I SA/Sz 681/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Skargę wniesiono na postanowienie Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], mocą którego stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez P. (dalej tez: "Strona", "Skarżący") od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], orzekającej zwrot od Strony kwoty dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Stan sprawy przedstawia się następująco: Pismem z [...] października 2020 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S., pełniący rolę Instytucji Pośredniczącej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. na lata 2014-2020, zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Decyzją administracyjną nr [...], z [...] lutego 2021 r. Dyrektor Wojewódzkiego .Urzędu Pracy w S. orzekł o zwrocie przez P. środków przekazanych mu na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z [...] października 2017 r. na realizację projektu pn. "[...]" w łącznej kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków. Powyższa decyzja została wysłana na adres wskazany przez Stronę, jako adres do korespondencji, jednak z uwagi na brak możliwości jej doręczenia, zgodnie z art. 45 K.p.a., przesyłka została pozostawiona na okres 14 w placówce pocztowej operatora, o czym Strona została zawiadomiona w dniach: 8 lutego i 16 lutego 2021 r. W związku z nieodebraniem ww. przesyłki, decyzja została uznana za doręczoną w dniu 22 lutego 2021 r. Termin na złożenie odwołania od ww. decyzji upłynął 8 marca 2021 r. Pismem z 25 kwietnia 2021 r. Strona, reprezentowana przez pełnomocnika - r.pr. M. K.-H., wniosła odwołanie od ww. decyzji z [...] lutego 2021 r. [...] maja 2021 r. organ wezwał pełnomocnika Strony do przedłożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania Strony, bowiem do akt prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego pełnomocnictwo takie wcześniej nie było przedkładane. Pełnomocnik uzupełnił brak formalny złożonego odwołania 7 czerwca 2021 r. Umożliwiło to organowi stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. organ stwierdził więc uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Nie zgadzając się z takim stanowiskiem, strona zaskarżyła ww. postanowienie podnosząc zarzuty naruszenia: - przepisów art. 40 § 2 kpa w zw. z art. 33 § 2 i § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że prawidłowym jest doręczanie pism w sprawie, w tym w szczególności decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z [...] lutego 2021 r. z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika strony, pomimo że pełnomocnik przedłożył pisemne pełnomocnictwo udzielone mu [...] kwietnia 2020 r. przez P. we wszystkich sprawach dotyczących Strony i organ pierwszej instancji, nie kwestionował umocowania pełnomocnika do reprezentowania strony we wszystkich sprawach dotyczących umowy [...] (projekt pn. "[...]"), której to umowy dotyczy również niniejsza sprawa; - przepisu art. 134 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy, wobec niedoręczenia decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z [...] lutego 2021 r. ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi Strony, nie sposób uznać, że termin do wniesienia odwołania upłynął; - przepisów art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a. i art. 10 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania i prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie z naruszeniem zasad praworządności oraz czynnego udziału Strony w postępowaniu administracyjnym, w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, nieuwzględnienie słusznego interesu Strony i prowadzenie postępowania z pominięciem należycie umocowanego pełnomocnika Strony. Mając powyższe wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że sprawa zakończona wydaniem decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z [...] lutego 2021 r., nr [...], mieści się w zakresie pojęcia sprawy dotyczącej projektu pn. "[...]" (umowa [...]), w której to sprawie złożone zostało - uznawane za skuteczne i niekwestionowane przez organ - pełnomocnictwo. Zatem, organ nie musiał poszukiwać pełnomocnictwa w aktach innej sprawy, albowiem pełnomocnictwo to przedłożone zostało do tej samej sprawy- sprawy dotyczącej projektu pn. "[...]" (umowa [...]). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia działania Strony przez pełnomocnika. Zgodnie z art. 33 § 3 zd. pierwsze ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej, w skrócie: "K.p.a.") pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Dopiero od momentu złożenia pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w określonym postępowaniu. Złożenie pełnomocnictwa jest wyrazem woli występowania w danej sprawie. Organ nie może zastępować strony w tym zakresie i doszukiwać się istnienia w tym postępowaniu pełnomocnictwa. Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądowym prezentowany jest jednolity pogląd, że pełnomocnictwo musi być złożone do konkretnej sprawy, nie wystarczy, że zostało ono dołączone do akt innego postępowania prowadzonego przez dany organ administracyjny, gdyż nie spełnia to warunków określonych w art.33 § 3 zdanie pierwsze K.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Zgłoszenie pełnomocnictwa musi być konkretne i wskazywać, że dotyczy określonego postępowania, a celem jego złożenia jest reprezentowanie strony w tym właśnie postępowaniu. Organ nie może zastępować strony w tym zakresie i doszukiwać się istnienia innego pełnomocnictwa w aktach wszystkich wiadomych mu spraw toczących się przed tym organem, innymi organami administracyjnymi czy też sadami. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 27/11, "osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik musi złożyć do akt tej konkretnej sprawy pełnomocnictwo lub jego odpis. Organ nie ma natomiast podstaw prawnych do zastąpienia pełnomocnika w realizacji obowiązku wynikającego z tego przepisu, ponieważ jest to ewidentnie obowiązek podatnika". Postępowanie w sprawie zwrotu od Skarżącego kwoty dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami nie może być uznane za kontynuację zakończonego postępowania dotyczącego przyznania płatności. Tym samym, nie można organowi zarzucić, że świadomie, celowo pominął pełnomocnika w postępowaniu poprzez doręczenie decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. o zwrocie przez P. środków przekazanych mu na podstawie umowy o dofinansowanie, nr [...] z [...] października 2017 r. na realizację projektu pn. "O. ". Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na gruncie zacytowanego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09).Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96). Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt. SA/Ka 2111/94). Jak wynika z art. 129 § 2 K.p.a., termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie. Jednak tylko prawidłowo dokonane doręczenie wywołuje związane z tą czynnością skutki prawne. W analizowanej sprawie, przesyłka została w zwrócona do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie" w dniu 22 lutego 2021 r, a pismo pozostawione zostało w aktach sprawy. Termin na złożenie odwołania od ww. decyzji upłynął zatem w dniu 8 marca 2021 r. Przedmiotowa decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym trybie odwołania. Wobec powyższego, jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, organ przyjął, że skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a. w dniu 22 lutego 2021 r. Zgodnie z treścią cyt. art. 44 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie osobie fizycznej w mieszkaniu lub w miejscu pracy, w lokalu organu lub innych miejscu) i 43 (doręczenie zastępcze): 1) operator pocztowy, w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy(§ 4). O skutecznym doręczeniu w trybie art. 44 K.p.a. można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszystkie wymogi wynikające z przytoczonego przepisu. Dowodem doręczenia decyzji (lub innego pisma) jest druk zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym winny być zapisane dane dotyczące sposobu doręczenia, terminu oraz miejsca doręczenia przesyłki. Należy zaznaczyć, że w orzecznictwie szeroko prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce (§ 2), jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on zatem z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. W konsekwencji to adresat pisma musi wykazać, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością (por. postanowienia NSA w sprawach sygn. akt: I OZ 967/19, I OZ 1312/17, IOZ 1311/17). Sąd wyjaśnia, że przewidziana w art. 44 K.p.a. instytucja fikcji doręczenia rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone jego adresatowi. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju fikcji doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma przez stronę. Przyjęcie ww. fikcji doręczenia jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki, jak doręczenie właściwe pisma adresatowi. Innymi słowy, instytucja fikcji doręczenia w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Strona miała jednakże możliwość odbioru przesyłki, ale z niej nie skorzystała. A zatem skoro postępowanie w sprawie wszczęto dopiero pismem z dnia [...] października 2020 r., nie można uznać, że w postępowaniu tym strona działała przez pełnomocnika. Odwołanie od ww. decyzji zostało złożone w dniu 26 kwietnia 2021 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej), a zatem po upływie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji Stronie. Przekroczenie ustawowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia, skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania, na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy zauważyć, że, wbrew twierdzeniom Skarżącego, decyzja Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. nr [...] z [...] lutego 2021 r. została prawidłowo przekazana na jej adres. Podkreślić ponownie należy, że do akt sprawy w toku postępowania toczącego się przed organem I instancji nie zostało dołączone pełnomocnictwo. Stwierdzając że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Wszystkie wyroki przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.