I GSK 806/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 78/21 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) listopada 2020 roku nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy producentowi rolnemu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. K. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 78/21 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) listopada 2020 roku nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy producentowi rolnemu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia (...) września 2020 r. nr (...)oraz zasadził zwrot kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. W dniu 10 października 2019 r. J. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w K. wniosek o przyznanie pomocy suszowej za 2019 r., ubiegając się o przyznanie pomocy de minimis do powierzchni 69,07 ha upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% uprawy i mniej niż 70% danej uprawy. Do wniosku strona dołączyła protokół nr (...) z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzony w dniu 22 sierpnia 2019 r. oraz kopię polis ubezpieczeniowych PZU nr (...)(...)(...) wraz z potwierdzeniem zapłaty składki ubezpieczeniowej. W dniu 18 sierpnia 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął wniosek J. K. o udzielenie pomocy na podstawie § 13z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR (Dz.U. z 2015 r., poz. 187), dalej rozporządzenie, dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVlD-19. Strona składając powyższy wniosek jednocześnie oświadczyła, że zrzeka się z prawa do pomocy o której mowa w § 13v ust. 1 rozporządzenia, o którą ubiegała się na podstawie wniosku z dnia 10 października 2019 r. Decyzją z dnia (...) września 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w . odmówił przyznania pomocy na podstawie § 13z rozporządzenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że łączna kwota pomocy de minimis nie może przekroczyć limitu wynoszącego 20 000 euro, który obejmuje rok bieżący oraz poprzednie dwa poprzedzające go lata podatkowe. Na podstawie danych, do których ma dostęp z urzędu, organ I instancji stwierdził, że kwota pomocy de minimis otrzymanej przez stronę w tym okresie wyniosła 13455,24 euro. Organ wskazał przy tym, na otrzymane przez stronę płatności. Kwota dostępnego limitu pomocy dla strony wyniosła zatem 6544,76 euro (20000 euro - 13455,24 euro = 6544,76 euro), czyli 29 142,51 zł (po przeliczeniu zgodnie z kursem euro na dzień 16 września 2020 r., zaś przysługująca stronie płatność to 34535 zł. Ze względu na przekroczenie limitu pomocy de minimis wnioskowana płatność nie mogła zostać, w ocenie organu I instancji, przyznana. W wyniku rozpoznania odwołania decyzją z dnia(...)listopada 2020 r. Dyrektor łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zadeklarowana przez stronę do pomocy de minimis jako objęta szkodami w 2019 r. to 69,07 ha, natomiast stawka pomocy w przypadku szkód powstałych w uprawach rolnych wynoszących co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy to 500 zł. Warunek ubezpieczenia co najmniej 50% upraw w gospodarstwie został spełniony. Zatem wysokość pomocy możliwej do przyznania stronie pomocy wynosiła 34535 zł (69,07 ha*500 zł = 34 535 zł). Wskazując następnie na wzór, według którego oblicza się wysokość pomocy, organ dokonał stosownych obliczeń i stwierdził, że kwota dostępnego limitu pomocy dla strony na dzień wydania decyzji organu I instancji wynosiła 6544,76 euro x 4,48 zł = 29320,52 zł. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek do przyznania pomocy de minimis, określony w art. 3 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz.U.UE.L. z 2013 r. Nr 352, str. 9, zm.:Dz.U.UE.L. z 2019 r. str. 51. ;dalej: rozporządzenie nr 1408/2013), ponieważ kwota możliwej do przyznania pomocy, o którą strona się ubiegała na podstawie §13z rozporządzenia wynosi 34 535 zł i tym samym przekracza kwotę dostępnego limitu pomocy de minimis dla strony, tj. 29320,52 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylając zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ja decyzję uznał, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W opinii Sądu I instancji zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma interpretacja przepisu art. 3 ust.2 rozporządzenia nr 1408/2013. Chodzi o odpowiedź na pytanie czy w wypadku ubiegania się przez rolnika o pomoc finansową, która przekracza limit z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 (tj. 20000 euro), przy uwzględnieniu wcześniej otrzymanych przez rolnika kwot pomocy, możliwe jest uzyskanie pomocy w części nieprzekraczającej tego limitu, czy też, tak jak uznały organy, brak jest możliwości uzyskania pomocy, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest bowiem fakt, że w dwóch ostatnich latach skarżący otrzymał pomoc w wysokości 13455,24 euro (58252,49 zł) a więc kwota dostępnego limitu wyniosła 6544,76 euro (20000 euro – 13.455,24 euro) zaś wysokość pomocy, o którą ubiega się skarżąca przekroczyłaby limit. W związku z czym organy administracji odmówiły przyznania płatności. Zdaniem Sądu wykładnia językowa, systemowa oraz celowościowa przepisów rozporządzenia nr 1408/2013 prowadzi jedynie do wniosku, że górny pułap pomocy de minimis przyznanej jednemu przedsiębiorstwu nie może przekraczać 20.000 euro, a tym samym nie jest możliwe udzielenie pomocy de minimis w wysokości przekraczającej wskazaną kwotę. Prawodawca unijny używa bowiem sformułowań "całkowita kwota pomocy" (art. 3 ust. 2) oraz "pułap określony w ust. 2" (art. 3 ust. 7), podając jednocześnie, że nie mogą one przekroczyć określonej kwoty. Z kolei przy interpelacji zamieszczonego w art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 sfomułowania "nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" Sąd posłużył się treścią pkt 8 preambuły do tego rozporządzenia, gdzie jednoznacznie potwierdzono, że "dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych" oraz treścią pkt 13 tej preambuły, w której wyrażono potrzebę maksymalnego ograniczenia ryzyka przyznania pomocy ponad przyjęte limity. W ocenie sądu powyższe przemawia za uznaniem, że w przepisach tych mowa jest o faktycznie mającej być przyznanej pomocy, nie zaś pomocy jaka byłaby możliwa do przyznania. W ocenie Sądu, wielkość przyznanej wnioskodawcy pomocy nie może doprowadzić do przekroczenia przysługującego jemu trzyletniego limitu kwotowego 20.000 euro. Tym samym, gdyby kwota wnioskowanej nowej pomocy, doprowadziła do przekroczenia całkowitej kwoty pomocy, czyli zostałby przekroczony jej maksymalny pułap, to może zostać ona udzielona do kwoty możliwej pomocy wynikającej z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013. Dopuszczalne jest zatem przyznanie stronie pomocy finansowej, która będzie mieściła się w maksymalnym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni przepisów art. 3 ust. 2 i 7 rozporządzenia nr 1408/2013 mających zastosowanie w sprawie nieuwzględnienie możliwości przyznania stronie pomocy de minimis do wysokości maksymalnego pułapu, o którym mowa we wskazanych przepisach, lecz niewłaściwe przyjęły, że ubieganie się o przyznanie pomocy w kwocie wyższej niż kwota stanowiąca różnicę pomiędzy maksymalną kwotą pomocy de minimis (20.000 EUR) a kwotą dotychczas wypłaconą (11254,65 EUR) automatycznie skutkuje całkowitą odmową przyznania pomocy de minimis. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: naruszenie prawa materialnego, a mianowicie § 13v ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z § 13z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm., dalej: Rozporządzenie) oraz art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013 oraz art. 107 ust. 1 i art. 108 ust.1, ust. 2 ust. 3 i ust. 4 Traktatu o ustanowieniu Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/2, dalej: Traktat) w zw. z art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18.12.2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 2013 Nr 352 str. 1, dalej: rozporządzenie 1407/2103), przez jego błędną wykładnię sprzeczną z prawidłowo zastosowanymi dyrektywami wykładni literalnej i cełowościowej, a nadto sprzecznej z wykładnią systemową, oraz z wykładnią tzw. autentyczną Komisji jako podmiotu będącego autorem aktu prawnego, a nadto niezastosowanie wykładni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej tychże powołanych w niniejszym punkcie przepisów Unii Europejskiej i dokonanie sprzecznej ze stanowiskiem Trybunału wykładni tych przepisów mimo, że wykładnia ta zawarta w orzeczeniach Trybunału jako acquis commumutaire jest elementem porządku prawnego Unii Europejskiej i wiążąca dla Państw członkowskich, a konsekwencji błędne przyjęcie przez Sąd, że orany dokonały błędnej wykładni przepisów art. 3 ust. 2 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 mających zastosowanie w sprawie. Nie uwzględniły możliwości przyznania stronie pomocy de minimis do wysokości maksymalnego pułapu, o którym mowa we wskazanych przepisach, lecz niewłaściwe przyjęły, że ubieganie się o przyznanie pomocy w kwocie wyższej niż kwota stanowiąca różnicę pomiędzy maksymalną kwotą pomocy de minimis (20.000 EUR) a kwotą dotychczas wypłaconą automatycznie skutkuje całkowitą odmową przyznania pomocy de minimis.", mimo, że prawidłowo dokonana wykładania powołanych przepisów wskazuje, że organ właściwie zastosował normę wynikającą z powołanych przepisów i właściwie ją odczytał, i przyjął, że ubieganie się przez stronę wnioskującą o przyznanie pomocy publicznej ze środków krajowych (na podstawie przepisów krajowych państwa członkowskiego rodzajowo zaliczanej do pomocy de minimis) w kwocie wyższej niż kwota stanowiąca różnicę pomiędzy maksymalną kwotą dopuszczalnej pomocy publicznej państwa członkowskiego mającej charakter pomocy publicznej de minimis (20.000 EUR) a kwotą dotychczas wypłaconą skutkuje całkowitą odmową przyznania wnioskowanej pomocy publicznej w całości, albowiem w przypadku takiego wniosku nie mogą do niego być zastosowane przepisy Rozporządzenia 1408/2013, a wobec tego pomoc nie może być w ogóle przyznana bo nie jest pomocą de minimis, co zgodne jest ze stanowiskiem Komisji i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej; naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, ust. 2 ust. 3 i ust. 4 i art. 263 oraz art. 267 Traktatu o ustanowieniu Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/2) poprzez jego błędne niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji dokonanie błędnej wykładni przepisów, co wskazano w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, oraz pominięcie wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W uzasadnieniu Dyrektor przedstawił argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. J. K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku J. K. - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2523 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Postawione przez skarżący kasacyjnie organ zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione. W zarzutach tych wskazano na naruszenie przepisów prawa materialnego § 13v ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z § 13z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz art. 3 ust.1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 oraz art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Traktatu o ustanowieniu Unii Europejskiej w zw. z art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 rozporządzenia Komisji nr 1407/2013 poprzez błędną wykładnię sprzeczną z prawidłowo zastosowanymi dyrektywami wykładni literalnej i celowościowej, a nadto sprzecznej w wykładnią systemową oraz z wykładnią autentyczną Komisji, a nadto niezastosowanie wykładni TSUE i dokonanie sprzecznej ze stanowiskiem TSUE wykładni tych przepisów, w konsekwencji błędne przyjęcie przez Sąd, że organy dokonały błędnej wykładni wskazanych przepisów rozporządzenia Komisji nr 1408/2013. Nie uwzględniły możliwości przyznania stronie pomocy de minimis do wysokości maksymalnego pułapu 20.000 euro, mimo że prawidłowa wykładnia wskazuje, że organ właściwie odczytał i zastosował normę wynikającą z powołanych przepisów i odmówił przyznania nowej pomocy w całości ze względu na przekroczenie w złożonym wniosku pułapu 20.000 euro. Powołano także jako naruszone przepisy art. 107 ust. 1 i art. 108 ust. 1, ust. 2, ust. 3 , ust. 4, art. 263 oraz 267 Traktatu o ustanowieniu Unii Europejskiej poprzez błędne niezastosowanie i w konsekwencji błędną wykładnię oraz pominięcie wykładni dokonanej przez TSUE. Z powołanych zarzutów wynika zatem w sposób jednoznaczny, że skarżący kasacyjnie koncentruje się na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji podczas dokonywanej wykładni na wskazanym w skardze kasacyjnej wyroku TSUE C-608/19 i dokonanej w nim wykładni, głównie przepisów rozporządzenia Komisji nr 1407/2013. NSA w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela zapatrywań organu zaprezentowanych w złożonej skardze kasacyjnej. Przede wszystkim NSA zauważa, że w pełni akceptuje wykładnię i wynikający z niej rezultat przedstawioną przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Przypomnieć należy, że WSA w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stwierdził, że zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma interpretacja przepisu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013. Chodzi o odpowiedź na pytanie czy w wypadku ubiegania się przez rolnika o pomoc finansową, która przekracza limit z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/2013 (tj. 20.000 euro), przy uwzględnieniu wcześniej otrzymanych przez rolnika kwot pomocy, możliwe jest uzyskanie pomocy w części nieprzekraczającej tego limitu, czy też, tak jak uznały organy, brak jest możliwości uzyskania pomocy, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu. Sąd I instancji odnotował, że wykładnia językowa, systemowa oraz celowościowa przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 prowadzi do wniosku, że górny pułap pomocy de minimis przyznanej jednemu przedsiębiorstwu nie może przekraczać 20.000 euro, a tym samym nie jest możliwe udzielenie pomocy de minimis w wysokości przekraczającej wskazaną kwotę. Prawodawca unijny używa bowiem sformułowań "całkowita kwota pomocy" (art. 3 ust. 2) oraz "pułap określony w ust. 2" (art. 3 ust. 7), podając jednocześnie, że nie mogą one przekroczyć określonej kwoty. Z kolei przy interpelacji zamieszczonego w art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 sfomułowania "nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" należy posłużyć się treścią pkt 8 preambuły do tego rozporządzenia, gdzie jednoznacznie potwierdzono, że "dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych" oraz treścią pkt 13 tej preambuły, w której wyrażono potrzebę maksymalnego ograniczenia ryzyka przyznania pomocy ponad przyjęte limity. Wielkość przyznanej pomocy nie może doprowadzić do przekroczenia przysługującego trzyletniego limitu kwotowego 20.000 euro. Tym samym dopuszczalne będzie przyznanie stronie pomocy finansowej, która będzie mieściła się w tym limicie, przy czym organ winien uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną stronie w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych, gdyż zasadniczym celem rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 jest zakaz przyznawania przez państwo pomocy ponad określoną w nim kwotę. Zarówno z art. 3 ust. 2, jak również z art. 3 ust. 7 rozporządzenia nr 1408/2013 wynika, że górny pułap przyznanej pomocy nie może przekraczać określonej wysokości. Jest to jedyna przeszkoda w uzyskaniu pomocy de minimis. Zasadnie WSA rozpoznając przedmiotową sprawę wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym wskazuje się, że za przedstawioną wykładnią omawianych przepisów przemawia także wykładnia historyczna regulacji pomocy de minimis w rolnictwie. W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz.Urz.UE.L Nr 337, str. 35 z późn. zm.), wyraźnie wskazano, że "jeżeli łączna kwota pomocy przewidziana w ramach środka pomocy przekracza pułap, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie może ona być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu" (art. 3 ust. 2). Obecnie obowiązujące rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 warunku takiego nie wprowadza. Stanowi to zasadniczą różnicę pomiędzy regulacjami poprzednio i obecnie obowiązującego rozporządzenia. Powyższe prowadzi do wniosku, że gdyby zamiarem prawodawcy unijnego było zakazanie udzielania pomocy de minimis w przypadku, gdy cała kwota możliwej pomocy przekracza wartości określone w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013, to kwestię tę wyraźnie by uregulował, jak uczynił to w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1535/2007. W konsekwencji stwierdzić trzeba, że zasadniczym warunkiem udzielenia pomocy de minimis jednemu podmiotowi jest nieprzekroczenie maksymalnego pułapu tej pomocy określonego w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013. Nie można natomiast twierdzić, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 wprowadza zakaz udzielania pomocy de minimis do części konkretnego środka pomocy. Wymaga ono jedynie, aby pomoc ta nie przekraczała określonej wartości. W tym względzie sąd podziela w całości stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sąd Administracyjny z 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 456/18, z 7 lipca 2020 r. sygn. akt II FSK 930/20 oraz z 2 września 2020 r. sygn. akt II FSK 1423/18 oraz w wyrokach WSA w Szczecinie z 8 października 2020 r. w spr. I SA/Sz 468/20 i z 7 października 2020 r. w spr. I SA/Sz 467/20 (dostępne w CBOSA), w których przyjęto taki właśnie sposób rozumienia kwestionowanych w niniejszej sprawie przepisów w sprawach podatkowych. W ocenie tutejszego sądu intencją ustawodawcy unijnego było to, aby każdy wnioskodawca miał prawo do otrzymania pomocy de minimis w wysokości do określonego w przepisach pułapu. Natomiast odmienne rozumienie tych przepisów doprowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji. NSA w składzie rozpoznającym sprawę podziela również prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie ma takiego przepisu prawa materialnego, który by zakazywał dokonywania częściowego zwolnienia podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. Wynik rozumowania argumentum a maiori ad minus jest jednoznaczny, tj. skoro limit pomocy de minimis ma postać maksymalnej kwoty, to dopuszczalne jest również udzielnie tej pomocy poniżej tego limitu (tej kwoty), a tym samym przyznanie zwolnienia do wysokości tego limitu. W sytuacji, gdy kwota podatku przewyższyłaby limit dla pomocy de minimis, wynikający z rozporządzenia komisji nr 1408/2013, płatnik powinien obliczyć i pobrać podatek jedynie w kwocie nadwyżki nad limitem. Pomoc ta może zostać zatem udzielona do wysokości nieprzekraczającej tego limitu. Przy interpretacji zamieszczonego w treści tego przepisu sformułowania "nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" należy posłużyć się treścią pkt 8 preambuły do rozporządzenia nr 1408/2013, gdzie jednoznacznie potwierdzono, że "dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy uwzględnić całkowitą kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz dwóch poprzedzających lat podatkowych". Tym samym, gdy faktyczna kwota nowej pomocy (tu: zwolnienia podatkowego), nie doprowadzi do przekroczenia tak rozumianej całkowitej kwoty pomocy, czyli nie zostanie przekroczony jej maksymalny pułap, to nie ma przeszkód dla jej przyznania w tej wysokości (por. wyrok NSA z 7 lipca 2020 r., II FSK 930/20, a także wyrok NSA z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III FSK 189/21, LEX). Przechodząc do istoty postawionych zarzutów, a mianowicie argumentacji skargi kasacyjnej wywodzonej z wyroku TSUE C-608/19 wskazać przede wszystkim należy, że NSA nie wywodzi z powołanego orzeczenia takiego stanowiska jakiego upatruje w nim organ, iż przekroczenie przez rolnika w kolejnym wniosku pułapu 20.000 euro pozbawia wnioskującego całej zawnioskowanej pomocy. Przywołać w tym miejscu należy treść postawionych przez Trybunał tez głównych, w których zawarta została istota tego rozstrzygnięcia. TSUE wskazał w nich, po pierwsze, że artykuły 3 i 6 rozporządzenia nr 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis należy interpretować w ten sposób, że przedsiębiorstwo, któremu państwo członkowskie jego siedziby zamierza przyznać pomoc de minimis, która ze względu na istnienie wcześniejszej pomocy podniosłaby całkowitą kwotę pomocy przyznaną temu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego pułap 200 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych przewidzianym w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1407/2013, może wybrać, do momentu przyznania tej pomocy, zmniejszenie wnioskowanego finansowania lub zrzeczenie się - w całości lub w części - już otrzymanych wcześniejszych dotacji, aby nie przekroczyć tego pułapu. Po drugie zauważył, że artykuły 3 i 6 rozporządzenia nr 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis należy interpretować w ten sposób, że państwa członkowskie nie są zobowiązane do zezwolenia wnioskującym przedsiębiorstwom na zmianę ich wniosków o przyznanie pomocy przed jej przyznaniem, tak aby nie przekroczyć pułapu 200 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych przewidzianym w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1407/2013. Do sądu odsyłającego należy ocena skutków prawnych braku przysługującego przedsiębiorstwom uprawnienia do dokonania takich zmian, przy czym należy podkreślić, że zmiany te mogą zostać dokonane jedynie przed dniem przyznania pomocy de minimis. Podkreślić zatem wypada, że Trybunał dokonując wykładni przepisów stanowiących podstawę przyznawania pomocy de minimis wskazał, że przedsiębiorstwo, któremu państwo członkowskie zamierza przyznać pomoc de minimis, która ze względu na istnienie wcześniejszej pomocy podniosłaby całkowitą kwotę pomocy przyznaną temu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego pułap 200 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych przewidzianym w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1407/2013, może wybrać, do momentu przyznania tej pomocy, zmniejszenie wnioskowanego finansowania lub zrzeczenie się - w całości lub w części - już otrzymanych wcześniejszych dotacji, aby nie przekroczyć tego pułapu. Zatem wynika z powyższego, że przedsiębiorca w przypadku przekroczenia we wniosku o pomoc pułapu granicznego pomocy de minimis może wybrać, do momentu przyznania tej pomocy, zmniejszenie wnioskowanego finansowania lub zrzeczenie się - w całości lub w części - już otrzymanych wcześniejszych dotacji, aby nie przekroczyć tego pułapu. Tak więc, do momentu przyznania pomocy przedsiębiorca może skorygować swój wniosek, poprzez jego zmniejszenie do kwoty pułapu, w przypadku rolnika do kwoty 20.000 euro, lub też może taki podmiot dokonać zrzeczenia się - w całości lub w części - już wcześniej otrzymanej pomocy, aby nie doszło do przekroczenia wskazanej granicznej kwoty pomocy de minimis. Dalej stwierdzić należy, w myśl drugiej tezy omawianego orzeczenia Trybunału, że państwa członkowskie nie są zobowiązane do zezwolenia wnioskującym przedsiębiorstwom na zmianę ich wniosków o przyznanie pomocy przed jej przyznaniem, tak aby nie przekroczyć pułapu 200 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych przewidzianym w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1407/2013. Jednak do sądu odsyłającego należy ocena skutków prawnych braku przysługującego przedsiębiorstwom uprawnienia do dokonania takich zmian. Podkreślić zatem należy, że w przypadku braku w danym państwie członkowskim możliwości zmiany wniosku, jego skorygowania do kwoty pułapu pomocy de minimis (20.000 euro), to sąd krajowy winien ocenić prawne skutki braku przysługującego przedsiębiorstwom uprawnienia do dokonania takich zmian. Tak więc ostatecznie to sąd państwa członkowskiego winien dokonać stosownej oceny braku prawnych możliwości do dokonania korekty wniosku tak, aby suma udzielonej już pomocy i pomocy zawnioskowanej nie przekroczyła pułapu pomocy de minimis. W ocenie NSA, istotne w takiej sytuacji stają się przepisy rozporządzenia Komisji nr 1407/2013, które regulują obowiązki państw członkowskich oraz uprawnienia przedsiębiorców w zakresie przyznawania pomocy de minimis. Jak wskazał Trybunał w omawianym wyroku z motywu 21 rozporządzenia wynika, że Komisja jest zobowiązana do dopilnowania, by przestrzegano reguł pomocy państwa; zgodnie z zasadą współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej państwa członkowskie powinny ułatwiać wypełnianie tego zadania poprzez ustanowienie niezbędnych mechanizmów gwarantujących, że całkowita kwota pomocy przyznanej zgodnie z zasadą de minimis jednemu przedsiębiorstwu nie przekroczy łącznego dopuszczalnego pułapu. W tym celu, przyznając pomoc de minimis, państwo członkowskie powinno informować zainteresowane przedsiębiorstwa o kwocie przyznanej pomocy de minimis, o tym, że ma ona charakter de minimis, oraz wyraźnie odesłać do niniejszego rozporządzenia. Państwa członkowskie powinny zostać zobowiązane do monitorowania udzielonej pomocy, aby zapewnić nieprzekraczanie odpowiednich pułapów oraz przestrzeganie reguł dotyczących kumulacji. Aby wywiązać się z tego obowiązku, zainteresowane państwo członkowskie powinno przed przyznaniem takiej pomocy uzyskać od przedsiębiorstwa oświadczenie o wszelkiej innej pomocy de minimis objętej niniejszym rozporządzeniem lub innymi rozporządzeniami w sprawie de minimis, otrzymanej w danym roku podatkowym oraz w dwóch poprzednich latach podatkowych. Państwa członkowskie powinny również mieć możliwość ustanowienia centralnego rejestru obejmującego pełne informacje dotyczące przyznanej pomocy de minimis i weryfikowania, czy udzielenie nowej pomocy nie powoduje przekroczenia odpowiedniego pułapu. W myśl art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1407/2013, artykułu zatytułowanego "Monitorowanie", w przypadku gdy państwo członkowskie zamierza przyznać przedsiębiorstwu pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, pisemnie powiadamia to przedsiębiorstwo o przewidywanej kwocie pomocy (wyrażonej jako ekwiwalent dotacji brutto) oraz o jej charakterze de minimis, [...]. Przed przyznaniem pomocy państwo członkowskie uzyskuje także od zainteresowanego przedsiębiorstwa oświadczenie, w formie pisemnej lub elektronicznej, na temat wszelkiej innej pomocy de minimis, w odniesieniu do której stosuje się niniejsze rozporządzenie lub inne rozporządzenia o pomocy de minimis, otrzymanej w czasie dwóch poprzednich lat podatkowych oraz bieżącego roku podatkowego. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 3 państwo członkowskie przyznaje nową pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem dopiero po upewnieniu się, że nie podniesie ona całkowitej kwoty pomocy de minimis przyznanej danemu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego odpowiedni pułap określony w art. 3 ust. 2 oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu są przestrzegane. Odnotować w tym miejscu wypada, ze Trybunał w tezie 36 powołanego wyroku, wskazał jednoznacznie, iż jasno wynika z tych przepisów, że monitoring dokonywany przez państwa członkowskie w celu zapewnienia przestrzegania zasad dotyczących kumulacji musi mieć miejsce 'przed przyznaniem pomocy'. Dalej w tezach 39 i 40 wskazał, że ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 4 tego rozporządzenia przyznanie pomocy jest regulowane przez odpowiednie przepisy krajowe, państwa członkowskie dysponują szerokim zakresem uznania przy określaniu procedury przyznawania takiej pomocy. W tym względzie należy stwierdzić, iż motyw 21 wspomnianego rozporządzenia przewiduje, że zgodnie z zasadą współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 TFUE państwa członkowskie powinny ułatwiać przestrzeganie reguł pomocy państwa 'poprzez ustanowienie niezbędnych mechanizmów gwarantujących, że całkowita kwota pomocy przyznanej zgodnie z zasadą de minimis jednemu przedsiębiorstwu nie przekroczy łącznego dopuszczalnego pułapu'. Wypada w tym miejscu zauważyć, że regulacje prawne stanowiące podstawę rozważań TSUE zawarte zostały w rozporządzeniu Komisji nr 1407/2013, dotyczącym pomocy de minimis dla przedsiębiorców, natomiast tożsame, co do zasady przepisy, znajdujące zastosowanie w przedmiotowej sprawie, czyli dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych, ujęte zostały w bliźniaczym rozporządzeniu Komisji nr 1408/2013. Tymi odpowiednimi regulacjami są art. 3 i 6 tego rozporządzenia, a także motyw 8 i 13, na co zwraca też uwagę skarżący kasacyjnie organ, w złożonej skardze kasacyjnej na s. 14. Uzupełnić powyższe jeszcze wypada o motyw 20, który jest odpowiednikiem motywu 21 rozporządzenia 1407/2013. Właśnie w tym motywie 20 prawodawca unijny wskazał, że Komisja jest zobowiązana do dopilnowania, by przestrzegano reguł pomocy państwa; zgodnie z zasadą współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej państwa członkowskie powinny ułatwiać wypełnianie tego zadania poprzez ustanowienie niezbędnych mechanizmów gwarantujących, że całkowita kwota pomocy przyznanej zgodnie z zasadą de minimis jednemu przedsiębiorstwu nie przekroczy łącznego dopuszczalnego pułapu. W tym celu, przyznając pomoc de minimis, państwo członkowskie powinno informować zainteresowane przedsiębiorstwa o kwocie przyznanej pomocy de minimis, o tym, że ma ona charakter de minimis, oraz wyraźnie odesłać do niniejszego rozporządzenia. Państwa członkowskie powinny zostać zobowiązane do monitorowania udzielonej pomocy, aby zapewnić nieprzekraczanie odpowiednich pułapów oraz przestrzeganie reguł dotyczący kumulacji. Aby wywiązać się z tego obowiązku, zainteresowane państwo członkowskie powinno przed przyznaniem takiej pomocy uzyskać od przedsiębiorstwa oświadczenie o wszelkiej innej pomocy de minimis objętej niniejszym rozporządzeniem lub innymi rozporządzeniami w sprawie de minimis, otrzymanej w danym roku podatkowym oraz w dwóch poprzednich latach podatkowych. Państwa członkowskie powinny również mieć możliwość ustanowienia centralnego rejestru obejmującego pełne informacje dotyczące przyznanej pomocy de minimis i weryfikowania, czy udzielenie nowej pomocy nie powoduje przekroczenia odpowiedniego pułapu. Wynika zatem z powyższego, że państwa członkowskie zobowiązane zostały do dbałej kontroli udzielania pomocy de minimis tak, aby nie doszło do przekroczenia przewidzianych w tych przepisach pułapów tej pomocy. Państwa członkowskie powinny bowiem ustanowić niezbędne mechanizmy gwarantujące, że kwota pomocy de minimis jednemu podmiotowi nie przekroczy łącznego dopuszczalnego pułapu. W tym celu państwo powinno informować zainteresowane przedsiębiorstwa o kwocie przyznanej już mu pomocy de minimis, o tym, że ma ona charakter pomocy de minimis oraz wyraźnie odesłać do omawianego rozporządzenia. Państwo członkowskie powinno zostać zobowiązane do monitorowania tej pomocy, aby przedsiębiorcy nie przekroczyli tych pułapów oraz przestrzegali reguł dotyczących kumulacji pomocy de minimis. Aby wywiązać się z tych obowiązków państwo członkowskie powinno uzyskać od przedsiębiorcy informacje o wszelkiej uzyskanej już przez niego pomocy de minimis. W ocenie NSA, z powołanych zapisów, w szczególności z obowiązku państwa członkowskiego do monitorowania tej pomocy, aby przedsiębiorcy nie przekroczyli pułapów pomocy de minimis oraz przestrzegali reguł dotyczących kumulacji pomocy de minimis wynika, że to państwo członkowskie ma obowiązek stałej obserwacji i kontroli uzyskiwanej przez dane konkretne przedsiębiorstwo pomocy de minimis oraz udzielania takiemu podmiotowi informacji o obowiązującym pułapie pomocy, jak i regule braku nowej pomocy w przypadku przekroczenia obowiązującego pułapu pomocy de minimis. Wtedy to bowiem zrealizowany zostanie obowiązek państwa członkowskiego monitorowania tej pomocy, aby przedsiębiorca nie przekroczył pułapów z przepisów rozporządzenia. Wobec zatem obowiązków państwa członkowskiego i uprawnień rolnika wynikających z regulacji rozporządzenia komisji nr 1408/2013 (WE), wynikających z art. 3 i 6 tego aktu, interpretowanych przy uwzględnieniu motywów preambuły do tego rozporządzenia, a mianowicie: motywu 8, 13 i 20, w szczególności obowiązku państwa członkowskiego dotyczącego monitorowania pomocy, czyli obowiązku stałej obserwacji i kontroli uzyskiwanej przez producenta rolnego pomocy de minimis, aby nie doszło do przekroczenia pułapu tej pomocy w wysokości 20.000 euro, za uprawnione należy uznać twierdzenie – ze względu na brak prawnej możliwości zmiany takiego wniosku poprzez obniżenie wnioskowanej pomocy – o obowiązku organu do skorygowania wniosku o pomoc do kwoty wskazanego wyżej pułapu pomocy de minimis. Tym samym zasadnie w okolicznościach faktycznych sprawy Sąd I instancji wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W świetle przedstawionej argumentacji postawione przez organ zarzuty kasacyjne należało uznać za nieusprawiedliwione. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).