VII SA/Wa 746/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-06

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana z zastrzeżeniem wykonania określonych robót w zakreślonym terminie, która nie została wykonana, jest prawidłowa?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, uzależniona od wykonania określonych robót w zakreślonym terminie, która nie została wykonana, wygasa z mocy prawa. Organ administracyjny, stwierdzając wygaśnięcie takiej decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., działa deklaratoryjnie, potwierdzając zaistniały stan prawny. Niewykonanie warunku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, a nie jej uchylenia.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa uzyskała warunkowe pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego, pod warunkiem wykonania określonych robót budowlanych do końca 2013 roku. Warunek ten nie został spełniony. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne określenie stron postępowania oraz nierozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2015 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] (dalej jako "Spółdzielnia", "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] (dalej jako "PINB") nr [...] z dnia [...] października 2014 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji PINB nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego "[...]" (sekcja [...], [...], [...], [...], [...], [...]) z infrastrukturą, wybudowanego na nieruchomości przy Al. [...] w [...] na działce nr ew. [...] obr. [...] z wyłączeniem hal garażowych pod warunkiem wykonania w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r., następującego zakresu robót budowlanych: robót wykończeniowych w halach garażowych, zamontowania brakujących dźwigów osobowych w sekcjach [...], [...], [...], [...], [...], [...] określonych robót budowlanych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 11 grudnia 2008 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] złożyła w PINB wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego "[...]" (sekcja [...], [...], [...], [...], [...], [...]) wraz z infrastrukturą na nieruchomości przy Al. [...] w [...] (działka nr ew. [...] obr [...]). W dniu 19 grudnia 2008 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę, podczas której stwierdzono, że w przedmiotowym budynku nie zostały wykonane wszystkie roboty budowlane umożliwiające przyjęcie go do użytkowania. Brak miejsc postojowych w halach garażowych, nie wykonano w hali garażowej następujących instalacji: elektrycznej, wentylacji, tryskaczowej. Ponadto brak było posadzek i warstw wjazdowych do garażu oraz warstw drenażowych i wykończeniowych nad wjazdem do garażu w sekcji [...] w sekcji [...],[...],[...] zamontowano po jednym z dwóch dźwigów, natomiast w sekcji [...],[...],[...] czterokondygnacyjnej nie zamontowano żadnego dźwigu. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. PINB [...] odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie w/w inwestycji. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1876/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni na powyższą decyzję [...]WINB. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 885/10 chylił powyższy wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1601/11 uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że należy ustalić i ocenić, czy zrealizowana inwestycja może samodzielnie i bezpiecznie funkcjonować, bez wykonania jej w całości. W szczególności należy rozważyć, czy "czterokondygnacyjne segmenty obiektu wymagały wyposażenia w dźwigi osobowe (zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym przed dniem 8 lipca 2009 r.) oraz czy brak użytkowania garażu podziemnego uniemożliwi korzystanie z obiektu mieszkalno-usługowego zgodnie z jego przeznaczeniem, w szczególnie pod kątem możliwości korzystania z miejsc postojowych zlokalizowanych poza budynkiem. W dniu 11 maja 2012 r. organ powiatowy dokonał ponownych czynności kontrolnych ww. inwestycji, podczas których ustalono, że od dnia poprzedniej kontroli inwestor doposażył budynek w dźwigi osobowe, tj. zostały zamontowane po jednym z dwóch dźwigów osobowych w sekcji [...],[...] i [...] oraz dwa dźwigi w sekcji [...] (klatka I oraz A). Natomiast w sekcji [...] i [...], które mają po jednej klatce (klatka B i C) nie zamontowano żadnego dźwigu. Sekcja [...],[...] i [...] są czterokondygnacyjne. Pozostałe roboty budowlane w części mieszkalno-usługowej zostały zakończone. Wykonano warstwy drenażowe i wykończeniowe nad wjazdem do garażu w sekcji [...]. Teren wokół obiektu został zagospodarowany i uprzątnięty. W halach garażowych nie wykonano instalacji: elektrycznej, wentylacyjnej, tryskaczowej oraz posadzki i warstw wjazdowych wewnątrz garażu (wjazd do garażu na zewnątrz budynku został wykonany). Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno- usługowego "[...]" (sekcja [...],[...],[...],[...],[...],[...]) z infrastrukturą wybudowanego na nieruchomości przy Al. [...] w [...] na działce nr ew. [...] obr. [...] z wyłączeniem hal garażowych pod warunkiem wykonania w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r., następującego zakresu robót budowlanych: robót wykończeniowych w halach garażowych, zamontowania brakujących dźwigów osobowych w sekcjach [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Organ powiatowy dokonał w dniu 7 października 2014 r. czynności kontrolnych w/w obiektu, podczas których stwierdził, że obowiązek nałożony w/w decyzja PINB [...] nr [...] z dnia [...].05.2012 r. nie został wykonany. W dniu 24 października 2014 r. do PINB wpłynął wniosek Spółdzielni o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w zakresie określonego w tej decyzji terminu wykonania robót budowlanych. We wniosku powołano się na ważny interes strony oraz wskazano, że w budynku zamieszkuje ponad 230 rodzin. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r., znak: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], w oparciu o art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził wygaśnięcie decyzji PINB nr [...] z dnia [...]maja 2012 r. Organ powiatowy podał, że roboty budowalne określone w decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nie zostały wykonane, zatem decyzja z dnia [...] maja 2012 r. wydana z zastrzeżeniem warunku wygasa i zasadnym jest na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na użytkowanie. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...]. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu II instancji PINB prawidłowo uznał, że w zaistniałym stanie faktycznym istnieją przesłanki do zastosowania instytucji wygaśnięcia decyzji organu powiatowego nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. uregulowanej w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że wygaśnięcie decyzji oznacza utratę jej mocy obowiązującej z chwilą zaistnienia pewnego zdarzenia prawnego, którym w tym przypadku jest upływ czasu na wykonanie robót budowlanych wskazanych w uzasadnieniu ww. decyzji, a decyzja stwierdzająca wygaśniecie decyzji ma charakter aktu deklaratywnego, wywołując skutki prawne ex tunc, czyli wstecz, od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji. W niniejszym przypadku powyższe przesłanki w ocenie organu powstały w dniu 1 stycznia 2014 r. Zdaniem [...] WINB decyzja o pozwoleniu na użytkowanie spornej inwestycji, która została wydana pod warunkiem wygasła z mocy prawa w ww. dacie. Natomiast rolą aktu deklaratoryjnego jest jedynie potwierdzenie, że taki fakt zaistniał. Zdaniem organu kwestia interesu obywateli, którzy zasiedlili obiekt nie ma żadnego wpływu na wydane rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, bowiem art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdza jedynie zaistnienie danego faktu, który jest niezależny od istnienia bądź nie istnienia ww. interesu. Zdaniem [...] WINB ustalenia dokonane przez organ I instancji są prawidłowe oraz poparte materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. W związku z powyższym stwierdzenie przez organ wygaśnięcia decyzji w oparciu o art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. było konieczne. Organ odwoławczy wskazał również, że na niniejsze postępowanie nie ma wpływu wniosek skarżącej o zmianę decyzji PINB [...] nr [...] z dnia [...].05.2012 r. Organ odwoławczy podał również, że nierozpoznanie przez organ powiatowy wniosku skarżącej z dnia 24 października 2010 r. o umorzenie ewentualnie zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie stanowi naruszenie prawa, niemniej jednak nie ma żadnego wpływu na prawidłowość przeprowadzonego postępowania w sprawie i wydanie przez organ I instancji decyzji o wygaśnięciu decyzji. Zaskarżona decyzja organu powiatowego jedynie stwierdza zaistnienie konkretnego faktu (zdarzenia) w sprawie. Skargę na powyższą decyzję złożyła Spółdzielnia wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 11, 28, 77 § 1, 80, 123 § 1 w zw. z art 98 § 1 oraz art. 107 § 3, a także art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 155 k.p.a. Skarżąca zarzuciła, że organy obydwu instancji błędnie określiły krąg osób, którym przysługuje status strony postępowania, czym rażąco naruszyły art. 28 k.p.a. W konsekwencji powyższego w stosunku do skarżonych decyzji zachodzi również przesłanka wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca wskazała, że budynek przy Al. [...] w [...] "[...]" jest już budynkiem zasiedlonym. Aktualnie użytkowanych jest 233 lokali, w tym 231 mieszkalne i 2 lokale użytkowe. Jednocześnie, jeżeli w ramach niniejszego postępowania stwierdzono wygaśnięcie pozwolenia na użytkowanie, to powstaje kwestia prawnej możliwości użytkowania i zamieszkiwania znajdujących się w tym budynku lokali przez ich mieszkańców. Tym samym, w ocenie skarżącej, wszystkie osoby, którym przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu w budynku "[...]", posiadają interes prawny w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 28 k.p.a. Powinny być zatem jego stronami. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, bowiem sprawa niniejsza nie jest postępowaniem w sprawie pozwolenia na użytkowanie ale stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na użytkowanie. Skarżąca zaznaczyła jednocześnie, że art. 59 ust. 7 jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a. i z tego powodu nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Dlatego jeżeli przepis ten określa strony postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowania, to dotyczy tylko tego i żadnych innych postępowań administracyjnych. Skarżąca zarzuciła ponadto, że w toku postępowania pierwszej instancji złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, wraz z wnioskiem ewentualnym o jego umorzenie. Powyższy wniosek, winien zostać przez PINB rozpoznany i rozstrzygnięty poprzez wydanie postanowienia. Organ pierwszej instancji nie dopełnił i wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie pozwolenia na użytkowanie.. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu odwoławczego, w którym organ ten stwierdził, że brak rozstrzygnięcia wniosku o zawieszenie postępowania nie miało żadnego wpływu na prawidłowość postępowania przed organem I instancji i wydaną w nim decyzję. W ocenie skarżącej sprawa stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie powinna zostać rozstrzygnięta decyzją dopiero po rozpoznaniu i załatwieniu wniosku o zawieszenie postępowania. Ponadto Spółdzielnia w przypadku odmowy zawieszenia postępowania, mogłaby kwestionować takie rozstrzygnięcie wnosząc zażalenie i przedstawiając swoją argumentację organowi odwoławczemu. Ostateczna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia na użytkowanie jest jedynym środkiem dowodowym, na podstawie którego organ mógłby stwierdzić, iż decyzja ta nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Z kolei zmiana tej ostatniej decyzji poprzez wydłużenie terminu robót, które miały zostać wykonane, w zasadniczy sposób wpłynęłaby na ostateczny wynik sprawy niniejszej. Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ odwoławczy w zasadzie nie odniósł się do zastrzeżeń i argumentacji Spółdzielni podniesionych w treści odwołania od decyzji pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał również, że stanowisko skarżącego dotyczące możliwości złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania jest błędne, bowiem takie postanowienie może być kwestionowane dopiero z decyzją merytorycznie rozstrzygającą sprawę. W ocenie organu brak jest ponadto przepisu prawa materialnego, który przysparzałby mieszkańcom spornego budynku interes prawny uprawniający do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony. Mieszkańcy budynku są bowiem reprezentowani w tym postępowaniu przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową, a interes Spółdzielni, jako właściciela budynku, jest zbieżny z interesem mieszkańców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem - w ocenie Sądu- zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] lutego 2015 r., nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] nr [...] z dnia [...] października 2014 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji PINB nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego "[...]" (sekcja [...],[...],[...],[...],[...],[...]) z infrastrukturą, wybudowanego na nieruchomości przy Al. [...] w [...]na działce nr ew. [...] obr. [...] z wyłączeniem hal garażowych pod warunkiem wykonania w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r., następującego zakresu robót budowlanych: robót wykończeniowych w halach garażowych, zamontowania brakujących dźwigów osobowych w sekcjach [...],[...],[...],[...],[...],[...] określonych robót budowlanych. Przede wszystkim należy przypomnieć, że przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego [...] toczyło się postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego "[...]" (sekcja [...], [...], [...], [...], [...], [...]) z infrastrukturą, wybudowanego na nieruchomości przy Al. [...] w [...] , zakończone wydaniem, na podstawie art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane w dniu [...] maja 2012r. ostatecznej decyzji. Zgodnie z treścią tej decyzji, wnioskodawcy uzyskali pozwolenie na użytkowanie obiektu pod warunkiem wykonania w terminie do 31 grudnia 2013 r. określonych w decyzji robót budowlanych i czynności. Okolicznością bezsporną jest , iż warunek w niej określony nie został spełniony, co potwierdza protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 7 października 2014r. Celem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest udzielenie zgody na wyrażony przez inwestora zamiar przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. W oparciu o art. 59 ust. 2 tego artykułu właściwy organ może w pozwoleniu na użytkowanie uzależnić użytkowanie tego obiektu od wykonania w oznaczonym terminie określonych robót. Jednocześnie zgodnie z art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego, gdy obiekt budowlany spełnia warunki określone w ust. 1 "pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót". W pierwszym przypadku (ust. 2) pozwolenie na użytkowanie będzie skuteczne, to znaczy wejdzie do obrotu prawnego dopiero po wykonaniu określonych w nim robót. W drugim przypadku, (ust. 3) pozwolenie na użytkowanie wchodzi do obrotu prawnego z chwilą, gdy stanie się ostateczne. W ocenie Sądu wykonanie w zakreślonym terminie określonych robót budowlanych i czynności stanowiło warunek bowiem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r., wskazywała wprost na udzielenie pozwolenia na użytkowanie "pod warunkiem" oraz na jego rodzaj - warunek rozwiązujący. Zauważyć oczywiście należy, iż samo nazwanie tego elementu "warunkiem" oraz posłużenie się zwrotem "pod warunkiem" nie może jeszcze przesądzać, jaki rzeczywiście charakter prawny miał ten element decyzji. Jest on, bowiem przede wszystkim zależny od materialnoprawnej podstawy zawarcia go w decyzji i to ten przepis wyznacza, jaki charakter prawny miał dodany element decyzji. Pojęcie warunku zostało zdefiniowane jako "zdarzenie przyszłe i niepewne" (art. 89 in fine k.c.). Na gruncie prawa administracyjnego jako warunek może być traktowane wyłącznie takie oświadczenie woli organu administracyjnego, dodane do decyzji jako jej postanowienie uboczne, ale pozostające z nią w ścisłym związku, na podstawie, którego moc wiążąca w czasie decyzji (rozpoczęcie lub ustanie jej obowiązywania) zostaje uzależniona od zdarzenia przyszłego, niepewnego. Możliwe jest przy tym pogodzenie warunku z istotą decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie przepisów materialnego prawa administracyjnego, kreujących dla strony uprawnienia do uzyskania decyzji określonej treści, a więc sytuacji, kiedy przepisy te tworzą publiczne prawa podmiotowe. Moc wiążąca takiej decyzji może zostać ograniczona zarówno warunkiem zawieszającym, jak i rozwiązującym. W przypadku tego pierwszego, skutki prawne decyzji powstają dopiero z chwilą ziszczenia się zdarzenia określonego w decyzji jako warunku. Odracza on realizację skutków prawnych decyzji do czasu wypełnienia warunku, ale nie zobowiązuje, nie zmusza adresata do wykonania określonych czynności (T. Woś. Termin, warunek i zlecenie w prawie administracyjnym. PiP z 1994 r. Nr 6, str. 27-30) ( vide wyrok NSA z dnia 20 marca 2012r., II OSK 12/11). Przypomnieć przy tym należy, iż w ocenie Z.Niewiadomskiego, Prawo budowlane, Komentarz pod red. Z.Niewiadomskiego, Warszawa 2006 s. 568, niezrealizowanie warunku z art. 59 ust. 2 prawa budowlanego pociąga za sobą konieczność stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 kpa, natomiast niewykonanie czynności wskazanych w art. 59 ust. 3 prawa budowlanego pociąga za sobą konieczność uchylenia pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 162 § 2 kpa (por. wyrok NSA z dnia 28.11.2008 r., sygn. akt II OSK 923/07.) Art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. nakazuje stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, którego strona nie dopełniła czego strona skarżąca nie kwestionuje. Należy także podkreślić, iż istotą podejmowanej decyzji w trybie art. 162 § 1 kpa administracyjnego jest potwierdzenie stanu rzeczy zaistniałego wcześniej, czyli ma charakter aktu deklaratoryjnego. W literaturze podkreśla się, że wygaśnięcie decyzji następuje z mocy prawa, zaś rolą aktu deklaratoryjnego jest jedynie stwierdzenie, iż taki skutek zaistniał. Tak jak stwierdził sam organ odwoławczy wywołuje ona skutki prawne ex tunc, czyli wstecz, od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji. Wyjaśnienie to ma znaczenie przy ocenie zarzutu skargi nierozpoznania przez organ I instancji wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie do czasu rozpoznania wniosku o zmianę decyzji z [...] maja 2012r. w trybie art 155 kpa w zakresie terminu wykonania robót budowlanych. Niewątpliwie organ winien był w tym zakresie wydać postanowienie , jednak zważywszy na deklaratoryjny charakter decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji na podstawie art. 162 § 1kpa oraz złożenie wniosku o zmianę decyzji z [...] maja 2012r. ([...].10.2014r.) po dacie wygaśnięcie decyzji o warunkowym pozwoleniu na użytkowanie , należy podzielić pogląd organu odwoławczego, iż uchybienie to nie miało istotnego znaczenia dla analizowanej sprawy. Mając bowiem na uwadze treść art. 145 § 1pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi trzeba podkreślić, że nie każde uchybienie organu administracji w zakresie procedury administracyjnej prowadzi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, lecz jedynie istotne naruszenie prawa, a o takim w tym konkretnym przypadku nie ma mowy. Na marginesie należy jedynie podnieść, iż wbrew twierdzeniom skargi w obecnym brzmieniu art. 101 § 3 k.p.a., zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o zawieszeniu postępowania i na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Ustawa natomiast nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Odnosząc się zaś do zarzutu "rażącego naruszenia art. 28 kpa w powiązaniu z art. 145 § 1 kpa", poprzez pominięcie w toku postępowania wszystkich osób posiadających własnościowe spółdzielcze prawo do lokali w budynku "[...]" należy stwierdzić, iż jest on nieuzasadniony. Należy podkreślić, iż Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08, OSP 2011, z. 2, poz. 23, z którego wynika ,że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wykładać w ten sposób, że również w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy uwzględniać wolę podmiotu, którego prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone. W związku z tym sąd administracyjny, rozpoznając skargę wniesioną przez podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, nie może uwzględnić skargi wskutek niezapewnienia udziału w sprawie innemu niż skarżący podmiotowi. Mieć bowiem należy na względzie, iż przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) ściśle wiąże się z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie brały udziału w postępowaniu. Powyższe stanowisko prezentowane było już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroki: z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. I OSK 911/05; z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. II OSK 665/07; z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1109/07; z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 51/08; z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 832/08, z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08, z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 796/09, z 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 990/10 ). Nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż członek spółdzielni mieszkaniowej tylko wtedy posiada uprawnienie do kwestionowania decyzji skierowanej do tej spółdzielni, gdy wykaże, że w związku z niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes prawny. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło