III SA/Gd 636/20
WyrokWSA w Gdańsku2021-02-18
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód małżonka pozostającego w faktycznej separacji powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Dochód małżonka pozostającego w faktycznej separacji, ale nieprawomocnie rozwiedzionego, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego. Ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje rodzinę w sensie prawnym, uwzględniając status małżeństwa, a nie stan faktyczny wspólnego zamieszkiwania czy gospodarowania. W związku z tym, dochód żony, mimo separacji, został prawidłowo uwzględniony, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego i odmową przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący L. K. złożył wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń, wliczając do dochodu rodziny dochody żony skarżącego, z którą pozostawał w faktycznej separacji od 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię definicji rodziny i naruszenie przepisów postępowania, argumentując, że dochody żony nie powinny być wliczane, ponieważ nie tworzą oni wspólnoty dochodowej. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę.
L. K. (dalej także jako: "wnioskodawca" lub "skarżący") złożył 25 października 2019 r. w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w C. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, a także dodatków do zasiłku rodzinnego (z tytułu samotnego wychowywania dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego oraz na pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje szkoła) na okres zasiłkowy 2019/2020 na syna W. K. urodzonego w dniu [...] 2002 r.
W złożonym wniosku wnioskodawca wskazał, że jest żonaty (w separacji faktycznej), a jako członków swojej rodziny wskazał siebie i syna W. Odpowiadając na wezwanie organu wnioskodawca złożył dodatkowe wyjaśnienia, w których wskazał, że nie uwzględnił w skład rodziny żony M. K. bowiem od grudnia 2017 r. jest z nią w separacji faktycznej.
Burmistrz C. - działając na podstawie m.in. art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 11a, art. 14, art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 2-3, art. 23 ust.1-5c, art. 24, art. 26, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako "u.ś.r.") - decyzją z dnia 13 stycznia 2020 r. (nr [...]) odmówił L. K. przyznania prawa do wnioskowanych świadczeń z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 u.ś.r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 16 u.ś.r. w skład rodziny zalicza się w pierwszej kolejności małżonków. Małżonkowie do chwili ustania małżeństwa zawsze będą stanowili rodzinę, nawet jeśli wspólnie nie zamieszkują. Ustawodawca definiując pojęcie rodziny uwzględnił status prawny, a nie stan faktyczny.
Zatem organ stwierdził, że rodzina wnioskodawcy składa się z trzech osób: L. K. (wnioskodawcy), M. K. (żony), W. K. (syna). Organ ustalił przy tym, że dochód trzyosobowej rodziny za 2018 r. wyniósł łącznie 29.947,09 zł, tj. 831,86 zł miesięcznie na osobę, przekraczając tym samym kryterium dochodowe (674 zł) o 157,86 zł. Do dochodu wliczono ustalone na podstawie informacji z Ministerstwa Finansów dochody uzyskane tytułem zatrudnienia przez L. K. (9.075,18 zł) i M. K. (17.287,21 zł), wyliczony na podstawie art. 5 ust. 8 u.ś.r. roczny dochód z gospodarstw rolnego (3.184,70 zł) oraz kwotę stypendium szkolnego syna W. w wysokości 400 zł.
W złożonym odwołaniu L. K. podniósł, że dochód rodziny został zawyżony i nieprawidłowo wyliczony przez organ. W ocenie odwołującego się do dochodu jego rodziny nie powinny być wliczone dochody M. K., bowiem nie tworzy z nią rodziny. W kwietniu 2017 r. jego żona wniosła o rozwód, sprawa toczy się przed Sądem Okręgowym w S. Od grudnia 2017 r. jego żona nie mieszka razem z nim i synem. Ewentualnym dochodem może być wyłącznie wysokość zabezpieczonych alimentów, choć nie są one na bieżąco regulowane.
Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej również jako: "SKO") powołując się na m.in. ma art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej w skrócie jako: "k.p.a.") oraz art. 3 ust. 16, art. 5, art. 6, art. 11a, art. 14, art. 15 ustawy o świadczeniach rodzinnych, decyzją z dnia 20 marca 2020 r. (nr [...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie SKO organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że do dochodu rodziny wnioskodawcy należy wliczyć dochód M. K. Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 2 u.ś.r. pod pojęciem dochodu rodziny należy rozumieć sumę dochodu wszystkich członków rodziny. Z kolei w myśl art. 3 pkt 16 u.ś.r. pod pojęciem rodziny należy rozumieć odpowiednio małżonków. Ustawodawca określając w art. 3 pkt 16 u.ś.r. pojęcie rodziny uwzględnia status prawny, nie zaś faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, niezależnie od pozostawania przez małżonków w faktycznej separacji, są oni traktowani jako członkowie rodziny, których dochody łącznie wlicza się do dochodu rodziny. Małżonka nie można zatem pomijać przy ustaleniu składu rodziny, nawet jeśli w rzeczywistości z rodziną tą już nie zamieszkuje i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.
L. K. zaskarżył powyższą decyzję Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Burmistrza C.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 pkt 16 u.ś.r. i uznanie, że definicja legalna zawarta we wskazanym przepisie powinna być interpretowana sztywno. W tym zakresie skarżący powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (tj. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2017 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 403/19) podniósł, że gdyby intencją ustawodawcy było obligatoryjne zaliczenie do rodziny wszystkich wymienionych w art. 3 pkt 16 u.ś.r. osób, to w przepisie tym nie umieszczono by słowa "odpowiednio". Z treści tego przepisu nie można wyprowadzić sztywnych reguły, która określałaby w konkretnej sytuacji życiowej, które osoby należy zaliczyć do rodzony. Ustawodawca zobowiązał organ do analizy tej kwestii w odniesieniu do każdej konkretnej sprawy właśnie poprzez użycie słowa "odpowiednio", najwyraźniej uznając, że możliwe komplikacje stosunków rodzinnych nie są materią, którą można i należy regulować sztywno i kazuistycznie. Oznacza to, że pod pojęciem rodziny przyjmuje się osoby wymienione w definiendum.
W zależności od sprawy w skład rodziny nie muszą wchodzić wszystkie osoby wymienione w definiendum. Błędne jest przyjęcie założenia, że formalne pozostawanie w związku małżeńskim zawsze i automatycznie (bez możliwości analizowania i uwzględniania wyjątkowych okoliczności konkretnej sprawy) skutkuje koniecznością uwzględnienia przy obliczaniu dochodu rodziny dochodu współmałżonka.
Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania mający wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie poprzez naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 81a k.p.a., tj. zaniechanie analizy składu rodziny w rozumieniu wspólnoty dochodowej i poprzestanie na językowym określeniu członków rodziny, co jest sprzeczne zarówno z prawdą obiektywną, a także zgromadzonym materiałem dowodowym.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zdaje sobie sprawę
z rozbieżności orzeczniczej w zakresie interpretacji pojęcia rodziny w rozumieniu
art. 3 pkt 16 u.ś.r., jednakże uważa, że aktualnie przeważa linia orzecznicza, w której pojęcie to należy interpretować funkcjonalnie i systemowo. W tym zakresie powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 403/19 oraz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 756/19. Jego zdaniem nie sposób dwojga ludzi w trakcie rozwodu, mieszkających osobno, uznać za rodzinę jako wspólnotę dochodu, skoro stan ten trwa od ponad 3 lat, a żona ma ustalone alimenty, które płaci nie regularnie, a tym samym "rodzina" nie dysponuje jej dochodem. Do ewentualnego dochodu rodziny powinna być wliczona wyłącznie wysokość ustalonych na rzecz ich małoletniego syna alimentów w drodze zabezpieczenia. Skarżący zaznaczył, że w kwietniu 2017 r. jego żona wniosła o rozwód. Sprawa rozwodowa toczy się przed Sądem Okręgowym w S. pod sygn. akt [...], gdzie ustalono również zabezpieczenie alimentacyjne
w drodze postanowienia. M. K. na mocy tego postanowienia zobowiązana jest płacić alimenty na syna w kwocie 500 zł. Od grudnia 2017 r. M. K. nie mieszka razem z nim i synem, nie przekazuje alimentów na syna. Na dowód niepłacenia alimentów przez żonę na rzecz syna skarżący załączył do skargi zawiadomienie Komisariatu Policji w C. dotyczące wszczęcia dochodzenia o przestępstwo z art. 209 § 1 Kodeksu karnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego dotychczasowego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 marca 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia 13 stycznia 2020 r. odmawiająca L. K. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na okres świadczeniowy 2019/2020 na dziecko W. K.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy dochód rodziny, to suma dochodów członków rodziny. Z kolei w świetle art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy dochód stanowi: po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Wymienione wyżej przepisy precyzyjnie określają sposób obliczenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie, co w przypadku osób ubiegających się o świadczenie jest konieczne dla dokonania oceny, czy dochód ten nie przekracza kryterium dochodowego. W przedmiotowej sprawie powodem odmowy przyznania świadczenia było stwierdzenie przez organy orzekające, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego przekroczył kryterium dochodowe, określone w art. 5 ust. 1 u.ś.r. W ocenie skarżącego dochód rodziny został zawyżony przez nieuprawnione doliczenie do niego dochodów uzyskanych przez jego żonę.
Sąd nie stwierdził podstaw do uznania tak sformułowanych zarzutów skargi za uzasadnione. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że oświadczenie skarżącego, że od grudnia 2017 r. nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z M. K. nie może być samo w sobie wystarczające dla uznania, aby w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły podstawy do doliczenia dochodu żony skarżącego do dochodu rodziny.
Legalną definicję "rodziny" zawiera przepis art. 3 pkt 16 u.ś.r. stanowiąc - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji -
że ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r., poz. 2092 oraz z 2019 r. poz. 1818); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.
Jak słusznie zauważył skarżący w uzasadnieniu skargi, kwestia dopuszczalności wliczania do dochodu rodziny dochodów małżonków pozostających w faktycznej separacji była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Przyjęte w orzecznictwie w odniesieniu do tego zagadnienia stanowiska nie są jednolite.
Nie ma wątpliwości co do tego, że art. 3 pkt 16 u.ś.r. statuując jako członków rodziny m.in. małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia nie wprowadza wprost żadnych okoliczności ani kryteriów, w oparciu o które możliwe byłoby niezakwalifikowanie osób pozostających w związku małżeńskim jako członków jednej rodziny. Regułą jest bowiem, że małżonkowie są uznawani za rodzinę w rozumieniu art. 3 pkt 16 u.ś.r. Z brzmienia przedstawionych wyżej przepisów u.ś.r. nie wynika zatem, aby organy miały z urzędu obowiązek ustalać, czy pozostający w związku małżeńskim rodzice dziecka faktycznie razem zamieszkują i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Z drugiej strony zwraca się uwagę, że jeśli kryterium dochodowe decyduje o przyznaniu świadczeń rodzinnych, to sprzeczne z celem ustawy określonym w art. 4 ust. 1 u.ś.r. byłoby automatyczne uwzględnianie w każdym przypadku w dochodzie rodziny, dochodu małżonka, pozostającego bezspornie w faktycznej separacji, jeśli z uzyskiwanego przez niego dochodu dziecko nie korzysta wcale lub korzysta wyłącznie w formie alimentów.
Oceniając wydane w sprawie decyzje na tle materiału dowodowego zgromadzonego przez organy Sąd uznał, że doliczenie dochodu M. K. uzyskanego w roku 2018 z tytułu wykonywania zatrudnienia do dochodu rodziny było zasadne.
Małżonkowie, zgodnie z legalną definicją zawartą w ustawie, aż do chwili ustania małżeństwa zawsze będą stanowili rodzinę. Trafnie zatem wywiódł organ odwoławczy, że pod pojęciem rodziny należy rozumieć rodzinę w sensie prawnym, co oznacza, że dopóki pomiędzy małżonkami nie zostanie prawomocnie orzeczony rozwód, pozostają oni w dalszym ciągu rodziną, nawet jeżeli wspólnie nie zamieszkują. Należy nadto zwrócić uwagę, że ustawodawca definiując w art. 3 pkt 17 a u.ś.r. pojęcie "osoby samotnie wychowującej dziecko" jednoznacznie wskazał, że pod pojęciem tym rozumie się pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, kolejność użytych w definicji rodziny zwrotów nie jest przypadkowa i formułując ją w taki, a nie w inny sposób ustawodawca chciał położyć akcent na pierwszeństwo traktowania małżonków jako rodziny (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 133/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 1073/18). Oznacza to w praktyce, że organ ustala osoby wchodzące w skład rodziny, nie badając faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny (wspólnego gospodarowania).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1155/17; z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2543/17, wskazał że skoro ustawa nie wprowadza żadnych dodatkowych kryteriów (warunków) zaliczenia małżonka do grona członków rodziny, to niedopuszczalne jest konstruowanie takich kryteriów (warunków) w drodze wykładni pozajęzykowej (a to zgodnie z zasadą "lege non distinguente nec nostrum est distinguere"). Tym bardziej wówczas, gdy - tak jak w analizowanym przypadku - przedmiotem wykładni jest przepis prawny stanowiący definicję legalną. Taką definicję cechuje bowiem szczególna waga interpretacyjna, która przejawia się m.in. w tym, że sformułowanego przez definicję legalną znaczenia terminu definiowanego (tu: znaczenia terminu "rodzina") nie wolno przełamać nawet w sytuacji, gdyby treść językowa tej definicji podważała inne założenia o racjonalnym prawodawcy (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady - reguły - wskazówki, Warszawa 2017, s. 190-191).
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy uznać należy, że organy oceniając obiektywną sytuację dochodową rodziny skarżącego z roku 2018 (roku bazowego) prawidłowo ustaliły, że rodzina ta składa się z trzech osób (skarżącego, żony oraz syna). Organy zasadnie przy obliczaniu dochodu rodziny uwzględniły również dochód żony skarżącego z tego roku. Nie ma bowiem prawnych możliwości nieuwzględnienia dochodów osiąganych przez żonę skarżącego, przyjmując zamiast nich wyłącznie zasądzone na rzecz dziecka alimenty. Możliwość uwzględnienia dochodu wyłącznie jednego rodzica odnosi się tylko do okoliczności, kiedy dziecko wychowywane jest przez osobę samotną w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powyższe doliczenie skutkowało tym, że dochód rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę przekraczał kryterium dochodowe określone w ustawie warunkujące możliwość uzyskania wnioskowanych świadczeń. Dokonane ustalenia, ich ocena prawna oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w omówionych przepisach prawa, oraz zebranym w sprawie materiale dowodowym i w uzasadnieniu wydanych decyzji. Odmienna od oczekiwań skarżącego ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania lub ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odnosząc się do zarzutów skargi, mając na uwadze powyższe rozważania, należy wskazać, że przepisy ustawy obowiązujące w brzmieniu z daty orzekania przez organ odwoławczy w sposób ścisły określały zasady przyznawania świadczeń rodzinnych, nie dopuszczając w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Tym samym organy administracji były związane ich treścią i nie mogły odstąpić od ich stosowania. Żona skarżącego, w dacie złożenia wniosku
o ustalenie prawa do wskazanych wyżej świadczeń, w świetle przepisów ustawy, była członkiem rodziny, a więc uzyskiwany przez nią w 2018 r. dochód składał się na dochód rodziny. Stan relacji faktycznych między małżonkami nie ma wpływu na uprawnienia do żądanego świadczenia. Oznacza to, że w sprawie nie miała znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że jego żona od grudnia
2017 r. nie zamieszkuje wspólnie z rodziną i nie łoży na jej utrzymanie.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela linię orzeczniczą sądów administracyjnych, w których wskazywano, że małżonkowie pozostających
w faktycznej separacji powinni być nadal traktowani jako członkowie rodziny, których dochody łącznie wlicza się do dochodu rodziny. Należy uwzględniać status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1128/09; z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1155/17; z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1806/18, z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2543/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 59/19; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Po 895/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 391/19).
Sąd nie podziela tym samym poglądu wyrażonego w innych orzeczeniach,
a przywołanych przez skarżącego w treści skargi, że organy rozpatrujące wniosek
o przyznanie świadczenia zobowiązane są do rozważań w ramach ustalenia stanu faktycznego sprawy, które z wymienionych osób określone w art. 3 pkt 16 u.ś.r. należy zaliczyć do rodziny wnioskodawcy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 403/19; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 756/19).
Reasumując uznać należy, że organy orzekające zasadnie przyjęły, że w realiach rozpatrywanej sprawy zaistniała konieczność uwzględnienia osiąganych przez żonę skarżącego dochodów dla potrzeb ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Skoro zaś "dochodem rodziny" jest suma dochodów członków rodziny, to w okolicznościach niniejszej sprawy, do dochodów rodziny skarżącego, istotnych z punktu widzenia przyznania wskazanych wyżej świadczeń na okres świadczeniowy 2019/2020 należało doliczyć dochody członka tej rodziny - żony skarżącego.
Wyliczenie przez organy, że ustalony zgodnie z ww. regułami dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium dochodowe, było prawidłowe. Zapatrywanie to obejmuje również uwzględnienie dochodu z gospodarstwa rolnego (art. 5 ust. 8 u.ś.r.). Jest to bowiem dochód wyliczony ryczałtowo niezależnie od tego czy i w jaki sposób prowadzone jest gospodarstwo rolne i czy przynosi jakiekolwiek dochody.
Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zarządzeniem Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
nr 49/2020 z dnia 19 października 2020 r. odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło