III FZ 47/22

Dnia 15 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1291/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 25 listopada 2021 r., I SA/Gl 1291/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 19 lipca 2021 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wojewódzki sąd administracyjny wskazał, że zarządzeniem z 22 września 2021 r. przewodniczący wydziału wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka pocztowa zawierająca pismo została doręczona skarżącej 13 października 2021 r. Odbiór przesyłki pokwitował dorosły domownik. Braki formalne skargi nie zostały usunięte w przepisanym prawem terminie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wśród tych wymogów art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. podaje, że pierwsze pismo w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Pominięcie numeru PESEL w skardze stanowi jej brak formalny, który podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Nieuzupełnienie tego braku, w terminie siedmiu dni, skutkuje odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zamieszczonego w aktach sprawy wynika, że doręczenie w trybie zastępczym zostało dokonane prawidłowo dorosłemu domownikowi (ZPO, k. 19). Wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 72 § 1 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Sytuacja taka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Doręczenie pisma dorosłemu domownikowi skutkowało domniemaniem, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało prawidłowo dokonane. Doręczenie dokonane w trybie art. 72 p.p.s.a. traktuje się na równi z doręczeniem stronie i wywołuje ono takie same skutki, łącznie z rozpoczęciem biegu terminów do wystąpienia ze środkami procesowymi (por. wyrok NSA z 10 maja 2011 r., II OSK 828/10, postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., II OZ 1316/10). Domniemania tego skarżąca nie obaliła, jako że nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie, że osoba, która odebrała przesyłkę nie była dorosłym domownikiem, a także, że nie przekazała pisma skarżącej. Dowodem takim nie jest samo oświadczenie strony. W myśl ugruntowanego orzecznictwa NSA, to na adresacie pisma ciąży obowiązek wykazania, że w istocie nie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 6 lutego 2014 r., II OZ 112/14, wskazał, że właściwym dowodem, z którym wiąże się domniemanie doręczenia przesyłki przez pocztę jest zwrotne potwierdzenie odbioru. Pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Pogląd ten należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. post. NSA z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. post. SN z 30 kwietnia 1998 r. sygn. III CZ 51/98, opubl. OSNC 1998; wyrok NSA z 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, zbiór LEX nr 52569; wyrok WSA w W-wie z 22 maja 2007 r. sygn. III SA/Wa 4015/06, zbiór LEX nr 345902). Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne). Dodać należy, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że odbiór korespondencji wraz z podpisaniem zwrotnego potwierdzenia odbioru równoznaczny jest z wyrażeniem woli oddania przesyłki adresatowi. Przy czym doręczyciel nie jest uprawniony do weryfikowania, czy dorosła osoba przebywająca w danym lokalu jest rzeczywiście domownikiem adresata, musi bowiem polegać na oświadczeniu tej osoby i składanym przez nią podpisie potwierdzającym nie tylko odbiór przesyłki, ale również jak zostało to wyżej wskazane, zobowiązanie się do oddania przesyłki adresatowi. Natomiast adresata obciążają ewentualne negatywne konsekwencje prawne zaniedbań osoby, która zobowiązała się oddać mu przesyłkę. Bez znaczenia jest przy tym, kto w tym przypadku odebrał przesyłkę, skoro osoba ta oświadczyła, że jest dorosłym domownikiem i zobowiązała się oddać przesyłkę adresatowi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2016 r., II OZ 263/16). Podjęcie się odbioru korespondencji przez domownika, nakłada bowiem na niego obowiązek należytego zadbania o interesy adresata. Osoba, która zobowiązała się do oddania pisma adresatowi, powinna przekazać niezwłocznie informację o nadejściu przesyłki adresatowi. To adresat jest odpowiedzialny za osoby, które przebywają w jego domu i mogą podczas jego nieobecności odebrać kierowaną do niego przesyłkę, jak to jest w przypadku doręczenia zastępczego dorosłemu domownikowi. Wszelkie zatem zaniechania domownika w terminowym przekazaniu korespondencji adresatowi, świadczą o niedochowaniu staranności samego adresata. Zatem niedochowanie należytej staranności przez dorosłego domownika nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Z uwagi na fakt, iż skarżąca nie obaliła domniemania doręczenia w trybie zastępczym, należało je uznać za prawidłowe. Jak wynika z akt sprawy, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że mimo upływu siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, do których skarżąca została prawidłowo wezwana, nie zostały one uzupełnione. W związku z powyższym sąd zasadnie odrzucił skargę. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 orzekł jak w sentencji.