II SAB/Rz 163/21
WyrokWSA w Rzeszowie2022-01-27
Skład orzekający: SWSA Paweł Zaborniak, WSA Ewa Partyka, AWSA Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prokurator Okręgowy pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek A. S. z dnia 16 sierpnia 2021 r. i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prokurator Okręgowy pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej życiorysu, przebiegu drogi zawodowej (po dacie sporządzenia poprzedniego pisma), statusu zatrudnienia, pobranego uposażenia, kar dyscyplinarnych, przenoszenia lub delegowania, zawieszenia w czynnościach służbowych, aktualnych zaświadczeń lekarskich oraz świadectw lub zaświadczeń potwierdzających ukończenie szkoleń zawodowych. Sąd zobowiązał Prokuratora do rozpoznania wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pozostałej części skargę oddalił.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej m.in. życiorysu, statusu zatrudnienia, uposażenia, kar dyscyplinarnych, przebiegu drogi zawodowej oraz szkoleń zawodowych Zastępcy Prokuratora Rejonowego. Prokurator Okręgowy częściowo uznał wnioskowane informacje za publiczne, ale odmówił udostępnienia życiorysu jako dokumentu prywatnego oraz informacji o karach dyscyplinarnych, zawieszeniu i wyróżnieniach, twierdząc, że nie posiada takich danych lub że wniosek ma charakter prywatny. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Prokuratora Okręgowego do rozpoznania wniosku skarżącego w określonych punktach w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałej części i zasądził od Prokuratora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prokuratora Okręgowego do rozpoznania wniosku skarżącego A. S. z dnia 16 sierpnia 2021 r. w zakresie pkt 1), 2), 3), 6), 8), 9) oraz pkt 5) w odniesieniu do okresu po dacie sporządzenia pisma z dnia 13 lutego 2020 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Prokuratora Okręgowego na rzecz skarżącego A. S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A.S. (dalej: "skarżący") jest bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] (dalej: "Prokurator", "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2021 r. skarżący zwrócił się do Prokuratura Okręgowego w [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej Zastępcy Prokuratora Rejonowego w [...] [...] i przesłanie na wskazany adres. Żądanie dotyczyło: 1) życiorysu, 2) statusu zatrudnienia, 3) pobranego uposażenia za miesiąc maj 2021 r. netto, 4) karach dyscyplinarnych lub innych, w tym zakończonych ukaraniem, umorzonych sprawach zakończonych odstąpieniem od ukarania, spraw w toku i spraw zakończonych odmową wszczęcia, 5) przebiegu drogi zawodowej, 6) przenoszenia lub delegowania ww do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości niż [...], z podaniem właściwego czasokresu, 7) zawieszenia w czynnościach służbowych, 8) aktualnych zaświadczeń lekarskich potwierdzających zdolność fizyczną i psychiczną, 9) świadectw lub zaświadczeń potwierdzających ukończenie szkoleń zawodowych oraz innych dokumentów dotyczących doskonalenia zawodowego, 10) udzielania wyróżnień, przyznawania nagród motywacyjnych lub innych świadczeń pieniężnych w okresie od 2010 r.
W piśmie z dnia 27 sierpnia 2021 r. organ wyjaśnił, że wnioskowane informacje, za wyjątkiem życiorysu, wydają się stanowić informację publiczną, ponieważ dotyczą kompetencji prokuratora i są związane z wykonywaniem przez niego zadań służbowych, co jednak nie oznacza, że wszystkie mają zostać udostępnione choćby z uwagi na tajemnice zawodowe. Natomiast odmiennie sytuacja wygląda w odniesieniu do życiorysu sporządzonego przez prokuratora, gdyż zawiera on dane prywatne i stanowi dokument prywatny, mimo że zawiera również treści o charakterze informacji publicznej potwierdzające kompetencje. Organ wskazał również, że Prokuratura Okręgowa w [...] nie posiada żadnych informacji o tym, aby wobec wskazanego prokuratora podejmowano działania lub stosowano środki, o których mowa w pkt. 4, 7 i 10 wniosku.
Następnie Prokurator wymienił szereg okoliczności oraz działań skarżącego, podejmowanych na kanwie lub w związku z prowadzonymi lub nadzorowanymi w Prokuraturze Rejonowej w [...] postępowaniami przygotowawczymi, a szczególnie w sprawach o sygn. [...] i [...], w których skarżący występował jako strona pokrzywdzona, które w ocenie organu przemawiają za uznaniem, że przedmiotowy wniosek jest wnioskiem w celu prywatnym, a nie publicznym. Organ podkreślił, że takie działania podejmowane były wobec całej rzeszy prokuratorów, a szczególnie wobec prokuratora wskazanego we wniosku i ich zakres oraz treść wskazuje, że miały one na celu spowodowanie “dokuczliwości" dla działania Prokuratury Rejonowej w [...] oraz w szczególności wobec prokuratora [......
Prokurator podkreślił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji, co oznacza, że zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. W ocenie organu opisane okoliczności wskazują, że skarżący nie kieruje się troską o sprawy publiczne, a przedmiotem i celem złożonego przez niego wniosku jest realizacja indywidualnego interesu. Wnioskowane informacje, jako niedotyczące sprawy publicznej, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 poz. 2176; dalej: "u.d.i.p.") i nie mogą być udostępnione w trybie przepisów tej ustawy. Organ zaznaczył, że właściwym sposobem załatwienia wniosku jest w takiej sytuacji pisemne poinformowanie wnioskodawcy, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Jak wskazał, sprawami publicznymi nie są konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest bowiem problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa.
Końcowo organ wskazał, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nie dotyczy informacji już udzielonej i będącej w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie, co ma miejsce w odniesieniu do informacji wskazanych w pkt 4 i 5 wniosku, ponieważ informacje te zostały już udostępnione skarżącemu w sprawie [...] pismem Zastępcy Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 13 lutego 2020 r., w sprawie [...] pismem Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia 23 grudnia 2019 r., zaś w takiej sytuacji należy wnioskodawcę powiadomić o tym fakcie zwykłym pismem.
Pismem z dnia 11 października 2021 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 16 sierpnia 2021 r. Zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, a także art.10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniona na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, tj. nierealizowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 16 sierpnia 2021 r. w zakresie udostępnienia informacji wskazanych we wniosku, stwierdzenie bezczynności organu poprzez nieudzielenie informacji publicznej na ww. wniosek oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że dane, o które wnioskował, bez wątpienia należą do kategorii informacji publicznej. Prokurator [...] należy do kategorii osób pełniących funkcje publiczne, zatem organ miał obowiązek udzielić żądanych informacji, natomiast odmowa winna nastąpić w formie decyzji. Wskazał, że z wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wynika wprost, że udostępnieniu podlega informacja o osobach pełniących funkcje publiczne, mająca związek z pełnieniem funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. Kryterium to spełniają dokumenty i informacje (po anonimizacji danych) na temat stanu zdrowia, dające obraz kompetencji do pracy na określonym stanowisku, życiorys funkcjonariusza, kopia jego dyplomu ukończenia szkoły średniej, wyższej oraz aktualnych badań psychiatrycznych czy kar dyscyplinarnych i pobranych świadczeń. Skarżący podkreślił, że dokumenty, o które wnioskował, mimo że zawierają dane dotyczące niektórych elementów prywatności prokuratora, nadal stanowią informację publiczną, z tym jednak zastrzeżeniem, że podlegają ograniczeniom wynikającym z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. tj. anonimizacji. Nawiązując do wskazanych przez organ postępowań w Prokuraturze Rejonowej w [...], skarżący przedstawił własne wyjaśnienia, zaznaczając, że twierdzenie, iż jego wniosek jest wnioskiem złożonym w celu prywatnym, a nie publicznym jest nieporozumieniem. Wskazał również, że odpowiedź na pytania zawarte w pkt 4 i 5 wniosku nie została mu udzielona. Podsumowując podniósł, że skoro organ nie udzielił informacji, co do których posiada ustawowy obowiązek ich udostępnienia to bez wątpienia pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Prokurator wniósł o jej oddalenie w całości, jako bezzasadnej. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wyjaśniając, że pismem z dnia 27 sierpnia 2021 r. sygn. [...] rozpoznano wniosek skarżącego wskazując, iż nie jest to wniosk złożony w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie został złożony w celu publicznym, a w celu indywidualnym. Ponadto odnośnie informacji opisanych w pkt 4, 7 i 10 wniosku poinformowano, że Prokuratura nie posiada informacji o tym, aby wobec wskazanego prokuratora podejmowano działania lub stosowano środki, o których mowa w tych punktach, a nadto odnośnie informacji opisanych w pkt 4 i 5 wniosku, poinformowano go, że informacje te zostały już skarżącemu udzielone. Organ podkreślił, że odpowiedzi na przedmiotowy wniosek udzielono z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a pismo przesłano do skarżącego w dniu 30 sierpnia 2021 r.
Prokurator wskazał ponadto, że niewątpliwie Zastępca Prokuratora Rejonowego w [...] należy do kręgu osób pełniących funkcję publiczną, co wynika choćby z treści art. 115 par. 13 pkt 3 Kodeksu Karnego, jednak nie można zgodzić się ze skarżącym, że już sam ten fakt powoduje, iż wszystkie informacje dotyczące takiej osoby (w tym objęte wnioskiem) muszą być bezwarunkowo udostępnione. Odmowa ich udzielenia nie musi też zawsze skutkować wydaniem decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, organ zauważył, że przepis ten wiąże pojęcie "prawa do uzyskiwania informacji" z działalnością podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, a nie wyłącznie z samymi podmiotami, w oderwaniu od wykonywanej przez nie działalności. Informacja dotycząca tych podmiotów, lecz wykraczająca poza granice ich działalności nie jest informacją publiczną. Natomiast w kwestii zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ podał, że do rozpoznania złożonego wniosku doszło w terminie. Ponadto w ocenie organu, w świetle opisanych działań skarżącego, złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 16 sierpnia 2021 r. jawi się jako nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach – co wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej zwana "P.p.s.a.".
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jak stanowi § 1a tego przepisu, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w oparciu o przepisy art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a.
W pierwszej kolejności Sąd był zobligowany do dokonania oceny, czy skarżony organ był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, oraz czy informacja, której udostępnienia żądano ma charakter informacji publicznej. Dopiero w razie spełnienia obydwu tych przesłanek łącznie otwiera się bowiem możliwość oceny czy organ w określonej sytuacji wyczerpał znamiona stanu bezczynności w zakresie załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak się podkreśla w orzecznictwie pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji.
Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu, co wynika z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Co więcej, art. 2 ust. 2 ustawy stanowi, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Jedynie w przypadku, gdy zdaniem podmiotu zobowiązanego żądane dane zawierają w istocie wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej powinien on zwrócić się do wnioskodawcy o wykazanie, że jego działanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust.1 pkt 1) u.d.i.p.). W kontrolowanej sytuacji skarżącego nie wyzwano do wykazania powyższego.
Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., iż do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Poza sporem jest, że Prokurator Okręgowy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
W art. 6 u.d.i.p. ustawodawca zamieścił wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter jedynie przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji.
Z kolei, przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, iż informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium jest udostępniana na wniosek. Powyższe regulacje odczytywane łącznie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. pozwalają wyprowadzić jednoznaczny wniosek o związaniu organu treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przedstawienie informacji innej niż ta, którą określił wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o braku realizacji obowiązku nałożonego w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie.
Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:
1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;
2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;
3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;
4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym;
5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 tej ustawy.
W niniejszej sprawie, spełniony został zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ, do którego zwróciła się strona skarżąca jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, zaś wnioskowane przez stronę skarżącą informacje dotyczące konkretnego prokuratora jako funkcjonariusza publicznego – osoby sprawującej funkcje publiczną mieściły się w pojęciu informacji publicznej.
W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu ustawy jest niewątpliwie funkcjonariusz publiczny w rozumieniu art. 115 § 13 k.k., ale pojęcie to na gruncie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy rozumieć znacznie szerzej. Katalog z art. 115 § 13 k.k. ma bowiem charakter jedynie podstawowy i niewyczerpujący. Za osobę pełniącą funkcję publiczną należy uznać każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, jeżeli tylko funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Nie ma przy tym znaczenia, na jakiej podstawie prawnej osoba wykonuje funkcję publiczną (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, s. 87; M. Bidziński, w M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 73-74).
Pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" ma na gruncie u.d.i.p. autonomiczne i szersze znaczenie niż w art. 115 § 13 i § 19 k.k. Użyte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcie obejmuje bowiem każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie czy bieg spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. na sferę publiczną. Taka wykładnia odpowiada intencjom twórców u.d.i.p. oraz najpełniej urzeczywistnia dyrektywę konstytucyjną wynikającą z art. 61 ust. 1 ustawy zasadniczej. Podkreślić przy tym należy, że ograniczenie dostępności informacji publicznej jest wyjątkiem od zasady (por. ust. 1 i 3 art. 61 Konstytucji RP), a zatem ewentualne wątpliwości w tym przedmiocie należy przesądzać na rzecz zasady jawności (por. wyroki NSA: z 18 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 951/14; z 8 lipca 2015 r. sygn. akt 1530/14 - wszystkie przywołane orzeczenia dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl).
Przypomnieć należy, że w myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 tego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy – w tym wypadku - osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa.
Celem dostępu do informacji publicznej jest zagwarantowanie transparentności działalności organów władzy publicznej.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi wyraźnie, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (por. art. 61 ust. 3 Konstytucji RP).
Nie ulega wątpliwości, że prawo do informacji publicznej ma służyć tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego, które kontroluje działania władzy publicznej, a działania te mają być bardziej transparentne.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy o funkcjonowaniu organów władzy publicznej, jak też podmiotów realizujących zadania publiczne, bądź też dysponujących majątkiem publicznym. Ustawa ta, stanowiąc regulację prawną uszczegóławiającą realizację konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Jej przepisy wskazują wyraźnie, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Jak wyżej wskazano z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że udostępnieniu podlega informacja o osobach pełniących funkcje publiczne, mająca związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku tut. WSA z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Rz 33/21, że informacje publiczne mogą wynikać nie tylko z dokumentów urzędowych sporządzonych przez uprawnionego funkcjonariusza publicznego w ramach jego kompetencji oraz skierowanych do innego podmiotu lub złożonych do akt sprawy (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.), lecz także z innych dokumentów, którymi podmioty publiczne posługują się w celu wykonywania powierzonych im zadań publicznych. W związku z powyższym informacje publiczne mogą wynikać również z dokumentów prywatnych wytworzonych w związku z rozpoczęciem, trwaniem lub zakończeniem stosunku służbowego funkcjonariusza publicznego (np. życiorys prokuratora), jeśli tylko dokumenty te stanowią część bazy informacyjnej wykorzystywanej lub wykorzystanej przez dany podmiot publiczny. Do grupy powyższej zaliczyć można informacje o przebiegu drogi zawodowej prokuratora, w tym o doskonaleniu zawodowym, jego wynagrodzeniu, ewentualnych karach dyscyplinarnych i nagrodach, itp. (tak samo tut. WSA w wyroku z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Rz 103/21). W związku z powyższym żądanie skarżącego sformułowane w pkt 1 – 10 pisma z dnia 16 sierpnia 2021 r. było żądaniem udostępnienia informacji publicznych (podobnie WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 83/20). Wskazane kategorie dokumentów (w tym także zaświadczenia lub świadectwa ukończenia szkoleń czy kursów zawodowych) stanowią – co do zasady - źródło informacji publicznych, natomiast odrębnymi zagadnieniami wykraczającymi poza zakres niniejszej sprawy, w której zaskarżono bezczynność, są dopuszczalność czy zakres udostępnienia tego rodzaju informacji na tle art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Dokumenty wskazane we wniosku stanowią albo dokumenty urzędowe, albo dokumenty prywatne, którymi organy prokuratury posługują się w celu wykonywania swoich zadań publicznych w zakresie spraw kadrowych, albo wynikają z takich dokumentów. Żądane przez skarżącego informacje mają cechy informacji publicznych, jednak dopuszczalność lub zakres udostępnienia tego rodzaju informacji wymaga oceny skarżonego organu. Ewentualna zatem odmowa udostępnienia takich informacji wymaga – również co do zasady – wydania decyzji.
Zaznaczyć jednak należy, że to ostatnie stwierdzenie nie dotyczy – jak zasadnie zarzuca organ – informacji, która jest już w posiadaniu podmiotu, który domaga się udostępnienia tej samej informacji. Analizując przedstawione akta sprawy Sąd stwierdził, że rzeczywiście w pewnym zakresie informacje objęte wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2021 r. zostały skarżącemu udzielone w piśmie z dnia 13 lutego 2020 r. Co prawda w tamtym wypadku skarżący działał jako pełnomocnik Stowarzyszenia, jednakże nie sposób przyjąć, że w tej roli miał niejako "wyłączoną świadomość" i że informacje, które zostały mu przekazane i doręczone jako pełnomocnikowi Stowarzyszenia, do niego nie dotarły. Żądanie więc udostępnienia tych samych informacji, które zostały mu już udzielone – tym razem jako osoba fizyczna – w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć jednakże należy, że:
- po pierwsze – w piśmie z dnia 13 lutego 2020 r. udzielono informacji jedynie w zakresie pkt 4 i 5 z wniosku z dnia 16 sierpnia 2021 r.,
- po drugie – pismo to z oczywistych względów odnosiło się do stanu wiedzy z daty jego sporządzenia (tj. na dzień 13 lutego 2020 r.) a od tej daty upłynęło już trochę czasu.
Z kolei w stanowiącym odpowiedź na wniosek piśmie z dnia 27 sierpnia 2021 r.- na drugiej stronie, organ zaznaczył, że nie posiada żadnych informacji o tym, aby wobec prokuratora, którego dotyczył wniosek podejmowano działania lub stosowano środki, o których mowa w pkt 4, 7 i 10 wniosku. Jeśli organ nie posiada żadnych informacji to zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. nie może udostępnić informacji, co jest logiczne. W powyższym więc zakresie skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt III wyroku).
W odniesieniu zaś do pkt 5 wniosku, według Sądu w okresie od 13 lutego 2020 r. do chwili obecnej mogły zaistnieć zdarzenia, o które można byłoby uzupełnić podaną w ww piśmie informację. Należało więc rozpoznać ten wniosek w ww zakresie i albo udzielić informacji uzupełniającej, albo decyzją rozstrzygnąć tę kwestię, albo podać, że nic się w tym zakresie nie zmieniło do chwili obecnej.
Jak wcześniej wskazano, życiorys to dokument prywatny, lecz mogą w nim znajdować się informacje mające związek z pełnieniem funkcji publicznej prokuratora, albo prokurator mógł zrezygnować z przysługującego mu prawa do prywatności. Organ zobowiązany jest także w tym wypadku udzielić informacji, o których mowa w art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p., ewentualnie rozstrzygnąć wniosek decyzją.
Podobnie posiadane przez organ dane o tym, czy stan zdrowia osoby pełniącej funkcję publiczną pozwala mu wykonywać tę funkcję, ale tylko w zakresie ogólnej informacji o powyższym są informacją publiczną, jeśli jest to przewidziany przepisami prawa warunek sprawowania tej funkcji, co jednakże nie oznacza obowiązku udostępnienia posiadanych przez organ orzeczeń lekarskich bez żadnych ograniczeń ponad te ogólne informacje.
W piśmie z dnia 27 sierpnia 2021 r. organ w ogóle nie doniósł się do żądań z pkt 2, 3, 6, 8 i 9 wniosku skarżącego. Nie budzi wątpliwości Sądu (ale i organ tego nie kwestionuje), że informacje objęte ww punktami z wniosku z dnia 16 sierpnia 2021 r. stanowią informację publiczną, a skoro tak to powinny zostać udostępnione, chyba że zachodzą ustawowe okoliczności do rozstrzygnięcia tych żądań decyzją odmowną. Taka decyzja nie została zaś wydana, a więc organ na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności.
W orzecznictwie nie budzi też wątpliwości, że co do zasady wynagrodzenie osoby pełniącej funkcję publiczną jest informacją publiczną. Jak wcześniej przedstawiono ustawodawca zakresem informacji publicznej objął również informacje ze sfery prywatności, co wynika wprost z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w którym wskazano, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Zatem część informacji dotyczącej sfery prywatnej jest informacją publiczną, której udostępnianie podlega jednak ograniczeniu. Ograniczenie to nie obejmuje informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji (art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p.). W tych granicach mieści się także wynagrodzenie pracownika i jego składniki. Gdyby ustawodawca nie uznawał części informacji ze sfery prywatności za informację publiczną, stwierdziłby wprost, że nie stanowią informacji publicznej informacje ze sfery prywatnej. Nie można oczywiście wykluczyć, że pewne składniki wynagrodzenia albo ewentualne potrącenia mogą nie mieć związku ze sprawowaną funkcją publiczną, ale kwestie te powinien rozstrzygnąć organ.
Wynagrodzenie prokuratora, co do zasady jest to informacją o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i zasadach funkcjonowania podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji, majątku publicznym i ciężarach w rozumieniu art. 6 ust. 1 i pkt 5 lit. h u.d.i.p.
Sąd nie znalazł żadnych podstaw do podzielenia stanowiska organu, że żądanie udostępnienia informacji z dnia 16 sierpnia 2021 r. było żądaniem udzielenia informacji "we własnej sprawie" skarżącego. Nie wykazano aby żądane informacje potrzebne były skarżącemu do posłużenia się, np. w procesie cywilnym lub t.p. Zupełne niezrozumiałe jest jak skarżący mógłby wykorzystać te informacje w sprawach, w których jest stroną pokrzywdzoną czy podejrzaną. Organ nie zarzucał też, że któraś z żądanych informacji jest informacją przetworzoną, zresztą po złożeniu wniosku nie wzywał skarżącego do wykazania, że uzyskanie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) a tylko w takim wypadku można domagać się od strony wykazania ww okoliczności. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 2 ust. 2 wprost zaś stanowi, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Przepisy nie dają więc, co do zasady, w odniesieniu do tzw. informacji nieprzetworzonej podmiotowi, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej podstaw do oceny czy podmiot, który wnosi o udostępnienie mu informacji "kieruje się troską o sprawy publiczne". Organ zaś poza ogólnikowymi stwierdzeniami nie wykazał, aby żądane informacje odnoszące się do konkretnego prokuratora miały zostać wykorzystane "w celach prywatnych".
Wbrew twierdzeniom organu, skoro żądane informacje stanowią informację publiczną bo dotyczą konkretnego prokuratora (osoby pełniącej funkcję publiczną) i mają związek z pełnieniem tej funkcji, w tym dotyczą warunków jej powierzenia i wykonywania, to wniosek w zakresie, w którym obejmuje dane, które wcześniej nie zostały już udostępnione tej samej osobie fizycznej, niezależnie czy wcześniej działała ona na swoją rzecz czy jako pełnomocnik Stowarzyszenia, powinien zostać rozpatrzony i zależnie od okoliczności: informacje udostępnione w stosownej formie z uwzględnieniem ograniczeń, które mogą wynikać z u.d.i.p. lub innych ustaw lub też powinna zostać wydana decyzja, jeśli organ odmówi ich udostępnienia.
Sąd zaznacza, że niniejszym nie przesądza, czy te informacje powinny być udostępnione. Jeśli bowiem wniosek dotyczy udostępnienia informacji publicznych możliwe jest jej pełne udostępnienie, w okrojonym zakresie (np. część danych powinna zostać zanonimizowana) albo można decyzją odmówić udzielenia żądanych informacji – z zastrzeżeniem, że organ faktycznie posiada te informacje.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., biorąc pod uwagę, że brak właściwego rozpoznania wniosku nie wynikał ze "złej woli" organu, lecz przyczyną była niewłaściwa interpretacja skomplikowanych przepisów u.d.i.p. i orzecznictwa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasadzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego przez niego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło