III SA/Po 1233/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-02-01
Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Mirella Ławniczak, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że zakończenie samej egzekucji (poprzez zajęcie i przekazanie należności) jest równoznaczne z zakończeniem postępowania egzekucyjnego, a podniesione zarzuty są tożsame z tymi już rozpoznanymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakończenie egzekucji jako czynności faktycznej nie jest równoznaczne z zakończeniem postępowania egzekucyjnego, które jest szerszą procedurą administracyjną. Organ egzekucyjny powinien rozpoznać wszystkie żądania strony, w tym wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz skargę na czynność egzekucyjną (zajęcie wierzytelności), przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia. Odmowa wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a K.p.a. była nieprawidłowa, gdyż wniosek powinien być rozpoznany w trybie właściwych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej opłaty za postój, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego i anulowanie zajęcia rachunku bankowego. Po zakończeniu egzekucji i wyegzekwowaniu należności, organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając sprawę za bezprzedmiotową i tożsamą z wcześniej rozpoznanymi zarzutami. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonych postanowień i umorzenia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2022 roku sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego [...] zł,- ([...] złotych [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dnia 11 sierpnia 2020 r. Prezydent Miasta W. wystawił tytułu wykonawczy nr [...], obejmujący opłatę dodatkową za nieuiszczenie opłaty za postój w wysokości 50,00 zł należności głównej plus należne koszty upomnienia.
Zawiadomieniem z dnia 1 września 2020 r., nr [...] organ egzekucyjny za pośrednictwem systemu teleinformatycznego dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności - [...] S.A.
Dnia 8 września 2020 r. P. B. otrzymał zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] Tego samego dnia bank zrealizował powyższe zajęcie w całości to jest przekazał wyegzekwowaną kwotę na konto organu egzekucyjnego, który w dniu 10 września 2020 r. uchylił przedmiotowe zajęcie rachunku bankowego i zakończył egzekucję z uwagi na zapłatę należności.
Pismem z dnia [...] września 2020 r. P. B. złożył zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczące nieistnienia obowiązku i braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Strona wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, anulowanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz zwrot opłat wynikłych z tego tytułu i wszelkich opłat obciążających w związku z przedmiotową sprawą.
Pismem z dnia [...] września 2020 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zwrócił się do wierzyciela (Gmina W.) o zajęcie stanowiska w kwestii zarzutów oraz wyjaśnił, iż w rozpoznawanej sprawie z uwagi na przekazanie przez dłużnika zajętej wierzytelności dochodzonej należności, prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. W wyniku przekazania przez dłużnika zajętej wierzytelności - [...] S.A. dochodzonej należności i zakończenie postępowania egzekucyjnego, bezprzedmiotowym stało się zawieszenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a.
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2021 r., nr [...] Kierownik Działu Windykacji z Zarządzie Dróg i Utrzymania Miasta we W., działający z upoważnienia Prezydenta W. oddalił wniesione zarzuty.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło w całości postanowienie Kierownika Działu Windykacji w Zarządzie Dróg i Utrzymania Miasta we W. z dnia 11 stycznia 2021 r. nr [...] w sprawie zarzutów w egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 11 sierpnia 2020 r. nr [...], w związku z wniesionym przez zobowiązanego zażaleniem oraz oddaliło wniesione przez zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Przedmiotowe orzeczenie jest ostateczne.
Pismem z dnia 9 maja 2021 r. P. B. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zażądał rozpatrzenia skargi wniesionej wraz z zarzutami z 15 września 2020 r. W uzasadnieniu powielił argumentację zawartą we wcześniejszych zarzutach oraz wskazał na nieodpowiedni sposób pouczenia przesłanego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bakowego, gdyż zastosowanie zbyt drobnego druczku oraz pouczenie znajdujące się na dole strony bez żadnego wyróżnienia jest bardzo trudne do zauważenia.
Postanowieniem z dnia 17 maja 2021 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego nieuiszczoną opłatę za parkowanie. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz w ramach jego ustawowych obowiązków.
Pismami z dnia 27 maja 2021 r. P. B. złożył zażalenie oraz skargę do odpowiedniego organu Krajowej Administracji Skarbowej. W treści pisma zakwestionował wydane rozstrzygnięcie zarzucając organowi egzekucyjnemu uznanie, że występuje tożsamość spraw, tj. sprawy związanej z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze sprawą rozpatrzenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W jego ocenie rozpatrywane sprawy są zupełnie różne, rozstrzygane przez inne organy, dotyczą różnych przepisów oraz innych zagadnień. Natomiast z treści złożonej skargi wynika, iż zobowiązany złożył skargę ze względu na nierozpatrzenie skargi wniesionej wraz z zarzutami pismem z dnia 15 września 2020 r. na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Skarżący podnosił wcześniejsze zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, które było już przedmiotem rozpoznania zarówno przez wierzyciela jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W..
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 17 maja 2021 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego nieuiszczoną opłatę za parkowanie.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wszczęciu postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego nieuiszczoną opłatę za parkowanie stoi na przeszkodzie brak przepisu prawa, który umożliwiałby prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie żądania w sposób merytoryczny.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, w przedmiotowej sprawie wystąpiły uzasadnione przyczyny do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postepowania egzekucyjnego to znaczy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia z 17 marca 2021 r., nr [...] o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym było ostateczne, sprawa dotyczyła tego samego podmiotu, stanu prawnego oraz niezmienionego stanu faktycznego. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego słusznie zatem uznał, że podnoszone okoliczności zarówno w piśmie z dnia 15 września 2020 r. stanowiącym zarzuty na postępowanie egzekucyjne, jak również w piśmie z dnia 9 maja 2021 r. stanowiącym wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego były tożsame. Tym samym nie zasługiwały na uwzględnienie argumenty, iż w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła tożsamość spraw, tj. sprawy związanej z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze sprawą rozpatrzenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Odnosząc się do pisma z dnia 27 maja 2021 r. zatytułowanego "Skarga do odpowiedniego organu Krajowej Administracji Skarbowej" w przedmiocie nierozpatrzenia skargi wniesionej wraz z zarzutami pismem z 15 września 2020 r., organ wskazał, iż z akt sprawy nie wynikało, aby P. B. złożył skargę na dokonane zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Co więcej, pismem z 9 maja 2021 r. również nie złożył skargi, składając wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Pismem z dnia 3 sierpnia 2021 roku P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (dalej też: DIAS) z dnia 08 lipca 2021 r. znak [...] - utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także usunięcie naruszeń prawa też w stosunku do innych aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W ocenie skarżącego jedno pismo (podanie) wniesione do organu może dotyczyć kilku spraw. Ponadto pismo (podanie) odczytuje się według jego treści a nie nagłówka czy tytułu, co wynika z treści art. 66. § 1. K.p.a. W piśmie z dnia 15 września 2020 roku P. B. oprócz zarzutu do postępowania egzekucyjnego zawarł również wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zastrzeżenia co do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Wniesione zastrzeżenia co do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego stanowiły skargę na czynność egzekucyjną jaką jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżący żądał anulowania (zdjęcia) zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz zwrotu wszelkich opłat. W piśmie tym wskazał szereg niezgodności warunkujących dopuszczalność egzekucji oraz wymogi dla tytułu wykonawczego, upomnienia a także nazwy i adresu wierzyciela. Jego skarga na czynność egzekucyjną nie została rozpatrzona do dnia dzisiejszego pomimo złożenia dodatkowej skargi z dnia 27 maja 2021 roku, a DIAS zaprzeczył istnieniu skargi na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Naruszeniem praw i niezgodnością z prawem było, jak wynika to z postanowienia z dnia 08 lipca 2021 roku, doręczenie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności wraz z tytułem wykonawczym w tym samym dniu 08 września 2020 roku, w którym też nastąpiło przekazanie kwoty z zajętego rachunku bankowego na konto organu egzekucyjnego. Nie miał więc żadnej możliwości skutecznego zaskarżenia ani powstrzymania egzekucji. Naruszeniem prawa, które zdecydowało o utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] było również uznanie, że dokonanie egzekucji oznaczało zakończenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, obligowało organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Organ egzekucyjny niesłusznie odstąpił od wykonania tych obowiązków wynikających z przepisów art. 56 § 3, art. 57 § 1 u.p.e.a. nie wydając postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz późniejszego zawiadomienia o podjęciu postępowania egzekucyjnego. Naruszony został też przepis art. 34 § 4 pkt 1) u.p.e.a., który nakazuje kontynuowanie postępowania egzekucyjnego albo podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego po oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Nie dostrzeżono też różnicy pomiędzy rozpatrzeniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1-5 u.p.e.a. z rozpatrzeniem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 1. u.p.e.a., które nie pozostawiają żadnej wątpliwości co do odmienności przedmiotu każdego z tych postępowań.
Ponadto zgodnie z prawem organem, który jest wierzycielem w przypadku egzekucji opłaty dodatkowej za postój na terenie miasta W. jest Prezydent W.. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wskazało jako wierzyciela: "Gmina W., pl. [...], [...]", a tytuł wykonawczy oraz upomnienie wskazało jako wierzyciela: "Prezydent W. - Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we W., ul. [...], [...]", co stanowiło naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako P.p.s.a.) – podlegało postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący formułując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. domagał się rozpoznania istoty sprawy i wykazania, że zobowiązany nie był zobowiązany do poniesienia przedmiotowej opłaty za parkowanie. Jego zdaniem zaskarżone postanowienie jest obarczone wadami formalnymi.
Organ odwoławczy uznał, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 6 1a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., gdyż nastąpiło zaspokojenie wierzytelności objętej tytułem wykonawczym, a podniesione w sprawie zarzuty były tożsame z tymi które zostały już rozpoznane przez organy egzekucyjne.
Zdaniem Sądu należy rozważyć, czy prawidłowo stwierdzono brak podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia egzekucyjnego. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że dla rozstrzygnięcia sprawy, czy zakończenie egzekucji i wyegzekwowanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym rodzi równoczesny skutek w postaci zakończenia postępowania egzekucyjnego, istotne będzie określenie wzajemnych relacji pomiędzy postępowaniem egzekucyjnym, a egzekucją administracyjną. Egzekucja jest czynnością o charakterze faktycznym, dokonywaną w postępowaniu egzekucyjnym. Jako taka odróżnia się od postępowania egzekucyjnego będącego procedurą administracyjną. Egzekucja jest składnikiem tej procedury. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje wcześniej niż sama egzekucja, a zakończenie nie musi nastąpić wraz z zakończeniem egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest zatem pojęciem szerszym niż sama egzekucja. Egzekucja administracyjna, jako element postępowania egzekucyjnego, stanowi jego najważniejszą, istotną i zasadniczą część, ale nie jedyną. Niepodważalnie nie są to pojęcia tożsame. Tak jak wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje wcześniej niż sama egzekucja, tak i jego zakończenie nie musi nastąpić wraz z zakończeniem egzekucji. Nie można zatem stwierdzić, że zakończenie egzekucji, jako czynności faktycznej i części składowej postępowania egzekucyjnego skutkuje automatycznie jego zakończeniem (por. wyroki WSA: w Olsztynie z 22 maja 2014 r., I SA/Ol 353/14 oraz we Wrocławiu z 17 kwietnia 2015 r., III SA/Wr 828/14, a także wyrok NSA z 15 września 2018 r., II FSK 2513/14; dostępne, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozróżnia postępowanie egzekucyjne oraz egzekucję administracyjną. Administracyjne postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności procesowe, podejmowane przez podmioty inne niż organ egzekucyjny, np. przez wierzyciela. Egzekucja administracyjna oznacza zaś stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1453/07). W administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym można wyróżnić trzy stadia: stadium poprzedzające wszczęcie egzekucji administracyjnej, stadium stosowania egzekucji oraz stadium następujące po przeprowadzeniu egzekucji, przy czym nie zawsze postępowanie egzekucyjne przebiega przez wszystkie wymienione stadia. Może ono bowiem zakończyć się na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji albo też może przebiegać tylko przez dwa pierwsze stadia i zakończyć się wraz z zakończeniem egzekucji administracyjnej. Związek pomiędzy egzekucją i postępowaniem egzekucyjnym wyraża się w tym, że egzekucja odbywa się w ramach tego postępowania i nie może się odbyć inaczej niż w tym postępowaniu. Zorganizowany ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty w celu przymusowego wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną. Egzekucja administracyjna i egzekucyjne postępowanie administracyjne to dwa odrębne terminy (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1462/08).
Uwzględniając pogląd, że zakończenie egzekucji administracyjnej nie zawsze oznacza zakończenie postępowania egzekucyjnego należy stwierdzić, że pomimo zrealizowania środka egzekucyjnego organ egzekucyjny musi podjąć jeszcze inne czynności procesowe związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym do których zalicza się rozpoznanie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucyjnego, a także rozpoznanie skargi na czynności egzekucyjne przed rozpoznaniem wniosku o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Sąd w pełni podziela stanowisko, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w każdym jego stadium, zarówno przed wszczęciem egzekucji administracyjnej jak i po jej zakończeniu, bowiem art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 roku, poz. 1427 t.j.), dalej jako u.p.e.a. nie ustanawia terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 781/07; wyroku NSA z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1213/08). Żądanie takie zobowiązany może wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w sposób nieprawidłowy zastosowały regulację art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którą jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że jego przepisy mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę egzekucyjną. Wynika stąd konieczność selektywnego stosowania przepisów K.p.a. oraz niedopuszczalność stosowania przepisów tej ustawy w takich sprawach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym. W rozpoznawanej sprawie złożony przez skarżącego wniosek o umorzenie powinien być zatem rozpoznany w trybie art. 59 § 3 - § 5 u.p.e.a. Organ I instancji powinien przede wszystkim zbadać, czy w tej sprawie zaszły przesłanki z art. 59 § 1 cytowanej ustawy i wydać stosowne postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Tymczasem podstawę prawną rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych stanowił przepis art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021, poz. 735 t.j.), dalej jako k.p.a., zgodnie z którym w sytuacji gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą Stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W ocenie Sądu wniesiona skarga pozostaje również zasadna ponieważ przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego należało zwrócić uwagę, że organ egzekucyjny powinien rozpoznać wszelkiego rodzaju żądania podniesione przez zobowiązanego. W ocenie Sądu organy egzekucyjne w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowo natomiast przyjęły, że P. B. w piśmie z dnia 15 września 2020 roku zawarł jedynie zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które zostały ostatecznie rozpoznane postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z [...] marca 2021 r., nr [...] Nota bene rację ma skarżący, że na czas rozpoznania wniesionych przez niego zarzutów postepowanie egzekucyjne powinno by zawieszone. W przedmiotowej sprawie P. B. zatytułował wprawdzie swoje pismo "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej". Niemniej jednak organ związany był treścią całego wniesionego pisma przez P. B., który kończąc prezentować swoje stanowisko wskazał, że żąda umorzenia postępowania egzekucyjnego, anulowania (zdjęcia) zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz zwrotu opłat wynikłych z tego tytułu i wszelkich opłata obciążających związanych z przedmiotowa sprawą.
W ocenie składu orzekającego w piśmie z dnia 15 września 2020 roku P. B. oprócz zarzutu do postępowania egzekucyjnego zawarł również wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zastrzeżenia co do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Wniesione zastrzeżenia co do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego należało zatem potraktować jako skargę na czynność egzekucyjną jaką było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżący żądał bowiem anulowania (zdjęcia) zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz zwrotu wszelkich opłat. W piśmie tym skarżący wskazał na szereg niezgodności z prawem, w tym warunkujących dopuszczalność egzekucji oraz w zakresie wymogów dla tytułu wykonawczego, upomnienia, a także nazwy i adresu wierzyciela. W konsekwencji P. B. trafnie podniósł w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że jedno pismo (podanie) wniesione do organu może dotyczyć kilku spraw. Ponadto pismo (podanie) odczytuje się wg jego treści a nie wg jego nagłówka czy tytułu, co wynika z treści art. 66 § 1. K.p.a. zgodnie z którym "Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości." W takiej sytuacji obowiązkiem organu egzekucyjnego było rozpoznanie w odrębnym postepowaniu wniesionej skargi na czynności egzekucyjne, czego oczekiwał również skarżący o czym świadczyło pismo z dnia 9 maja 2021 roku, w którym wskazał, że żąda rozpatrzenia jego skargi wniesionej pismem z dnia 15 września 2020 roku, a także pismo z dnia 27 maja 2021 roku. Niedopuszczalne było w tym względzie stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który w postanowieniu z dnia 08 lipca 2021 roku zaprzeczył istnieniu skargi na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. W rozpoznawanej sprawie należy uznać, że wcześniejsze rozpoznanie skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności, było niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Rozpoznając jednak skargę na podjęte czynności egzekucyjne organy powinny odnieść się również do podnoszonych przez P. B. nieprawidłowości w kwestii przedwczesnego podjęcia czynności egzekucyjnych co do przekazania kwoty z zajętego rachunku bankowego skarżącego na konto organu egzekucyjnego przed doręczeniem skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego. W takiej sytuacji należy zgodzić się ze skarżącym, że nie miał wcześniej możliwości skutecznego zaskarżenia ani powstrzymania egzekucji. Dopiero wyjaśnienie wszystkich podniesionych przez skarżącego wątpliwości w kwestii prowadzonego postepowania egzekucyjnego umożliwi zajęcie pełnego stanowiska w kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego, które będzie mogło zostać poddane kontroli sądu administracyjnego. Reasumując, organ egzekucyjny powinien rozpoznać skargę P. B. na czynności egzekucyjne przed wydaniem rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że rozstrzygnięcia organów obu instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie były prawidłowe.
Odnosząc się do zarzutu dopuszczalności egzekucji z urzędu, należy uznać, że uwarunkowania ustrojowe i organizacyjne zachodzące w strukturach Gminy - Miasta W. pozwalają na uznanie Prezydenta W. za wierzyciela postępowania administracyjnego. W jego imieniu, uprawnionymi do realizacji kompetencji wierzycielskich administracyjnego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w stosunku do opłat dodatkowych, o których mowa w art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376), są upoważnione jednostki organizacyjne Gminy, a więc też Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we W..
Z wyżej wskazanych względów postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 lipca 2021 roku oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 17 maja 2021 roku należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., które obejmują one zwrot uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło