VII SA/Wa 1757/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-25
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Tomasz Janeczko, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie terminu wykonania nałożonego warunku dotyczącego miejsc postojowych, pomimo trwającego postępowania sądowego i wcześniejszych przedłużeń terminu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie terminu wykonania nałożonego warunku dotyczącego miejsc postojowych. Pomimo trwającego postępowania sądowego i wcześniejszych przedłużeń terminu, dalsze uwzględnianie wniosku prowadziłoby do utrzymywania stanu niezgodnego z prawem i byłoby sprzeczne z interesem społecznym, który wymaga niezwłocznej realizacji wymaganej ilości miejsc parkingowych. Ponadto, organ zasadnie uznał, że strona miała wystarczająco dużo czasu na wykonanie obowiązku, a trudności w uzyskaniu zgody współużytkowników nie mogą usprawiedliwiać dalszego akceptowania stanu faktycznego.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o zmianę ostatecznej decyzji PINB z 2008 r. w zakresie terminu wykonania brakujących miejsc postojowych. Decyzja ta pierwotnie nakładała obowiązek wykonania miejsc postojowych do 31 marca 2012 r. Termin ten był następnie dwukrotnie przedłużany (do 2015 r. i 2020 r.). Spółdzielnia argumentowała, że opóźnienie wynika z długotrwałego postępowania sądowego dotyczącego zniesienia współużytkowania wieczystego działki. PINB odmówił kolejnej zmiany terminu, wskazując na nadmierne przedłużanie obowiązku i brak uzasadnienia społecznego. WINB utrzymał decyzję PINB w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Andrzej Siwek ( spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej " [...]" w [...] na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "[...]WINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] (dalej jako "skarżąca", "strona skarżąca", "Spółdzielnia") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako "PINB [...]", "PINB", "organ I instancji") z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] odmawiającej zmiany ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] którą udzielono Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym ," [...]" zrealizowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w osiedlu mieszkaniowym [...] przy ul. [...] w [...] pod warunkiem wykonania w terminie do 31 marca 2012 r. brakujących miejsc postojowych, zmienionej następnie decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję I instancji.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. PINB [...], powołując się na art. 59 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 741; dalej: "p.b."), udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym "[...]" zrealizowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w osiedlu mieszkaniowym [...] przy ul. [...] w [...] pod warunkiem wykonania brakujących miejsc postojowych w terminie do 31 marca 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowy budynek "[...]" został zrealizowany na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1998 r nr [...] którą zatwierdzono projekt budowlany osiedla mieszkaniowego [...] i zezwolono Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na budowę budynków: [...] - mieszkalno - usługowych, wielorodzinnych, z parkingami w podziemiu, [...] - parkingu wielopoziomowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowanych na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] kwietnia 1996 r. nr [...] w zatwierdzonym projekcie osiedla zaprojektowano 1,3 miejsca parkingowego na na jedno mieszkanie. Zrealizowano trzy budynki mieszkalne" [...] i [...] (posiadają pozwolenie na użytkowanie) oraz [...]. Nie zrealizowano budynku garażowego [...], który miał zapewnić rozwiązanie problemu parkowania osiedla mieszkaniowego "[...]". Inwestor – Spółdzielnia – uzgodnił z Zarządem Dróg Miejskich zmniejszenie wskaźnika do 1, 0 miejsca parkingowego na jedno mieszkanie. Jednak nie rozwiązało to całkowicie niedoboru miejsc parkingowych dla całego osiedla. PINB jednakże uznał, że możliwe jest dopuszczenie rozpatrywanego budynku do użytkowania pod warunkiem wykonania brakujących miejsc parkingowych w określonym w decyzji terminie.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 nr [...] stwierdził wygaśnięcie ww. decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...].06.1998 r o pozwoleniu na budowę, ponieważ budowa budynku [...] nie została rozpoczęta, a tym samym budowa osiedla mieszkaniowego została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata.
Pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. inwestor tj. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" złożyła pismo wnoszące o zmianę ww. decyzji PINB z dnia [...] lutego 2008 r. w zakresie terminu wykonania brakujących miejsc postojowych na dzień 20 grudnia 2015 r. Spółdzielnia wskazała, że pismem z dnia 1 lutego 2011 r. złożyła do Sądu Rejonowego [...] w [...] wniosek o zniesienie współużytkowania wieczystego działki nr [...]. Postępowanie sądowe winno zakończyć się wydaniem wyroku w 2013 r., co pozwoliłoby inwestorowi na skompletowanie potwierdzających prawo do dysponowania terenem działki, wznowić procedury inwestycyjne, wykonać projekt budowlany oraz zrealizować zadanie. Decyzją z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] PINB [...] zmienił termin wykonania warunku brakujących miejsc postojowych z dnia [...] marca 2012 r. na dzień [...] grudnia 2015 r.
Następnie, w dniu 1 lutego 2016 r. Spółdzielnia złożyła kolejny wniosek o zmianę terminu wykonania brakujących miejsc postojowych z dnia [...] grudnia 2015 r. na dzień [...] grudnia 2020 r. Inwestor wskazał, że w związku z brakiem zgody części współużytkowników nieruchomości na wybudowanie brakujących miejsc postojowych, złożyła do Sądu Rejonowego [...] w [...] wniosek o dokonanie przez Spółdzielnię czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu polegającej na wykonaniu na przedmiotowej nieruchomości miejsc postojowych dla samochodów w zakresie umożliwiającym ziszczenie się warunku wynikającego z decyzji PINB z [...] lutego 2008 r. Zdaniem inwestora dopiero po uzyskaniu takiej zgody możliwym będzie zrealizowanie omawianych miejsc postojowych. Po rozpatrzeniu wniosku, PINB decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] ponownie zmienił swoją decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. w zakresie wykonania warunku brakujących miejsc postojowych z dnia [...] grudnia 2015 r. na dzień [...] grudnia 2020 r.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2020 r., Spółdzielnia złożyła w trybie art. 155 k.p.a. kolejny wniosek o zmianę decyzji PINB z dnia [...] lutego 2008 r. w zakresie, zmiany terminu wykonania brakujących miejsc postojowych z dnia [...] grudnia 2020 r. na dzień [...] grudnia 2025
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że postępowanie sądowe toczące się przed Sądem Rejonowym [...] w [...] w sprawie o sygn. akt II Ns [...] do dnia dzisiejszego nie uległo zakończeniu m. in. z uwagi na bardzo dużą ilość uczestników (ponad 400 osób). W sprawie odbyła się do tej pory tylko jedna rozprawa w dniu 25 sierpnia .2016 r. Sąd nie wyznaczył jeszcze kolejnego terminu rozprawy. Zdaniem Spółdzielni, mając na uwadze przewidywany długotrwały termin rozpatrzenia sprawy przez sąd, w pełni uzasadniony jest wniosek o zmianę terminu wykonania brakujących miejsc postojowych z dnia [...] grudnia 2020 r. na dzień [...] grudnia 2025 r. Sprawa sądowa będzie trwała jeszcze kilka lat, a bez jej pozytywnego zakończenia Spółdzielnia nie może zrealizować brakujących miejsc postojowych. W konsekwencji zmiana przedmiotowej decyzji PINB leży w słusznym interesie Spółdzielni będącej inwestorem, jak również nie sprzeciwiają się temu konkretne racje interesu społecznego.
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., [...], wydaną na podstawie art. 155 k.p.a., PINB [...] odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] lutego 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że decyzja z dnia [...] lutego 2008 r., wydana na podstawie art. 59 ust. 3 p.b., posiada element uznaniowości, wyrażający się w ustaleniu terminu wykonania nałożonych obowiązków. Termin na wykonanie obowiązku nie wynika bowiem z ustawy, ustawodawca nie zawarł również żadnych zaleceń co do sposobu określenia jego długości, pozostawiając tę kwestię uznaniu organów.
Jednakże organ I instancji podniósł, że inwestor w dniu 4 marca 2008 r., wystąpił do organu administracji architektoniczno-budowlanej, z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. oraz oświadczył w nim, że: "...z datą zakończenia robót budowlanych przy budowie budynków mieszkano - usługowych i złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na ich użytkowanie ([...].10.2004 r.) roboty budowlane zostały przerwane". Zdaniem PINB powyższe świadczy o tym, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie planowała realizacji parkingu [...], a co za tym idzie wykonania warunku przyjęcia do użytkowania zrealizowanej inwestycji. Inwestor zakończył budowę budynków mieszkalno-usługowych. Budowa parkingu wielopoziomowego [...] nie została rozpoczęta. Natomiast, wniosek do Sądu Rejonowego [...] w [...] o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną stanowiącą działkę ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], polegającej na wykonaniu na przedmiotowej nieruchomości miejsc postojowych w zakresie umożliwiającym ziszczenie się warunku wynikającego z decyzji PINB dnia [...] lutego .2008 r. został złożony dopiero w 2015 r. Inwestor miał więc ok. 7 lat na uzyskanie wszelkich dokumentów, zezwoleń, pozwoleń czy uzgodnień. PINB podkreślił, że już dwukrotnie przychylił się do wniosku inwestora i przedłużył termin wykonania brakujących miejsc postojowych. Wyznaczony termin - ok. 12 lat był realny i umożliwiał stronie przeprowadzenie wszelkich niezbędnych czynności. Tym samym okoliczności sprawy nie uzasadniają ponownej zmiany terminu wykonania brakujących miejsc postojowych. Kilkakrotnie składane przez stronę skarżącą wnioski o zmianę terminu zmierzają do uniknięcia wykonania nałożonych na nią obowiązków, które to działania nie mogą być uznane za podejmowane w interesie społecznym, a wręcz przeciwnie, w interesie społecznym leży niezwłoczna realizacja wymaganej ilości miejsc parkingowych.
Pismem z dnia 9 czerwca 2019 r. odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia. Postawiła zarzut naruszenia:
- art. 8 § 2 k.p.a. przez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym,
- art. 155 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie.
W uzasadnieniu odwołania skarżąca ponownie podniosła, że postępowanie sądowe toczące się przed Sądem Rejonowym [...] w [...] w sprawie o sygn. akt II Ns [...] do dnia dzisiejszego nie uległo zakończeniu m.in. z uwagi na bardzo dużą ilość uczestników (ponad 400 osób). W sprawie odbyła się do tej pory tylko jedna rozprawa w dniu 25 sierpnia 2016 r. Sąd nie wyznaczył jeszcze kolejnego terminu rozprawy, a wręcz przeciwnie postanowieniem z dnia [...] maja 2021 Sąd zawiesił przedmiotowe postępowanie na podstawie 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wobec śmierci części uczestników. Zgodnie z zarządzeniem Sądu skarżąca została zobowiązana do wskazania następców prawnych zmarłych uczestników. Sąd określił kalendarz rozpoznania sprawy na 5 lat.
Skarżąca podkreśliła, że jest jedynie współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w [...] i realizowała inwestycję budowalną jako inwestor zastępczy w imieniu własnym, jednakże na rzecz poszczególnych współwłaścicieli tej nieruchomość i na ich koszt. Z uwagi na fakt, iż cześć współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...] nie wyraziła zgody na wykonanie na terenie nieruchomości brakujących miejsc postojowych oraz na pokrycie kosztów ich budowy, jedynym możliwym rozwiązaniem było wystąpienie przez skarżącą na drogę sądową, tym bardziej, że ponad połowa właścicieli nie sprzeciwiła się wykonaniu brakujących miejsc postojowych. Nie można wymagać od skarżącej i części współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] (popierających wniosek złożony w postępowaniu sądowym), aby samowolnie, wbrew treści art 199 k.c., wykonali brakujące miejsca postojowe na własny koszt.
Spółdzielnia podniosła, że w okresie pomiędzy wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., a wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2021r., nie zaszły żadne okoliczności zawinione przez skarżącą, które uzasadniałyby zmianę stanowiska PINB [...].
Skarżąca wskazując, że decyzja I instancji została wydana z naruszeniem art. 8 § 2 k.p.a. przez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, podniosła, iż wydanie przez PINB decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. oraz z dnia [...] lutego 2016 r. zmieniających ostateczną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. w zakresie terminu wykonania brakujących miejsc postojowych spowodowało po stronie skarżącej uzasadnione przekonanie, że również w przypadku kolejnego wniosku w tym przedmiocie sprawa zostanie pozytywnie rozstrzygnięta tym bardziej, że przyczyny, które legły u podstaw wydania poprzednich decyzji nadal są aktualne.
[...]WINB decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] maja 2020 r..
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że wniosek do SR [...] o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu mający na celu ziszczenie się warunku wynikającego z decyzji PINB [...] nr [...] został złożony dopiero w dniu [...] września 2015 r., a tym samym od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia złożenia wniosku inwestor miał ok. 7 lat na wykonanie brakujących miejsc postojowych. Ponadto trudności organizacyjne nie mogą być usprawiedliwieniem dla dalszej akceptacji (poprzez niewykonanie obowiązku) istniejącego stanu faktycznego.
Odnosząc się do postanowienia SR [...] z dnia [...] maja 2021. r., organ wskazał, że wynika z niego, po pierwsze, że postępowanie sądowe zostało zawieszone, a po drugie, że załatwienie sprawy przewidywane jest na okres 5 lat. Niemniej termin ten nie jest pewny, ani ostateczny i może ulec znacznemu wydłużeniu. Stąd zdaniem [...]WINB należy wywieść, iż wydłużenie terminu inwestorowi na wykonanie brakujących miejsc postojowych do dnia [...] grudnia 2025r. jest niezasadne z ww. powodów. Ponadto [...]WINB w ty m miejscu zaznacza że nie można utożsamiać zmiany decyzji w części dotyczącej terminu na podstawie art. 155 k.p.a. z podstawami do zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 pkt 4 ww. ustawy. W niniejszym przypadku postępowanie zostało zakończone (w sprawie pozwolenia na użytkowanie), a więc nie można powoływać się na postępowanie prowadzone przed sądem powszechnym.
Pismem z dnia 3 sierpnia 2020 r. skargę na tę decyzję wywiodła Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...], stawiając zarzuty naruszenia:
1) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez brak rozważenia i ustosunkowania się do zarzutów odwołania,
2) art. 8 § 2 k.p.a. przez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
3) art. 155 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem skarg wywiedzionych do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], utrzymująca w mody decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] którą udzielono Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym ," [...]" zrealizowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w osiedlu mieszkaniowym [...] przy ul. [...] w [...] pod warunkiem wykonania w terminie do [...] marca 2012 r. brakujących miejsc postojowych, zmienionej następnie decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], w zakresie zmiany terminu wykonania brakujących miejsc postojowych.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 155 k.p.a. Zgodnie z jego treścią decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji,
2) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji,
3) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony (patrz: wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn.. akt II OSK 3723/19, cbois; Andrzej Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", WKP 2020, pkt 13 do art. 155).
Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", zatem postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest kolejną instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumpcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej. Tryb wskazany w art. 155 k.p.a. nie służy kontroli ostatecznych rozstrzygnięć, ale jedynie możliwości zmiany tych rozstrzygnięć z określonych przyczyn (jednak nie mogą to być przyczyny co do wadliwości zmienianej decyzji) vide: wyrok NSA z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 982/18, LEX nr 3009952, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 593/17, cbois, wyrok WSa w Warszawie z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II OSK 500/17, LEX nr 2399160.
W niniejszej sprawie wskazać należy, że brak było konieczności uzyskania przez stronę skarżącą zgody pozostałych stron na zmianę decyzji, gdyż Spółdzielnia jako inwestor była jedyną stroną postępowania.
Wskazać należy, że decyzja o zmianę której występowała strona skarżąca została wydana na podstawie art. 59 ust. 1, 2 i 3 p.b. Zgodnie z art. 59 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. W myśl ust. 2 tego przepisu organ nadzoru budowlanego może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych. Przepis art. 59 ust. 3 ustawy p.b. wskazuje: "Jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót.
Przepis art. 59 ust. 3 p.b. stosuje się w przypadku, gdy roboty budowlane, które są jeszcze konieczne do wykonania, przewidywał projekt budowlany, jednak z uwagi na całokształt wykonanego obiektu, jest już możliwe wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wraz z określonym terminem na wykonanie pozostałych robót. Z zestawienia treści art. 59 ust. 3 z przepisami art. 59 ust. 1, 4 i 5 p.b. wynika, że w razie stwierdzenia, że objęte zakresem obowiązkowej kontroli zasadnicze warunki, o których mowa w art. 59a ust. 2 p.b., zostały spełnione, a jednocześnie nie zachodzą podstawy do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 59 ust. 5 u.p.b., to pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, właściwy organ może wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, określając termin wykonania tych robót.
Decyzja, wydana na podstawie art. 59 ust. 3 p.b. posiada element uznaniowości, wyrażający się w ustaleniu terminu wykonania nałożonych obowiązków. Termin na wykonanie obowiązku nie wynika bowiem z ustawy, ustawodawca nie zawarł również żadnych zaleceń co do sposobu określenia jego długości, pozostawiając tę kwestię uznaniu organów. Tym samym ww. termin wykonania nałożonych obowiązków może zostać objęty wnioskiem o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
Jednakże podkreślić należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że niezrealizowanie warunku z art. 59 ust. 2 p.b. pociąga za sobą konieczność stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., natomiast niewykonanie czynności wskazanych w art. 59 ust. 3 p.b. konieczność uchylenia pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 923/07, powoływany następnie m.in. w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 677/16, czy w wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 746/15, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2018 r. sygn.. akt II SA/Rz 451/18. LEX nr 2537301). W niniejszej sprawie nie mogło ujść uwadze Sądu, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja PINB [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], którą organ na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...].
Wskazać należy, że oba rodzaje interesów - strony postępowania oraz społecznego - powinny być rozumiane w kategoriach zobiektywizowanych, co oznacza, iż nie można uznać za słuszny interes strony lub interes społeczny subiektywnego przeświadczenia strony o możliwej dla niej szkodzie ze względu na wskazane przez nią okoliczności dotyczące tylko ściśle zindywidualizowanych ocen. Nie może chodzić w nim o każdy interes strony (a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego (poprzez jego zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony Państwa, ze względu na cel jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty. Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony. Oceniając, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony czy interes społeczny przemawiający za zmianą decyzji ostatecznej należy brać pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony, lecz ustalić i rozważyć wszystkie okoliczności, które pozwalają na dokonanie oceny, że żądanie strony jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. Zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony czy społeczny w rozumieniu tego przepisu musi znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa, gdyż wyrażona w art. 6 k.p.a. zasada praworządności zobowiązuje organy do działania na podstawie przepisów prawa.
W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo uznały, iż nie jest uzasadniona zmiana decyzji w oparciu o okoliczności podane przez skarżącą we wniosku. Organ trafnie powołał się na tak istotne z punktu widzenia interesu społecznego okoliczności jak złożenie kolejnego wniosku o wydłużenie terminu po dwukrotnym już wydłużenie terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją z z 2008r. nie może prowadzić w nieskończoność do zmiany terminu wykonania ostatecznej decyzji. W ocenie Sądu strona była wobec prawie 8-letniego okresu przedłużeń w sytuacji uprzywilejowanej, pomimo pierwotnego zakreślenia jej niespełna 4-letniego terminu na wykonanie robót. Stąd tak długi okres oznacza, iż obiektywnie było możliwe przeprowadzenie wszelkich niezbędnych czynności. Zatem obecnie uwzględnienie kolejnego już trzeciego żądania wnioskodawców powodowałoby utrzymywanie stanu niezgodnego z prawem (dalsze użytkowanie obiektu mimo obowiązku dostosowania go do stanu zgodnego z projektem budowlanym) przez okres, który pod znakiem zapytania stawiałby wykonanie decyzji ostatecznej z 2008 r.
Zasadnie także zwrócono uwagę na fakt, że wniosek do SR [...] o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu mający na celu ziszczenie się warunku wynikającego z decyzji PINB [...] nr [...] został złożony dopiero w dniu [...] września 2015 r., a tym samym od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia złożenia wniosku inwestor miał ok. 7 lat na wykonanie brakujących miejsc postojowych. Ponadto trudności strony skarżącej z uzyskaniem zgody współużytkowników spornej działki na wykonanie brakujących miejsc parkingowych nie mogą być usprawiedliwieniem dla dalszej akceptacji (poprzez niewykonanie obowiązku) istniejącego stanu faktycznego, w szczególności że skarżąca posiadała pierwotnie pozwolenie na budowę budynku [...] - parkingu wielopoziomowego, z którego realizacji, jak wynika z akt sprawy, zrezygnowała, decydując się na realizację miejsc parkingowych naziemnych.
Ustalone w postępowaniu administracyjnym okoliczności faktyczne sprawy nie pozwalają również na uznanie, że za zmianą decyzji we wnioskowanym zakresie przemawia interes społeczny. W interesie społecznym leży oczywiście wykonanie takich obowiązków, jak określone w spornej decyzji, tj. niezwłoczna realizacja wymaganej ilości miejsc parkingowych. Nie jest do pogodzenia z interesem społecznym tolerowanie zachowania polegającego na niewykonywaniu przez dłuższy czas ostatecznych decyzji administracyjnych.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 8 § 2 k.p.a., wskazać należy, iż jest on bezzasadny. Strona skarżąca błędnie interpretuje pojęcie "utrwalonej praktyki". Przez że przez utrwaloną praktykę należy rozumieć akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych. Praktyka taka przede wszystkim musi być przy tym zgodna z prawem. Jednakże nie można uznać, że taką utrwaloną praktyką jest dwukrotne pozytywne rozpoznanie wniosku strony złożone w tej samej sprawie, w szczególności że, jak już wskazano powyżej, skarżąca dotychczas znajdowała się w bardzo uprzywilejowanej sytuacji, a PINB przez 8 lat nie skorzystał z możliwości uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. Gdyby przyjąć argumentację strony skarżącej, to wszystkie następne wnioski składane w sprawie o zmianę ww. decyzji, powołujące się na trwające przed sądami powszechnymi postępowania, winny być pozytywnie rozpoznawane przez PINB, bez konieczności badania przesłanek z art. 155 k.p.a., co w ocenie Sądu jest błędne.
Tytułem dopełnienia argumentacji Sądu należy dodać, że wbrew zarzutom formułowanym w rozpatrywanej skardze nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji. W szczególności w postępowaniu nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Materiał zgromadzony w sprawie jest kompletny i został oceniony i uwzględniony w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skarg.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło