VII SA/Wa 1961/20
WyrokWSA w Warszawie2021-03-12
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Tomasz Janeczko, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej i upomnienia osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na adres wskazany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako adres do doręczeń, który nie został podjęty przez adresata mimo awizacji, jest skuteczne i stanowi podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji administracyjnej i upomnienia osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na adres wskazany w CEIDG jako adres do doręczeń, który nie został podjęty przez adresata mimo awizacji, jest skuteczne. Adres wskazany w CEIDG traktowany jest jako miejsce pracy, a jego aktualność jest obowiązkiem przedsiębiorcy. Nieskuteczne doręczenie nie stanowi podstawy do uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta utrzymujące w mocy własne postanowienie o uznaniu zarzutów dotyczących egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. Rzecznik nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną za nieprzekazanie żądanych informacji. Przedsiębiorca podniósł zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku z powodu niedoręczenia decyzji i upomnienia. Organ uznał doręczenia za skuteczne, wskazując na adres w CEIDG jako adres do doręczeń, który nie został podjęty przez adresata.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2021 r. sprawy ze skargi D. Ł. na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], Rzecznik Praw Pacjenta na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego od postanowienia Rzecznika Praw Pacjentów z dnia [...] maca 2020 r., w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione i podtrzymania zasadności prowadzenia egzekucji - utrzymał w mocy własne postanowienie.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z dnia [...] września 2019 r. Rzecznik Praw Pacjenta nałożył na [...] (dalej: "zobowiązany"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]" karę pieniężną w wysokości 18 000 złotych, płatną do budżetu państwa za nieprzekazanie na żądanie Rzecznika Praw Pacjenta informacji dotyczących:
a) przyczyn ordynowania pacjentom w przychodni wlewów witaminowych,
b) liczby pacjentów, którym zaordynowano produkty lecznicze w postaci wlewów witaminowych,
c) wskazania osób z personelu medycznego, które ordynują te wlewy,
d) ustalania przed zaordynowaniem tych produktów przez personel czy są one dopuszczone do obrotu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej,
e) samodzielnego komponowania mieszanek wlewów witaminowych przez pacjentów,
f) liczby lekarzy zatrudnionych w przychodni,
a także pełnej dokumentacji medycznej wszystkich pacjentów, którym zaordynowano opisane produkty lecznicze.
Następnie, pismem z 24 lutego 2020 r. zobowiązany wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując na brak wymagalności obowiązku dochodzonego na podstawie decyzji Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] września 2019 r. oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia dotyczącego obowiązku uiszczenia kary pieniężnej nałożonej wskazaną wyżej decyzją. Zarzuty te zostały przekazane Rzecznikowi Praw Pacjenta. Organ postanowieniem z [...] marca 2020 r. uznał zarzuty wniesione przez zobowiązanego za bezzasadne i podtrzymał zasadność prowadzenia egzekucji. Wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy złożył zobowiązany, wskazując na naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego. Zarzucił organowi wskazanie jako podstawy prawnej obowiązku egzekucyjnego decyzji, która nie została nigdy doręczona zobowiązanemu, a także wydanie tytułów wykonawczych i wszczęcie postępowań w oparciu o tę decyzję oraz bezzasadne uznanie, że wysłanie pisma do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na adres wskazany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wywołuje skutek doręczenia zastępczego.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Rzecznik Praw Pacjenta postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzja z dnia [...] września 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej została wysłana na adres wskazany przez zobowiązanego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako adres do doręczeń - ul. [...],[...]. Przesyłka nie została jednak podjęta w terminie, pomimo awizacji. Następnie, pismem z dnia 5 listopada 2019 r. Rzecznik Praw Pacjenta skierował do zobowiązanego upomnienie do zapłaty przedmiotowej kary pieniężnej. Upomnienie to również zostało wysłane na powyższy adres. Przesyłka ponownie wróciła z adnotacją, że adresat nie podjął jej w terminie. Równocześnie organ ustalił, że przedmiotowy adres był wpisany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej przez cały tok postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej oraz w momencie skierowana przez Rzecznika Praw Pacjenta upomnienia z dnia [...] listopada 2019 r.
Rzecznik Praw Pacjenta podkreślił, że zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem pojęcia "miejsca pracy" nie można traktować wąsko, ograniczając się tylko do tego miejsca, w którym osoba fizyczna świadczy pracę na podstawie umowy o pracę. W takim wypadku, w pełni uzasadnione jest dokonanie doręczenia w miejscu prowadzenia przez osobę fizyczną działalności gospodarczej, gdyż jest ono wówczas traktowane jako miejsce jej pracy. Co więcej, zdaniem organu miejsce zamieszkania i miejsce pracy to takie miejsca, w których istnieje duże prawdopodobieństwo przebywania adresata pisma, z czym wiąże się domniemanie, że pismo zostanie doręczone w sposób, który będzie dawał gwarancję zapoznania się z jego treścią, a w konsekwencji ochronę praw w postępowaniu. Stąd też doręczenie decyzji na adres prowadzonej działalności gospodarczej jest doręczeniem w miejscu pracy, zatem odpowiada warunkom określonym w art. 42 § 1 k.p.a.
Ponadto, biorąc pod uwagę treść art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, przedsiębiorca wskazuje w szczególności adres do doręczeń. Adres jest informacją dla innych podmiotów, w tym organów administracji publicznej, gdzie kierować korespondencję do przedsiębiorców. Tym samym, zdaniem Rzecznika Praw Pacjenta nie można wymagać od podmiotów, aby weryfikowały czy rzeczywiście pod wskazanym adresem adresat odbiera korespondencję. Takie stanowisko znalazło odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W świetle powyższych ustaleń Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził, że w sposób prawidłowy ustalono adres zobowiązanego oraz skierowano do niego decyzję w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, a następnie upomnienie. Zobowiązany nie odebrał zaś powyższych pism. Tym samym, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uznano za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego artykułu, a pismo pozostawiono w aktach sprawy.
Co więcej, w myśl art. 36 ust. 2 ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, jeżeli przedsiębiorca nie dokona zmiany wpisu do CEIDG w przypadku zmiany adresu do doręczeń, doręczenie pisma na dotychczasowy adres ma skutek prawny. W przedmiotowej sprawie zobowiązany dopiero w dniu 11 grudnia 2019 r, złożył wniosek o zmianę wpisu w CEIDG, w którym zmienił adres w rubryce "adres do doręczeń" z "ul. [...]" na "ul. [...]". Zmiana tego adresu został dokonana w wyniku wszczęcia przez Ministra Rozwoju postępowania w sprawie wykreślenia zobowiązanego z CEIDG. Minister Rozwoju ustalił jednocześnie, że wezwanie do zmiany danych w CEIDG wysłane na adres do doręczeń - ul. [...] - zostało skutecznie doręczone.
Skargę na postanowienie Rzecznika Praw Pacjenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...], domagając się jego uchylenia, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięcie naruszenie:
- art. 33 § 10 u w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") poprzez ich niezastosowanie polegające na wskazaniu jako podstawy prawnej obowiązku egzekucyjnego decyzji, która nie została nigdy doręczona zobowiązanemu, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy wydania tytułu wykonawczego,
- art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a u w zw. z art.109 § 1 i art. 180 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na wydaniu tytułów wykonawczych i wszczęcie postępowań egzekucyjnych w oparciu o decyzję, która nigdy nie została doręczona zobowiązanemu, a tym samym nie wywołuje ona skutków w obrocie prawnym i nie podlega egzekucji,
- art.15 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na wydaniu tytułów wykonawczych i wszczęcie postępowań egzekucyjnych pomimo braku doręczenia upomnienia, a tym samym braku podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego,
- art. 6 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. przez bezzasadne uznanie, że wysłanie pisma do osoby fizycznej prowadzącej działalności gospodarczą na adres korespondencyjny wskazany w CEIDG wywołuje skutek doręczenia zastępczego decyzji oraz upomnienia, ergo wyczerpuję kryterium jej wymagalności.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego rozwinął powyższe zarzuty. Wyjaśnił, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie jest jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 45 k.p.a. Z tego względu osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą należy doręczać pisma w postepowaniu administracyjnym tak jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42
§ 1 - 3 k.p.a. Stąd też zdaniem pełnomocnika skarżącego wobec braku skutecznego doręczenia pism w tym postępowaniu, strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania o czynnościach prowadzonych w jego toku, w tym o możliwości wypowiedzenia w sprawie materiałów zgromadzonych w sprawie. Nie doręczono jej również rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie, a strona nie wiedziała o prowadzonym postępowaniu i w konsekwencji bez własnej winy nie brała udziału w prowadzony wobec niej postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Równocześnie pełnomocnik skarżącego podniósł, że adres miejsca zamieszkania i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej skarżącego (ul. [...]) był znany Rzecznikowi Praw Pacjenta, gdyż w kontaktach z innymi organami w tej sprawie, w tym z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego [...], posługiwał się tym adresem, nie zaś adresem do doręczeń. Skoro więc w odpowiedzi na pierwsze upomnienie z dnia 11 kwietnia 2008 r. skarżący wprost wskazał organowi swój adres do doręczeń, to na organie spoczywał obowiązek doręczania korespondencji związanej z prowadzoną sprawą na ten konkretny adres.
W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym.
W ocenie Sądu, przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył bowiem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Rzecznik Praw Pacjenta z dnia [...] sierpnia 2020r., który po rozpoznaniu wniosku złożonego przez [...] w trybie art. 127 § 3 k.p.a. – utrzymała w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2020r. w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione i podtrzymania zasadności prowadzenia egzekucji.
Kwestionowane w przedmiotowej sprawie postanowienie zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia. I tak, zgodnie z treścią art. 33 § 1 ww. ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Ponadto stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.
Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4). W tym miejscu wymaga również podkreślenia, że – jak zasadnie wskazał organ odwoławczy – w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, to – w razie zgłoszenia przez stronę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej – nie przeprowadza się dodatkowego etapu postępowania egzekucyjnego w postaci uzyskania stanowiska wierzyciela (jest ono bezprzedmiotowe), natomiast odniesienie się do tych zarzutów następuje w postanowieniu organu egzekucyjnego wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 2114/12, LEX nr 1481758; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 603/15, LEX nr 1969522 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1375/17, LEX nr 2436051). Tym samym, z uwagi na fakt, iż w kontrolowanej sprawie rozpoznający sprawę Rzecznik Prawa Pacjenta był zarówno, wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym, regulacja zawarta w art. 34 § 1 u.p.e.a. nie miała zastosowania, natomiast wydane przez niego postanowienie z dnia [...] marca 2020 r. należało uznać za postanowienie w sprawie zgłoszonych przez skarżącego [...] zarzutów.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, w pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia czy zarzuty zgłoszone przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zasługiwały na uwzględnienie, a tym samym czy zgodnie z prawem organ uznał je za nieuzasadnione.
Podstawę prowadzonej egzekucji w sprawie niniejszej stanowi decyzja z dnia [...] września 2019 r. Rzecznika Praw Pacjenta którą nałożono na [...], prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]" karę pieniężną w wysokości 18 000 złotych, płatną do budżetu państwa za nieprzekazanie na żądanie Rzecznika Praw Pacjenta konkretnych informacji.
Z akt administracyjnych wynika, że organ egzekucyjny stwierdził nie wykonanie w/w obowiązku egzekucyjnego, w związku z czym wszczął w tym zakresie stosowne postępowanie. Skarżącemu doręczono upomnienie.
W toku postępowania skarżący zgłosił zarzut braku wymagalności obowiązku egzekucji ( art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a ), precyzując że obowiązek nie jest wymagalny z uwagi na niedoręczenie mu w sposób prawidłowy samej decyzji oraz braku prawidłowego doręczenia upomnienia ( art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a).
Decyzja z dnia [...] września 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej została wysłana na adres wskazany przez zobowiązanego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako adres do doręczeń - ul. [...].
Przesyłka nie została jednak podjęta w terminie, pomimo dwukrotnej awizacji. Następnie, pismem z dnia 5 listopada 2019 r. Rzecznik Praw Pacjenta skierował do zobowiązanego upomnienie do zapłaty przedmiotowej kary pieniężnej na powyższy adres. Przesyłka ponownie wróciła z adnotacją, że adresat nie podjął jej w terminie, pomimo dwukrotnego awizowania.
Adres dla doręczeń ul. [...], był wpisany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej przez cały tok postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej oraz w momencie skierowana przez Rzecznika Praw Pacjenta upomnienia z dnia 5 listopada 2019 r. Dopiero w dniu 11 grudnia 2019r. dłużnik złożył wniosek o zmianę wpisu w CEIDG, w którym zmienił adres w rubryce "adres do doręczeń" z "ul. [...]" na "ul. [...]".
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2018r. w sprawie II OSK 2663/17, z którego wynika, że w stosunku do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, doręczeń powinno się dokonywać w trybie określonym w art. 42 k.p.a. W takim wypadku, za w pełni uzasadnione jest dokonanie doręczenia w miejscu prowadzenia przez osobę fizyczną działalności gospodarczej, albowiem jest ono wówczas traktowane, jako miejsce jej pracy, o którym mowa w art. 42 § 1 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1956/13). Miejsce pracy, o którym mowa w art. 42 § 1 k.p.a., nie może być rozumiane w wąskim zakresie jako to, w którym zatrudniony jest tylko pracownik. Treść wskazanego przepisu należy wykładać racjonalnie, w oparciu o zasady logiki. Miejsce zamieszkania i miejsce pracy to takie miejsca, w których istnieje duże prawdopodobieństwo przebywania adresata pisma, tym samym z nimi wiąże się domniemanie, że pismo zostanie doręczone w sposób, który będzie dawał gwarancję zapoznania się z jego treścią, a w konsekwencji ochronę praw w postępowaniu. We współczesnych realiach zakład pracy to nie tylko miejsce najemnej pracy osób, ale także miejsce, w którym koncentrują się gospodarcze interesy podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Gdyby miało być inaczej, to ustawodawca w art. 42 § 1 k.p.a. wskazałby w jakim znaczeniu rozumie miejsce pracy, a tak nie czyni, co tym bardziej wskazuje na funkcjonalne ujęcie terminu. Doręczenie decyzji na adres prowadzonej działalności gospodarczej jest doręczeniem w miejscu pracy, zatem odpowiada warunkom z art. 42 § 1 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3186/17).
W sprawie nie jest wiadome, czy pod wskazanym adresem - ul. [...] znajdowało się również miejsce zamieszkania skarżącego, ale niewątpliwie adres ten został wskazany organowi administracyjnemu dla potrzeb dokonywania doręczeń pism w toku postępowania , skoro został określony przez samego skarżącego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako " adres do doręczeń".
Przez pojęcie "adres" rozumie się miejsce zamieszkania lub pobytu osoby albo znajdowanie się instytucji, przedsiębiorstwa (oznaczenie tego miejsca) – zob. komentarz do art. 41 k.p.a.- Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz, Duże Komentarze Becka pod red. Prof. M. Wierzbowskiego i prof. A. Wiktorowskiej). Szczególnego rozumienia tego pojęcia wymaga adres osoby fizycznej w przypadku postępowań administracyjnych wszczynanych z urzędu. Adresem jest wówczas miejsce wskazane przez osobę, nawet jeżeli ona w nim nie przebywa. W takim przypadku można mówić o adresie jako "adresie dla doręczeń", "adresie dla korespondencji". Organ bowiem nie posiada uprawnień do badania zgodności wskazanego adresu z adresem faktycznego zamieszkania czy wykonywania działalności gospodarczej. Przepisy k.p.a. nie regulują kwestii dotyczących sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji lub dla doręczeń. Nie oznacza to jednak zdaniem Sądu, że wskazanie organowi takiego adresu nie jest wiążące dla organów. W stanie faktycznym badanej sprawy – w ocenie Sądu - adresem, o którym mowa w art. 42 k.p.a., jest wskazany adres dla doręczeń, co uzasadnia, że taki sposób doręczenia korespondencji służbowej przez wskazanie "adresu dla doręczeń" wybrał skarżący.
Przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nakładają na osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą obowiązek dokonania zgłoszenia do ewidencji oraz konieczność dokonania zgłoszenia aktualizującego w przypadku zmiany zgłoszonych danych. Kwestie związane z wpisem do rejestru działalności gospodarczej regulowanej reguluje art. 14, 25, 27 ustawy, natomiast o kwestii obowiązku ciążącego na przedsiębiorcy w zakresie aktualizacji swych danych ujawnionych w CEIDG stanowi art. 30 ust 1 ustawy, który brzmi: "przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o: zmianę wpisu - w terminie 7 dni od dnia zmiany danych, o których mowa w art. 25 ust. 1, powstałej po dniu dokonania wpisu do CEIDG."
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz. U. 2019. 1291), dalej "ustawa o centralnej ewidencji, "Centralą Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej, zwaną dalej "CEIDG", prowadzi w systemie teleinformatycznym minister właściwy do spraw gospodarki". Zadaniem CEIDG jest m.in. ewidencjonowanie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi i udostępnianie informacji o przedsiębiorcach i innych podmiotach w zakresie opisanym w ustawie (art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o centralnej ewidencji). W myśl art. 5 ust. 1 pkt 6 tej ustawy wpisowi do CEIDG podlega adres do doręczeń oraz – jeżeli przedsiębiorca takie miejsce posiada adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej.
Minister właściwy do sprawy gospodarki doręcza pisma przedsiębiorcy wpisanemu do CEIDG wyłącznie na adres do doręczeń wpisany do CEIDG (art. 36 ust. 1 ustawy o centralnej ewidencji).
Niewątpliwie więc każdy jednoosobowy przedsiębiorca powinien pilnować aktualności swoich danych ujawnionych w CEIDG i pamiętać, że aktualnie adres widniejący w CEIDG jako adres do doręczeń jest jego adresem korespondencyjnym nie tylko dla organów ale także dla sądu w postępowaniu cywilnym (od dnia 8 września 2016 roku obowiązuje zmieniony art. 133 § 2a kpc).
Wiąże się to także z konsekwencjami w postaci skutku doręczenia pism na ten adres wskazany w CEIDG, nawet jeśli faktycznie nie będzie on już adresem aktualnym. Przesyłka wysłana w toku postępowania administracyjnego na adres do doręczeń prowadzącego działalność wpisanego do CEIDG i np. niepodjęta w terminie po podwójnym awizowaniu będzie mogła być uznana za doręczoną.
W tej sytuacji w ocenie Sądu sposób prawidłowy skierowano do zobowiązanego decyzję w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z dnia [...] września 2019r., a następnie upomnienie z dnia 5 listopada 2019r. Skarżący nie odebrał powyższych przesyłek pod adresem do doręczeń. Tym samym, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uznano za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego artykułu.
Z tych samych przyczyn Sąd podzielił również stanowisko organu w zakresie niezasadności podnoszonego przez skarżącego zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. ( art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a).
Z tych wszystkich względów, uznając , że zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2019r., poz.2325).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło