I SA/Wa 274/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-08
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Anna Falkiewicz-Kluj, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, a pozostawała w ich władaniu, nabywa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własność na rzecz właściwej jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną zostały spełnione. Nieruchomość, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną (ul. [...] w P.), pozostawała we władaniu publicznoprawnym (Miasto P.) i nie stanowiła własności Miasta P., nabyła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własność na rzecz Miasta P. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia nabycia własności wystarczające jest wykazanie faktycznego władania nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego, a niekoniecznie posiadanie w rozumieniu cywilnoprawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto P. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę powiatową. Skarżąca A. B. kwestionowała spełnienie przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego co do urządzenia drogi publicznej i władania nieruchomością przez Miasto P. w dniu 31 grudnia 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] stwierdzającą nabycie prawa własności nieruchomości.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto P., prawa własności nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną - powiatową.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. B.
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii rozpatrując sprawę wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy nieruchomości pozostające w dniu [...] grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998r.
Organ II instancji ustalił, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego.
W dniu [...] grudnia 1998 r. działka [...] stanowiła współwłasność K. P., M. P. oraz K. P. Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, iż aktualnym właścicielem ww. działki jest A. B.
Minister wskazał, że w dniu [...] grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (ul. [...] w P.), co ustalono na podstawie: rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. Nr 151) – na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.), z dniem 1 stycznia 1999 r. droga ta stała się drogą powiatową, mapy zasadniczej (nr [...]) z dnia [...] maja 2018 r., z której wynika, że na części działki nr [...] znajduje się chodnik, stanowiący jeden z elementów pasa drogowego i części jezdni, zdjęć lotniczych z dnia [...] maja 1997 r. i z dnia 1 maja 1999 r., które zdaniem Ministra Rozwoju pozwalają na stwierdzenie, że przebieg pasa drogowego drogi publicznej (ul. [...]) nie uległ zmianie. Ustalony przez Wojewodę [...] stan zagospodarowania działki nr [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. wskazuje więc na fakt zajęcia jej pod drogę publiczną.
W dniu [...] grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym zdaniem Ministra świadczy: metryka ul. [...], z której wynika, iż w pasie drogowym przedmiotowej ulicy znajdował się tunel, ulica była oświetlona a także wyposażona w przewody telekomunikacyjne oraz elektroenergetyczne, kanalizacje ogólnospławną i deszczową, wodociąg oraz gaz, a także rejestr robót budowlano - remontowych wykonanych w latach 1961-1966 na ul. [...].
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506), również w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ul. [...] sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Miasto P. lub z nią konsultowane. Ponadto podkreślono, iż czynności związane z utrzymaniem danego ciągu komunikacyjnego zarządca drogi ma obowiązek wykonywać nie tylko w stosunku do samej jezdni, lecz w stosunku do całej drogi (zgodnie z jej ustawową definicją), a więc wydzielonego pasa terenu, przeznaczonego do ruchu i postoju pojazdów oraz ruchu pieszych, w ramach którego umieszczone mogą być np. chodniki, drzewa i krzewy, pobocza, rowy, obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt. I SA/Wa 914/11, publ. CBOSA).
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, Minister wyjaśnił, iż władanie nieruchomością to dokonywanie określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego, względem nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne (stationes fisci). Do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela.
Jeśli natomiast chodzi o kwestię dotyczącą odszkodowania Minister wskazał, iż ustalenie jego wysokości za grunt, który znajdował się we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiący ich własności, a zajęty pod drogę publiczną, następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym, które toczy się według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczenie nieruchomości, a co za tym idzie nie należy do właściwości rozstrzygającego niniejszą sprawę organu.
Ponadto Minister zauważył, iż kwestia prawidłowości decyzji określającej wymiar podatku nie jest przedmiotem niniejszej sprawy i nie może mieć wpływu na ocenę zaistnienia przesłanek wymienionych w art.73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Reasumując, Minister uznał, że przesłanki określone w ww. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione.
Skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. B. zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r., nr 133, poz. 872) poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie, że część nieruchomości położonej w P., stanowiącej fragment ulicy [...] oznaczonej geodezyjnie: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. - Stare Miasto w P., jako własność A. B., a w dniu [...] grudnia 1998 r. stanowiącej współwłasność w 1/3 części K. P., w 1/3 części M. P. oraz w 1/3 części K. P. (dawniej P.), z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się, z mocy prawa, własnością Miasta P., jako grunt zajęty pod drogę publiczną - drogę powiatową pomimo, iż na dzień 31 grudnia 1998 roku nie doszło do kumulatywnego zbiegu przesłanek, od których spełnienia uzależniony jest skutek przejścia prawa własności nieruchomości z mocy samego prawa na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, a przez co nie mogło dojść do przejścia z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Miasta P.
2) naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:
- art. 7, w zw. z art. 77 §1, w zw. z art. 80 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że na nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja tj. części nieruchomości położonej w P., stanowiącej fragment ulicy [...] oznaczonej geodezyjnie: obręb J., arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. - Stare Miasto w P., do dnia [...] grudnia 1998 r. urządzono drogę, którą zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 7, w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że na części ww. działki nr [...] znajduje się chodnik, stanowiący jeden z elementów pasa drogowego i części jezdni, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 7, w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że na dzień [...] grudnia 1998 roku, Miasto P. pozostawało w faktycznym władaniu części nieruchomości położonej w Poznaniu, stanowiącej fragment ulicy [...] oznaczonej geodezyjnie: obręb J., arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. - Stare Miasto w P., jako własność A. B., a w dniu [...] grudnia 1998 r. stanowiącej współwłasność w 1/3 części K. P., w 1/3 części M. P. oraz w 1/3 części K. P. (dawniej P.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 7, w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że o fakcie władania publicznego ww. nieruchomości, przez Miasto P., świadczy: metryka ul. [...], z której wynika, iż w pasie drogowym przedmiotowej ulicy znajdował się tunel, ulica była oświetlona a także wyposażona w przewody telekomunikacyjne oraz elektroenergetyczne, kanalizację ogólnospławną i deszczową, wodociąg oraz gaz, rejestr robót budowlano - remontowych wykonanych w latach 1961-1966 na ul. [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że do dnia 31 grudnia 1998 r. na przedmiotowej działce nie było urządzonej drogi publicznej, nie znajdował się na niej chodnik ani jezdnia. Miasto P. nie wykonywało na niej również faktycznych czynności polegających na odśnieżaniu czy sprzątaniu, a czynności te wykonywane były przez poprzedniczki prawne skarżącej, a następnie przez nią samą. Ponadto skarżąca opłaca podatki od przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2021 r. skarżąca podtrzymała stanowisko przedstawione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.
Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to - zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.
Podkreślić należy, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.
Powołana ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.). W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy dzieli zaś drogi publiczne na drogi krajowe, wojewódzkie, gminne i lokalne miejskie oraz zakładowe.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy sformułowanie - nieruchomości zajęte pod drogi publiczne - oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.
Zauważyć przy tym trzeba, że droga to nie tylko jezdnia, ale tzw. pas drogowy czyli wszystko to, co znajduje się w jej liniach rozgraniczających, a więc także chodnik, ścieżka rowerowa, pobocze, zatoki, rowy przeznaczone do powszechnego korzystania. Definicję pasa drogowego zawiera art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych określając go jako urządzenie techniczne, stanowiące zorganizowaną całość funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych.
Zdaniem Sądu organ administracji publicznej rozpoznający niniejszą sprawę prawidłowo uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy umożliwiające wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto P. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę powiatową, oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Zaznaczyć należy, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż właścicielami przedmiotowej nieruchomości były osoby fizyczne. Okoliczność powyższa nie jest przez strony postępowania w żaden sposób kwestionowana.
Analiza akt sprawy wskazuje jednocześnie, że objęta zaskarżoną decyzją działka w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym i wchodziła w skład drogi publicznej. Zaliczenie ww. drogi publicznej -ul. [...] do kategorii drogi wojewódzkiej nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz.U. nr 30, poz. 151). Na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. droga ta z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową. Uchwała czy rozporządzenie jak w niniejszej sprawie zaliczająca drogę do określonej kategorii drogi wskazuje ulicę, którą zalicza, a nie działki ewidencyjne wchodzące w jej skład.
Podkreślić trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżącej, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że działka nr [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. wchodziła w skład drogi publicznej – ul. [...]. Świadczą o tym znajdujące się w aktach sprawy takie dokumenty jak: podział katastralny z dnia 12 sierpnia 1996 r., pismo Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] w P. z dnia [...] lipca 2018r., z którego wynika, że działka nr [...] od dnia [...] sierpnia 1996 r. stanowiła użytek gruntowy dr -drogi, pismo Wydziału Zarządzania i Ewidencji Dróg z dnia [...] lipca 2018 r., z którego wynika, że działka nr [...] na dzień [...] grudnia 1998 r. była zajęta pod układ drogowy ulicy [...] w P.
Zdaniem Sądu istotne jest, że wymienione wyżej dokumenty mają charakter dokumentów urzędowych, określonych w art. 76 k.p.a., stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone i brak jest podstaw do ich kwestionowania. Wzruszenie mocy dowodowej takich dokumentów jest możliwe wyłącznie poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, ani dowodów, które skutecznie podważyłyby treść ww. dokumentów i wskazywałyby na inny stan faktyczny na dzień 31 grudnia 1998 r. , co oznacza, że jej twierdzenia są gołosłowne. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest okoliczność, że skarżąca stała się właścicielką przedmiotowej nieruchomości dopiero w 2013 r., co wynika z aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2013 r. Rep. [...], mocą którego mąż skarżącej dokonał na jej rzecz darowizny m.in. przedmiotowej działki, a sam ją nabył aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 2005 r. Rep. [...]. Skarżąca w żaden zaś sposób nie wykazała, że stan przedmiotowej nieruchomości był jej znany na datę [...] grudnia 1998 r.
Dodać należy, że w aktach sprawy znajduje się również kopia metryki ul. [...], z której wynika, iż ulica była oświetlona, wyposażona w przewody telekomunikacyjne oraz elektroenergetyczne, kanalizację ogólnospławną i deszczową, wodociąg a także gaz oraz posiadała kanalizację deszczową i wodociąg, a w latach 1961 – 1966 wykonano roboty remontowo-budowlane ul. [...].
Metryka drogi jest dokumentem potwierdzającym władanie publicznoprawne nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną i takie władanie dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące posłużenia się przez organy orzekające kopią ww. metryki z uwagi na to, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Ponadto z aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Rep. A nr [...] – umowy zniesienia współwłasności obejmującej m.in. działkę nr [...] wynika, że ówczesne jej właścicielki, będące nimi w dniu [...] grudnia 1998 r. wskazywały, że działka ta stanowi drogę, co również potwierdza prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy orzekające.
Jak zasadnie wskazał Minister, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ul. [...] sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Miasto P. lub z nią konsultowane.
Drogi publiczne są rzeczami przeznaczonymi do powszechnego użytku. Można mówić o nim tylko wtedy, gdy zakres uprawnionych do korzystania osób - nie jest oznaczony. Możność korzystania z drogi publicznej nie ma cech posiadania konkretnego prawa cywilnego, w szczególności posiadania służebności, lecz stanowi korzystanie ze sfery wolności, jaką państwo zapewnia każdemu obywatelowi. W takim przypadku posiadanie należy do właściciela, tj. Skarbu Państwa lub gminy czy powiatu, w zależności od rodzaju drogi publicznej. Ustawa o drogach publicznych zakłada, że podmioty publiczne - jako właściciele - wykonują względem dróg publicznych obowiązki nałożone przez prawo. Ich władanie ma charakter samoistny, a jego główną cechą jest brak podporządkowania dyspozycjom innej osoby (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 r. III CZP 19/06, OSNC 2006, Nr 12, poz. 195). Korzystanie z drogi przez każdego, tj. nieograniczoną liczbę podmiotów, nie jest posiadaniem, bo nie ma charakteru zindywidualizowanego. Zatem wykluczenie domniemania władania publicznoprawnego nad częścią drogi publicznej musiałoby zostać udowodnione poprzez wykazanie wyłącznego jej posiadania przez podmiot prywatny i poprzez wyłączenie jej powszechnej dostępności. Jednocześnie trzeba podkreślić, że np. dbanie o wizerunek przylegającej do drogi publicznej nieruchomości (przez jej właścicieli) polegające na zamiataniu czy odśnieżaniu chodnika (gdy ten został wybudowany) i odpowiednio np. wykaszanie pobocza - nie oznacza samo przez się wyłączenia nad tym konkretnym areałem gruntu wynikającego z ustawy o drogach publicznych władztwa publicznego.
Również wykonywanie remontów tak urządzonej drogi publicznej, jej odśnieżanie, urządzenie oświetlenia czy oznakowania nie musi być wykazane dokumentami na konkretnym odcinku, tj. w ramach nieruchomości objętej decyzją lecz - w ogóle, na którymkolwiek odcinku tejże urządzonej (choćby nieutwardzonej) drogi. Niezauważona przez właścicieli aktywność zarządcy drogi publicznej na odcinku przylegającym do ich nieruchomości nie oznacza braku władztwa publicznego nad "urządzoną" w zakresie wymaganym definicją pasa drogowego - drogą publiczną. Przedmiotem badania orzekającego w sprawie organu administracji nie jest bowiem okoliczność fizycznego władania zarządcy drogi nad objętą postępowaniem częścią nieruchomości przejętą z mocy prawa na własność gminy lecz władanie całą drogą publiczną na całej jej długości w ramach jej administracyjnych granic czyli pasa drogowego.
W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że Minister dokonał prawidłowej oceny przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy w odniesieniu do wskazanej wyżej działki . Wydana decyzja jest więc zgodna z prawem.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia powołanych w skardze przepisów k.p.a., co uzasadniałoby ewentualne uchylenie wydanego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącej postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Organ prawidłowo ustalił strony postępowania, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadnił zajęte stanowisko.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło