VII SA/Wa 2229/20
WyrokWSA w Warszawie2021-11-30
Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Włodzimierz Kowalczyk, Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Jest to spowodowane tym, że pozwolenie na użytkowanie jest nierozerwalnie związane z pozwoleniem na budowę, a jego wydanie bez ważnej podstawy prawnej stanowi oczywiste i nieakceptowalne w państwie prawnym naruszenie przepisów Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o pozwoleniu na użytkowanie oczyszczalni ścieków. Wcześniej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy ustalającej warunki zabudowy, a decyzją GINB utrzymano w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę. Skarżący zarzucił organom brak analizy skutków społeczno-gospodarczych oraz błędne powiązanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z decyzją o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Monika Kramek, , Protokolant sekr. sąd. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2020 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Pana S.H., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją Starosty [...] z [...] sierpnia 2014 r., Nr [...], zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Panu S.H., pozwolenia na budowę mechaniczno-chemiczno-biologicznej oczyszczalni ścieków przy zastosowaniu niskoreagentowej technologii oczyszczania ścieków na działkach nr [...] i [...], obręb [...], gmina [...].
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ostateczną decyzją z [...] września 2019 r., znak: [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2014 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przemysłowej oczyszczalni ścieków na działkach nr [...] i [...], obręb [...], gmina [...].
Niezależnie od powyższego, po przeprowadzeniu kontroli zakończonej budowy, decyzją z [...] stycznia 2020 r. Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] udzielił Panu S.H. i pozwolenia na użytkowanie ww. inwestycji.
Decyzją z [...] marca 2020 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r., stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z [...]sierpnia 2014 r.
Mając na uwadze powyższe, decyzją z [...] czerwca 2020 r., [...] WINB stwierdził nieważność decyzji PINB w [...] z [...] stycznia 2020 r., Nr [...], w sprawie pozwolenia na użytkowanie ww. oczyszczalni ścieków. Organ wskazał, że wobec ostatecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę konieczne jest także stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż decyzje te są ze sobą nierozerwalnie związane.
Od powyższego rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego Pan S.H., złożył w ustawowym terminie odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucił, że organ nie wskazał skutków społeczno-gospodarczych, jakie miałyby uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ograniczając się tylko do opisania związku tej decyzji z decyzją o pozwoleniu na budowę. Ponadto zakwestionował powody, dla których stwierdzono nieważność decyzji o warunkach zabudowy.
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania i przeanalizowaniu akt sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Wskazał, że stan faktyczny w sprawie nie jest co do zasady kwestionowany. Nie budzi wątpliwości, że kontrolowana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana w wyniku przeprowadzenia przez organ stopnia podstawowego kontroli obowiązkowej, podczas której stwierdzono zgodność wybudowanej inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym. Nie jest też sporne, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy decyzji GINB z [...] marca 2020 r., utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r. stwierdzającą jej nieważność. Podkreślono, że stwierdzenie nieważności decyzji jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunć) od daty wydania decyzji bądź wyroku stwierdzającego nieważność decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną. Następuje wówczas powrót do stanu poprzedniego, obowiązującego przed dniem wydania decyzji, której nieważność stwierdzono, zaś skutki prawne decyzji usuniętej z obrotu są zniesione od dnia jej wydania. Należy przyjąć, iż ww. decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2014 r. nie było w obrocie prawnym od samego początku, a zatem również w dniu wydania kontrolowanej decyzji organu stopnia podstawowego.
Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm. - według stanu na dzień wydania decyzji organu stopnia podstawowego), przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę
1 jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. A contrario nie można wydać decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli takiego pozwolenia inwestor nie uzyskał. Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli budowy.
Wyjaśniono, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest nierozerwalnie związana z decyzją o pozwoleniu na budowę. Obie te decyzje składają się na różne etapy procesu inwestycyjnego i na ich mocy inwestorowi zostają przyznane odmienne uprawnienia. W przypadku postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jego istotą jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to bowiem końcowy etap procesu inwestycyjnego skierowany na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego (por. wyrok NSA z 27 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 3048/12). Konsekwencją udzielenia pozwolenia na użytkowanie lub dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego jest uznanie przez organ, że proces budowlany został zakończony (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 660/09, wyrok NSA z 10 czerwca 2011 r" sygn. akt II OSK 492/11). Na bezpośredni związek decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wskazują również przepisy określające, co ma zawierać wniosek o wydanie pierwszej z nich, zawarte w art. 57 Prawa budowlanego. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest zatem decyzją zależną od decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyroki NSA z 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 492/1, wyrok NSA z 30 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 857/12).
Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną, tj. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, co do zasady skutkuje stwierdzeniem nieważności również decyzji zależnej.
Podsumowując powyższe rozważania stwierdzono, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, który nie posiadał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi naruszenie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Stosownie do treści przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społecznoekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.
Podkreślić więc należy, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności (por. wyrok NSA z 31 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1306/07; wyrok NSA z 17 lipca 2008 r" sygn. akt II OSK 888/07).
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe przesłanki zostały spełnione na gruncie niniejszej sprawy. Rażąco naruszony art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jest przepisem, którego stosowanie nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego procesu wykładni, zaś samo naruszenie jest bezsprzeczne. Stwierdzono, że skutki analizowanego uchybienia są szczególnie poważne. Przede wszystkim zauważono, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestycji, zrealizowanej bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi wyraz niewypełnienia podstawowych wymogów, od których ustawodawca uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w analizowanym przypadku uchybienie przywołanym wyżej unormowaniom jest szczególnie jaskrawe.
Nie mogą więc odnieść skutku zarzuty odwołania koncentrujące się na próbie wykazania, że stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę nie musi oznaczać per se konieczności stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wyjaśniono, że pozwolenie na budowę (oraz zatwierdzony nim projekt budowlany) wyznacza przedmiot inwestycji w jej legalnym kształcie i stanowi prawnie określony wzorzec kontroli zrealizowanego przedsięwzięcia. Usunięcie tego wzorca pozbawia organ nadzoru budowlanego podstaw do działania w trybie określonym w art. 59 i nast. Prawa budowlanego. Skoro bowiem podstawowym celem kontroli obowiązkowej jest stwierdzenie zgodności wykonania obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem, to projekt ten wraz z zatwierdzającym go pozwoleniem (którego jest integralną częścią) musi pozostawać w obrocie i wywierać określone w ustawie skutki prawne. W przeciwnym przypadku stwierdzenie to pozbawione jest jakiejkolwiek prawnej doniosłości i nie realizuje żadnego z celów, które ustawodawca stawia organom nadzoru budowlanego w art. 84 i 84a Prawa budowlanego.
Ponadto z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że kontrolowana decyzja PINB w [...] z [...] stycznia 2020 r., nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Nie dotyczy ona sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, jak również nie skierowano jej do osoby niebędącej stroną sprawie. Weryfikowana decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Oprócz powyższego nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania wskazano, że w sprawie dotyczącej pozwolenia na użytkowanie bez znaczenia jest kwestia zgodności lub nie inwestycji z przepisami z zakresu zagospodarowania przestrzennego, gdyż jest ona rozstrzygana na wcześniejszym etapie - właśnie w pozwoleniu na budowę. Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie w żadnej mierze nie zastępuje postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i nie może służyć do oceny zgodności inwestycji z tymi przepisami czy aktami planistycznymi (obowiązującymi lub planowanymi). Argumentacja skarżącego w tym przedmiocie stanowi w istocie próbę podważenia oceny zawartej w ostatecznej decyzji SKO w [...] z [...] września 2019 r., co nie może mieć wpływu na podjęte przez GINB rozstrzygnięcie.
W ocenie organu bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zarzut nieprzeprowadzenia przez organ I instancji rozprawy. Z uwagi na specyfikę postępowania nieważnościowego (koncentrującego się na stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia, a więc już co do zasady ustalonym) takie działanie było zbędne. Niezależnie od tego pełnomocnik skarżącego w żaden sposób nie wyjaśnił, jakie to inne niż do tej pory wskazywane okoliczności i stanowiska mógłby przedstawić, dla których niezbędne byłoby przeprowadzenie rozprawy.
Mając na uwadze, że w sprawie zostały ustalone wszystkie istotne okoliczności faktyczne, GINB oddalił wnioski dowodowe przedstawione w odwołaniu uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, zaś wskazywane dowody dotyczyły okoliczności nie mających znaczenia dla sprawy.
Skargę na tę decyzję złożył S.H.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., art. 16 § 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez uznanie, iż koniecznym następstwem stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu oraz, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana z rażącym naruszeniem prawa,
2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez zaniechanie wypełnienia obowiązku zebrania i wyczerpującego zbadania materiału dowodowego w sposób pozwalający na formułowanie wniosków co do prawidłowości decyzji poprzez niezbadanie: czy i w jaki sposób wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu wywołało określone skutki społeczne lub gospodarcze nieakceptowane przez organy praworządnego państwa, zważywszy na dotkliwe dla inwestora skutki stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz poprzez błędne zastosowanie w sytuacji gdy pomiędzy decyzją o pozwoleniu na użytkowanie a decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę mechaniczno- chemiczno- biologicznej oczyszczalni ścieków nie zachodzi lego rodzaju związek materialno-prawny, który uzasadniałby stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
3. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organ, skutkujące wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020r., sygn. akt [...] pomimo, iż dokonanie tej oceny w sposób właściwy powinno skutkować stwierdzeniem, iż w sprawie zachodzi konieczność uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020r., i umorzenia postępowania,
4. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ I i II instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów poprzez stwierdzenie, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu dotknięta jest wadą w postaci rażącego naruszenia prawa, podczas gdy z okoliczności sprawy wynikają wnioski przeciwne,
Niezależnie od powyższego zarzucił:
5. Błąd w ustaleniach faktycznych stanowiący podstawę rozstrzygnięcia i mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu w sposób pewny, że doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego z mocą wsteczną decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. znak [...], [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę mechaniczno- chemiczno- biologicznej oczyszczalni ścieków podczas gdy wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 87/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019r., znak: [...] stwierdzającą nieważność w/w decyzji z dnia [...] sierpnia 2014r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Mając na uwadze powyższe wnosił o :
1. załączenie do sprawy akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. VII SA/Wa 87/20 i dopuszczenie dowodu z wyroku wydanego w tej sprawie wraz z uzasadnieniem dla ustalenia jego treści, tj. na okoliczność uwzględnienia skargo wniesionej przez p. S.H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019r., znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] sierpnia 2014r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
2. na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylenie decyzji organów I i II instancji w całości;
Nadto na zasadzie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, wnosił o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Na wstępie podnieść należy, że zaskarżona decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań - postępowaniu nieważnościowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 k.p.a. Jak słusznie podkreślił organ administracji, jedną z podstaw zastosowania art. 156 § 1 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Do rażącego naruszenia prawa dochodzi wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.
W przedmiotowej sprawie, organy orzekające, w trybie stwierdzenia nieważności uznały, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie obarczone było istotną wadliwością.
Nie budzi wątpliwości, że decyzją Starosty [...] z [...] sierpnia 2014 r., Nr [...], zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Panu S.H. pozwolenia na budowę mechaniczno-chemiczno-biologicznej oczyszczalni ścieków przy zastosowaniu niskoreagentowej technologii oczyszczania ścieków na działkach nr [...] i [...], obręb [...], gmina [...].
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ostateczną decyzją z [...] września 2019 r., znak: [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2014 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przemysłowej oczyszczalni ścieków na działkach nr [...] i [...], obręb [...] , gmina [...].
Niezależnie od powyższego, po przeprowadzeniu kontroli zakończonej budowy, decyzją z [...] stycznia 2020 r. Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] udzielił Panu S.H. pozwolenia na użytkowanie ww. inwestycji.
Decyzją z [...] marca 2020 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r., stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2014 r.
Podkreślić należy, że przedmiotowe pozwolenie na użytkowanie zostało udzielone w oparciu o art. 55 i 59 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji.
W związku z tym wskazać trzeba, że zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), stanowiącego podstawę prawną decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wynika, że "Właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę". Z przepisów tych w sposób oczywisty wynika, że warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest możliwość oceny zrealizowanych robót w odniesieniu do zatwierdzonego i istniejącego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę i projektu budowlanego. Brak decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę uniemożliwiał wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Podkreślić bowiem należy, że podstawową przesłanką warunkującą możliwość wydania pozwolenia na użytkowanie jest posiadanie przez inwestora pozwolenia na budowę, albowiem zrealizowany obiekt budowlany musi spełniać warunki w nim zawarte. Brak takiego pozwolenia, wobec wyeliminowania go z obrotu prawnego, niewątpliwie stanowi o wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Rację ma wobec tego organ II instancji twierdząc, że naruszenie to, w okolicznościach niniejszej sprawy, ma charakter rażący. Zgodzić się należy z twierdzeniem, że o rażącym naruszeniu prawa decyduje spełnienie łącznie 3 przesłanek: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczno - gospodarcze, jakie decyzja ta wywołuje. W ocenie Sądu te trzy przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie. Art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest jasny w swej treści i ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Jest to przepis o charakterze związanym, co oznacza, że ustawodawca nie pozostawił organom administracji swobody w podejmowaniu decyzji w zakresie udzielenia pozwolenia na użytkowanie w sytuacji spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek.
Oceniając charakter skutków społeczno - gospodarczych w niniejszej sprawie nie można zapominać, że brak pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji (bez względu na przyczyny) powoduje konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do tej inwestycji, które powinno zakończyć się wydaniem jednej z decyzji wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3, ust. 3 lub 4, 5 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem brak wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie skutkuje niemożliwością przeprowadzenia prawidłowo tego postępowania. Taka sytuacja jest z pewnością nie do zaakceptowania w praworządnym państwie.
Odnosząc się do kwestii wydanego orzeczenia przez WSA w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 87/20 wskazać należy, że w dacie rozstrzygania sprawy przez organ II instancji, czyli [...] września 2020 r. nie zapadł jeszcze wyrok WSA w Warszawie (13.10.2020 r.) zatem nie można zarzucić organowi, że nie zastosował się do normy zawartej w art. 152 § 1 p.p.s.a., która stanowi, że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że Sąd bada sprawę wedle stanu faktycznego i prawnego z daty orzekania przez organ II instancji.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło