II SA/Po 595/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-02-02
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Tomasz Świstak, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, dotyczące naruszeń przepisów o odpadach, jest zgodne z prawem, a w szczególności czy prawidłowo oceniło stan faktyczny i zastosowało przepisy prawa materialnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zarządzenie pokontrolne za zgodne z prawem. Stwierdził, że zarządzenie to zostało wydane na podstawie prawidłowo przeprowadzonych ustaleń kontrolnych, które znalazły odzwierciedlenie w protokole kontroli. Sąd podkreślił, że zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną i nie podlega rygorom Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie ustalania stanu faktycznego i uzasadnienia, a jego rolą jest wskazanie naruszeń i zobowiązanie do ich usunięcia.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenie pokontrolne wobec spółki E. sp. z o.o. w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w gospodarowaniu odpadami, m.in. w zakresie magazynowania, prowadzenia ewidencji, pobierania próbek, udostępniania monitoringu wizyjnego oraz zlecania gospodarowania odpadami podmiotom nieuprawnionym. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów prawa, błędne ustalenia faktyczne oraz wadliwą podstawę prawną kontroli. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w G. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę.
W dniu [...] maja 2021 r., na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] sierpnia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r., Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej jako organ) wydał zarządzenie pokontrolne nr [...] w którym zarządził spółce "E. " Sp. z o.o. z siedzibą w G.:
1. Przestrzegać wszystkich obowiązujących warunków posiadanego pozwolenia na wytwarzanie odpadów, uwzględniającego wymagania przewidziane dla zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów. Termin realizacji: na bieżąco.
2. Prowadzić przetwarzanie odpadów niebezpiecznych w instalacji wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia zintegrowanego, uwzględniającego wymagania dla zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów niebezpiecznych. Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia.
3. Wytwarzane odpady zbierać w sposób selektywny. Termin realizacji: na bieżąco.
4. Prowadzić działalność zgodną z wpisem do Rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, wchodzącego w skład Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), w zakresie podlegającym obowiązkowi uzyskania takiego wpisu. Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych.
5. Zapewniać Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny z terenu zakładu "E. " Sp. z o.o. w B. , a także na każde żądanie uprawnionego organu udostępniać utrwalony obraz z wizyjnego systemu kontroli lub jego kopię. Termin realizacji: ustawowy.
6. Zlecać gospodarowanie wytwarzanymi odpadami wyłącznie podmiotom posiadającym uprawnienie do gospodarowania tymi odpadami, chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania decyzji lub wpisu do rejestru. Termin realizacji: na bieżąco.
7. Prowadzić ewidencję dla wszystkich rodzajów odpadów objętych obowiązkiem ewidencjonowania, w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami i stanem faktycznym. Termin realizacji: na bieżąco.
8. Zapewnić pobieranie próbek wytwarzanych odpadów na potrzeby wykonania testów zgodności do sporządzenia podstawowej charakterystyki odpadów przez akredytowane laboratorium lub certyfikowane jednostki badawcze. Termin realizacji: na bieżąco.
9. Roczne sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami składać zgodnie z obowiązującymi przepisami i stanem faktycznym. Termin realizacji: za 2019 r. niezwłocznie skorygować, kolejne w terminie ustawowym.
10. Terminowo składać roczne raporty o wielkościach emisji gazów cieplarnianych i innych substancji do "Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji". Termin realizacji: ustawowy.
W uzasadnieniu zarządzenia organ wskazał, iż na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez upoważnionych inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. w dniach od [...] sierpnia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. w "E. " Sp. z o.o. z siedzibą w G., obejmującej działalność prowadzoną na terenie zakładu w B. , stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska.
Następnie odnośnie pkt 1 zarządzenia organ w sposób obszerny opisał sposób przechowywania odpadów w dniu kontroli wskazując następnie, iż zgodnie z decyzją Marszałka Województwa W. z dnia [...].12.2015 r., znak: [...], ze zmianami: odpady wytwarzane w związku z eksploatacją instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne mają być magazynowane selektywnie w szczelnym zbiorniku (kod 16 10 01*) albo w pryzmach lub pojemnikach zbiorczych, w wyznaczonym miejscu na terenie hali produkcyjno- magazynowej (kody 19 03 05 i 19 03 07) - pkt II ppkt 1.6; odpady przeznaczone do przetwarzania w instalacji mają być magazynowane selektywnie w oznaczonych pojemnikach dostosowanych do ich właściwości fizycznych i składu chemicznego w wyznaczonym miejscu hali produkcyjno-magazynowej na terenie zakładu - pkt 11 ppkt 2.5; odpady przeznaczone do zbierania mają być magazynowane selektywnie w szczelnych i oznakowanych pojemnikach w przypadku odpadów niebezpiecznych oraz w opisanych pojemnikach lub innychopakowaniach zbiorczych w przypadku odpadów innych niż niebezpieczne, w wyznaczonych miejscach w hali produkcyjno-magazynowej na terenie zakładu - pkt II ppkt 3.3 i 3.4.
W ocenie organu zastany i opisany w zarządzeniu sposób magazynowania odpadów wytworzonych, a także przeznaczonych do przetwarzania i zbieranych, nie odpowiadał powyższym wymaganiom wynikającym z pozwolenia.
Ponadto organ wskazał, iż w pkt 2.6 decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nałożono na "E. " Sp. z o.o. obowiązek poddawania każdej próbki odpadów powstających w wyniku przetwarzania odpadów (kody 19 03 05 i 19 03 07) badaniom mającym na celu potwierdzenie posiadania lub braku posiadania właściwości odpadów niebezpiecznych oraz potwierdzenie spełnienia dopuszczalnych granicznych wartości wymywania odpadów innych niż niebezpieczne, przeznaczonych do składowania na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne.
Podczas kontroli okazano 8 sprawozdań z badań wykonanych przez Laboratorium "[...]" Sp. z o.o. w K., legitymującego się certyfikatem akredytacji laboratorium badawczego nr [...], których wydruki załączono pod nr [...] do protokołu kontroli nr [...].
Stwierdzono, że obowiązek wynikający z pkt 2.6 decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...].12.2015 r., znak: [...], ze zmianami, wykonywany był przez "E. " Sp. z o.o. nierzetelnie, bowiem:
- okazane sprawozdania z badań nie obejmowały pełnego zakresu badań wymienionego w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz. U. poz. 1277): brak badania dopuszczalnych wartości wymywania dla arsenu, molibdenu, antymonu, selenu, fluorków, rozpuszczonego węgla organicznego (DOC);
- zgodnie z zeznaniami Z. M. i M. M. próbki wytwarzanych odpadów do badań pobierane były z różnych miejsc na terenie hali przez pracowników "E. " Sp. z o.o., bez jakiegokolwiek udokumentowania tego faktu w formie pisemnej;
- zróżnicowany udział poszczególnych rodzajów odpadów poddawanych przetwarzaniu oraz możliwe różnice w ich składzie powodowały, że poddawanie badaniom 1 próbki odpadów raz na kwartał nie pozwala na stwierdzenie, że każda wytworzona partia odpadów nie wykazywała cech odpadów niebezpiecznych;
- nie okazano żadnych wyników badań potwierdzających posiadanie lub brak posiadania właściwości odpadów niebezpiecznych, zgodnie z kryteriami określonymi w zmienionym załączniku III do dyrektywy [...]
W odniesieniu do pkt 2 nakazu organ wyjaśnił, że od 2016 r., w związku z rozbudową instalacji do przetwarzania odpadów (dodanie drugiego źródła podawania odpadów, tj. silosu na odpady pyliste, co skracało czas napełniania mieszalnika i tym samym zwiększało wydajność instalacji do unieszkodliwiania odpadów), "E. " Sp. z o.o. eksploatował w B. instalację do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych o zdolności przetwarzania ponad 10 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki fizyczno-chemicznej.
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], Marszałek Województwa W. stwierdził z urzędu wygaśnięcie z dniem [...] października 2016 r. własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] ze względu na stwierdzenie, że instalacja do przetwarzania odpadów objęta decyzją, wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego. W wyniku odwołania kontrolowanej Spółki Minister Środowiska decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o stwierdzeniu wygaśnięcia z dniem [...] października 2016 r. ww. decyzji Marszałka Województwa W. z 2015 r. w zakresie pkt [...] w części dotyczącej przetwarzania odpadów niebezpiecznych.
W wyniku skargi złożonej przez kontrolowaną Spółkę, prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2020 r., sygn. akt: IV SA/Wa [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Środowiska wskazując, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] w zakresie pkt [...] w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych było prawidłowe, lecz nie poczyniono dokładnych ustaleń co do daty faktycznego wygaśnięcia decyzji.
Organ zaznaczył, iż rozstrzygnięcie administracyjne w powyższej sprawie ma charakter deklaratoryjny, tzn. jedynie stwierdza fakt zajścia w przeszłości pewnego zdarzenia, porządkując tym samym pod kątem formalnym posiadane przez "E. Sp. z o.o. uprawnienia przyznane decyzją. W powyższej sprawie organy administracji obu instancji (Marszałek Województwa W. i Minister Środowiska) zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo uznały, że decyzja Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r., wygasła w zakresie pkt [...] w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych. W ocenie organu powyższe oznacza, że przynajmniej od dnia kiedy "E. " Sp. z o.o. poznał treść wyroku WSA w Warszawie otrzymał potwierdzenie braku uprawnień do prowadzenia przetwarzania odpadów niebezpiecznych, z którym się zgodził odstępując od złożenia skargi kasacyjnej na to rozstrzygnięcie.
Dalej organ wyjaśnił, iż podczas oględzin przeprowadzonych dnia [...] sierpnia 2020 r. na terenie zakładu "E. " Sp. z o.o. w B. ustalono, że naprzeciwko wejścia do hali, na przeciwległej ścianie, zorganizowano część warsztatową. Były tam trzy stoły metalowe częściowo pokryte rdzą; w kilku miejscach poukładano zaolejone szmaty oraz rękawice (zabrudzone olejami i smarami). Obok stołów oraz w ich szufladach zgromadzono narzędzia, farby i pędzle. W stojącym koszu na odpady znajdowały się butelki po napojach oraz folie, rękawice robocze i zabrudzone tkaniny do wycierania. Oznacza to, że dnia [...] sierpnia 2020 r. odpady takie jak zanieczyszczone rękawice robocze nie miały osobnego pojemnika, tylko znajdowały się w pojemniku na odpady komunalne, razem z odpadami komunalnymi.
Powyższe ustalenia udokumentowano w formie protokołu oględzin wraz z wydrukiem wybranej dokumentacji fotograficznej, załączonych pod nr [...] do protokołu kontroli nr [...].
Uzasadniając pkt 4 zarządzenia organ wskazał, iż na koniec okresu objętego kontrolą "E. " Sp. z o.o. posiadał wpis do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, prowadzonego w ramach Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) pod nr [...], a wypełniony był tylko dział XI (podmioty wpisywane do rejestru z urzędu lub dokonujące aktualizacji wpisu, o których mowa w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia [...] grudnia 2012 r. o odpadach).
Zgodnie z decyzją Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r. kontrolowana Spółka wytwarza w związku z eksploatacją instalacji 3 rodzaje odpadów: ciekłe o kodzie 16 10 01 * i stałe o kodach 19 03 05 i 19 03 07, które zostały z urzędu ujęte w dziale XI wpisu do rejestru BDO.
Oględziny pozwoliły ustalić, że kontrolowana Spółka wytwarza również inne rodzaje odpadów niż te wymienione w posiadanej decyzji, obejmującej wyłącznie odpady wytwarzane w związku z eksploatacją instalacji do przetwarzania odpadów, tj. różnego rodzaju opakowania, w tym z papieru i tektury (kod 15 01 01) oraz z tworzyw sztucznych (kod 15 01 02, po środkach używanych do procesu przetwarzania odpadów, np. cemencie), z metali (beczki po odpadach, kod 15 01 04 lub 15 01 10*) gromadzone w stelażach po paletopojemnikach. Źródłem powstawania odpadów był również podręczny warsztat mechaniczny zlokalizowany na hali, gdzie stwierdzono obecność takich odpadów jak zanieczyszczone (również substancjami niebezpiecznymi) tkaniny do wycierania oraz rękawice ochronne (kod 15 02 02* lub 15 02 03), opakowania po substancjach niebezpiecznych (farby, rozpuszczalniki, oleje) (kod 15 01 10*), opakowania ciśnieniowe po środkach w aerozolu (kod 15 01 11*).
Organ wskazał, iż kontrolowana Spółka pomimo wytwarzania poza instalacją innych niż wymienione w posiadanej decyzji rodzajów odpadów, z których przynajmniej część objęta jest obowiązkiem prowadzenia ewidencji odpadów (odpady o kodzie 15 02 02* w każdej ilości, a pozostałe pod warunkiem nieprzekroczenia rocznej masy zwalniającej z obowiązku prowadzenia ewidencji), do końca okresu objętego kontrolą nie złożyła wniosku aktualizacyjnego do rejestru BDO, który uwzględniałby fakt wytwarzania tych odpadów (dział XII).
W odniesieniu do pkt 5 organ podniósł, że "E. " Sp. z o.o. na terenie zakładu w B. w okresie objętym kontrolą prowadził zbieranie i przetwarzanie odpadów objętych obowiązkiem prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów, o którym mowa w art. 25 ust. 6a ustawy odpadach. Ponadto wśród odpadów dopuszczonych do zbierania, wymienionych w pkt 3.1 decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...].12.2015 r., znak: [...], ze zmianami, znajdują się odpady wyszczególnione w art. 25 ust. 6f ustawy z dnia [...] grudnia 2012 r. o odpadach (np. odpady z kory drewna - kod 03 03 01, opakowania z papieru i tektury - kod 15 01 01, opakowania z drewna - kod 15 01 03, opakowania wielomateriałowe - kod 15 01 05, zużyte opony - kod 16 01 03, tworzywa sztuczne - kod 17 03), które obligują podmiot prowadzący zbieranie lub przetwarzanie odpadów do zapewnia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska właściwemu ze względu na lokalizację miejsca magazynowania lub składowania odpadów dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny. W wykazie podmiotów, które przekazały Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska dane do logowania, na dzień kończący okres objęty kontrolą nie było "E. " Sp. z o.o., a więc kontrolowana Spółka nie dopełniła tego obowiązku.
Organ wyjaśnił ponadto, że dnia [...] września 2020 r. inspektor prowadzący kontrolę zwrócił się do Skarżącej o zabezpieczenie i udostępnienie zapisu monitoringu wizyjnego zakładu w B. z dnia [...] sierpnia 2020 r. i [...] sierpnia 2020 r..
W wiadomości e-mail z dnia [...] września 2020 r., podpisanej przez panią B. R. wynikało, że dnia [...] września 2020 r. Spółka zwróciła się do firmy [...] W. W. w P., która na zlecenie "E. " Sp. z o.o. prowadzi techniczną obsługę systemu monitoringu wizyjnego zakładu w B. , o pilną pomoc w zabezpieczeniu tych danych. Do dnia przesłania wiadomości firma ta nie udzieliła zwrotnej informacji, wobec czego nagrania te zostały nadpisane.
Dnia [...] grudnia 2020 r. dokonano kolejnej próby weryfikacji działania systemu monitoringu wizyjnego na terenie zakładu "E. " Sp. z o.o. w B. . Ponownie potwierdzono, że system ten składa się z 3 kamer zamontowanych we wnętrzu hali oraz czwartej kamery obejmującej bramę wjazdową na teren hali.
Dnia [...] grudnia 2020 r. na ekranie monitora widać było obraz z kamer na żywo, w czasie teraźniejszym. Nie było możliwości odtworzenia zapisu monitoringu w okresie do 30 dni wstecz.
Z powyższego wynika, że "E. " Sp. z o.o. nie udostępnił utrwalonej kopii obrazu monitoringu na żądanie organu Inspekcji Ochrony Środowiska, co stanowiło naruszenie art. 25 ust. 6c ustawy o odpadach.
Ponadto organ wskazał, iż w toku kontroli zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. z prośbą o weryfikację uprawnień do gospodarowania odpadami przez podmioty prowadzące działalność na terenie województwa świętokrzyskiego, odbierające według ewidencji odpady od "E. " Sp. z o.o., tj.: G. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...],[...] ([...]) na terenie Oddziału przy ul. [...], [...] ([...]), która odebrała od "E. " Sp. z o.o. od stycznia do września 2020 r. łącznie 1662,08 Mg odpadów o kodzie 19 03 05 ze wskazaniem ul. [...] w K.;
E. P. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...],[...] ([...]) na terenie miejscowości R., gmina R., powiat staszowski ([...]), które odebrało od "E. " Sp. z o.o. w 2019 r. łącznie 4253,05 Mg odpadów o kodzie 19 03 05 ze wskazaniem miejscowości R. (było jedynym odbiorcą tych odpadów), a od stycznia do września 2020 r. łącznie 2036,6352 Mg odpadów 13 różnych rodzajów, w tym niebezpiecznych, ze wskazaniem miejscowości R..
W odpowiedzi na powyższą prośbę Ś. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował, że w przypadku G. Sp. z o.o. już w maju 2020 r. stwierdził faktyczne nieprowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów w K. przy ul. [...], a jak wynikało z informacji przekazanej w czerwcu 2020 r. przez Prezydenta Miasta K., wobec nieusunięcia przez G. Sp. z o.o. braków formalnych wniosku o zmianę decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], udzielającej tej Spółce zezwolenia na zbieranie odpadów, wygasło ono zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1592).
Powyższe oznacza, że od dnia [...] marca 2020 r. do końca okresu objętego kontrolą "E. " Sp. z o.o. przekazało 1416,5 Mg odpadów do G. Sp. z o.o. jako podmiotowi nieuprawnionemu do gospodarowania odpadami. Jednocześnie podmiot ten faktycznie nie prowadził tam działalności, a więc przekazane odpady nie trafiły w miejsce wskazane na karcie przekazania odpadów.
Organ zaznaczył, iż prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów stabilizowanych innych niż wymienione w 19 03 04 (kod 19 03 05) zawsze wymaga uzyskania zezwolenia. Odpady te nie zostały również wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r., poz. 93), a więc nie mogą być przekazywane osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami. Biorąc pod uwagę możliwe wygaśnięcie zezwoleń na gospodarowanie odpadami w 2020 r., w związku ze zmianą przepisów ustawy z dnia [...] grudnia 2012 r. o odpadach, o czym kontrolowana Spółka wiedziała jako podmiot od lat gospodarujący odpadami, a także możliwym brakiem aktualizacji tych danych w systemie BDO, związanym z bardzo dużą liczbą podmiotów wpisanych do tej bazy, działania podejmowane przez "E. " Sp. z o.o. w celu zapewnienia przestrzegania obowiązku wynikającego z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, były niewystarczające. Nie było bowiem żadnych przeszkód, aby przedstawiciel kontrolowanej Spółki skontaktował się bezpośrednio z Urzędem Miasta K. w celu weryfikacji uprawnień do gospodarowania odpadami przez G. Sp. z o.o. na terenie Oddziału przy ul. [...], [...] ([...]), bądź też skorzystał w tym celu ze znanej "E. " Sp. z o.o. procedury dostępu do informacji o środowisku.
W odniesieniu do pkt. 7 zarządzenia organ podniósł, iż podczas kontroli ustalono, że "E. " Sp. z o.o. prowadzi ewidencję odpadów opartą na kartach przekazania odpadów i kartach ewidencji odpadów. Od początku 2020 r. ewidencja odpadów prowadzona jest w formie elektronicznej za pośrednictwem systemu BDO.
Organ wyjaśnił, iż stwierdzono następujące rozbieżności między kartami przekazania odpadów (KPO) i kartami ewidencji odpadów (KEO) w 2019 r.: odpadów o kodzie 08 01 18 według KPO przyjęto 74,971 Mg, a według KEO 71,133 Mg; odpadów o kodzie 10 09 99 według KEO przyjęto 6,54 Mg, a brak jest KPO; odpadów o kodzie 11 01 17 według KPO przyjęto 0,463 Mg, a brak jest wpisu do KEO; odpadów o kodzie 12 01 07 według KPO przyjęto 14,443 Mg, a brak jest wpisu do KEO; odpadów o kodzie 16 01 02 według KPO przyjęto 294,1 Mg, a według KEO 192,46 Mg; odpadów o kodzie 19 01 14 według KPO przyjęto 0,833 Mg, a według KEO 5,483 Mg; odpadów o kodzie 19 08 14 według KPO przyjęto 72,21 Mg, a według KEO 67,56 Mg; odpadów o kodzie 19 09 99 według KPO przyjęto 58,58 Mg, a według KEO 22,04 Mg.
Ponadto organ wskazał, iż stwierdzono również brak odpowiadających KPO względem okazanych faktur VAT: nr [...] z dnia [...].01.2019 r. dla odpadów o kodzie 1201 20* o masie 0,037 Mg wystawionej przez "E. " Sp. z o.o. na rzecz R. Sp. z o.o.; nr [...] z dnia [...].04.2019 r. dla odpadów o kodzie 08 03 07 o masie 0,45 Mg wystawionej przez "E. " Sp. z o.o. na rzecz P. Sp. z o.o.; nr [...] z dnia [...].07.2019 r. dla odpadów o kodzie 12 01 17 o masie 0,57 Mg wystawionej przez "E. " Sp. z o.o. na rzecz P. Sp. z o.o.; nr [...] z dnia [...].07.2019 r. dla odpadów o kodzie 16 81 02 o masie 23,1 Mg wystawionej przez "E. " Sp. z o.o. na rzecz [...]Okazane faktury VAT za okres objęty kontrolą w wersji elektronicznej załączono pod nr [...] do protokołu kontroli nr WIOS-POZN [...].
Powyższe oznacza, że ewidencja odpadów nie była w pełni prowadzona zgodnie ze stanem faktycznym. Ze względu na fakt częściowego kierowania przez "E. " Sp. z o.o. odpadów wytwarzanych w wyniku przetwarzania odpadów do składowania na składowiskach odpadów, kontrolowana Spółka zgodnie z art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, ma również obowiązek prowadzić podstawową charakterystykę odpadów oraz posiadać wyniki testów zgodności. Okazano podstawową charakterystykę odpadu o kodzie 19 03 05. Według tego dokumentu odpady powstają w procesie unieszkodliwiania D9, mają postać stałą (granulki o różnym stopniu uziarnienia, koloru jasnoszarego do ciemnoszarego, bez zapachu) i mogą być składowane na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, gdyż spełniają kryteria z załącznika nr [...] do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz. U. poz. 1277). Testy zgodności przeprowadzane są raz na kwartał w laboratorium posiadającym akredytację i raz w miesiącu w laboratorium bez akredytacji.
Okazane sprawozdania z badań wykonane w ramach testów zgodności nie obejmowały pełnego zakresu badań wymienionego w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach, tj. dopuszczalnych wartości wymywania dla arsenu, molibdenu, antymonu, selenu, fluorków, rozpuszczonego węgla organicznego (DOC).
Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 tej ustawy, z kolei posiadaczem odpadów, w myśl definicji z art. 3 ust. 1 pkt 19 wspomnianej ustawy, jest wytwórca odpadów oraz osoba lub jednostka będąca w posiadaniu odpadów.
Ewidencję prowadzi się z zastosowaniem karty ewidencji odpadu (dla każdego rodzaju odpadu odrębnie) oraz karty przekazania odpadu, przy czym zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz. U. poz. 1974 z późn. zm.), obowiązującego do końca 2019 r., a także zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz. U. poz. 2531), obowiązującego od początku 2020 r., dla niektórych rodzajów odpadów, wytwarzanych w określonej ilości w ciągu roku, nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji.
Wzory dokumentów ewidencji odpadów obowiązujące do końca 2019 r. określono w załącznikach do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2019 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (Dz. U. poz. 819). Każdy załącznik posiadał objaśnienia ułatwiające poprawne wypełnienie poszczególnych pól w kartach.
Uzasadniając pkt. 8 zarządzenia organ wyjaśnił, że w zakresie sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów o kodzie 19 03 05 przez "E. " Sp. z o.o. stwierdzono, iż opiera się ona na badaniach próbek odpadów pobieranych przez pracowników kontrolowanej Spółki, tj. podmiot nieposiadający akredytacji w zakresie poboru próbek odpadów, ani nieposiadający własnego laboratorium objętego systemem zarządzania jakością, a dodatkowo pobór ten nie był w żaden sposób udokumentowany.
Powyższe ustalenia wynikają z protokołów z przesłuchań Z. M. i M. M. z dnia [...] września 2020 r., które załączono pod nr [...] do protokołu kontroli nr [...]
Zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy o odpadach, kryteria dopuszczania odpadów do składowania na składowisku odpadów danego typu uważa się za spełnione, jeżeli są potwierdzone badaniami laboratoryjnymi wykonanymi przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, według którego prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, w tym pobieranie próbek przez akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2019 r. poz. 155 z późn. zm.) lub certyfikowane jednostki badawcze, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2289), przy czym prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, posiadający certyfikat systemu zarządzania jakością, mogą wykonywać pomiary wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, do których wykonania są obowiązani, w tym pobieranie próbek, we własnym laboratorium, pod warunkiem że laboratorium to jest również objęte systemem zarządzania jakością lub jest zapewniony automatyczny pobór prób przy użyciu próbobierni objętej nadzorem metrologicznym. "E. " Sp. z o.o. nie posiada certyfikatu akredytacji laboratorium badawczego ani certyfikatu systemu zarządzania jakością, jak również nie jest certyfikowaną jednostką badawczą, wobec czego pracownicy kontrolowanej Spółki nie byli uprawnieni do pobierania próbek odpadów na potrzeby wykonania testów zgodności do sporządzenia podstawowej charakterystyki odpadów.
Organ wskazał również, iż podczas kontroli ustalono, że "E. " Sp. z o.o. złożyło dnia [...] października 2020 r. (w ustawowym terminie) do Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. w P. sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za 2019 r. (nr [...]) za pośrednictwem systemu BDO.
Złożone sprawozdanie było zbieżne z okazanymi kartami ewidencji odpadów za 2019 r., które zawierały jednak błędy pozwalające uznać, że również samo sprawozdanie zostało złożone w sposób niezgodny ze stanem faktycznym. Ponadto nie uwzględniono odpadów wytwarzanych regularnie poza instalacją do unieszkodliwiania odpadów, objętych obowiązkiem prowadzenia ewidencji, tj. przynajmniej odpadów o kodzie 15 02 02*. Nie uzupełniono również danymi tabeli 7 w dziale XIII (informacja o odpadach magazynowanych - stan na koniec roku kalendarzowego).
Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o odpadach roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami sporządza m.in. wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów, a także prowadzący działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, z wyłączeniem prowadzącego odbieranie odpadów komunalnych, w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów, obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów. Takim podmiotem jest "E. " Sp. z o.o. W art. 76 ust. 1 ustawy o odpadach wyznaczono termin sporządzenia i przekazania właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania odpadów marszałkowi województwa, sprawozdania rocznego, na 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, przy czym w przypadku sprawozdania rocznego za 2019 r. termin ten przedłużono do dnia [...] października 2020 r. Stosownie do art. 76 ust. 2 ustawy o odpadach roczne sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami rok 2019 i lata następne sporządzane są za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO).
Kontrolowana Spółka sporządziła dnia [...] października 2020 r. sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami za 2019 r., które było niezgodne z faktycznym zakresem prowadzonej działalności, co stanowiło naruszenie art. 75 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o odpadach.
Organ w odniesieniu do pkt. 10 wyjaśnił, iż podczas kontroli okazano potwierdzenie wprowadzenia rocznego raportu dla podmiotu do Krajowej bazy za 2019 r. (raport wysłano dnia [...].08.2020 r., tj. po ustawowym terminie), a także korekty raportu za 2019 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka "E. " Sp. z o.o. z siedzibą w G. zarzucając jej naruszenie:
1. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (dalej także: "ustawa"), poprzez:
a. zaniechanie w toku kontroli przeprowadzenia dowodów istotnych dla prawidłowego i pełnego ustalenia stanu faktycznego;
b. błędne i niezgodne ze stanem faktycznym uznanie, że Skarżąca nie przestrzega warunków decyzji udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów, co dotyczy w szczególności pkt 2.6. decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r.;
2. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez przyjęcie, że Skarżąca prowadzi ewidencję odpadów objętych obowiązkiem ewidencjonowania w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami i stanem faktycznym;
3. art. 11 ust. 1 ustawy w zw. z art. 9a ust. 1 i 2 ustawy w zw. z art. 53 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, poprzez prowadzenie kontroli, na podstawie której wydano zarządzenie pokontrolne, w oparciu o wadliwą podstawę prawną -w protokole kontroli nr [...] jako podstawę prawną do przeprowadzenia kontroli wskazano "art. 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2020 r., poz. 995 z późn. zm.) w związku z art. 49 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 z późn. zm.) podczas gdy art. 9 ustawy składa się z ust. 1 do ust. 2a, a poszczególne ustępy dzielą się na dalsze jednostki redakcyjne (punkty oraz litery); art. 49 Prawa przedsiębiorców składa się z ust. 1 do ust. 10, a poszczególne ustępy dzielą się na dalsze jednostki redakcyjne (punkty), jak przyjmuje się w doktrynie prawa administracyjnego i postępowania administracyjnego, w przypadku, gdy dana jednostka redakcyjna składa się z kilku ustępów, punktów itd. podanie podstawy prawnej wymaga przytoczenia konkretnego przepisu, tj. konkretnej jednostki redakcyjnej;
5. art. 201 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (dalej "p.o.ś.") w zw. z ust. 5 pkt 1 lit b) załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dni; 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczni zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całoś( (dalej: "Rozporządzenie") oraz art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez:
a. uznanie, że instalacja użytkowana przez Skarżącą, a to Zakład Unieszkodliwiania Odpadów w m. B. , ul. [...], jest instalacją wymagającą uzyskania pozwolenia zintegrowanego, z uwagi na posiadanie przez tę instalacją zdolnego, do unieszkodliwiania odpadów powyżej 10 Mg/dobę;
b. uznanie, że z faktu iż w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia [...] stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (uchylając decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2019 r.) wskazał, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...],50.2015 ze zmianami, w zakresie pkt [...] w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych było prawidłowe, wynika jakoby przynajmniej od dnia, kiedy Skarżąca poznała treść wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa [...], Skarżąca otrzymała potwierdzenie braku uprawnień do prowadzenia przetwarzania odpadów niebezpiecznych, podczas gdy z treści ww. wyroku WSA w Warszawie nie wynika okoliczność podnoszona przez WWIOŚ; kwestia ta wskazana została w uzasadnieniu wyroku, nie jego sentencji, a uzasadnienie wyroku nie korzysta z przymiotu prawomocności;
6. art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 p.o.ś. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia sektorowego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, a w konsekwencji czego przyjęcie, że nawet w przypadku posiadania przez Skarżącą ważnego pozwolenia sektorowego na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań przewidzianych dla zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów w zakresie odpadów niebezpiecznych, wobec treści uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z [...] stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa [...], Skarżąca nie posiadała w okresie objętym kontrolą uprawnienia do prowadzenia przetwarzania odpadów niebezpiecznych;
7. art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców, poprzez niezastosowanie tego przepisu i oparcie rządzenia pokontrolnego na materiale dowodowym zebranym niezgodnie z przepisami prawa (protokole kontroli sprzecznym z przepisami); w ocenie Skarżącej ustalenia poczynione w oparciu o protokół kontroli nr [...] nie mogą stanowić postawy wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego; pomimo faktu, iż zarządzenie pokontrolne nie jest wydawane "w postępowaniu administracyjnym", to jednak jego treść władczo ingeruje w sferę praw i obowiązków jednostki, rozstrzygając o tych prawach/obowiązkach, zatem powołany przepis - art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców - powinien mieć zastosowanie;
8. art. 25 ust. 6c w zw. z ust. 6b ustawy o odpadach w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2019 r. w sprawie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów, poprzez przyjęcie, że Skarżąca naruszyła obowiązek udostępnienia utrwalonego obrazu lub jego kopii na żądanie organu uprawnionego do kontroli działalności w zakresie gospodarki odpadami, podczas gdy Skarżąca podjęła niezbędne działania w celu takiego udostępnienia, jednak z przyczyn niezależnych od niej, udostępnienie okazało się niemożliwe;
9. art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach w zw. z art. 14 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a poprzez:
a. uznanie, że Skarżąca miała możliwość zweryfikowania tego, czy od [...] marca 2020 r. zlecała gospodarowanie wytwarzanymi odpadami podmiotowi posiadającemu uprawnienia do gospodarowania tymi odpadami, a to spółce G. sp. z o.o., podczas gdy w oficjalnym, publicznie dostępnym rejestrze, stanowiącym integralną część Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami jeszcze w dniu [...] grudnia 2018 r. (data złożenia przez Skarżącą pisemnego stanowiska do protokołu kontroli nr [...]) G. sp. z o.o. figurowała jako podmiot posiadający stosowne zezwolenie na gospodarowanie odpadami;
b. obciążenie Skarżącą (jako podmiotu wytwarzającego odpady) skutkami prawnymi luki w przepisach, jaka powstała wskutek wprowadzenia art. 14 ust. 1 i 4 ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w odniesieniu do wytwórców lub posiadaczy odpadów przekazujących je do zagospodarowania podmiotowi, który w chwili przekazania mu odpadów do zagospodarowania legitymował się stosownym zezwoleniem na gospodarowanie odpadami, lecz następnie (wskutek upływu terminu na uzupełnienie braków wniosku o zmianę zezwolenia) zezwolenie to wstecznie wygasło;
10. art. 59 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez niezasadne uznanie, że Skarżąca winna złożyć wniosek aktualizacyjny do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, prowadzonego w ramach Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), który obejmowałby wytwarzanie odpadów obiętych obowiązkiem ewidencjonowania, nieujętych w posiadanej decyzji na wytwarzanie odpadów (dział XII), w sytuacji gdy odpady te zostały wykazane w dziale XI BDO.
Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca rozwinęła zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma organ odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym zarządzeniu.
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2021 r. Skarżąca przychyliła się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez Skarżącą w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r., a organ pomimo doręczenia mu ww. pisma nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Ocenie Sądu, według kryteriów określonych w przywołanym przepisie, poddane zostało zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że zarządzenie pokontrolne jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Odnosząc się natomiast do istoty sprawy wskazać należy, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 995), zwanej nadal ustawą. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Zaznaczyć przy tym również trzeba, że stosownie do art. 31a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy, niepoinformowanie w wyznaczonym terminie organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych lub poinformowanie niezgodnie z prawdą organu Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych stanowi wykroczenie zagrożone karze aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny.
Na gruncie niniejszej sprawy, w szczególności w świetle zarzutów skargi, wskazać również należy, iż zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, gdyż na gruncie art. 12 ust. 1 ustawy ta forma działania została wyraźnie odróżniona przez ustawodawcę od decyzji, wymienionej w pkt 2 tego przepisu. Niewątpliwie jednak władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy. Równocześnie należy zwrócić uwagę, że ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych wynikających z art. 12 ust. 2 ustawy. W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2272/19 i wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt II SA/Go 383/20 oraz powołane tam orzecznictwo; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
Istotą kontroli prowadzonej przez właściwy organ inspekcji ochrony środowiska jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, podmiotowi kontrolowanemu.
Jednym słowem wydanie zarządzenia pokontrolnego ma na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (por. wyroki WSA w Opolu z dnia 25 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 5/08 i z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 497/18, CBOSA).
Ponadto mając na uwadze zarzuty stawiane w skardze wskazać w tym miejscu należy, iż postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu. W postępowaniu tym sąd dokonując oceny nie bada natomiast legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym poczynienia tych ustaleń w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako k.p.a.). Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli.
Z powyższych względów do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a., w tym również art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki NSA: z 15 lutego 2011 r., II OSK 181/10; z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09; z 21 czerwca 2012 r. II OSK 723/12; z 28 maja 2013 r., II OSK 262/12).
Powyższej oceny nie zmienia opisana w uzasadnieniu skargi kwestii zmiany przepisów prawa i wprowadzenia zapisów o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań jak również kwestii prawa odmowy świadka odpowiedzi na zadane pytanie.
Na marginesie Sąd wskazuje, iż zeznania świadków tylko posiłkowo stanowiły dowody w sprawie.
Z tych też względów zarzut skargi naruszenia art. 9 ust. 2 pkt 6 oraz art. 10b ust. 2 pkt 3 ustawy w zw. z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019, poz. 1292 ze zm.) poprzez dokonanie ustaleń w toku kontroli zakończonej protokołem nr [...] oraz wydanie zarządzenia pokontrolnego w oparciu o dowody przeprowadzone z naruszeniem przepisów ustawy, co dotyczyło przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków nie zasługiwał na uwzględnienie.
Z tych samych względów nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 46 ust. 3 Prawa przedsiębiorców, stanowiący, iż dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów ustawy lub z naruszeniem innych przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnym skarbowym dotyczącym przedsiębiorcy. Abstrahując bowiem od tego czy w ogóle można mówić w kontrolowanej sprawie o naruszeniu przepisów, zarządzenie pokontrolne nie zapadało w żadnym z jurysdykcyjnych postępowań wskazanych w tym przepisie.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż z uwagi na charakter aktu wydanego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy, sądowa kontrola legalności zarządzenia pokontrolnego polega przede wszystkim na badaniu, czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli oraz, czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1876/17, wyrok WSA w Warszawie z 31 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 205/17, CBOSA).
Podkreślić trzeba, że dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli. Skoro zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy, jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, to obowiązek zawarty w zarządzeniu pokontrolnym stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 497/18 i powołany tam wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1876/17, CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że kontrola w skarżącej Spółce została przeprowadzona zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową przez organ do tego uprawniony, na podstawie właściwego upoważnienia (art. 2 ust. 1, art. 8, art. 9 ust. 1d ustawy).
W tym miejscu Sąd postanowił odnieść się do zarzutu naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy w zw. z art. 9a ust. 1 i 2 ustawy w zw. z art. 53 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Zgodzić należy się ze Skarżącym, iż w treści protokołu pokontrolnego w rubryce "Podstawa do przeprowadzenia kontroli" wskazano jedynie jako podstawę prawną art. 9 ustawy, to jednakże w świetle treści dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (patrz treść upoważnień do kontroli stanowiących załącznik nr 4 i 5 do protokołu kontroli) nie budziło wątpliwości, iż chodziło o kontrolę przewidzianą w art. 9 ust. 1b pkt 2 ustawy.
Ponadto brak precyzyjnego określenia podstawy prawnej przeprowadzonej kontroli w protokole nie miał istotnego wpływu na treść zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu. Niezasadne było również odwoływanie się do wymogów stawianych treści decyzji przez przepisy k.p.a., które – jak wspomniano powyżej – nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, jak również do poglądów orzecznictwa dotyczących stopnia szczegółowości wskazywania podstawy prawnej, o której mowa art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym bardziej, iż protokół pokontrolny jest jedynie dokumentem, który może stanowić podstawę do wydania zarządzenia pokontrolnego, który jest właściwym aktem administracyjnym podlegającym kontroli przez sąd administracyjny.
Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy w zw. z art. 9a ust. 1 i 2 ustawy w zw. z art. 53 ustawy Prawo przedsiębiorców nie mógł zostać uznany za uzasadniony.
W dalszej kolejności, mając na uwadze, iż Sąd nie jest związany zarzutami skargi, Sąd dokonał kontroli poszczególnych punktów zarządzenia pokontrolnego dochodząc do wniosku, że zarządzenie to w całości koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli oraz znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
Odnosząc się do punktu 2 zarządzenia tj. kwestii konieczności prowadzenia przetwarzanie odpadów niebezpiecznych w instalacji wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia zintegrowanego, uwzględniającego wymagania dla zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów niebezpiecznych wskazać należy, iż kwestia ta została przesądzona w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1918/19.
W omawianym wyroku Sąd wskazał, iż w październiku 2016 r. zwiększyła się wydajność instalacji w zakresie unieszkodliwiania odpadów na skutek dodania do instalacji drugiego źródła podawania odpadów, tj. silosu na odpady pyliste, co skraca czas napełniania mieszalnika i tym samym zwiększa wydajność instalacji do unieszkodliwiania odpadów. Przeprowadzona kontrola instalacji potwierdziła powyższe. Organ także ustalił na podstawie składanych przez Spółkę ww. sprawozdań o rodzajach i ilości odpadów za lata 2016 i 2017, że Spółka w 2016 r. przetworzyła ponad 5600 Mg odpadów niebezpiecznych, a w 2017 r. ilość ta wynosiła ponad 6300 Mg. Zakładając ciągłą pracę instalacji w ciągu roku, tj. przez 365 dni w roku organ uznał, że instalacja ta stanowi instalację, o której mowa w ust. 5 pkt 1 lit. b załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, bowiem przetwarzano w niej w wymienionych latach odpowiednio ok. 15 i 17 Mg odpadów niebezpiecznych na dobę.
Sąd podkreślił, iż wobec powyższego organy prawidłowo przyjęły, że dalsze prowadzenie instancji nie może się odbywać na podstawie dotychczasowej decyzji Marszałka.
Sąd zaznaczył, iż powodem stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia w części w trybie art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799 ze zm.), dalej: p.o.ś. było zatem powzięcie przez Marszałka informacji o przekroczeniu zdolności przetwarzania instalacji służącej do odzysku i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych ponad 10 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki fizyczno-chemicznej, co kwalifikowało się do uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
Sąd zauważył, iż wskazane rozważania prowadzą zatem do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia w części (tj. w zakresie pkt [...] dotyczącej odpadów niebezpiecznych) decyzji Marszałka Województwa W. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. udzielającej Spółce pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań przewidzianych dla zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów w związku z działalnością instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne.
Rozpoznając niniejszą sprawę należy pamiętać, iż zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Artykuł ten wprowadza zasadę, zgodnie z którą moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 613/08, publ. LEX 551652).
Rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem kwestia prawna nie może być już w odniesieniu do danego podmiotu kwestionowana i poddana odmiennej ocenie. Takie stanowisko należy zająć nie tylko w odniesieniu do sentencji orzeczenia, lecz również do uzasadnienia wyroku zawierającego wykładnię przepisów mających w sprawie zastosowanie. Jeżeli w kolejnym postępowaniu pojawia się kwestia już badana w poprzedniej sprawie, nie może zostać rozbieżnie rozstrzygnięta (wyrok NSA z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt II OSK 3133/18, CBOSA).
Ponadto w tym miejscu wskazać należy, iż wbrew zarzutom skargi, decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie na gruncie art. 193 p.o.ś. wskazuje się, iż decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji ma jedynie charakter deklaratoryjny.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS [...].
W uzasadnieniu cytowanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie wcześniej wydanej decyzji ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Potwierdza ona jedynie, że w wyniku wystąpienia wskazanych przesłanek decyzja przestała obowiązywać. Decyzja tego rodzaju wywołuje skutki prawne ex tunc, tzn. od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji, czyli od dnia, w którym decyzja stała się bezprzedmiotowa.
Również w doktrynie wskazuje się, że decyzje wygaszające mają jedynie deklaratoryjny charakter, a zatem podmiot, któremu przyznano w decyzji określone uprawnienia, po wystąpieniu przesłanek uzasadniających wygaszenie decyzji nie powinien z nich korzystać. Jeżeli bowiem dojdzie do wygaszenia decyzji, a podmiot korzystał z wynikających z niej uprawnień w okresie po zaistnieniu podstaw do jej wygaszenia, to będą mogły być w stosunku do niego zastosowane sankcje, np. za korzystanie ze środowiska bez wymaganych decyzji (zob. K. Gruszecki, Komentarz do art.193 ustawy - Prawo ochrony środowiska, LEX 2016, także T Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej, art.162 K.p.a., PiP 1992, z. 7, s. 42).
Z powyższych względów zgodzić należy się z organem, iż rozstrzygnięcie administracyjne o wygaśnięciu pozwolenia ma charakter deklaratoryjny, tzn. jedynie stwierdza fakt zajścia w przeszłości pewnego zdarzenia, porządkując tym samym pod kątem formalnym posiadane przez "E. " Sp. z o.o. uprawnienia przyznane decyzją.
W tym miejscu warto wskazać, iż powołane przez Skarżącą stanowiska judykatury wyrażone zostały na gruncie zupełniej innej regulacji tj. z większości przepisów prawa wodnego.
Z tych tez względów powoływanie się na nie w niniejszej sprawie uznać należy za nietrafne.
Mając powyższe na uwadze za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 201 ust. 1 i p.o.ś. w zw. z ust. 5 pkt 1 lit b) załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całość (Dz. U. z 2014 r., poz. 1169 ze zm.) oraz art. 170 i art. 171 p.p.s.a. jak również zarzut naruszenia art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 p.o.ś. w związku z art. 16 § 1 k.p.a..
Przechodząc do punktu 3 zarządzenia pokontrolnego (zarządzenie zbierania wytwarzanych odpadów w sposób selektywny) wskazać należy, iż stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779) odpady są zbierane w sposób selektywny. Poprzez selektywne zbieranie odpadów, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach, rozumie się takie zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami.
Mając powyższe na uwadze słusznie wskazał organ, iż oznacza to również konieczność osobnego gromadzenia odpadów komunalnych, które mają własną definicję ustawową (art. 3 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy) i podlegają odrębnym regulacjom prawnym w zakresie ich dalszego zagospodarowania.
Zgodzić należy się z organem, iż w skład odpadów komunalnych nie mogą wchodzić odpady niebezpieczne, takie jak zaolejone szmaty i rękawice robocze. Fakt znajdowania się odpadów niebezpiecznych wśród odpadów komunalnych w jednym pojemniku został przez organ udokumentowany w trakcie kontroli w dniu [...] sierpnia 2020 r. .
Oznacza to, że w dniu kontroli odpady takie jak zanieczyszczone rękawice robocze nie miały osobnego pojemnika, tylko znajdowały się w pojemniku na odpady komunalne, razem z odpadami komunalnymi, co niewątpliwie stanowi naruszenie wskazanych wyżej przepisów ustawy o odpadach.
Odnosząc się do zarządzenia prowadzenia działalności zgodnie z wpisem do Rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, wchodzącego w skład Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami ( dalej jako BDO), w zakresie podlegającym obowiązkowi uzyskania takiego wpisu uznać należy, iż również ten punkt zarządzenia (pkt 4), w świetle stwierdzonych nieprawidłowości, jest słuszny.
W myśl art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e oraz art. 50 ust. 2 i 3 ustawy o odpadach marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru na wniosek m.in. wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji odpadów, z wyłączeniem posiadaczy odpadów wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 (legitymujących się pozwoleniem zintegrowanym lub pozwoleniem na wytwarzanie odpadów, który podmiot prowadzący taką działalność jest zobowiązany złożyć przed rozpoczęciem działalności; działalność objętą obowiązkiem wpisu do rejestru mogą prowadzić wyłącznie podmioty wpisane do rejestru.
W art. 59 ust. 1 ustawy o odpadach wskazano jednak, że podmiot wpisany do rejestru jest obowiązany do złożenia marszałkowi województwa wniosku o zmianę wpisu w rejestrze przy użyciu aktualizacyjnego formularza elektronicznego za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO, w przypadku zmiany informacji zawartych w rejestrze lub zakresu prowadzonej działalności wymagającej wpisu do rejestru, w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy "[...]" Sp. z o.o. posiada wpis do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, prowadzonego w ramach Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) pod nr [...].
Zgodnie z decyzją Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], kontrolowana Spółka wytwarza w związku z eksploatacją instalacji 3 rodzaje odpadów: ciekłe o kodzie 16 10 01 * i stałe o kodach 19 03 05 i 19 03 07, które zostały z urzędu ujęte w dziale XI wpisu do rejestru BDO.
Natomiast w trakcie kontroli w dniach [...] sierpnia 2020 r. i [...] września 2020 r. ustalono, że kontrolowana wytwarza poza instalacją również inne rodzaje odpadów w tym tkaniny do wycierania oraz rękawice ochronne (kod 15 02 02* lub 15 02 03).
Z nadesłanego przez Skarżącą wydruku wynika, iż w BDO wpisane są wyłącznie kody 06 03 16, 10 01 2, a brak jest odpadów o kodzie 15 02 02.
W tym miejscu wskazać należy, iż odpady o kodzie 15 02 02 (Sorbenty, materiały filtracyjne (w tym filtry olejowe nie ujęte w innych grupach), tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. PCB) nie są ujęte w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz. U. 2019 poz. 2531).
Tym samym w odniesieniu, co najmniej do tych odpadów Spółka miała obowiązek ich ewidencjonowanie bez względu na ilość wytwarzanych odpadów.
Już powyższa okoliczność pozwala na uznanie za trafne stwierdzenie organu, iż Skarżąca nie posiada odpowiedniego wpisu w ewidencji.
Natomiast w odniesieniu do pozostałych odpadów wskazanych w protokole kontroli, a następnie zarządzeniu pokontrolnym obowiązek ich ewidencjonowania powstaje dopiero po przekroczeniu rocznej masy.
Z powyższych względów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez niezasadne uznanie, że Skarżąca winna złożyć wniosek aktualizacyjny do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, prowadzonego w ramach Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), który obejmowałby wytwarzanie odpadów obiętych obowiązkiem ewidencjonowania, nieujętych w posiadanej decyzji na wytwarzanie odpadów (dział XII), w sytuacji gdy odpady te zostały wykazane w dziale XI BDO.
Za w pełni zasadne należy uznać również zarządzenie zapewnienia Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny z terenu zakładu (pkt. 5 zarządzenia pokontrolnego).
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż w pkt 3.1 decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] wśród odpadów dopuszczonych do zbierania, wskazano (np. odpady z kory, drewna - kod 03 03 01, opakowania z papieru i tektury - kod 15 01 01, opakowania z drewna - kod 15 01 03, opakowania wielomateriałowe - kod 15 01 05, zużyte opony - kod 16 01 03, tworzywa sztuczne - kod 17 02 03).
Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 25 ust. 6f ustawy o odpadach w przypadku magazynowania lub składowania następujących odpadów palnych:
1) paliwo alternatywne oraz odpady przeznaczone bezpośrednio do produkcji takiego paliwa,
2) papier oraz tektura,
3) tekstylia,
4) odpady wielkogabarytowe, z wyłączeniem odpadów metali,
5) tworzywa sztuczne, w tym folia, oraz opony i inne odpady z gumy,
6) drewno i odpady drewnopochodne,
7) odpady pochodzące z przetwarzania odpadów komunalnych, z wyłączeniem odpadów pochodzących z termicznego przetwarzania odpadów,
8) odpady wielomateriałowe złożone z materiałów, o których mowa w pkt 2, 3, 5 lub 6
- posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, prowadzący magazynowanie odpadów lub zarządzający składowiskiem odpadów zapewnia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska właściwemu ze względu na lokalizację miejsca magazynowania lub składowania odpadów dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż Skarżąca ma obowiązek zapewniać Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny z terenu zakładu, czego do tej pory nie uczyniła. Strona nie kwestionuje, iż nie udostępniła organowi odpowiedniego loginu i hasła do logowania.
Ponadto w niniejsze sprawie nie ulega wątpliwości, iż Skarżąca nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 25 ust. 6c ustawy o odpadach zgodnie z którym posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, prowadzący magazynowanie odpadów lub zarządzający składowiskiem odpadów udostępnia utrwalony obraz lub jego kopię na żądanie organu uprawnionego do kontroli działalności w zakresie gospodarki odpadami, sądu, prokuratury, Policji, Krajowej Administracji Skarbowej, Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
Zgodnie z art. 25 ust. 6b ustawy o odpadach zapis obrazu wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów przechowuje się przez miesiąc od daty dokonania zapisu.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy podczas oględzin przeprowadzonych dnia [...] sierpnia 2020 r. na terenie zakładu "E. " Sp. z o.o. w B. były zamontowane 4 stacjonarne kamery monitoringu wizyjnego, obejmujące miejsce magazynowania odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, a jedna kamera umieszczona była na zewnątrz hali i obejmowała bramę wjazdową do hali. Podgląd kamer widoczny był na monitorze ustawionym w kontenerze biurowym przy hali.
Dnia [...] września 2020 r. inspektor prowadzący kontrolę zwrócił się do Skarżącej o zabezpieczenie i udostępnienie zapisu monitoringu wizyjnego zakładu w B. z dnia [...] sierpnia 2020 r. i [...] sierpnia 2020 r..
W wiadomości e-mail z dnia [...] września 2020 r., podpisanej przez panią B. R. wynikało, że dnia [...] września 2020 r. Spółka zwróciła się do firmy [...] W. W. w P., która na zlecenie "E. " Sp. z o.o. prowadzi techniczną obsługę systemu monitoringu wizyjnego zakładu w B. , o pilną pomoc w zabezpieczeniu tych danych. Do dnia przesłania wiadomości firma ta nie udzieliła zwrotnej informacji, wobec czego nagrania te zostały nadpisane.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż Skarżąca na żądanie uprawnionego podmiotu nie udostępniła utrwalonego obrazu lub jego kopii. Natomiast wyjaśnienia Skarżącej wskazują na okoliczności z powodu jakich nie udostępniono obrazu, a nie kwestionują samego faktu ich nie udostępnienia. Z tych też względów brak było potrzeby przesłuchiwania świadków na okoliczność przyczyn nie udostępnienia utrwalonego obrazu lub jego kopii skoro obiektywnie obraz ten nie został udostępniony.
Fakt, iż Skarżąca miało prawo po upływie miesiąca nadpisać nagrania wynika wprost z wskazanego wyżej art. 25 ust. 6b ustawy o odpadach jak również przywołanego przez Skarżącą § 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów (Dz. U. z 2019, poz. 1755).
Powyższe jednak nie zmienia faktu, iż przed upływem miesiąca od nagrania uprawniony do tego organ wystąpił do Skarżącej o udostępnienie nagrań czego Skarżąca nie uczyniła.
W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 25 ust. 6c w zw. z ust. 6b ustawy o odpadach w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2019 r. w sprawie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odnosząc się natomiast do zarządzenia prowadzenia ewidencji dla wszystkich rodzajów odpadów objętych obowiązkiem ewidencjonowania, w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami i stanem faktycznym (pkt 7 zarządzenia) wskazać należy, iż podstawą do wydania zarządzenia w tym zakresie było stwierdzenie rozbieżności między kartami przekazania odpadów (dalej również jako KPO) i kartami ewidencji odpadów (dalej również jako KEO) w 2019 r., szczegółowo opisanych w zarządzeniu pokontrolnym.
Powyższe oznacza, że ewidencja prowadzona jest niezgodnie ze stanem faktycznym. Powyższego w żadnej mierze nie zmienia okoliczność, iż sprzeczności te są wynikiem oczywistych omyłek, przeoczeń. Fakt, iż pomiędzy KPO a KEO zachodzą sprzeczności jest oczywista. Natomiast okoliczności jakie spowodowały te sprzeczności nie mają znaczenia dla oceny wystąpienia rozbieżności, które to pozwalają w dalszej kolejności stwierdzić niezgodności ewidencji ze stanem faktycznym.
Fakt, iż różnica pomiędzy KPO a KEO wynika z przeoczenia Skarżącej związanego z brakiem wpisu, czy też omyłką w kodzie odpadów nie może prowadzić do uznania, że dokumentacja prowadzona jest zgodnie ze stanem faktycznym skoro te sprzeczności występują.
Mając to na uwadze Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Za prawidłowy i znajdujący poparcie w protokole kontroli Sąd uznał również pkt 8 zarządzenia, zgodnie z którym Skarżąca ma zapewnić pobieranie próbek wytwarzanych odpadów na potrzeby wykonania testów zgodności do sporządzenia podstawowej charakterystyki odpadów przez akredytowane laboratorium lub certyfikowane jednostki badawcze.
Uzasadniając powyższe wskazać należy, iż zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy o odpadach, kryteria dopuszczania odpadów do składowania na składowisku odpadów danego typu uważa się za spełnione, jeżeli są potwierdzone badaniami laboratoryjnymi wykonanymi przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a p.o.ś., według którego prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, w tym pobieranie próbek przez akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2019 r. poz. 155 z późn. zm.) lub certyfikowane jednostki badawcze, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2289), przy czym prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, posiadający certyfikat systemu zarządzania jakością, mogą wykonywać pomiary wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, do których wykonania są obowiązani, w tym pobieranie próbek, we własnym laboratorium, pod warunkiem że laboratorium to jest również objęte systemem zarządzania jakością lub jest zapewniony automatyczny pobór prób przy użyciu próbobierni objętej nadzorem metrologicznym.
Jak wynika z akt sprawy, i co nie jest kwestionowane w skardze, "E. " Sp. z o.o. nie posiada certyfikatu akredytacji laboratorium badawczego ani certyfikatu systemu zarządzania jakością, jak również nie jest certyfikowaną jednostką badawczą.
Tym samym słusznie uznał organ, iż wobec powyższego pracownicy kontrolowanej Spółki, którzy pobierali próbki i potwierdzili to w trakcie zeznań, nie byli uprawnieni do pobierania próbek odpadów na potrzeby wykonania testów zgodności do sporządzenia podstawowej charakterystyki odpadów.
To zaś prowadzi do wniosku, iż pobieranie próbek przez pracowników spółki stanowiło naruszenie cytowanego wyżej art. 117 ustawy o odpadach.
Ponadto w niniejszej sprawie należy pamiętać, iż odpady powstają w procesie unieszkodliwiania D9, mają postać stałą (granulki o różnym stopniu uziarnienia, koloru jasnoszarego do ciemnoszarego, bez zapachu) i mogą być składowane na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, gdyż spełniają kryteria z załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz. U. poz. 1277).
Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy o odpadach, z kolei posiadaczem odpadów, w myśl definicji z art. 3 ust. 1 pkt 19 wspomnianej ustawy, jest wytwórca odpadów oraz osoba lub jednostka będąca w posiadaniu odpadów.
Ewidencję prowadzi się z zastosowaniem karty ewidencji odpadu (dla każdego rodzaju odpadu odrębnie) oraz karty przekazania odpadu, przy czym zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 grudnia 2014 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz. U. poz. 1974 z późn. zm.), obowiązującego do końca 2019 r., a także zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz. U. poz. 2531), obowiązującego od początku 2020 r., dla niektórych rodzajów odpadów, wytwarzanych w określonej ilości w ciągu roku, nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji.
W tym miejscu warto wskazać, iż w pkt 2.6 lit. c decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nałożono na Skarżącą obowiązek poddawania każdej próbki odpadów powstających w wyniku procesu zestalania i stabilizacji o kodach 19 03 05 i 19 03 07 badaniom mającym na celu:
- potwierdzenie posiadania lub braku posiadania właściwości odpadów niebezpiecznych, zgodnie z kryteriami określonymi w załączniku III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady [...] w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy, w brzmieniu określonym rozporządzeniem z dnia [...] grudnia 2014 r. zastępującym załącznik III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady [...] w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy,
- potwierdzenie spełnienia dopuszczalnych granicznych wartości wymywania odpadów innych niż niebezpieczne, przeznaczonych do składowania na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1277).
Nie może również ujść uwadze, iż w pkt w pkt 2.4 decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. opisując proces technologicznego odzysku odpadów wskazano, iż każda z próbek poddawana jest badaniom mającym na celu potwierdzenie posiadania lub braku posiadania właściwości niebezpiecznych oraz potwierdzenie spełnienia dopuszczalnych granicznych wartości wymywania odpadów innych niż niebezpieczne, składowanych na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne.
Wobec powyższego wskazać należy, iż podczas kontroli okazano 8 sprawozdań z badań wykonanych przez Laboratorium "E. " Sp. z o.o. w K., legitymującego się certyfikatem akredytacji laboratorium badawczego nr [...] (załączniki do protokołu kontroli). Na podstawie tych sprawozdań słusznie uznał organ, iż okazane sprawozdania nie obejmowały pełnego zakresu badań wymienionego w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz. U. poz. 1277): brak badania dopuszczalnych wartości wymywania dla arsenu, molibdenu, antymonu, selenu, fluorków, rozpuszczonego węgla organicznego (DOC).
Ponadto z protokołu kontroli wynika, iż nie okazano żadnych wyników badań potwierdzających posiadanie lub brak posiadania właściwości odpadów niebezpiecznych, zgodnie z kryteriami określonymi w zmienionym załączniku III do dyrektywy [...]
Tym samym nie ulega wątpliwości, iż w tym zakresie Skarżąca nie przestrzegała obowiązujących warunków posiadanego pozwolenia na wytwarzanie odpadów.
W tym miejscy, odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, iż w zarządzeniu pokontrolnym organ nie stwierdził, że Skarżąca na mocy udzielonego pozwolenia ma obowiązek wykonywać badania próbek częściej. Zgodzić należy się ze Skarżącą, iż z decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nie wynika z jaką częstotliwością należy pobierać próbki, a jedynie fakt, iż każdą próbkę należy poddać badaniu.
Powyższe nie zmienia jednak faktu, w szczególności w świetle zleconych przez organ badań, które wykazały, że próbki nie spełniały dopuszczalnych granicznych wartości (raporty [...] i [...] – załącznik nr [...] do protokołu kontroli) oraz zróżnicowanego udziału poszczególnych rodzajów odpadów poddawanych przetwarzaniu i możliwe różnice w ich składzie, że poddawanie badaniom 1 próbki odpadów raz na kwartał nie pozwala na stwierdzenie, iż na pewno każda wytworzona partia odpadów nie wykazywała cech odpadów niebezpiecznych.
W niniejszej sprawie również należy wskazać, iż w pkt. 2.6 lit. b decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nałożona na Skarżącą obowiązek prawidłowego prowadzenia unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z warunkami określonymi w decyzji. Fakt, iż próbki odpadów pobrane przez organ i poddane badaniom w certyfikowanym laboratorium wykazały, że próbki nie spełniały dopuszczalnych granicznych wartości określonych w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz. U. poz. 1277) (raporty [...] i [...]) wskazuje na naruszenie udzielonego pozwolenia.
W zakresie stwierdzonego przez organ naruszenia warunków udzielonego pozwolenia wskazać również należy na zgodnie z decyzją Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r.:
- odpady wytwarzane w związku z eksploatacją instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne mają być magazynowane selektywnie w szczelnym zbiorniku (kod 16 10 01*) albo w pryzmach lub pojemnikach zbiorczych, w wyznaczonym miejscu na terenie hali produkcyjno- magazynowej (kody 19 03 05 i 19 03 07) - pkt II ppkt 1.6;
- odpady przeznaczone do przetwarzania w instalacji mają być magazynowane selektywnie w oznaczonych pojemnikach dostosowanych do ich właściwości fizycznych i składu chemicznego w wyznaczonym miejscu hali produkcyjno-magazynowej na terenie zakładu - pkt 11 ppkt 2.5;
- odpady przeznaczone do zbierania mają być magazynowane selektywnie w szczelnych i oznakowanych pojemnikach w przypadku odpadów niebezpiecznych oraz w opisanych pojemnikach lub innych opakowaniach zbiorczych w przypadku odpadów innych niż niebezpieczne, w wyznaczonych miejscach w hali produkcyjno-magazynowej na terenie zakładu - pkt II ppkt 3.3 i 3.4.
Natomiast w toku kontroli w dniu [...] sierpnia 2020 r. stwierdzono i co znajduje potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej, iż na terenie zakładu "E. " Sp. z o.o. po prawej stronie od wejścia do hali, gdzie prowadzone jest gospodarowanie odpadami, wydzielono dwa boksy, obok których znajdowała się instalacja do przetwarzania odpadów. W boksie narożnym zgromadzono metalowe beczki oraz paletopojemniki, a w dalszej części worki typu big-bag. W palctopojemnikach (3 sztuki) magazynowano opakowania po odpadach niebezpiecznych, worki z tworzyw sztucznych. W głębi magazynowano 14 worków typu big-bag z tworzywa sztucznego. Większość z nich była opisana kodami odpadów 19 01 07*, 19 01 10* i 19 01 11*. Po przeciwnej stronie stały metalowe beczki (16 sztuk), a w głębi paletopojemniki w dwóch rzędach. Beczki częściowo były opisane kodem 19 01 07*, częściowo były owinięte czarną folią stretch. Pod ścianą umieszczono płachtę gumową, karton oraz rozcięty paletopojemnik.
W drugim boksie zdeponowano ciemną hałdę granulatu wytworzonego po przetworzeniu odpadów, o ciemnym kolorze i zróżnicowanym uziarnieniu. Do niej przylegały hałdy odpadów przeznaczonych do przetworzenia przez kontrolowaną Spółkę. W boksie odpady nie były opisane kodem odpadu i nie znajdowały się w opakowaniach. Pomiędzy hałdami odpadów znajdowała się ładowarka do podawania odpadów, która nie pracowała w czasie oględzin. Za hałdą gotowego granulatu zgromadzono cement (w szacunkowej ilości 3 tony) oraz wapno (minimum dwie tony). Za nimi znajdowała się instalacja złożona z dwóch silosów, zbiorników przeznaczonych na odcieki z odpadów, mieszalnika, podajników oraz części sterowniczej. Obok instalacji zasilania znajdował się pojemnik na przetworzone odpady, które były sezonowane. Pojemnik nie był opisany kodem znajdującego się w nim odpadu. Przy podajniku wstępnym znajdował się worek z odpadami gotowymi do przetworzenia. Pomiędzy instalacją a ścianą hali zgromadzono puste opakowania po odpadach, częściowo opisane kodem odpadu 08 04 10. Dalej zgromadzono 16 pustych beczek po odpadach farb drukarskich oraz cztery druciane paletopojemniki ze złomem - zmiażdżonymi puszkami metalowymi o kolorze zielonym, niebieskim, szarym. W dniu oględzin stał tam także otwarty paletopojemnik z cieczą koloni brunatno-pomarańczowego.
W części hali, po lewej stronie od wejścia, zgromadzono paletopojemniki, worki big-bag oraz beczki z zebranymi odpadami. Szacunkowo było ich około 200-300 sztuk łącznie. Tylko część paletopojemników opisano kodami odpadów (16 03 06), na części big-bagów z odpadami proszków lub pyłem widniały etykiety z kodami odpadów (16 03 04). Kilka paletopojemników miało odciętą pokrywę i było otwartych. Były wypełnione kolorowymi cieczami mazistymi oraz jeden wodą z zawiesiną mlecznego koloru. Beczki w większości stały poustawiane piętrowo, część była opisana kodem 08 03 14. Po otwarciu niektórych z nich, widoczne były ciemne maziste substancje. Część beczek była owinięta folią stretch. Pomiędzy odpadami zgromadzono odpady folii, pozostałości big-bagów oraz przy ścianie obok wejścia puste pojemniki nieopisane i palety drewniane.
Opisany wyżej sposób magazynowania odpadów wytworzonych, a także przeznaczonych do przetwarzania i zbieranych, nie odpowiadał wymaganiom wynikającym z decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r.
Tym samym słusznie organ stwierdził naruszenie warunków pozwolenia poprzez magazynowanie odpadów wytworzonych, przeznaczonych do przetwarzania i zbieranych częściowo bez oznakowania, magazynowanie odpadów stałych o kodzie 19 03 05 w sposób nieselektywny.
Nieprawidłowości w przechowywaniu odpadów stwierdzono również w dniu [...] września 2020 r., a które szczegółowo zostały opisane w zarządzeniu pokontrolnym.
W zakresie naruszenia warunków udzielonego pozwolenia warto również wskazać, iż maksymalną roczną ilość odpadów innych niż niebezpieczne o kodzie 04 02 20 (odpady z zakładowych oczyszczalni ścieków innych niż wymienione w 04 02 19) dopuszczoną do przetwarzania w pkt II ppkt 2.1 lp. 37 ( lp. 36 w pierwotnej decyzji, a po zmianie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. poz. 37) decyzji Marszałka Województwa W. z dnia [...] grudnia 2015 r. ustalono na maksymalnie 100 Mg/rok.
Natomiast według ewidencji odpadów za 2020 r. kontrolowana Spółka w 2020 r. (według stanu udokumentowanego w trakcie kontroli) przetworzyła 116,55 Mg odpadów z zakładowych oczyszczalni ścieków innych niż wymienione w 04 02 19 (kod 04 02 20).
Tym samym Skarżąca spółka naruszyła w tym zakresie udzielone pozwolenie.
Z powyższych względów zarządzenie przestrzegania wszystkich obowiązujących warunków posiadanego pozwolenia na wytwarzanie odpadów (pkt 1 zarządzenia pokontrolnego) uznać należy za prawidłowe.
Odnosząc się do pkt 9 zarządzenia zauważyć należy, iż art. 75 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o odpadach roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami sporządza m.in. wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów, a także prowadzący działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, z wyłączeniem prowadzącego odbieranie odpadów komunalnych, w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów, obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów.
W art. 76 ust. 1 ustawy o odpadach wyznaczono termin sporządzenia i przekazania właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania odpadów marszałkowi województwa, sprawozdania rocznego, na 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, przy czym w przypadku sprawozdania rocznego za 2019 r. termin ten przedłużono do dnia [...] października 2020 r.
Natomiast stosownie do art. 76 ust. 2 ustawy o odpadach roczne sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami rok 2019 i lata następne sporządzane są za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO).
W niniejszej sprawie Spółka złożyła sprawozdanie terminowo, to jednakże było niezgodne z faktycznym zakresem prowadzonej działalności, gdyż złożone sprawozdanie było zbieżne z okazanymi kartami ewidencji odpadów za 2019 r., które co wyjaśniono wyżej, zawierały błędy. Tym samym sprawozdanie zostało złożone w sposób niezgodny ze stanem faktycznym. W tym miejscu watro również wskazać, iż w sprawozdaniu nie uwzględniono odpadów wytwarzanych regularnie poza instalacją do unieszkodliwiania odpadów, objętych obowiązkiem prowadzenia ewidencji, tj. z całą pewnością odpadów o kodzie 15 02 02* (obowiązek ewidencyjny został szeroko opisany wyżej –str. 24 uzasadnienia).
Za prawidłowy uznać również należy pkt 10 zarządzenia. "E. " Sp. z o.o. wprowadza gazy lub pyły do powietrza w wyniku eksploatacji pojazdów silnikowych wolnobieżnych należących do Spółki, eksploatowanych na terenie zakładu w B. (nr identyfikacyjny podmiotu P059385). Podczas kontroli okazano potwierdzenie wprowadzenia rocznego raportu dla podmiotu do Krajowej bazy za 2019 r.. Raport ten wysłano dnia 27 sierpnia. 2020 r., podczas gdy stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1077 ze zm.) podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, sporządza i wprowadza do Krajowej bazy, w terminie do końca lutego każdego roku, raport zawierający informacje wskazane w art. 6 ust. 2 pkt 1-10, dotyczące poprzedniego roku kalendarzowego.
Tym samym nie ulega wątpliwości, iż Skarżąca nieterminowo wykonała obowiązek wynikający z ustawy z dnia [...] lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.
Odnosząc się do pkt. 6 zarządzenia pokontrolnego Sąd zauważa, iż również zarządzenie zlecania gospodarowania wytwarzanymi odpadami wyłącznie podmiotom posiadającym uprawnienie do gospodarowania tymi odpadami znajduje oparcie w protokole kontroli.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż z nadesłanych akt wynika, że organ w toku kontroli zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. z prośbą o weryfikację uprawnień do gospodarowania odpadami przez podmioty prowadzące działalność na terenie województwa świętokrzyskiego, odbierające według ewidencji odpady od "E. " Sp. z o.o., tj.: G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz E. P. Sp. z o.o. z siedzibą w K.
Jak wynika z protokołu kontroli w odpowiedzi na powyższą prośbę Ś. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował, że w przypadku G. Sp. z o.o. już w maju 2020 r. stwierdził faktyczne nieprowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów w K. przy ul. [...], a jak wynikało z informacji przekazanej w czerwcu 2020 r. przez Prezydenta Miasta K., wobec nieusunięcia przez G. Sp. z o.o. braków formalnych wniosku o zmianę decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], udzielającej tej Spółce zezwolenia na zbieranie odpadów, wygasło ono zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia [...] lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1592).
Powyższe słusznie doprowadziło do uznania, że od dnia [...] marca 2020 r. do końca okresu objętego kontrolą "E. " Sp. z o.o. przekazało 1416,5 Mg odpadów do G. Sp. z o.o. jako podmiotowi nieuprawnionemu do gospodarowania odpadami.
Stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy z dnia [...] grudnia 2012 r. o odpadach wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają:
1) zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, lub
2) koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości - na podstawie odrębnych przepisów, lub
3) wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5
- chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania decyzji lub wpisu do rejestru.
Jak słusznie wskazał organ prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów stabilizowanych innych niż wymienione w 19 03 04 (kod 19 03 05) zawsze wymaga uzyskania zezwolenia. Odpady te nie zostały również wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r., poz. 93), a więc nie mogą być przekazywane osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami.
Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu, iż Spółka jako podmiot od lat gospodarujący odpadami wiedząc o zmianach przepisów mogła podjąć działania w celu upewnienia się, że odpady przekazuje podmiotom uprawnionym. W ocenie Sądu samo sprawdzenie w BDO jest niewystarczające. Zgodzić należy się z organem, iż nie było żadnych przeszkód, aby przedstawiciel kontrolowanej Spółki skontaktował się bezpośrednio z Urzędem Miasta K. w celu weryfikacji uprawnień do gospodarowania odpadami przez G. Sp. z o.o.
Ponadto należy mieć na uwadze, iż okoliczność, że spółka G. Sp. z o.o. w dniu [...] grudnia 2020 r. (Sąd założył, iż wskazanie w zarzutach skargi daty [...] grudnia 2018 r. jest omyłką, w szczególności, że w uzasadnieniu skargi wskazano już prawidłową datę) widniała jeszcze w BDO jako podmiot posiadający pozwolenie na gospodarowanie odpadami nie oznacza, iż faktycznie takie pozwolenie posiadała, a co za tym idzie, iż odpady zostały przekazane podmiotowi uprawnionemu.
Ponadto w tym miejscu powtórzyć należy, iż wydanie zarządzenia pokontrolnego ma na celu przeciwdziałanie przede wszystkim stwierdzonym uchybieniom w przyszłości tzn. ma na celu zapobieżenie przekazywania odpadów podmiotom nieuprawnionym
Podsumowując stwierdzić należy, iż treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli. Z zarządzenia jasno też wynika, jakie warunki wynikające z przepisów prawa Spółka naruszyła i w jaki sposób ma je wyeliminować. W konsekwencji Sąd stwierdził, że obowiązki określone w kontrolowanym zarządzeniu pokontrolnym znajdowały uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym wynikającym z protokołu kontroli oraz w przepisach prawa, a zarzuty skargi były nieuzasadnione.
Na koniec odnosząc się do wniosku dowodowego Skarżącej należy zauważyć, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W orzecznictwie zasadnie podnosi się, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności. Nie mogą one natomiast prowadzić do nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy, gdyż w takim przypadku sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżony akt lub czynność (wyrok WSA w Krakowie z 25.11.2019 r., I SA/Kr 955/19, LEX nr 2751625). Innymi słowy, celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że wniosek dowodowy Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie materiał dowodowy zgromadzony przez organ był na tyle wyczerpujący, iż nie nasuwał istotnych wątpliwości dla oceny legalności wydanego w sprawie aktu.
Natomiast fakt nadesłania dodatkowych faktur nie podważa w żadnym stopniu ustaleń organu w zakresie nieprawidłowości w zakresie ewidencjonowania odpadów niezgodnie ze stanem faktycznym, co zostało szeroko omówione przy okazji oceny pkt. 7 zarządzenia pokontrolnego (str. 27 i 28 uzasadnienia).
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło