IV SA/Po 1009/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-01-20

Skład orzekający: Donata Starosta, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, złożony w związku z toczącym się postępowaniem o zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej, może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie mogą mechanicznie stosować przepisów dotyczących zawieszenia postępowania egzekucyjnego, lecz muszą uwzględniać zasady ogólne postępowania egzekucyjnego, takie jak zasada praworządności, celowości i stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W sytuacji, gdy istnieją poważne wątpliwości co do zasadności egzekucji, wynikające m.in. z wyroku sądu powszechnego i opinii biegłego, organy powinny dokonać pogłębionej refleksji i rozważyć zawieszenie postępowania, nawet jeśli nie zachodzą enumeratywnie wymienione przesłanki z art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego złego stanu technicznego budynku mieszkalnego. Wniosek został odrzucony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uznał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje zawieszenia postępowania na wniosek zobowiązanego, a katalog przesłanek zawieszenia jest zamknięty. Po wniesieniu zażalenia, Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej i w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy, uznając, że nie zaszły przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zaskarżył to postanowienie, argumentując, że postępowanie o zmianę decyzji ostatecznej, w którym podważono zasadność egzekucji, powinno stanowić podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Zasądzono od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. S. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor Sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r., [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2021 r., [...] 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. R. S. (dalej również jako: "skarżący") pismem z dnia [...] listopada 2021 r. wniósł skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2021 r. w sprawie [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego złego stanu technicznego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości ozn. nr ewid. gruntów [...] przy ul. [...] w K. stanowiącego własność R. S.. W dniu [...] sierpnia 2021 r do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Kole (dalej również jako: "PINB w Kole" lub "organ I instancji") wpłynął wniosek R. S. o treści: "wnoszę o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego w sprawach [...] i [...] do czasu zakończenia przedmiotowego postępowania". Wnioskodawca argumentował, że " W toku postępowania nałożono na niego obowiązki, których z przyczyn obiektywnych nie mógł dopełnić. Do tych przyczyn należy przede wszystkim fakt, iż obiekt jest zabytkowy, a konserwator zabytków sprzeciwił się możliwości przeprowadzenia robót wskazanych przez organ. Po konsultacji z konserwatorem skarżący dokonał prac naprawczych zgodnych z prawem i ze sztuką budowlaną. (...) Skarżący złożył w sprawie w/w sygnaturze wniosek o zmianę decyzji ostatecznej wraz z alternatywnym wnioskiem o wstrzymanie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem Wojewódzkiego W. Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 roku skarżący powziął wiedzę, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kole jest właściwy w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego." Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowił odmówić zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji w sprawie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej nr ewid. gruntów [...] przy ul. [...] w K., stanowiącego własność skarżącego. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ I instancji podał art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., nr 2320, poz. 11,41 z późn.zm., dalej również jako: "u.p.e.a."). W uzasadnieniu PINB w Kole przytoczył, że organ egzekucyjny jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w przypadku wystąpienia któregokolwiek z podstaw wskazanych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie PINB w Kole z powołanego przepisu wynika przede wszystkim, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Dlatego też, wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowił podstawy do zawieszenia postępowania. Wymieniając zaś, w przywołanym art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ustawodawca nie pozostawił do uznania organu egzekucyjnego, czy w konkretnym przypadku zawiesić postępowanie, czy też nie. Biorąc pod uwagę enumeratywność wyliczenia przesłanek, jak również fakt, że jest to katalog zamknięty, organ I instancji uznał, że żadne inne przesłanki nie mogą stanowić podstawy do zawieszenia postępowania. (WSA, sygn. akt ISA/Po 67/125, LEX ni 1757901). Zażalenie na to postanowienie organu I instancji złożył skarżący pismem z dnia [...] września 2021 r., w którym zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, niewyjaśnienie dokładnego stanu faktycznego i nie wyważenie słusznego interesu obywateli, w szczególności pominięcie opinii biegłego z zakresu budownictwa M. R. a także wyrok Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem znajdujących się w aktach sprawy (Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych organu I instancji brak jest tego wyroku i opinii biegłego powołanego w postepowaniu przed Sądem Rejonowym w K. ). W uzasadnieniu zażalenia skarżący przedstawił, że w wyniku kontroli organu zostało przeciwko niemu wszczęte postępowanie o wykroczenie z ustawy Prawo Budowlane. Postępowanie to toczyło się przed Sądem Rejonowym w K. Wydziale [...] pod sygn. akt [...]. W jego toku przedstawiony zawnioskowano o opinię biegłego z dziedziny budownictwa. W sporządzonej opinii biegły wskazał, że ekspertyza z 2012 roku na którą powoływał się organ była przestarzała i nie pokrywa się ona ze stanem technicznym budynku zastanym przez biegłego na oględzinach. Ponadto, opinia wskazywała, że z uwagi na nieokreślone przyczyny prowadzące do pęknięć ścian — rozwiązania wskazane w ekspertyzie (także w decyzjach ostatecznych) nie gwarantują skuteczności. Odwołujący podjął zgodne z prawem prace naprawcze i wykonane przez niego roboty poprawiły stan techniczny budynku i są zgodne ze sztuką. Systematycznie poprawiany jest przez właściciela stan techniczny budynku. Stanowisko podzielił Sąd Rejonowy w K. i w konsekwencji powyższego wyrokiem z dnia [...] roku odwołujący został uniewinniony od zarzucanego mu czynu. Organ administracji publicznej nie zaskarżył powyższego wyroku, nie kwestionował także opinii biegłego w przeprowadzonej sprawie. W zażaleniu skarżący podniósł, że narzucane przez organ techniki naraziłyby go na, surowszą odpowiedzialność karną - z ustawy o ochronie zabytków. Takie postępowanie organu jest sprzeczne z prawem, w myśl art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Stąd wedle skarżącego ewidentne było naruszenie przepisów prawa materialnego przez organ, a mianowicie art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wyjaśnienie dokładnego stanu faktycznego i niewyważenie słusznego interesu obywateli, w szczególności pominięcie dowodów w postaci opinii biegłego z zakresu budownictwa M. R., a także wyroku Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem znajdujących się w aktach sprawy. Z uwagi na powyższe skarżący w odwołaniu podał, że prowadzone wobec niego postępowania egzekucyjne, na obecnym etapie postępowania powinny zostać zawieszone, aż do czasu prawomocnego zakończenia przedmiotowego postępowania, albowiem z jednej strony obowiązki są dolegliwe i mogą ciągnąć za sobą nieodwracalne skutki - z drugiej zaś, co istotniejsze, istnieje prawdopodobieństwo unieważnienia decyzji na postawie której zostały one zainicjowane, a zatem prowadzenie postępowania egzekucyjnego w tej sytuacji jest niecelowe. Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., znak [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie PINB w K. (organu I instancji) w części, w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia i w tym zakresie orzekł: "Na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a. oraz art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.", a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ II instancji przytoczył dotychczasowy stan postępowań dotyczących obiektu budowlanego będącego własnością skarżącego R. S.. PINB decyzją z dnia [...].11.2017 r. (znak [...], [...]) nakazał Panu R. S. - właścicielowi budynku, zlokalizowanego w K. przy ul. [...] (działka nr [...]), wykonać w terminie do [...].05.2018 r. prace naprawcze. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2018 r. (znak [...]) uchylił decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i w tej części wskazał termin do dnia [...].11.2018 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) prawomocnym wyrokiem z dnia 20.12.2018 r. (sygn. akt IV SA/Po 968/18) oddalił skargę na decyzję WWINB. W dniu [...].06.2019 r. i w dniu [...].08.2019 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrole, podczas których ustalono, że obowiązki nie zostały wykonane. Zatem, PINB w dniu [...].08.2019 r. wystawił upomnienie wzywające do wykonania obowiązku. Pismem z dnia [...].09.2019 r. Pan R. S. poinformował PINB, że złożył w Starostwie Powiatowym w K. projekt budowlany obejmujący przebudowę budynku, który to projekt przewiduje wykonanie prac nakazanych egzekwowaną decyzja PINB. W dniu [...].09.2019 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy [...]. Następnie PINB wydał w dniu [...].09.2019 r. postanowieniem (znak [...]), którym: 1) nałożył na R. S. grzywnę w celu przymuszenia i wezwał do jej wpłacenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia na wskazany rachunek z zagrożeniem, że w przypadku niewpłacenia w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2) wezwał Zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...].09.2019 r., w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. WWINB postanowieniem z dnia [...].11.2019 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB. WSA prawomocnym wyrokiem z dnia 04.06.2020 r., sygn. akt IV SA/Po 19/20 oddalił skargę na postanowienie WWINB. Działając na wniosek R. S. z dnia [...].06.2021 r. WWINB wszczął postępowanie nadzwyczajne, w sprawie zmiany ostatecznej decyzji WWINB z dnia [...].08.2018 r. (znak [...]). WWINB decyzją z dnia [...].08.2021 r., znak [...] odmówił zmiany ostatecznej decyzji WWINB z dnia [...].08.2018 r., znak [...] R. S. wniósł odwołanie od ww. decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ II instancji wyjaśnił, w dalszej części uzasadnienia, że trafnie wskazał PINB (organ egzekucyjny), że nie wstrzymano wykonania, ani nie odroczono terminu wykonania egzekwowanego obowiązku, nie nastąpiła śmierć zobowiązanego, zobowiązany nie utracił zdolności do czynności prawnych, z żądaniem zawieszenia nie wystąpił wierzyciel obowiązku oraz nie zachodzi przypadek określony w innych ustawach. Zatem, w ocenie WWINB organ egzekucyjny rozpatrując wniosek Pana R. S. prawidłowo odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Według WWINB niezbędne jest zaznaczenie, że wnioski z opinii biegłego sporządzonej w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w K. (sygn. akt [...]) oraz wykonane już prace naprawcze nie wypełniają żadnej z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. WWINB uzasadnił dodatkowo, że konieczność skorygowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, stanowiła przyczynę zastosowania przez WWINB art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Podstawa prawną rozstrzygniecie winien był być przepis art. 56 § 3 u.p.e.a., zamiast. 56 § 1 u.p.e.a., a dodatkowo pominięte zostały przez organ I instancji przepisy proceduralne k.p.a. mające tutaj odpowiednie zastosowanie z uwagi na brzmienie art. 18 u.p.e.a. W skardze skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., w szczególności poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy zachodzą inne przesłanki przewidziane w ustawach do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych; 3. przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność skarżącego W uzasadnieniu skargi skarżący zreferował stan faktyczny: w dniu [...] sierpnia 2021 roku Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2018 roku, znak. [...] Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponadto pismem z dnia [...] sierpnia 2021 wniósł do Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku z ww. wnioskiem o zmianę decyzji. Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2021 roku odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie w dniu [...] września 2021 roku. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu skarżący dokonał oceny, że zaskarżone postanowienie jest niesłuszne i nie może się ostać. Wskazał, iż w toku postępowania nałożono na niego obowiązki, których z przyczyn obiektywnych nie mógł dopełnić. Do tych przyczyn należy przede wszystkim fakt, iż obiekt jest zabytkowy, a konserwator zabytków sprzeciwił się możliwości przeprowadzenia robót wskazanych przez organ. W związku z powyższym na skarżącego została nałożona grzywna w wysokości [...] złotych. W ocenie skarżącego grzywna ta jest niecelowa. Ponadto, organ w postanowieniu powołał się na art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. Jednak pominięty został pkt 5, który wyraźnie stanowi, iż postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w przypadkach innych przewidzianych w ustawie-. W ocenie skarżącego zainicjowanie przeze niego postępowania o zmianę decyzji ostatecznej, która podważa zasadność prowadzonej egzekucji - co do zasady - wypełnia przesłankę "innych przypadków". Postępowanie o zmianę decyzji ostatecznej jest toku i" prowadzenie w tej sytuacji egzekucji jest w zupełności sprzeczne z celem tego postępowania. Co więcej, skarżący podał, że organ w toku postępowania nie pouczył go o innych możliwościach wstrzymania przeciwko niemu bezzasadnej w tych okolicznościach egzekucji. Nie sposób bowiem przyjąć, że w praworządnym państwie takiej instytucji brak. A nadto, podał, że z uwagi, że wniosek złożyłem skarżący - jako zainteresowany, wyraził on przekonanie, że w pierwszej kolejności powonieniem on zostać poinformowany o stanie sprawy i przedstawieniu przez organ ostatecznego stanowiska, przed wydaniem negatywnej decyzji. W odpowiedzi na skargę pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. organ wniósł o oddalenie skargi. Na wypadek uwzględnienia skargi, przy określeniu kosztów zastępstwa procesowego przez Sąd WWINB wniósł o ich zasądzenie według stawki minimalnej. WWINB wskazał, że zaskarżonym rozstrzygnięciem WWINB uchylił postanowienie PINB w części, w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia i w tym zakresie orzekł - na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a. oraz art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., a w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie w mocy. W postanowieniu WWINB zawarto opis stanu faktycznego oraz uzasadniono rozstrzygnięcie, zatem WWINB podtrzymał swoje stanowisko tam wyrażone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie – takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie WWINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż jej przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym. Stosowanie do art. 120 p.p.s.a. sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Mogłoby się wydawać, że co do zasady główne zagadnienie, które podlega rozpoznaniu w sprawie to relacja art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. (zawieszenie postępowania egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym) po złożeniu wniosku o zawieszenie postepowania egzekucyjnego przez skarżącego do postępowania w sprawie zmiany ostatecznej decyzji WWINB z dnia [...] sierpnia 2018 r. (znak [...]) – obecnie postępowanie to znajduje się na etapie odwołania złożonego przez skarżącego od ww. decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tj. odpowiedź na pytanie czy postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej WWINB stanowi przesłankę z art. Art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.: "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: w innych przypadkach przewidzianych w ustawach". Jednakże, zdaniem Sądu w analizowanym stanie faktycznym sprawy kontrola Sądowa działań administracji publicznej nie może się zawęzić i zakończyć jedynie na rozważaniach o charakterze ściśle proceduralnym związanych z powołanym przepisem dotyczącym możliwości zawieszenia postępowania. Zawisłą przed WSA w Poznaniu sprawę należy bowiem rozpatrywać w konkretnym kontekście, który ma istotne znaczenie w przypadku stanu faktycznego sprawy. Oczywiście Sąd dostrzega i po krótce zreferuje poglądy orzecznictwa dotyczące możliwości zastosowania przepisów k.p.a. w kontekście pojęcia "innych ustaw" występującego w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Jednakże, w ocenie Sądu nie to jest istotą sprawy dotyczącej egzekucji (wniosku o jej zawieszenie) prowadzonej przeciwko skarżącemu. W orzecznictwie ukształtowały się dwa poglądy na powyżej zasygnalizowane zagadnienie. Zgodnie z pierwszym z nich (jak się wydaje częściej spotykanym) nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania egzekucyjnego w administracji z powodu określonego w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odnoszącego się do zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (por.: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2019 r., I GSK 1078/18, LEX nr 2653170, podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2017 r., II FSK 1809/15, LEX nr 2365472, a także przykładowo: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2017 r., II OSK 2075/15, LEX nr 2302530, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 maja 2013 r., II GSK 292/12, LEX nr 1328846). Zgodnie zaś z drugim poglądem prezentowanym w orzecznictwie zawieszenie postępowania egzekucyjnego w administracji z powodu określonego w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd) jest nie tylko dopuszczalne, ale obowiązkowe (tak: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Katowicach z 13 czerwca 2000 r., I SA/Ka 1858/98, LEX nr 45386). Należy również, a w zasadzie przede wszystkim, oceniając działania organów zarówno II jak i I instancji mieć na względzie ogólne zasady, które rządzą postępowaniem egzekucyjnym w administracji. Przede wszystkim chodzi tu o zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego wyrażoną w art. 7 § 3 u.p.e.a., a także o zasady praworządności i celowości prowadzenia egzekucji zawarte w art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a., które w stanie faktycznym sprawy powinny być przeciwstawione i w zasadzie przełamują czy też przeważają nad zasadą obligatoryjnego wszczęcia i prowadzenia egzekucji wynikającą z art. 6 u.p.e.a. Przy czym bardzo istotne jest również, w kontekście stanu faktycznego zastosowanie pominiętej zasady zmiany środka egzekucyjnego wynikającej z art. 30 u.p.e.a. Dlatego też z dezaprobatą Sądu spotkać musi się ta część uzasadnienia postanowienia Organu I instancji, w której organ wskazał, że "Wymieniając zaś, w przywołanym art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ustawodawca nie pozostawił do uznania organu egzekucyjnego, czy w konkretnym przypadku zawiesić postępowanie, czy też nie. Biorąc pod uwagę enumeratywność wyliczenia przesłanek, jak również fakt, że jest to katalog zamknięty, organ I instancji uznał, że żadne inne przesłanki nie mogą stanowić podstawy do zawieszenia postępowania (WSA, sygn. akt ISA/Po 67/125, LEX ni 1757901)", natomiast zgodnie z art. 56 § 1. pkt 4) u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: na żądanie wierzyciela. Jeżeli istnieją poważne wątpliwości podniesione zdaniem Sądu zasadnie przez skarżącego, że w toku postępowania, które toczyło się przed Sądem Rejonowym w [...] Wydziale [...] pod sygn. akt [...], które zostało wszczęte przeciwko skarżącemu o wykroczenie z ustawy Prawo budowlane przeprowadzono opinię biegłego z dziedziny budownictwa. W sporządzonej opinii biegły wskazał, że ekspertyza z 2012 roku na którą powoływał się organ była przestarzała i nie pokrywa się ona ze stanem technicznym budynku zastanym przez biegłego na oględzinach. Ponadto, opinia wskazywała, że z uwagi na nieokreślone przyczyny prowadzące do pęknięć ścian — rozwiązania wskazane w ekspertyzie (także w decyzjach ostatecznych) nie gwarantują skuteczności. Skarżący podał, że podjął zgodne z prawem prace naprawcze i wykonane przez niego roboty poprawiły stan techniczny budynku i są zgodne ze sztuką. Systematycznie poprawiany jest przez skarżącego stan techniczny budynku. Stanowisko to podzielił Sąd Rejonowy w K. , który wyrokiem z dnia [...] marca 2021 roku, jak podał skarżący, uniewinnił go od zarzucanego mu czynu. Zdaniem Sądu, jeżeli jak podaje skarżący, organ nie zaskarżył powyższego wyroku, nie kwestionował także opinii biegłego w przeprowadzonej sprawie, to tym bardziej PINB w K. powinien zastosować się do zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego w administracji i dokonać pogłębionej refleksji nad tym, czy egzekwowanie obowiązków wyszczególnionych w przestarzałej ekspertyzie jest zgodne z celem, funkcją i zasadami postępowania egzekucyjnego. Tego jednak w działaniach organu zabrakło, czym zdaniem Sądu organ I instancji (naruszył co najmniej) przepisy proceduralne postępowania egzekucyjnego w administracji. W opinii Sądu również bardzo istotne i zasadne są argumenty podnoszone przez skarżącego, że są obowiązki na niego nałożone są dolegliwe, a co ważniejsze mogą ciągnąć za sobą nieodwracalne skutki. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia WWINB zwrócił szczególną uwagę na to, że organ II instancji, kurczowo trzymając się przepisu w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., nie dokonał oceny całokształtu sprawy (a także nawet nie weryfikował stanu faktycznego i twierdzeń skarżącego), a jedynie zdawkowo odniósł się w uzasadnieniu postanowienia do kwestii postępowania, które toczyło się przed Sądem Rejonowym, Wydział Karny w K. . Całkowicie niewystarczające jest przy tym w ocenie Sądu jednozdaniowe uzasadnienie WWINB, że wnioski z opinii biegłego sporządzonej w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w K. (sygn. akt [...]) oraz wykonane już prace naprawcze nie wypełniają żadnej z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. Organ II instancji jako organ kontroli wyspecjalizowany w sprawach budowalnych powinien bowiem posiadać wiedzę, że egzekwowanie obowiązków nałożonych na skarżącego na podstawie przestarzałej ekspertyzy (w tym z nałożeniem obowiązków użycia niewłaściwych technik) jest niezgodne z zasadą rządzącą postępowaniem egzekucyjnym stosowania środka egzekucyjnego o najmniejszej uciążliwości. Z tego względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie WWINB wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkowało koniecznością jego uchylenia. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł również o uchyleniu postanowienia organu I instancji - PINB w Kole, nr [...], gdyż w ocenie Sądu jest to niezbędne dla właściwego końcowego załatwienia sprawy. Sytuacja w rozpoznawanej sprawie jest szczególna. Sąd z uwagi na procesowe ograniczenia (m.in. art. 29 u.p.e.a.) nie może w sposób wiążący nakazać organowi podjęcia pewnych czynności, jednakże uznał za zasadne zasygnalizowanie organowi możliwości podjęcia kroków w celu praworządnego i sprawiedliwego załatwienia sprawy (por.: Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 06 października 2021 r., sygn.. akt IV SA/Po 590/21, prawomocne, CBOiS, zapadłe w porównywalnym stanie faktycznym sprawy). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zdaniem Sądu, należy postulować, szczególnie w sprawie takiej jak ta (i w jej stanie faktycznym), aby organ nie stosował mechanicznie szczegółowych przepisów egzekucyjnych, ale przy ich zastosowaniu uwzględniał zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, tj. przywołane: art. 7, art. 30 u.p.e.a., a także w ocenie Sądu pod rozwagę organu należy poddać możliwość zastosowania art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Ponadto, zdaniem Sądu w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ nie powinien abstrahować od wyroku Sądu Rejonowego w K. wydanego w sprawie sygn. akt [...] i przeprowadzonej w ramach tego postępowania opinii biegłego z zakresu budownictwa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od WWINB na rzecz skarżącego R. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania – uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło