II SA/Wa 2543/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-26
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Ewa Marcinkowska, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość odprawy mieszkaniowej dla żołnierza zawodowego powinna być obliczana na podstawie liczby norm przysługujących w dniu wskazanym przez żołnierza, czy na dzień zwolnienia ze służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w szczególności art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5. Zgodnie z tymi przepisami, żołnierz ma prawo wskazać konkretny dzień z okresu służby, na który mają być naliczone normy do obliczenia odprawy mieszkaniowej. Organy nie mogą dowolnie przyjmować innego dnia (np. dnia zwolnienia ze służby) do tych obliczeń, gdyż byłoby to sprzeczne z literalnym brzmieniem ustawy i pozbawiłoby żołnierza jego uprawnień.Stan faktyczny
Skarżący T.K., żołnierz zawodowy zwolniony ze służby, wystąpił o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Organy administracji obu instancji odmówiły uwzględnienia przy obliczaniu wysokości odprawy norm przysługujących na członków rodziny (żonę i synów) według stanu rodziny na dzień wskazany przez skarżącego (wrzesień 2015 r.), przyjmując stan rodziny na dzień zwolnienia ze służby (kwiecień 2020 r.). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ustalania wysokości odprawy mieszkaniowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego, zasądzając jednocześnie od Prezesa AMW na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz skarżącego T.K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 303) oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 26 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2017) – zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] orzekającą o wypłacie T.K. odprawy mieszkaniowej w wysokości 145 559,42 zł.
Decyzje powyższe zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2020 r. T.K. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] o wypłatę odprawy mieszkaniowej.
Organ I instancji w toku prowadzonego postępowania ustalił, że T.K. pełnił zawodową służbę jako żołnierz służby stałej i został z niej zwolniony z dniem [...] kwietnia 2020 r., na podstawie rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
Na dzień zwolnienia ze służby T.K. posiadał 26 lat, 7 miesięcy i 8 dni wysługi wojskowej, zaliczanej do wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową, co uprawnia do przyznania odprawy w wysokości 80 % wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Wnioskujący jako dzień do wyliczenia odprawy mieszkaniowej wskazał [...] września 2015 r., w którym zajmował stanowisko służbowe w stopniu etatowym - major, a członkami jego rodziny byli: żona (obecnie była żona) oraz czterej synowie, w tym dwóch z pierwszego małżeństwa, z którymi w ww. okresie zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w K..
Na dowód powyższego wnioskodawca przedłożył odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci, odpis wyroku z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sprawie o podwyższenie alimentów na dzieci przeciwko pierwszej żonie, dokumenty potwierdzające posiadanie [...] Karty Rodziny 3+ w okresie od [...] lipca 2015 r. do [...] czerwca 2018 r., dokumenty ze szkół i przedszkoli świadczące o uczęszczaniu dzieci do [...] placówek w latach 2015 - 2018, a także oświadczenie jednego z synów z pierwszego małżeństwa o zamieszkiwaniu wraz z ojcem i jego rodziną w ww. kwaterze od marca 2012 r. do sierpnia 2017 r.
Organ I instancji ustalił też, że rozwód T.K. z drugą żoną został orzeczony wyrokiem z dnia [...] października 2018 r. przez Sąd Okręgowy w [...] Wydział [...] Cywilny - Rodzinny.
T.K. zwolnił kwaterę położoną w K. przy ul. [...] w dniu [...] września 2019 r. Od dnia [...] października 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2020 r., tj. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jako żołnierz zawodowy skarżący realizował prawo do zakwaterowania poprzez wypłatę świadczenia mieszkaniowego według stawki dla garnizonu K.. Ponadto ze złożonego wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej wynikało, że miejscem zamieszkania strony jest P..
Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. organ I instancji wezwał T.K. do uzupełnienia akt sprawy o dane dotyczące stanu rodziny na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, potwierdzone stosownymi dokumentami, jednak ani strona, ani jej pełnomocnik nie dostarczyli informacji w tym zakresie.
W związku z powyższym organ I instancji wystąpił o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz z rejestru PESEL.
Następnie, na podstawie udostępnionych danych adresowych organ I instancji wystąpił do byłej (drugiej) żony oraz dwóch pełnoletnich synów o złożenie oświadczenia, czy w dacie [...] kwietnia 2020 r. zamieszkiwali z T.K. w P. oraz dodatkowo o podanie posiadanego stanu cywilnego przez tych synów w powyższej dacie.
W dniu [...] grudnia 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo byłej żony, w którym oświadczyła, że na dzień [...] kwietnia 2020 r. nie mieszkała wraz dwoma małoletnimi synami wspólnie z T.K..
Następnie w dniu [...] grudnia 2020 r. wpłynęło oświadczenie od jednego z pełnoletnich synów, w którym poinformował, że w dniu [...] kwietnia 2020 r. nie zamieszkiwał wspólnie z ojcem.
Natomiast drugi z pełnoletnich synów nie udzielił odpowiedzi. Jednak na podstawie pisma Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2020 r. ustalono, że na dzień [...] kwietnia 2020 r. pod adresem zamieszkiwania podanym przez T.K. zameldowany był tylko wnioskodawca, a drugi z pełnoletnich synów został zameldowany pod ww. adresem w P. od dnia [...] września 2020 r. (informacja Urzędu Gminy P. z dnia [...] grudnia 2020 r.)
Pełnomocnik T.K. w korespondencji z dnia [...] września 2020 r., [...] października 2020 r. i [...] listopada 2020 r. kierowanej do organu I instancji w trakcie postępowania, żądał rozpatrzenia sprawy zgodnie z wnioskiem złożonym przez T.K. i wyliczenie należnej odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem do wyliczenia dnia wskazanego w treści wniosku.
Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego w związku z art. 23 ust. 1 pkt 1b, art. 26 ust. 1 i 3, art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 1-4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej (Dz. u. 2016 r. poz. 1195) orzekł o wypłacie odprawy mieszkaniowej dla T.K. w kwocie 145 559,42 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż wnioskodawca nie udowodnił, że na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. na [...] kwietnia 2020 r. przysługiwały mu normy na członków rodziny. Organ nie znalazł również potwierdzenia na ich zamieszkiwanie z wnioskodawcą w dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Ustalono zatem, że na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej T.K. nie posiadał wspólnie z nim zamieszkałych członków rodziny.
Wobec tak ustalonego stanu sprawy organ orzekając o wypłacie T.K. odprawy mieszkaniowej, uwzględnił do jej wyliczenia 2 normy powierzchni użytkowej podstawowej, przysługującej z uwagi na zajmowane stanowisko służbowe.
W ocenie organu fakt, że ani była żona, ani synowie na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie zamieszkiwali z wnioskodawcą musi zostać wzięty pod uwagę, gdyż należy uwzględnić stan faktyczny i prawny sprawy w dacie orzekania. Odprawa mieszkaniowa jest bowiem świadczeniem, które ma zabezpieczyć realne potrzeby żołnierza i jego rodziny po odejściu z zawodowej służby wojskowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji T.K., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisu postępowania tj. art. 10 § 1, art. 75, art. 79 K.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o prowadzonych czynnościach dowodowych z udziałem świadków oraz uniemożliwienia przed wydaniem zaskarżonej decyzji zaznajomienia się z zebranym materiałem dowodowym i tym samym uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożenia dalszych wniosków dowodowych.
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 80 oraz art. 81 K.p.a., poprzez dowolne przyjęcie, wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu, że jeden z pełnoletnich synów nie zamieszkiwał wspólnie z T.K. w dniu [...] kwietnia 2020 r., podczas gdy treść wyroku Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział Cywilny z dnia [...] lutego 2007 r., sygn. akt: [...] wskazuje, że od 2007 r. miejscem zamieszkiwania ww. syna było miejsce zamieszkania jego ojca.
3. naruszenie art. 26 ust. 1 i 3 w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 lipca 2016 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym, poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu dla wyliczenia odprawy mieszkaniowej należnej wnioskodawcy norm przypadających na żonę i synów według stanu rodziny na dzień wskazany przez wnioskodawcę, mieszczący się w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej, który to wnioskodawca wskazał na [...] września 2015 r., co w efekcie doprowadziło do nieprawidłowego obliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej.
W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania, powołując przepisy art. 26 ust. 1 i 3 w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o zakwaterowaniu T.K. podniósł, że był uprawniony do wskazania wspólnie zamieszkujących członków rodziny, w konkretnie wybranym dniu mieszczącym się w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podkreślił, że gdyby intencją ustawodawcy pozostawało ustalenie wysokości odprawy mieszkaniowej należnej żołnierzowi zawodowemu w związku z jego odejściem ze służby w uzależnieniu od liczby wspólnie zamieszkujących członków rodziny na dzień zakończenia służby wojskowej, to w ten właśnie sposób uregulowane zostałoby literalne brzmienie przepisu. Jednocześnie zarzucił, że działanie organu I instancji od początku prowadzenia postępowania w sprawie ukierunkowane było na nieuwzględnienie przy obliczaniu należnej odprawy mieszkaniowej stanu rodziny na wskazany przez niego dzień, co pozostaje w sprzeczności z ww. obowiązującymi przepisami w tym zakresie.
Zarzucił nadto, że organ I instancji w sposób zupełnie dowolny ustalił, iż jeden z pełnoletnich synów nie zamieszkiwał wraz z nim w dniu [...] kwietnia 2020 r., gdyż kwestia miejsca meldunku, do której odnosi się organ I instancji, nie jest związana z miejscem zamieszkania danej osoby.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 26 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z zarzutem strony o niezawiadomieniu jej przez organ I instancji o prowadzonych czynnościach dowodowych z udziałem świadków oraz uniemożliwienia przed wydaniem decyzji zaznajomienia się z zebranym materiałem dowodowym i tym samym uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożenia dalszych wniosków dowodowych, pismem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], poinformował pełnomocnika strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, a także o możliwości przesłania cyfrowo odwzorowanych akt sprawy. Następnie, na wniosek pełnomocnika strony z dnia [...] kwietnia 2021 r. przesłał pełnomocnikowi w dniu [...] kwietnia 2021 r. cyfrowo odwzorowane akta. Strona nie złożyła jednak żadnych wniosków dowodowych, ani nie wypowiedziała się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów.
Dalej organ odwoławczy podniósł, że postępowanie w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej, poza ustaleniem samego prawa do odprawy mieszkaniowej, składa się również z naliczenia jej wysokości. Jedną z przyjętych zasad jest ustalenie wartości przysługującego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wybranym przez żołnierza. Organ zaznaczył jednocześnie, że w niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną, iż wnioskodawcy przysługuje prawo do odprawy mieszkaniowej, lecz kwestią sporną jest ustalenie ilości norm powierzchni użytkowej podstawowej, które powinny zostać przyjęte do obliczenia należnej odprawy mieszkaniowej.
Powołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. akt P 6/02, OTK-A 2002/7/91, organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, z punktu widzenia jej okoliczności faktycznych, istotnym jest odpowiednie zinterpretowanie normy prawnej zawartej w art. 26 ust. 3 w związku z art. 47 ustawy o zakwaterowaniu. Dokonując wykładni powyższych przepisów, będących podstawą orzekania w sprawie, organ miał na uwadze, że normę prawną rekonstruuje się z całokształtu obowiązujących przepisów, a wykładnia prawa, będąc operacją myślową dokonywaną przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych (językowych, systemowych, funkcjonalnych), nie może ograniczać się do wykładni językowej jednego przepisu lecz jest operacją, w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów prawa stanowionego na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów.
Tym samym, w ocenie Prezesa AMW, wydanie decyzji o wypłacie T.K. odprawy mieszkaniowej poprzedza ocena oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień przez niego wskazany, jednak z uwzględnieniem okoliczności zaistniałych na dzień nabycia prawa do odprawy tj. na dzień zwolnienia ze służby.
W ocenie organu odwoławczego, racjonalny ustawodawca po to zdefiniował kogo należy uwzględnić, jako członka rodziny żołnierza i odsyła do reguły z art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, aby wziąć pod uwagę dynamikę zmian w rodzinie żołnierza. Na tym tle trudno zatem doszukać się, by istniały jakiekolwiek reguły w systemie prawa, w tym w ustawie o zakwaterowaniu, czy choćby racje społeczne, które przemawiałyby za zachowaniem przez żołnierza uprawnień do odprawy mieszkaniowej uzyskanej z zasobów publicznych z uwzględnieniem normy przysługującej mu po zmianie statusu osobistego w związku z rozwiązaniem jego małżeństwa przez rozwód.
Odnośnie natomiast nieuwzględnienia synów wnioskodawcy przy obliczaniu należnej odprawy organ odwoławczy, powołując się na akta sprawy wskazał, że żaden z synów T.K. nie zamieszkiwał z nim w dniu zwolnienia ze służby, zatem nie ma podstaw do przyjęcia, by byli "wspólnie zamieszkałymi" dziećmi w rozumieniu art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, które powinny być uwzględnione przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej. W ocenie organu odwoławczego przepisy art. 47 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, odnoszące się do ustalenia przysługującej żołnierzowi zwalnianemu ze służby należnej powierzchni użytkowej podstawowej z tytułu stanu rodzinnego w dacie nabycia uprawnienia do odprawy, odwołują się do okoliczności trwałego wspólnego zamieszkiwania z żołnierzem (tzn. sytuacji, gdy lokal ten stanowi centrum spraw życiowych dziecka i żołnierza). Z tych względów Prezes AMW uznał, że w normie prawnej wyrażonej w przepisie art. 47 ustawy o zakwaterowaniu chodzi o pomoc tym żołnierzom, którzy po odejściu ze służby nadal zapewniają potrzeby mieszkaniowe swym dzieciom i małżonkowi, dlatego brani są oni pod uwagę przy określeniu ilości norm do wyliczenia kwoty odprawy mieszkaniowej, a pogląd ten jest zbieżny ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 23 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2621/17.
W skardze na powyższą decyzję Prezesa AMW z dnia [...] kwietnia 2021 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T.K., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił organowi odwoławczemu:
1. naruszenie przepisu postępowania tj. art. 138 § 2 w zw. z art. 10 § 1, art. 75, art. 79 K.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo wydania jej z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a to wobec niezawiadomienia skarżącego o prowadzonych czynnościach dowodowych z udziałem świadków przed organem I instancji oraz uniemożliwienia skarżącemu przed wydaniem decyzji organów obu instancji z zaznajomieniem się z zebranym materiałem dowodowym i tym samym uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożenia wniosków dowodowych;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 80 oraz art. 81 K.p.a., poprzez
dowolne przyjęcie, wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu, iż D.K. nie zamieszkiwał wspólnie ze skarżącym w dniu [...] kwietnia 2020 r., podczas gdy materiał dowodowy w postaci wyroku Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział Cywilny z dnia [...] lutego 2007 r., sygn. akt: [...] wskazuje, iż od 2007 r. miejscem zamieszkiwania D.K. pozostawało miejsce zamieszkania skarżącego;
3. naruszenie art. 26 ust. 1 i 3 w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 5 ustawy z dnia
22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 29 lipca 2016 r. sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu dla wyliczenia odprawy mieszkaniowej należnej skarżącemu norm przypadających na O.K., P.K., K.K., R.K. i D.K. według stanu rodziny na dzień wskazany przez skarżącego mieszczący się w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej, który to skarżący wskazał na [...] września 2015 r., co w efekcie doprowadziło do nieprawidłowego obliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie decyzji Prezesa AMW z dnia [...] kwietnia 2021 r., oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2021 r.;
2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku korespondencji e-mail z dnia [...] kwietnia 2021 wraz z załącznikiem - na okoliczność treści korespondencji pełnomocnika skarżącego z organem II instancji i nieudostępnienia materiałów z akt postępowania pełnomocnikowi skarżącego;
3. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący ponowił zarzut braku zapewnienia mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania przez organy obydwu instancji oraz braku umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Skarżący wyjaśnił, że nie został zawiadomiony o prowadzonych czynnościach dowodowych z udziałem świadków przed organem I instancji, przez co nie miał możliwości zadawania im pytań i składania właściwych wyjaśnień. Natomiast w postępowaniu odwoławczym, pomimo twierdzeń organu II instancji o elektronicznie prowadzonej korespondencji z pełnomocnikiem skarżącego w zakresie udostępnienia materiałów z akt postępowania, pełnomocnik skarżącego w dniu [...] kwietnia 2021 r. otrzymał jedynie jedną wiadomość elektroniczną ze wskazaniem hasła dostępu, nie udostępniono mu jednak akt postępowania. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że ewentualne zaznajomienie pełnomocnika z treścią materiałów postępowania zgromadzonych na etapie postępowania odwoławczego - czemu pełnomocnik skarżącego zaprzecza - nie może konwalidować uchybień organu I instancji w ww. zakresie - w szczególności w zakresie możliwości aktywnego udziału w przesłuchaniu świadków, jak i końcowego zaznajomienia się z materiałami postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów na etapie postępowania przed organem I instancji.
W skardze ponowiony został także zarzut w zakresie dowolności ustaleń organu o braku zamieszkania jednego z pełnoletnich synów ze skarżącym w dniu zwolnienia ze służby. Skarżący ponownie zaznaczył, że kwestia miejsca meldunku, do której odnosi się organ, pozostaje niezwiązana z miejscem zamieszkania danej osoby. Zarzucił nadto pominięcie dowodu z odpisu wyroku ww. Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2007 r., w treści którego orzeczono, że miejscem zamieszkania obydwu synów skarżącego z pierwszego małżeństwa pozostaje miejsce zamieszkania ich ojca tj. T.K..
Skarżący podkreślił nadto, że treść przepisów art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu jest jednoznaczna i wyraźnie stwierdza, że to żołnierz wskazuje dzień, w odniesieniu do którego należy ustalać liczbę norm przysługujących żołnierzowi niezbędnych do wyliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej, nie zaś jak uczynione to zostało w przedmiotowej sprawie, w dniu zakończenia służby wojskowej przez skarżącego.
O błędnej wykładni wskazanych przepisów dokonanej przez organ, zdaniem skarżącego, świadczy również treść wzoru wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej, który to wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej. Zgodnie z ww. wzorem wnioskujący o odprawę zobowiązany jest do przedłożenia oświadczenia o stanie rodzinnym "na wskazany dzień", a zatem zapis ten koresponduje z literalnym brzmieniem treści art. 47 ustawy o zakwaterowaniu. Na potwierdzenie ww. okoliczności skarżący powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1465/20.
W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że przepis art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu wprowadzony poprawką poselską w ustawie o Agencji Mienia Wojskowego - art. 107 pkt 13 - Dz. U. z 2015 r. poz. 1322, faktycznie miał na celu uwzględnianie w odprawie mieszkaniowej wyłącznie dzieci żołnierza wspólnie zamieszkałe, które na dzień zwolnienia ze służby ukończyły 25 rok życia. Jednakże w praktyce okazało się, że przepis ten de facto nie uwzględnia skutków zdarzeń, mających miejsce po wskazanym przez żołnierza dniu tj. śmierci członka rodziny, rozwiązania małżeństwa, rozkwaterowania po orzeczonym rozwodzie oraz nieposiadania dzieci umieszczonych w rodzinie zastępczej tymczasowo etc. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że powołany w decyzji wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego sygn. akt I OSK 2621/17 jest przykładem na to, że organ, mimo treści przepisu art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, winien uwzględniać realny stan rodzinny żołnierza, ponieważ funkcją odprawy mieszkaniowej jest pomoc w zaspokojeniu aktualnych potrzeb mieszkaniowych żołnierza i wielkość tych potrzeb winien odzwierciedlać rozmiar przyznanej pomocy. Organy Agencji, mając zatem na uwadze wątpliwości jakie wzbudza stosowanie art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu wyłącznie w oparciu o wykładnię językową w różnorodnych stanach faktycznych, z jakimi mają do czynienia oraz z uwagi na kolizję ww. przepisu z innymi przepisami ustawy - art. 26 ust. 3, art. 21 ust. 6 art. 41a - sięgnęły po inne metody wykładni, tj. wykładnię celowościową i systemową.
Organ zaznaczył, że w orzecznictwie sądowym, jak i judykaturze dopuszczalne, a nawet konieczne jest odstąpienie od wykładni językowej, jeżeli za takim rozwiązaniem przemawiają nader istotne argumenty lub gdy wykładnia językowa przepisu prowadziłaby do wniosków absurdalnych.
Podkreślił nadto, że celem i funkcją odprawy mieszkaniowej jest pomoc w sfinansowaniu nabycia lokalu mieszkalnego po zakończeniu służby wojskowej. Skoro zatem odprawa mieszkaniowa ma na celu złagodzenie skutków konieczności poszukiwania lokalu do zamieszkania po zwolnieniu ze służby wojskowej, to stanowi to bardzo istotny argument za przyjęciem zasady, według której to stan rodzinny żołnierza istniejący w dacie zwolnienia ze służby (dacie nabycia uprawnienia do odprawy), ewentualnie w dacie orzekania o odprawie, powinien decydować o ilości przysługujących żołnierzowi norm stanowiącej podstawę obliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej. Zmiana art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu jaka dokonała się w 2015 r., w żaden sposób nie wpłynęła bowiem na zmianę celu i funkcji odprawy mieszkaniowej wypłacanej zwolnionym ze służby żołnierzom w stosunku do celu i funkcji pierwotnie określonej.
Organ odwoławczy zaznaczył też, iż nie sposób pominąć, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu w zakresie uprawnień żołnierza odnoszą się do członków jego rodziny, o jakich mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu zarówno przy określaniu powierzchni przysługującego lokalu, jak i przy weryfikacji uprawnień do zakwaterowania, czy odprawy mieszkaniowej w kontekście art. 21 ust. 6 i art. 23 ust. 9 pkt 1 ww. ustawy.
Prezes AMW zauważył również, że odprawa mieszkaniowa wypłacona w trakcie trwania małżeństwa stanowi majątek wspólny małżonków, jak zatem w świetle art. 21 ust. 6 i art. 23 ust. 9 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu należy traktować małżonka żołnierza, który również pełni zawodową służbę wojskową, uwzględnionego w odprawie mieszkaniowej (byłego już) męża odchodzącego ze służby: jako żołnierza którego (były) małżonek otrzymał odprawę mieszkaniową i żadne w związku z tym uprawnienia do zakwaterowania i do odprawy mieszkaniowej mu nie przysługują, czy jako żołnierza (rozwiedzionego ale uwzględnionego w odprawie byłego męża), któremu przysługują wszystkie uprawnienia czytając literalnie powyższe przepisy. Organ II instancji podniósł też, że podobna niespójność występuje przy wypłacie odprawy mieszkaniowej rodzinom zmarłych żołnierzy. Zgodnie z art. 23 ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b ustawy o zakwaterowaniu, beneficjentami odprawy mieszkaniowej są również rodziny zmarłych żołnierzy i w zależności od tego, czy śmierć żołnierza nastąpiła w związku ze służbą (art. 23 ust. 4 pkt 1 lit. b), czy bez związku (art. 23 ust. 4 pkt 1 lit. a) inaczej liczona jest wysokość odprawy mieszkaniowej, w efekcie w sposób nieuprawniony dochodzi do zróżnicowania sytuacji prawnej rodzin zmarłych żołnierzy. Kolejnym przykładem jest możliwość rozkwaterowania rodziny żołnierza po rozwiązaniu małżeństwa i zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych małżonka rozwiedzionego oraz dzieci pozostających pod jego opieką o czym stanowi art. 41a ustawy o zakwaterowaniu. W ocenie Prezesa AMW stopień komplikacji i brak spójności wewnętrznej z innymi przepisami ustawy o zakwaterowaniu przy literalnym stosowaniu art. 47 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 5 tej ustawy, w odniesieniu do różnorodnych stanów faktycznych powoduje, że odstąpienie od wykładni językowej jest uzasadnione.
Przenosząc zatem powyższe na grunt niniejszej sprawy uznanie byłej żony oraz jej dzieci i dzieci z pierwszego małżeństwa za członków rodziny skarżącego w dacie zwolnienia ze służby, czy w dacie orzekania o odprawie w świetle art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu nie jest możliwe, ponieważ nie są spełnione przesłanki z tego artykułu.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia 10 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że przy przesyłaniu korespondencji do pełnomocnika skarżącego zawiódł czynnik ludzki, ponieważ e-mail z kodem dostępu do akt został wysłany, zaś drugi e-mail z plikami kopii akt, już nie. W ocenie Prezesa AMW, nie usprawiedliwia to jednak bierności pełnomocnika skarżącego, który po otrzymaniu informacji z hasłem dostępu do akt, ale bez akt, nie podjął próby kontaktu z pracownikiem organu obsługującym sprawę celem wyjaśnienia tej sytuacji, choć dane kontaktowe zamieszone zostały na końcu decyzji oraz w ww. e-mailu.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, organy Agencji nie przeprowadzały czynności przesłuchania świadków, a jedynie zbierały informacje w postaci oświadczeń członków rodziny skarżącego (dowody z dokumentów) na określoną okoliczność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga T.K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] wydane zostały z naruszenia przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.
W sprawie bezsporne jest, że skarżącemu przysługuje prawo do odprawy mieszkaniowej (art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej). Zgodnie z tym przepisem, odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy.
Istota sporu w sprawie sprowadzała się do sposobu wyliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej.
W ocenie Sądu organy obu instancji w niniejszej sprawie przy ustaleniu wysokości odprawy mieszkaniowej błędnie zastosowały art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, odprawę mieszkaniową oblicza się i wypłaca według zasady: wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Zgodnie natomiast z przepisem art. 47 ust. 5, żołnierzowi zawodowemu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, na jego wniosek złożony przed zwolnieniem ze służby, wydaje się decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej, przyjmując do obliczenia wartość przysługującego lokalu mieszkalnego, ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, oraz wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym decyzja o zwolnieniu stała się ostateczna, określonego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W przypadku uchylenia decyzji o zwolnieniu żołnierza i dalszego pełnienia służby, odprawa ponowna i jej wyrównanie za pozostały okres nie przysługuje.
Warto w tym miejscu zauważyć, że treść art. 47 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, została zmieniona z dniem 1 października 2015 r. przez art. 107 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1322), poprzez zapis określający, iż to żołnierz wskazuje dzień, w odniesieniu do którego należy ustalać liczbę norm przysługujących żołnierzowi niezbędnych do wyliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej.
W ocenie Sądu, brzmienie powołanych przepisów art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Z przepisów tych wynika, że do wyliczenia odprawy mieszkaniowej należy przyjąć ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej, w dniu wskazanym przez żołnierza.
Skarżący w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odprawy mieszkaniowej jako dzień do wyliczenia odprawy mieszkaniowej wskazał [...] września 2015 r., kiedy członkami jego rodziny byli: żona O.K. oraz synowie P.K. i K.K., a także synowie skarżącego z pierwszego małżeństwa R.K. i D.K., z którymi we wskazanej dacie zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w K., czego organ nie kwestionował.
W ocenie Sądu, w tej sytuacji nie było podstaw do uwzględnienia do wyliczenia odprawy mieszkaniowej innej ilości norm niż należne skarżącemu w dniu przez niego wskazanym, tj. [...] września 2015 r. Ustawodawca w przepisach art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu umożliwił bowiem żołnierzowi wybór dnia z okresu służby, na jaki organ ma naliczyć ilość norm do odprawy mieszkaniowej. Zatem żołnierz ma swobodę wskazania dnia z okresu swojej służby, na który będzie liczona ilość należnych mu norm mieszkaniowych i nie jest zadaniem ani organów, ani Sądu, dokonywanie oceny przyczyn i zasadności przyjętych przez ustawodawcę regulacji normatywnych (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2965/21, publ. CBOSA). Okoliczność, że Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] października 2018 r. orzekł rozwiązanie małżeństwa K.K. i O.K., a małoletni synowie P.K. i K.K. zamieszkali z matką, a także okoliczność, iż według ustaleń organu, pełnoletni synowie skarżącego R.K. i D.K., także nie zamieszkiwali z nim w dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, nie wpływa na uprawnienie skarżącego do odprawy mieszkaniowej ani na jej wysokość.
Sąd podziela oczywiście przywołany przez organy oraz prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to bardzo istotne, jeśli zważy się chociażby to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt II FPS 8/10, a także z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FPS 3/11 – publ. CBOSA; podobnie: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37, Biuletyn SN 2007, nr 5, poz. 18; postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1885/07; wyroki NSA: z dnia 19 listopada 2008 r. sygn. akt II FSK 976/08, z dnia 2 lutego 2010r. sygn. akt II FSK 1319/08, z dnia 2 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1553/08, publ. CBOSA oraz wypowiedzi doktryny: M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n., L. Morawski, op. cit., Toruń 2010, s. 74-83).
W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła wątpliwość co do rozumienia stosowanej normy prawnej, nadto sens przepisu art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu nie przeczy w sposób oczywisty celowi odprawy mieszkaniowej (art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy), która stanowi tylko określony procent wartości przysługującego lokalu mieszkalnego (art. 47 ww. ustawy). Natomiast wykładnia systemowa i funkcjonalna nie dają w tej sprawie podstaw, aby odstąpić od wykładni literalnej i przyjąć, jak chciałby organ, że ustaleń co do ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej, należy dokonywać na dzień wydawania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, a nie na dzień wskazany przez żołnierza, jak stanowi art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Prawo do odprawy mieszkaniowej jest ściśle związane z przysługującym żołnierzowi w trakcie służby prawem do zakwaterowania.
W sprawie tej nie można podzielić poglądu organu, że wypłata odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem ilości norm wskazanych przez żołnierza na dzień [...] września 2015 r. byłaby sprzeczna z celem odprawy mieszkaniowej. W doktrynie wskazuje się, iż "(...) z założenia językowej racjonalności "prawodawcy" wyprowadza się też regułę interpretacyjną, że każde słowo użyte w tekście prawnym jest potrzebne dla zrekonstruowania jakiejś normy postępowania (nie można przyjmować takiej wykładni, która uznawałaby jakieś sformułowanie tekstu za zbędne), a także regułę, że to samo słowo czy zwrot językowy powtarzający się w tekście aktów prawodawczych ma zawsze taki sam sens, natomiast użycie odmiennego słowa czy zwrotu ma świadczyć o tym, że "prawodawca" miał na myśli dwa odmienne pojęcia (...)" (por. Zygmunt Ziembiński [w:] Sławomira Wronkowska, Zygmunt Ziembiński, "Zarys teorii prawa", Poznań 2001, str. 166). Należy przy tym wskazać, iż przywołany w decyzji wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt II CSK 693/10 wydany został w innym stanie faktycznym i prawnym, zaś wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2621/17, na który w zaskarżonej decyzji powołał się organ, rozstrzyga w odmiennym stanie faktycznym. Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1732/16, od którego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2621/17, przesądził, że niezasadne jest uznanie tymczasowo umieszczonych w zawodowej rodzinie zastępczej małoletnich jako członków rodziny skarżącego, o których mowa w art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu. Także Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku stwierdził, iż Sąd I instancji trafnie wskazał, że wypłata odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem norm na dzieci umieszczone tymczasowo w rodzinie zastępczej, kłóciłaby się zarówno z funkcją przedmiotowej odprawy, jak i z definicją dzieci zawartą w art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu.
Natomiast przedmiotowa sprawa nie dotyczy kwestii uwzględnienia bądź nieuwzględnienia dzieci tymczasowo umieszczonych w zawodowej rodzinie zastępczej.
W rozpatrywanej sprawie synowie skarżącego oraz żona O.K. byli - na dzień wskazany przez żołnierza - członkami rodziny, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkaniowej, czego nie kwestionowały orzekające w sprawie organy.
Przyjęcie, że ustaleń w zakresie ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej, o czym jest mowa w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, organ powinien dokonywać na dzień wydawania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, na co wskazano w decyzji organu I i II instancji, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Przyjęcie takiego stanowiska powodowałoby, że użyty w art. 47 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy zwrot "w dniu wskazanym przez żołnierza" odnoszony do ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej, należałoby uznać za zbędny. Brak jest w aktualnym stanie prawnym podstaw do takiego stanowiska. Nadto, przyjęcie ustaleń w zakresie ilości norm, o których mowa wyżej, na dzień wydawania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej przez organ, a nie na dzień wskazany przez żołnierza, oznaczałoby, że to organ wybierałby w istocie datę, na którą dokonywane byłyby ustalenia faktyczne w tym zakresie. Trzeba zwrócić przy tym uwagę, że ustawodawca powtórzył zwrot "na dzień wskazany przez żołnierza" w art. 47 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o zakwaterowaniu. Zdecydował bowiem, że dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku (jest to zatem odrębna regulacja od przepisów K.p.a. wyznaczających terminy rozpatrzenia spraw administracyjnych). Ustawodawca wyznaczył organowi aż 90 dni na wydanie decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. W zdaniu drugim art. 47 ust. 2 ustawy ustawodawca wskazał, że wydanie decyzji następuje m.in. po złożeniu oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym "na dzień wskazany przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, (...)".
W art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu ustawodawca potwierdził, że do obliczenia wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, należy przyjąć ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej "w dniu wskazanym przez żołnierza". Również Minister Obrony Narodowej w rozporządzeniu z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1195) określając wzór wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej w załączniku nr 1 uwzględnił brzmienie ustawy o zakwaterowaniu wskazując na konieczność załączenia do wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym "na wskazany dzień".
Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, które miało wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną. W sprawie tej, wobec jednoznacznej woli ustawodawcy, nie ma podstaw do tego, aby przy obliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej należnej skarżącemu nie uwzględnić ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza.
W świetle powyższych ustaleń, naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy zwrócić uwagę, że skarżący został poinformowany przez organ I instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz pouczony o uprawnieniach przysługujących mu w tym postępowaniu. W toku postępowania zaś, w korespondencji kierowanej najpierw do strony, a następnie do jej pełnomocnika, organ kilkakrotnie informował ich o prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym w sprawie. Organ I instancji nie przeprowadzał dowodów z zeznań świadków, lecz jedynie dowody z dokumentów. Wprawdzie, zarówno przed wydaniem decyzji przez organ I, jak i organ II instancji, pełnomocnik strony nie został poinformowany o zakończeniu postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jednak nie pozbawiło to strony możliwości skutecznego zaskarżenia tych decyzji. W sytuacji zaś, gdy na etapie postępowania odwoławczego pełnomocnik skarżącego otrzymał wprawdzie kod dostępu do wersji cyfrowo odwzorowanych akt postępowania, ale nie doszło jednocześnie do udostępnienia plików z aktami, to powinien niezwłocznie poinformować o tym organ, w celu naprawienia zaistniałego błędu i umożliwienia mu dostępu do akt.
Należy jednocześnie wyjaśnić, że wydruki z korespondencji e-mail prowadzonej pomiędzy pełnomocnikiem skarżącego, a organem Ii instancji, w sprawie udostępnienia cyfrowo odwzorowanych akt postępowania, znajdują się w aktach administracyjnych sprawy.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło