III SA/Kr 1343/21

WyrokWSA w Krakowie2022-01-25

Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Katarzyna Marasek-Zybura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, jeśli zakres opieki nie uniemożliwia mu podejmowania prac dorywczych?
Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia warunku sprawowania stałej opieki ani przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki. Zakres opieki nad ojcem, który jest samodzielny w podstawowych czynnościach życiowych i porusza się po domu z pomocą kuli, nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, co potwierdzają podejmowane przez niego prace dorywcze. Brak jest bezpośredniego związku przyczynowego między sprawowaną opieką a niepodejmowaniem zatrudnienia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz brak związku przyczynowego między opieką a rezygnacją z pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zakres opieki nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia pracy dorywczej i nie ma charakteru stałej opieki. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 sierpnia 2021 r., sygn. akt: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę Decyzją z dnia 2 sierpnia 2021 r. sygn. akt: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 723, dalej: k.p.a.) i art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111, dalej: u.ś.r.), po rozpoznaniu odwołania B. P. (dalej: skarżący), od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] 2021 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki na ojcem J. P., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wyżej opisaną decyzją, organ l instancji, w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 18 maja 2021 r., odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem J. P., legitymującym się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 10 czerwca 2019 r., stwierdzającym niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji do 30 czerwca 2021 r., co w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza znaczny stopień niepełnosprawności. W orzeczeniu tym nie wskazano od kiedy istnieje niepełnosprawność, a wydano je w dniu 10 czerwca 2019 r., tj. w wieku 60 lat. W uzasadnieniu organ pomocowy jako podstawę odmowy przyznania świadczenia wskazał dwie okoliczności tj. niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz brak związku przyczynowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną a rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (podejmowanie prac dorywczych). Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając organowi l instancji: - nieuwzględnienie okoliczności, że z dniem 21 października 2014 r. przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 (Dz.U.2014.1443), - naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, tj. przyjęcie, że sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez syna dorosłej osoby wymagającej opieki, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy administracji z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, i wskazało, że w jego ocenie wniosek i odwołanie nie zasługują na uwzględnienie. Organ wskazał, że na druku wniosku skarżący oświadczył, że nie jest rolnikiem lub małżonkiem rolnika albo domownikiem. W przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym odnotowano, że J. P. mieszka wspólnie z dorosłym synem B. P. Pobiera rentę inwalidzką. Syn nie jest zarejestrowany w PUP, podejmuje prace dorywcze. Ww. ma jeszcze trzech dorosłych synów, z których tylko jeden R. P. pomaga ojcu zawożąc go do lekarza. J. P. jest po wylewie w 2011 roku, po dwóch zawałach serca, leczy się na dyskopatię, kardiologicznie, cukrzycę i nadciśnienie. W obrębie mieszkania porusza się przy pomocy kuli. Ojciec wymaga pomocy przy kąpieli, schodzeniu, wychodzeniu po schodach. Nie jest w stanie poruszać się, jeżeli jest poza mieszkaniem, porusza się na wózku inwalidzkim. Jest samodzielny w takich czynnościach jak: spożywanie posiłków, korzystanie z WC, utrzymanie higieny osobistej, czy ubieranie się. Skarżący oświadczył w dniu 7 czerwca 2021 r., pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, że mieszka z tatą i sprawuje nad nim opiekę. Podejmuje prace dorywcze, nie ma żadnego świadczenia emerytalno-rentowego z ZUS i KRUS, nie pracuje na umowę o pracę. Kolegium w pierwszej kolejności stwierdziło, że organ pomocy społecznej orzekając o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, która nastąpiła na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443). Wyrok ten nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu. Powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału, a to zgodnie z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy, a oparcie wyroku na stanowisku wyrażonym w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego stanowi przejaw bezpośredniego stosowania Konstytucji. Zatem w obecnej sytuacji prawnej, nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13. Reasumując, w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W analizowanej sprawie, związek między rezygnacją z zatrudnienia, czy też niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaną opieką na ojcem nie jest bezpośredni i ścisły. Jak słusznie zauważa organ l instancji, skoro skarżący może pracować dorywczo, to nie wyklucza tym samym możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia na podstawie umowy w jakimkolwiek wymiarze czasu pracy. To potwierdza również, że w sprawie nie mamy do czynienia z opieką stałą bądź długoterminową nad ojcem. Nie kwestionując złego stanu zdrowia J. P. i konieczności pomocy przez skarżącego (do czego zresztą skarżący, jako syn, jest zobowiązany zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym), Kolegium podkreśliło, że w okolicznościach sprawy, samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak również konieczność sprawowania opieki, nie stanowią w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Opisany wyżej zakres opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym ojcem, nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia aktywności zawodowej, chociażby w niewielkim wymiarze czasu, co zresztą czyni podejmując prace dorywcze. Organ podkreślił, iż świadczenie pielęgnacyjne jest nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na powyższą decyzję wpłynęła skarga B. P. Zaskarżonej decyzji zarzucił on: 1. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych: - zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącego nie wypełnia ww. dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu, osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym, wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia, opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej; - zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego (rezygnacją z pracy w gospodarstwie rolnym), a sprawowaniem przez niego opieki nad ojcem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek istnieje. 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącego nad ojcem, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Skarżący wyniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu l instancji, wskazując że jest osobą sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym ojcem J. P. Niepełnosprawność J. P. nie jest kwestią sporną. Wątpliwości organu nie budzi również okoliczność sprawowania opieki przez skarżącego nad osobą niepełnosprawną oraz, że skarżący należy do kategorii osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym względem ojca. W ocenie skarżącego stanowisko wyrażone przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji, jest błędne z uwagi na istotne naruszenia prawa materialnego jak i procedury, opisane treścią w/w zarzutów. W przypadku skarżącego, fakt niepodejmowania zatrudnienia - który na równi z rezygnacją z zatrudnienia - uprawnia na mocy art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, był spowodowany koniecznością opieki nad ojcem. Ponadto Organ l i II instancji pobieżnie i w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy ocenili zgromadzony materiał dowodowy w aspekcie sprawowanej przez niego opieki nad ojcem. Organy nie wzięły pod uwagę, że skarżący całodobowo jest w pełnej gotowości pomocy ojcu. Organ II instancji nie kwestionuje opieki nad ojcem, jednakże lakonicznie podnosi, że zakres jej nie uprawnia do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, zachodzi związek bezpośredni (czasowy i co do motywów), między niepodejmowaniem zatrudnienia celem sprawowania osobistej opieki. Po pierwsze skarżący z uwagi na zły stan zdrowia ojca nie ma możliwości aktywności zawodowej. Opiekuje się ojcem, który wymaga pomocy w toalecie, kąpaniu, chodzeniu po schodach. Opiekę nad osobą niepełnosprawną wypełnia skarżący, a w opiece nad osobą niepełnosprawną pomaga jedynie brat zawożąc ojca do lekarzy. Zakres opieki wymieniony w uzasadnieniu decyzji w ocenie skarżącego i zgodnie ze stanem faktycznym niniejszej sprawy jest stały, długotrwały. Zdaniem skarżącego organy nie ustrzegły się również od naruszeń o charakterze procesowym. Organy I i II instancji dokonały sprzecznych ustaleń faktycznych. Ustalenia organu drugiej instancji również są wewnętrznie sprzeczne – z jednej strony organ wymienia szeroki zakres opieki - nie kwestionując jej co do zasady, z drugiej podnosi, że wykonywane przez skarżącego czynności opiekuńcze mają jedynie charakter pomocniczy, co powoduje, że decyzja w ww. kształcie nie może się ostać. W sprawie będącej przedmiotem skargi prawidłowe odczytanie treści art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prowadzi do wniosku, że skarżący opiekujący się niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem, jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organy obu instancji stanowił przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r., z treści którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Na wstępie Sąd wskazuje, iż podziela pogląd organu II instancji, że nie ma znaczenia data powstania niepełnosprawności dla świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego przez opiekunów osób dorosłych. Przywołany w decyzji organu I instancji art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., należy przyjąć, iż w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela (por. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2019 r., I OSK 300/19, z dnia 26 kwietnia 2019 r., I OSK 8/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ze wskazanych przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wymienionym w nim osobom, jeżeli spełnią one łącznie wskazane w nich przesłanki. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, skarżący nie spełnia warunku sprawowania stałej opieki oraz przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku ze sprawowaniem opieki. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że organ prawidłowo ustalił, że z materiału tego w żaden sposób nie wynika, aby ojciec skarżącego wymagał stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, wykluczającej podjęcie przez opiekuna jakiegokolwiek zatrudnienia. Jak wynika z akt sprawy, ojciec skarżącego posiada orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 10 czerwca 2019 r., stwierdzające niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji do 30 czerwca 2021 r. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego wynika, że nie podejmuje on stałego zatrudnienia, a jedynie prace dorywcze. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ojciec skarżącego wymaga pomocy przy kąpieli, schodzeniu, wychodzeniu po schodach. Nie jest w stanie poruszać się, jeżeli jest poza mieszkaniem, porusza się na wózku inwalidzkim. Jest samodzielny w takich czynnościach jak: spożywanie posiłków, korzystanie z WC, utrzymanie higieny osobistej, czy ubieranie się. W ocenie Sądu, z materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie nie wynika, aby ojciec skarżącego był osobą leżącą, niemogącą się poruszać samodzielnie czy też wymagającą szczególnej pielęgnacji, przeciwnie, wynika że po domu porusza się on z pomocą kuli. Zdaniem Sądu zakres opieki, nie wymusza na skarżącym rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Podkreślić należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, iż ojciec skarżącego, nie jest w stanie funkcjonować bez stałej obecności skarżącego. Czynności związane z opieką nad ojcem skarżącego ograniczają się zaś do pomocy przy kąpieli, schodzeniu, wychodzeniu po schodach. Nie są to czynności oznaczające stałą lub długotrwałą opieką innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Systemowo, świadczenia pielęgnacyjne, zgodnie z art. 17 ust. 1 zdanie ostatnie u.ś.r., przysługują tylko tym osobom, które "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". System świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącego opieką nad ojcem a niepodejmowaniem przez niego z pracy, nie istnieje związek przyczynowy. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika, aby ojciec skarżącego, posiadający co prawda orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, był niesamodzielny w większości sfer życia. Z tych przyczyn nie sposób przyjąć, aby skarżący, z uwagi na zakres i rozmiar czynności jakie wykonuje opiekując się ojcem, rzeczywiście nie mógł podjąć żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, zwłaszcza że, jak sam przyznaje, podejmuje prace dorywcze. Stosownie do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie np. w wyroku z dnia 26 kwietnia 2021 roku, sygn. III SA/Kr 1065/20, z dnia 21 października 2021 r., sygn. III SA/Kr 588/21, z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. III SA/Kr 809/21, z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. III SA/Kr 634/21 i z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1056/21 (opubl. w CBOSA), w których Sąd wskazał, że jeżeli osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby skarżącej jeszcze inne dzieci, z których część zamieszkuje w nieznacznej odległości od tej osoby, to mogą one wspomóc osobę skarżącą w opiece nad nią. Natomiast dzieci zamieszkujące w dalszej odległości, powinny wspomóc tę osobę w inny sposób tj. finansując pomoc w opiece nad nią. Podkreślić należy bowiem, że stosownie do treści art. 129 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz.1359), krewnych w tym samym stopniu, w tym wypadku dzieci, obowiązek alimentacyjny obciąża w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Okoliczność ta ma znaczenie dla oceny czy zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskującego o świadczenie pielęgnacyjne, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad ojcem. Ustalenia poczynione w tym zakresie, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które, w ocenie Sądu, w całości odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło