traktuje się mniej przychylnie, niż traktuje się inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1 tejże dyrektywy.
Natomiast, jak stwierdził w swoim orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), z art. 6 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy Rady wynika, że odmienne traktowanie ze względu na wiek nie stanowi dyskryminacji, jeżeli w ramach prawa krajowego zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem i jeżeli środki mające służyć realizacji tego celu są właściwe i konieczne (por. m.in. wyroki TSUE: z 6 listopada 2012 r., w sprawie C-286/12, Komisja Europejska przeciwko Węgrom, pkt 55; z 5 lipca 2012 r. w sprawie C-141/11 Hómfeldt, pkt 21).
Nie ulega też wątpliwości, że przepisy, na podstawie których przyjęto, że osiągnięcie wieku przejścia na emeryturę pociąga za sobą rozwiązanie z mocy prawa stosunku pracy, należy uznać za wprowadzające gorsze traktowanie osób, które osiągnęły ten wiek, w stosunku do wszystkich pozostałych osób czynnych zawodowo. Takie przepisy wprowadzają zatem odmienne traktowanie bezpośrednio ze względu na wiek, o którym stanowi art. 2 ust. 1 i art. 2 lit. a dyrektywy Rady (por. wyrok TSUE w sprawie C-286/12, Komisja Europejska przeciwko Węgrom, pkt 51; zob. podobnie wyrok TSUE z dnia 16 października 2007 r. w sprawie C-411/05 Palacios de la Villa, Zb.Orz.s. I- 8531, pkt 51).
Podkreślenia wymaga, że – jak wynika z wyroku TSUE z 22 listopada 2005 r. w sprawie C-l 44/04, Werner Mangold przeciwko Riidiger Heim (Zb.Orz. s. 1-9981, pkt 75, oraz art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, proklamowanej w Nicei w dniu 7 grudnia 2000 r.; Dz. Urz. UE C 364, s. 1) – zasada niedyskryminacji ze względu na wiek jest podstawową zasadą prawa wspólnotowego i że każdy wyjątek od tej zasady powinien być uzasadniony celem publicznym z zakresu polityki społecznej. Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy Rady ustanawia rodzaj ograniczonego odstępstwa od wspomnianej podstawowej zasady, uzasadnionego szczególnymi względami polityki społecznej danego państwa członkowskiego. Z art. 6 ust. 1 cytowanej dyrektywy wynika, że celami, które można uważać za zgodne z prawem – w rozumieniu tego przepisu – i co za tym idzie za mogące uzasadnić odstępstwo od zakazu dyskryminacji ze względu na wiek – są cele z zakresu polityki społecznej, takie jak cele związane z polityką zatrudnienia, rynku pracy i kształcenia zawodowego.
Odwołując się z kolei do bogatego orzecznictwa TSUE dotyczącego zasady niedyskryminacji ze względu na wiek, należy zauważyć, że TSUE uznaje, że obiektywne i racjonalne uzasadnienie stanowienia odstępstw od omawianej zasady nie może przebiegać w sposób dowolny, niemający racjonalnych podstaw. Tym samym na państwa członkowskie został nałożony obowiązek wykazania, że obrany cel, o którym mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady, nie jest celem hipotetycznym, zaś jego realizacja jest konieczna i uzasadnia stanowienie derogacji od zasady niedyskryminacji ze względu na wiek.
Należy zatem stwierdzić, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. była prawidłowa, gdyż WSA uwzględnił w procesie wykładni powołanego przepisu regulacje prawa unijnego, a zwłaszcza art. 2 ust. 2 (a) i art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady.
W ocenie NSA, ani w treści przyjętej regulacji w u.k.s., ani w uzasadnieniu projektu tej ustawy (druk sejmowy nr 1582) nie została obiektywnie i racjonalnie uzasadniona zasada odmiennego traktowania ze względu na wiek komorników sądowych w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady. Ponadto, NSA podziela własne stanowisko wyrażone w wyroku z 9 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 391/12. W tym orzeczeniu NSA stwierdził, że ustawodawca polski – implementując do krajowego porządku prawnego dyrektywę Rady ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2156) – poprzestał jednak na przyjęciu nowych rozwiązań prawnych, nie podejmując natomiast czynności związanych z już obowiązującymi aktami prawa krajowego, których dostosowanie było niezbędne do pełnej implementacji wspomnianej dyrektywy.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że z orzecznictwa TSUE wynika, że w celu odparcia zarzutu dyskryminacji ze względu na wiek konieczne jest spełnienie przez państwo członkowskie wysokich wymagań dowodowych w tym zakresie (por. m.in. wyrok TSUE z 5 marca 2009 r. w sprawie C-388/07, The Incorporaled Trustees of the National Council on Ageing (Age Concern England) przeciwko Secretary of State form Business, Enterprise and Regulatory Reform; ECLI:EU:C:2009:128). Akceptowane przez TSUE dowody to przede wszystkim dokumenty krajowej procedury legislacyjnej, mogące przedstawiać uwarunkowania polityczne, gospodarcze, społeczne, demograficzne, finansowe czy analizujące sytuację na krajowym rynku pracy (zob. M. Domańska, Zakaz dyskryminacji ze względu na wiek w orzecznictwie TS, "Europejski Przegląd Sądowy" 2011 r., nr 4, s. 36).
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, który stwierdził, że samo osiągnięcie wieku emerytalnego przez komornika nie może uzasadniać jego odwołania, gdyż ani szybkość, ani sprawność postępowania nie są warunkowane wiekiem, lecz charakterem i celem czynności egzekucyjnych. Żadna z czynności egzekucyjnych nie wymaga od komornika szczególnej sprawności fizycznej, która wyróżniałaby go na tle innych zawodów prawniczych.
Ma również rację Sąd pierwszej instancji wskazując, że odwołanie komornika sądowego z chwilą ukończenia 65. roku życia skutkuje traktowaniem komorników mniej korzystnie w porównaniu z innymi osobami wykonującymi prawniczą działalność zawodową i posiadającymi również status funkcjonariuszy publicznych lub zawodu zaufania publicznego takimi, jak notariusze, sędziowie, czy prokuratorzy, gdyż w tych zawodach można wykonywać pracę, pełnić służbę, po spełnieniu prawem przewidzianych wymagań.
W ocenie NSA, użyte środki, o jakich mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady, nie mogą być uznane za właściwe i konieczne dla realizacji założonego przez ustawodawcę celu. Wymaga podkreślenia, że TSUE wielokrotnie wskazywał w orzecznictwie, że aby wykazać właściwy i konieczny charakter danego środka, środek ten nie może okazać się nierozsądny z punktu widzenia realizowanego celu i musi być oparty na informacjach, których wartość dowodową ocenia sąd krajowy. Informacje te mogą zawierać w szczególności dane statystyczne (por. wyrok TSUE z 21 lipca 2011 r., w sprawie C-159/10, Gerhard Fuchs i Peter Köhler przeciwko kraj związkowy Hesja).
W konsekwencji NSA, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s. stanowi przejaw dyskryminacji bezpośredniej w rozumieniu art. 2 ust. 2 (a) dyrektywy Rady. Z tych przyczyn art. 19 ust. 1 pkt 2 u.k.s., jako przepis niezgodny z wymogami prawa unijnego, tj. dyrektywy Rady, nie może być zastosowany. Jak bowiem wynika z orzecznictwa TSUE, na sądzie krajowym spoczywa obowiązek zagwarantowania przestrzegania zasady niedyskryminacji ze względu na wiek.
Odwołując się z kolei do bogatego orzecznictwa TSUE dotyczącego zasady niedyskryminacji ze względu na wiek – będącej zasadą ogólną prawa Unii – należy zauważyć, że TSUE uznaje, iż obiektywne i racjonalne uzasadnienie stanowienia odstępstw od omawianej zasady nie może przebiegać w sposób dowolny, niemający racjonalnych podstaw. Tym samym na Państwa Członkowskie został nałożony obowiązek wykazania, że obrany cel, o którym mowa w art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady, nie jest celem hipotetycznym, zaś jego realizacja jest konieczna i uzasadnia stanowienie derogacji od zasady niedyskryminacji ze względu na wiek.
TSUE wskazał w orzecznictwie, m.in. w wyroku w sprawie C-388/07, że na sądzie krajowym, przed którym zawisłby spór dotyczący zasady zakazu dyskryminacji ze względu na wiek skonkretyzowanej w dyrektywie Rady, spoczywać będzie obowiązek zagwarantowania – w ramach jego kompetencji – ochrony prawnej jednostek wynikającej z prawa Unii Europejskiej oraz zapewnienia jego pełnej skuteczności poprzez niestosowanie jakichkolwiek przepisów prawa krajowego sprzecznych z tą zasadą. Do sądu krajowego należy bowiem ustalenie, czy uregulowania, których dotyczy zawisły przed nim spór, mają zgodny z prawem cel i czy krajowe władze ustawodawcze lub wykonawcze mogą w sposób zasadny twierdzić, że przy wzięciu pod uwagę zakresu uznania, którym dysponują Państwa Członkowskie w zakresie polityki społecznej, wybrane środki są właściwe i konieczne dla osiągnięcia tego celu (pkt 52 wyroku w sprawie C-388/07; opubl.: ZOTSiS 2009/3A/I-1569).
Ani w treści przyjętej regulacji w ustawie z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, ani w uzasadnieniu projektu tej ustawy (druk sejmowy nr 1582) nie zostało obiektywnie i racjonalnie uzasadnione, zgodnym z przepisami celem, zastosowanie zasady odmiennego traktowania ze względu na wiek komorników sądowych w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady, co zgodnie z tym przepisem mogłoby stanowić podstawę uchylenia zakazu dyskryminacji,
Z przedstawionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Wniosek skarżącego kasacyjnie o zawieszenie postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powołana regulacja dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz bezpośrednio wpływać na wynik tego postępowania. Natomiast zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303). Zastosowanie przez sąd art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Nie oznacza to dowolności działania w tej mierze, bowiem dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby stwierdzić czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2008 r., II FPS 4/08, ONSAiWSA z 2009 r. Nr 4, poz. 62). Fakultatywny charakter przesłanek sformułowanych w cytowanym wyżej przepisie nie zobowiązuje sądu orzekającego w sprawie, do uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania do czasu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, jeżeli sąd ten nie podziela wątpliwości co do konstytucyjności aktu prawnego.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. W okolicznościach tej sprawy zasady celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej przemawiają przeciwko zawieszeniu postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło