III OSK 4861/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-01-13

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Tamara Dziełakowska, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie naboru na stanowisko pracy może być zaskarżona w sądzie administracyjnym i czy została przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy o służbie cywilnej oraz zasadami proceduralnymi?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że czynność naboru na stanowisko urzędnicze podlega kontroli sądu administracyjnego jako czynność z zakresu administracji publicznej. W sprawie tej nie stwierdzono naruszenia przepisów ustawy o służbie cywilnej ani zasad proceduralnych, które miałyby istotny wpływ na wynik naboru, wobec czego skarga kasacyjna została oddalona.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. ogłosił nabór na stanowisko księgowego, na które wpłynęło 12 aplikacji. Po weryfikacji formalnej i rozmowie kwalifikacyjnej wybrano kandydatkę z najwyższą liczbą punktów. Skarżący G. B. złożył skargę na pominięcie w zatrudnieniu, podnosząc m.in. swoje kwalifikacje i niepełnosprawność. WSA w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że procedura naboru została przeprowadzona zgodnie z przepisami i zasadami służby cywilnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 5/20 w sprawie ze skargi G. B. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] listopada 2019 r. w przedmiocie naboru na stanowisko księgowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia od G. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Zaskarżonym wyrokiem z 21 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (sygn. akt II SA/Sz 5/20) oddalił skargę G. B. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] listopada 2019 r. w przedmiocie naboru na stanowisko księgowego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. ogłosił nabór na stanowisko pracy księgowego do spraw rachunkowości [...]. W treści ogłoszenia zamieszczono wymagania niezbędne dla kandydatów, w tym m. in. posiadanie wykształcenia średniego, podstawowej znajomość przepisów prawa podatkowego i przepisów o rachunkowości, umiejętności sprawnej organizacji pracy własnej, umiejętności pracy pod presją czasu i odporności na stres, umiejętności pracy w zespole, komunikatywność. W treści wskazano również zakres wykonywanych zadań oraz warunki pracy. Na stanowisko pracy wpłynęło 12 aplikacji, z których do drugiego etapu, po weryfikacji warunków formalnych i warunków określonych w ogłoszeniu, zakwalifikowano trzy osoby. 8 listopada 2019 r. przeprowadzono rozmowę kwalifikacyjną z kandydatami, której celem była ocena trzech kompetencji: gotowości do uczenia się, orientacji na klienta i umiejętności komunikowania się. Z przeprowadzonego naboru kandydatów sporządzono protokół, w którym podano, że w wyniku rozmowy poszczególni kandydaci uzyskali: S. L. - pkt 9, B. L. - pkt 5, G. B. - pkt 3. Podjęto decyzję o zatrudnieniu kandydatki z największą liczbą punktów. [...] listopada 2019 r. Dyrektor zatwierdził wybór, a o wyniku naboru na wyżej opisane stanowisko pracy poinformowano na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Skargę "na pominięcie w zatrudnieniu w Administracji Skarbowej" złożył G. B., podnosząc, że w trakcie naboru wykazał się on nie mniejszą wiedzą merytoryczną niż osoba wybrana na stanowisko pracy. Ponadto dodał, że ukończone studia z zakresu administracji publicznej i studia z zakresu rachunkowości są wystarczającą przesłanką do zatrudnienia w administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Administracji Skarbowej w S. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Skarżący złożył replikę na otrzymaną odpowiedź na skargę organu. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyjaśnił na wstępie, że zagadnienie dopuszczalności wnoszenia skarg w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze zostało ostatecznie przesądzone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 27 maja 2020 r. (sygn. akt I OSK 1705/19) stwierdził, że przedmiot zaskarżenia wyczerpuje pojęcie czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). W ocenie Sądu postępowanie rekrutacyjne (konkursowe) w niniejszej sprawie, opartej o ustawę z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1559 ze zm.), zmierzające do wyłonienia kandydata na wolne stanowisko w służbie publicznej jest również postępowaniem z zakresu administracji publicznej. I chociaż postępowanie rekrutacyjne skutkuje zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę, a więc spory wynikające na tym tle rozstrzygać miałyby sądy pracy, to jednak fakt, iż postępowanie konkursowe prowadzone jest na podstawie ustawy, która stanowi pragmatykę pracowniczą zaliczoną do prawa pracy, a podejmowane w niej rozstrzygnięcia związane są ze stosunkiem pracy, nie przesądza o charakterze tego postępowania. Oceniając skarżoną czynność i poprzedzające ją postępowanie, Sąd pierwszej instancji przypomniał najistotniejsze zasady przeprowadzenia procedury naboru, które określają przepisy ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (art. 6, art. 28, art. 29a, art. 30 i art. 31) oraz Zarządzenie nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] czerwca 2019 r. w sprawie Instrukcji określającej zasady i tryb naboru kandydatów do pracy w służbie cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej i w podległych urzędach (§ 12). Analizując natomiast przedłożoną dokumentację, Sąd uznał, że wszystkie istotne wymogi stawiane przez przepisy ww. ustawy odnośnie procedury przeprowadzenia naboru na wolne stanowisko pracy księgowego zostały spełnione. Mimo dostrzeżonych przez Sąd uchybień, nabór został przeprowadzony w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, przeprowadzenie naboru ma być otwarte, z poszanowaniem zasad konkurencyjności, zaś dokonanie wyboru ma być jawne zarówno co do wyników, zastosowanej metody selekcji, jak i argumentów, które wpłynęły na podjęcie decyzji. Zasada przejrzystości (transparentności) powinna być zapewniona poprzez ustalenie takich reguł proceduralnych konkursu, dzięki którym możliwe jest dokonanie obiektywnej i przejrzystej oceny kwalifikacji merytorycznych kandydatów na określone stanowisko, dokonanie trafnego wyboru kandydata najlepszego i uzasadnienie wyboru w sposób jasny, jawny, przejrzysty i zrozumiały na zewnątrz oraz umożliwiający kontrolę zastosowanej procedury. Realizacja zasady otwartości i transparentności służyć ma jednocześnie wsparciem dla zachowania bezstronności i obiektywizmu w całej procedurze konkursowej, w tym w ocenie kandydatów. Konkurencyjność naboru wiąże się przy tym z realizacją postulatu rzetelnego i bezstronnego wykonywania zadań publicznych przez organy administracji publicznej. Jednym z obowiązkowych elementów protokołu z przeprowadzonego naboru jest zamieszczenie uzasadnienia dokonanego wyboru (art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej). W protokole z przeprowadzonego naboru zawarto krótkie uzasadnienie wyłonienia najlepszego kandydata przez Komisję, wskazując na liczbę punktów i inne cechy takie jak komunikatywność, zdolnością analitycznego myślenia, a także wysoką kulturę osobistą. Umieszczono również zawarte w jednym zdaniu uzasadnienie dokonanego wyboru przez Dyrektora. Podano w nim, że kandydatka spełnia wymagania określone w ogłoszeniu o naborze oraz wykazała się odpowiednimi kompetencjami. Wskazano również skalę w jakiej przyznawano punkty, 1 – oznaczał niski poziom posiadanej kompetencji, 2 – oznaczał średni poziom posiadanej funkcji, 3 – oznaczał wysoki poziom posiadanej funkcji. Podano maksymalną ilość punktów, którą można było uzyskać (9 punktów), a także wskazano, że o wyniku rozmowy kwalifikacyjnej stanowiła średnia arytmetyczna sumy punktów przyznanych przez wszystkich członków komisji. Do protokołu dołączono arkusze ocen sporządzone przez każdego z członków Komisji. Przy każdej ocenianej kompetencji (gotowość do uczenia się, orientacja na klienta, umiejętność komunikowania się) widnieje ilość przyznanych punktów. Pod każdym arkuszem ocen znajdują się trzy identyczne pytania zadane poszczególnym kandydatom. W wyniku przeprowadzonej rozmowy kandydaci otrzymali: S. L. pkt 9, B. L. pkt 5, G. B. pkt 3, które stanowiły sumę punktów przyznanych za daną odpowiedź w ramach ocenianej kompetencji. Z arkuszy oceny kandydatów oraz z protokołu wynika konkretnie, za co poszczególni kandydaci otrzymali podane punkty, co zdecydowało o ich przyznaniu w takim zakresie, dlaczego skarżącemu nie przyznano punktów w maksymalnej wysokości, co czyni ten protokół przydatnym w kontekście celu jego sporządzenia oraz możliwości weryfikowania czynności Komisji pod kątem zachowania zasad konkurencyjności, jej obiektywizmu i transparentności procedury naboru. Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, uzasadnienie organu, co prawda lakoniczne, to jednak stanowi odpowiedź na pytanie, jakimi argumentami kierował się, podejmując zaskarżoną czynność. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, bowiem sam fakt, iż jeden z kandydatów uzyskał większą ilość punktów od członków Komisji przeprowadzającej nabór, nie determinuje w sposób ostateczny zatrudnienia wybranego kandydata. W art. 29a ust. 1 ustawy jest mowa o przedstawieniu kierownikowi jednostki nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe. Również z arkuszy oceny kandydatów na wolne stanowisko wynika, że skarżący nie spełniał wymagań niezbędnych, skoro z każdej z trzech punktowanych kategorii uzyskał łącznie 3 punkty w trzystopniowej skali, jak to zostało wyjaśnione w protokole postępowania Komisji. Kończąca procedurę naboru czynność polegająca na sporządzeniu przez organ informacji o wynikach naboru i tym samym o rozstrzygnięciu naboru, zawiera informację wskazującą, który kandydat został wybrany i wymagane art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy lakoniczne uzasadnienie dokonanego wyboru, nie uniemożliwia poznania motywów, które zdecydowały o wyniku naboru i nie stoi, mimo oszczędności słów w oczywistej sprzeczności także z zasadami określonymi w art. 6 ustawy i zasadą transparentności działania instytucji publicznych. Jedyne uchybienie jakie zauważył Sąd pierwszej instancji, oceniając je jako nieistotne, dotyczy przewidzianego w art. 31 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej obowiązku upowszechnienia informacji o wyniku naboru, z uwagi na to, że w aktach administracyjnych znajduje się jedynie potwierdzenie umieszczenia wyniku naboru w biuletynie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Brakuje zatem potwierdzenia umieszczenia takiej informacji w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu oraz w Biuletynie urzędu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył G. B., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 146 § 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy istnieją podstawy do stwierdzenia bezskuteczność czynności naboru, albowiem objęta skargą czynność Dyrektora Izby Skarbowej w S. podjęta została z istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów ustawy o służbie cywilnej, przepisów instrukcji określającej zasady i tryb naboru kandydatów do pracy w służbie cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w S. i w urzędach [...] wprowadzonej zarządzeniem nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] czerwca 2019 r., 2. art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu: • z "zasad przeprowadzania rozmowy kwalifikacyjnej z kandydatami do pracy w służbie cywilnej", o których mowa w § 12 instrukcji określającej zasady i tryb naboru kandydatów do pracy w służbie cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w S. i w urzędach [...] wprowadzonej zarządzeniem nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2019 r. • ogłoszenia w sprawie naboru nr [...] z 07.10.2019, • zarządzenia nr [...] Dyrektora Izby Administracji S. z dnia [...] czerwca 2019 r. podczas gdy skarżący działał bez pełnomocnika, zaś ustalenia treści ogłoszenia i brzmienia zasad było niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy i przestrzegania przez organ własnych regulacji zaś zawarte w w/w "zasadach" regulacje mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, 3. naruszenie art. 227 K.p.c. w związku z art. 106 § 6 P.p.s.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych skarżącego zawartych w piśmie skarżącego z 12.11.2021 w postaci Instrukcji określającej zasady i tryb naboru kandydatów do pracy w służbie cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w P., stanowiąca załącznik do Zarządzenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. Nr [...] z [...].12.2019 r. na okoliczność stosowania przez organ nieobiektywnych kryteriów oceny, wadliwości procedury selekcyjnej stosowanej przez organ, 4. naruszenie art. 233 K.p.c. i art. 328 § 2 w związku z art. 106 § 6 P.p.s.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, dokonanej wybiórczo, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, polegającej na zupełnym pominięciu dla oceny prawidłowości przebiegu postępowania selekcyjnego, • faktu, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, złożył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, co jednak nie zostało odnotowane w protokole z 08.11.2019, • faktu że zawarte w protokole uzasadnienie dokonanego wyboru jest sprzeczne z zasadą przejrzystości procesu naboru, uniemożliwia bowiem i nie pozwala na kontrolę poprawności wyboru dokonanego przez komisję, nie ma bowiem możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy takiego rozstrzygnięcia, • faktu, że w postępowaniu dotyczącym naboru, organ nie badał wiedzy merytorycznej kandydatów, podczas gdy zgodnie z treścią ogłoszenia, wymaganiem niezbędnym w postępowaniu [...] jest podstawowa znajomość przepisów prawa podatkowego i przepisów o rachunkowości, • faktu, że komisja zgodnie z protokołem oceniła inne kryteria niż objęte ogłoszeniem o naborze z nr [...] z 07.10.2019 a w konsekwencji błędnym przyjęciu, zarówno na etapie subsumpcji, jak i wyrokowania, że istotne wymogi stawiane przez przepisy ustawy o służbie cywilnej odnośnie procedury przeprowadzania naboru na wolne stanowisko zostały spełnione, w związku z czym Sąd skargę oddalił. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: • Ogłoszenie o naborze nr [...] z 07.10.2019 • Listu motywacyjnego skarżącego wraz z życiorysem zawodowym, dokumentami potwierdzającymi wykształcenie, orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, • instrukcji określającej zasady i tryb naboru kandydatów do pracy w służbie cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w S. i w urzędach [...] wprowadzonej zarządzeniem nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...].06.2019 r., • instrukcji określającej zasady i tryb naboru kandydatów do pracy w służbie cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w P., stanowiąca załącznik do Zarządzenia Dyrektora izby Administracji Skarbowej w P. Nr [...] z [...].12.2019, konieczność ich przywołania wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaniechań sądu w powyższym zakresie. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Nadto skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy oraz wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz o przyznanie zwrotu wydatków stanowiących sumę opłat pocztowych poniesionych w sprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S., wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podać należy, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., gdyż skarżący zrzekł się przeprowadzenia w sprawie rozprawy, zaś organ w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał jej przeprowadzenia (art. 182 § 2 P.p.s.a.). Wyjaśnić następnie należy, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy skargi kasacyjnej w świetle art. 174 P.p.s.a. mogą stanowić: "1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga natomiast prawidłowego określenia zarzutów w treści samej kasacji i oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem strony skarżącej – uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna niespełniająca tych wymagań, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych ogranicza zakres kontroli kasacyjnej lub wręcz ją uniemożliwia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem zastąpić strony skarżącej w wyborze szczegółowo określonych przepisów, które mogłyby być naruszone przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. Podobnie Sąd kasacyjny nie powinien domyślać się intencji strony skarżącej i formułować za nią zarzutów pod adresem skarżonego wyroku ani ich precyzować, ale badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 356/04, 30 sierpnia 2005 r. sygn. akt FSK 2027/04; 4 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2164/17 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazując na powyższe, jako błędnie skonstruowany a w konsekwencji jako niezasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 146 § 1 P.p.s.a. (zarzut 1). Przepis ten stanowi dla Sądu pierwszej instancji podstawę do uwzględnienia skargi na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a. Nie może on jednak stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, bowiem jego zastosowanie uwarunkowane jest wynikiem przeprowadzonej przez sąd kontroli aktu lub czynności organu. Naruszenie przepisu art. 146 § 1 P.p.s.a. jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym. W konsekwencji wymaga to od autora skargi kasacyjnej powiązania analizowanego przepisu właśnie z przepisami proceduralnymi lub materialnymi, którym w jego ocenie uchybił organ, a których nie dostrzegł lub błędnie ocenił Sąd pierwszej instancji. Tymczasem, podnosząc w analizowanym zarzucie, że skarżona czynność organu "podjęta została z istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów ustawy o służbie cywilnej, przepisów instrukcji określającej zasady i tryb naboru kandydatów (...)", autor skargi kasacyjnej nie wskazał żadnego konkretnego przepisu tej ustawy, w oparciu o który sformułował swoje twierdzenie. Ma natomiast to o tyle istotne znaczenie, że Sąd pierwszej instancji wskazywał na takie przepisy i wyjaśnił, dlaczego przyjął, że w niniejszej sprawie nie doszło do takiego ich uchybienia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie skarżący nie wskazał, które przepisy ww. instrukcji miałyby zostać naruszone w sprawie, na czym naruszenie to miałoby polegać, ale przede wszystkim w jaki sposób miałoby to niweczyć zasady prowadzenia postępowania rekrutacyjnego określone w ustawie o służbie cywilnej. Brak wymaganej precyzji skargi kasacyjnej wykluczał możliwość przeprowadzenia kontroli kasacyjnej w tym zakresie. Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. Przede wszystkim zauważyć należy, że zawarty w tym przepisie zwrot "dowody uzupełniające" wskazuje , że chodzi w nim o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Po drugie, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Również posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Już tylko to stwierdzenie wyklucza możliwość skutecznego postawienia sądowi pierwszej instancji zarzutu jego naruszenia. Nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 P.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyroki NSA z 30 września 2009 r. sygn. akt I OSK 160/09, 21 września 2010 r. sygn. akt I GSK 243/10, 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 165/11, 25 września 2012 r. sygn. akt II OSK 840/11, 22 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 2754/18 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Już zatem tylko to ustalenie, wyklucza skuteczność analizowanego zarzutu. Niemniej jednak zwrócić należy uwagę i na ten fakt, że zarządzenie nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z [...] czerwca 2019 r. w sprawie Instrukcji określającej zasady i tryb naboru kandydatów do pracy w służbie cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej i w podległych urzędach zostało przywołane w uzasadnieniu skarżonego wyroku właśnie w zakresie § 12, co oznacza, że Sąd pierwszej instancji nim dysponował i zapoznał się z nim. Pozostałe dokumenty nie miały natomiast znaczenia dla sprawy. Przypomnieć należało, że rolą sądu administracyjnego oceniającego sposób prowadzenia postępowania rekrutacyjnego i jego wynik nie jest dokładne odtworzenie i ocena całości stanu faktycznego, a więc każdego fragmentu tego postępowania. Postępowanie w sprawie naboru na stanowisko pracownicze, w tym przypadku w jednostce administracji skarbowej ma postać sformalizowanego postępowania rekrutacyjnego opartego na zasadach otwartości, jawności, przejrzystości i konkurencyjności. Ocena sądu administracyjnego sprowadza się do oceny, czy zasady te zostały przez organ zrealizowane w świetle regulacji ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. To natomiast ustalenie Sądu pierwszej instancji nie zostało w sprawie podważone. Powyższe rozważania znajdują również swoje bezpośrednie odniesienie do zarzutów naruszenia art. 227 K.p.c. w związku z art. 106 § 6 P.p.s.a. (zarzut 2) i art. 233 K.p.c. i art. 328 § 2 w związku z art. 106 § 6 P.p.s.a. (zarzut 3), poszerzonych o regulacje dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego. Z przyczyn zbieżnych z powyższymi zarzuty te okazały się być niezasadne. W żaden bowiem sposób nie podważyły one ani ustalonego w sprawie stanu faktycznego, ani prawidłowości kontroli przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji. Podobnie Sąd rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodów ze wskazanych dokumentów. Ich przeprowadzenie w sprawie było zbędne, gdyż nie wystąpiły w niej wymagające wyjaśnienia istotne wątpliwości. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie odstąpiono od zasądzenia na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., mając na względzie okoliczności i charakter niniejszej sprawy, a także to że skarżący korzysta z przyznanego mu w sprawie prawa pomocy. Nie orzeczono również o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie to, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 – 261 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło