I GSK 588/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 499/21 w sprawie ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr 9010-00000018033/21 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 499/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę K. W. na postanowienie Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 4 sierpnia 2021 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także wniesiono o nieprzeprowadzanie rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 152 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka, iż okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania zakończonego wydaniem postanowienia Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 4 sierpnia 2021 r. i poprzedzającego je postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Białymstoku z dnia 21 czerwca 2021 r. o odmowie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Białymstoku z dnia 9 stycznia 2018 r., podczas gdy w przedmiotowym postępowaniu wykazane zostały okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia w/w decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania i dlatego rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się nieuzasadnione, dlatego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów. Sformułowany w środku odwoławczym zarzut zmierza do podważenia zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny organów, zgodnie z którą istotę sporu stanowi rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Wobec tego przypomnieć należy, że przesłanką zastosowania art. 152 § 1 k.p.a. jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że zadaniem strony jest przedstawienie okoliczności wskazujących na występowanie w sprawie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Z uwagi na konsekwencje związane z uwzględnieniem wniosku prowadzącego do naruszenia zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych wstrzymanie wykonania decyzji nie zostało pozostawione uznaniu organu, ale wymaga, aby okoliczności uzasadniające wniosek wynikały z udokumentowanych i wiarygodnych materiałów dowodowych. Niewątpliwie prawdopodobieństwo uchylenia decyzji dotychczasowej nie oznacza jednak, że kwestia ta podlega udowodnieniu. Wystarczające, a jednocześnie konieczne jest powzięcie przez organ uzasadnionego przekonania, że we wznowionym postępowaniu może dojść do wydania decyzji uchylającej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnych interpretacja wynikających z k.p.a. przesłanek wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej powinna mieć charakter ścieśniający, a użyte w tym przepisie sformułowanie "prawdopodobieństwo" powinno być traktowane jako wniosek ściśle wynikający ze zbadanych okoliczności sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 września 1998 r., sygn. IV SA 2311/96, z 10 lutego 2011 r., sygn. II OSK 295/10, z 23 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2353/10). Zatem wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny, stosowany, gdy zgromadzone dokumenty wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 września 1998 r., sygn. IV SA 2311/96). Dla zastosowania k.p.a. nie wystarcza samo stwierdzenie, że w odniesieniu do konkretnej decyzji możliwe jest wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Na zaistnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania mają wskazywać okoliczności sprawy. W przedmiotowym postępowaniu nie zostały wykazane przyczyny wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia w/w decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Rygoryzm skargi kasacyjnej nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na to, by z urzędu, poza zakresem postawionych zarzutów weryfikować prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją. Niewskazanie przez skarżącego adekwatnej podstawy kasacyjnej w tym zakresie uniemożliwia w sprawie niniejszej pełną ocenę sytuacji prawnej. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.