VII SA/Wa 2129/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-13

Skład orzekający: Paweł Groński, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu uzgadniającego wydane po upływie ustawowego terminu na zajęcie stanowiska jest skuteczne, czy też następuje tzw. milczące uzgodnienie?
Ratio decidendi
Organ uzgadniający, który nie zajmie stanowiska w sprawie w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia wniosku, traci kompetencje do wydania postanowienia. W takiej sytuacji dochodzi do milczącego uzgodnienia, a postanowienie wydane po upływie terminu jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. Sąd stwierdza nieważność zarówno postanowienia organu odwoławczego, jak i postanowienia organu pierwszej instancji, które zostały wydane po terminie milczącego uzgodnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego, budynku rekreacji indywidualnej i stawu retencyjnego. Skarżący zarzucił organom błędne zastosowanie przepisów uchwały Sejmiku Województwa dotyczącej Obszaru Chronionego Krajobrazu. Sąd uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego, stwierdzając nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz poprzedzającego je postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi R S na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, działając m.in. na podstawie art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741, ze zm. dalej zwana u.p.z.p.), po rozpatrzeniu zażalenia R. S. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. (dalej: RDOŚ) z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...], którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego, budynku rekreacji indywidualnej i stawu retencyjnego na działkach nr [...] i [...], obręb T., gm. R., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 28 stycznia 2021 r., Burmistrz Miasta i Gminy R. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O., o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego, budynku rekreacji indywidualnej i stawu retencyjnego na działkach nr [...] i [...], obręb T., gm. R. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] odmówił uzgodnienia warunków zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego wskazując w uzasadnieniu, iż planowana inwestycja stoi w sprzeczności z zakazem zawartym w § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. [...], ze zm.), tj. zakazem realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie organu I instancji jest prawidłowe w zakresie podjętego rozstrzygnięcia, bowiem na przedmiotowym terenie obowiązuje zakaz zawarty w § 5 ust. 1 pkt 5 ww. Uchwały tj. zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego (mapy topograficznej, dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej wizji terenowej) wynika, że planowany do zainwestowania teren nie jest płaski, ma liczne wzniesienia i skarpy. Na granicy działek [...] i [...] znajduje się wyniesienie (udokumentowane na zdjęciach), a w czasie wizji RDOŚ potwierdził lokalizację skarp w terenie oraz ich lokalizacją wskazaną na mapie dołączonej do projektu decyzji. Realizacja zabudowy na przedmiotowej działce (budynku gospodarczego i budynku rekreacji indywidualnej) będzie wiązać się z naruszeniem omawianego zakazu, a z uwagi na charakter planowanej zabudowy nie można zastosować odstępstw od zakazu zawartych w jego treści. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. S. Podniósł, że w jego przypadku nie ma zastosowania § 5 ust. 1 pkt. 2 jak i § 5 ust. 3 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] listopada 2012 r. i jej zmiany uchwałą nr [...] z [...] maja 2014 r., ponieważ przedsięwzięcie nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko, gdyż inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżący zwrócił uwagę, że działki znajdują się w terenie zwartej zabudowy wiejskiej i są użytkami rolnymi. Jego przedsięwzięcie w żadnym punkcie nie łamie zakazów uchwały Sejmiku, a wywody poczynione w postanowieniu RDOŚ i utrzymane przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska są sprzeczne z uchwałą, na którą te organy się powołują. Zarzucił, że zabrania mu się przywrócić do produkcji rolnej działkę rolną położoną w środku wsi, która wcześniej zabudowana była budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi i – w konsekwencji - zagospodarowania tej działki dla własnych, życiowych potrzeb. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325, ze zm. – dalej P.p.s.a), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też Sąd z urzędu uwzględnił okoliczności nie podniesione w skardze. Inwestycja skarżącego polegająca na budowie budynku gospodarczego, budynku rekreacji indywidualnej i stawu retencyjnego została zaplanowana do realizacji w obrębie T., gmina R. W projekcie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wskazano, że planowana inwestycja jest położona w granicach obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., tj. Obszarze Chronionego Krajobrazu "[...]". Na tym obszarze obowiązuje uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], regulująca zakazy i nakazy m.in. co do realizacji przedsięwzięć. W tej sytuacji, zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., w zw. art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p, w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez organy, decyzja o warunkach zabudowy mogła zostać wydana po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska Przepis art. 53 ust. 5 u.p.z.p. stanowi, że uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane. W przepisie art. 53 ust. 5 u.p.z.p. ustalono, iż początkiem 2- tygodniowego terminu, w którym organ powinien zająć stanowisko jest dzień doręczenia pisma (wniosku) o uzgodnienie organowi I instancji. Wniosek Burmistrza R. o uzgodnienie projektu decyzji, wpłynął do RDOŚ w dniu 2 lutego 2021 r. Potwierdza to znajdująca się na nim prezentata. Został zarejestrowany w Wydziale organizacyjno – finansowym. Skoro wniosek został doręczony właściwemu organowi, to z tym dniem rozpoczął bieg termin na dokonanie uzgodnienia. Nie ma tu znaczenia, czy i kiedy trafił do właściwej komórki organizacyjnej, w której są rozpatrywane merytorycznie sprawy uzgodnień. Liczy się bowiem pierwotna data wpływu do organu uzgadniającego, a nie data wpływu do właściwej komórki merytorycznej. Inny sposób obliczenia terminu do dokonania uzgodnienia mógłby spowodować niedopuszczalne wydłużenie ustawowego terminu, o jakim mowa w art. 53 ust. 5 u.p.z.p. Zresztą organ uzgadniający, posiadając wniosek o uzgodnienie, z datą potwierdzającą wpływ może na bieżąco kontrolować termin, jaki jeszcze pozostał mu na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. Dla organu uzgadniającego przewidziano termin 2 tygodni na zajęcie stanowiska. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Zgodnie z art. 57 § 2 k.p.a. terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Z porównania powyższych regulacji wynika, że tylko w przypadku terminu określonego w dniach przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia zdarzenia. Natomiast w niniejszej sprawie mamy do czynienia z terminem określonym w tygodniach. Brak w art. 57 § 2, § 3 i § 3a k.p.a. analogicznej regulacji dotyczącej braku uwzględniania przy obliczaniu terminu dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, jednoznacznie wskakuje, iż racjonalny ustawodawca dla terminów określonych w tygodniach, miesiącach i latach przewidział obliczanie ich biegu od dnia, w którym nastąpiło określone zdarzenie (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 368/18). Oznacza to, że skoro wniosek o uzgodnienie w niniejszej sprawie wpłynął do RDOŚ w dniu 2 lutego 2021 r. (wtorek), to ostatnim dniem na wydanie rozstrzygnięcia z uzgodnieniem (bądź nie) projektu przedstawionej decyzji był 16 luty 2021 r. (wtorek). Taki sposób obliczania terminów wynika również z orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 22 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Gl 1228/14, WSA w Warszawie z 21 czerwca 2016 r., sygn. IV SA/Wa 1182/16, z 15 października 2015 r., sygn. IV SA/Wa 1663/13, WSA w Lublinie z 18 lutego 2009 r., sygn. II SA/Lu 685/08). Tymczasem postanowienie RDOŚ w O. o odmowie uzgodnienia w zakresie ochrony przedmiotowej decyzji zostało wydane w dniu [...] lutego 2021 r. (środa), a zatem po upływie terminu. Jak wskazuje się w orzecznictwie zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający w trybie art. 53 ust. 5 u.p.zp. następuje w dacie sporządzenia (podpisania) postanowienia i ta właśnie data jest miarodajna dla oceny zachowania dwutygodniowego terminu. Niezajęcie stanowiska przez organ uzgadniający skutkujące domniemaniem milczącego uzgodnienia (art. 53 ust. 5 u.p.z.p.) zachodzi wówczas, gdy organ ten w terminie dwóch tygodni nie wyda stosownego postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. II OSK 1554/19). Z powyższego wynika, że po upływie tego terminu organ uzgadniający traci kompetencje do orzekania. Uznać zatem należało, że projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, przesłany przy piśmie z dnia 28 stycznia 2021 r. został milcząco uzgodniony w dniu [...] lutego 2021 r. Wobec tego rozstrzygnięcie organu I. instancji, jakie zapadło po tej dacie uznać należało za wydane z naruszeniem art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Skoro organ odwoławczy nie dostrzegł tego naruszenia, to również zaskarżone postanowienie uznać należało za wydane z rażącym naruszeniem prawa. Orzekał bowiem w sprawie, która została już rozstrzygnięta tzw. milczącym uzgodnieniem. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zbędne jest odnoszenie się do zarzutów skargi, skoro w ustalonym stanie sprawy projekt decyzji o warunkach zabudowy w warunkach niniejszej sprawy uważa się za uzgodniony. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło