VII SA/Wa 555/20

WyrokWSA w Warszawie2020-10-21

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Artur Kuś, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych może dotyczyć dwóch odrębnych obiektów budowlanych (wiat) w jednym postępowaniu, czy też wymagane jest wydanie odrębnych postanowień dla każdego z nich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały prawo prowadzić jedno postępowanie dotyczące dwóch wiat, jednakże w przypadku wydawania rozstrzygnięć w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, powinny zostać wydane odrębne postanowienia dla każdego z obiektów. W niniejszej sprawie, mimo że organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji z powodu naruszenia art. 62 k.p.a. (brak identyczności stanu faktycznego), Sąd oddalił skargę, uznając, że wiaty nie wypełniają definicji budynku, a ich budowa do 50 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie dwóch wiat. Organ I instancji wstrzymał roboty, uznając je za prowadzone niezgodnie z przepisami. Organ II instancji uchylił to postanowienie, wskazując na naruszenie art. 62 k.p.a. poprzez prowadzenie jednego postępowania dla dwóch odrębnych obiektów. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że pierwotnie istniała jedna wiata o powierzchni 100 m2, która została później podzielona, a także podnosiła kwestię budowli ziemnej i muru oporowego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2020r. sprawy ze skargi B D na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę I. Postanowieniem z dnia [..] listopada 2019 r. nr [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm. - dalej jako P.b.) nakazał A. W. (Inwestor) wstrzymanie dalszego prowadzenia robót budowlanych przy budowie dwóch wiat o wymiarach zewnętrznych ok. 6,10 x 8,10 m oraz 3,10 x 8,10 m znajdujących się na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości [..], gmina [..], z uwagi na prowadzenie robót budowlanych w sposób niezgodny z przepisami i sztuką budowlaną. Budowa nie wymaga zabezpieczenia przed wpływem warunków atmosferycznych. II. Po rozpatrzeniu zażalenia B. D. (właścicielka nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością inwestycyjną) [..]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [..] stycznia 2020 r. nr [..] uchylił zaskarżone postanowienie PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jak wyjaśnił, przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu są dwie wiaty wzniesione na działce inwestycyjnej. Kwestią istotną w każdym postępowaniu administracyjnym jest jednoznaczne określenie jego przedmiotu i prowadzenie sprawy tylko i wyłącznie w jednym, konkretnie określonym przedmiocie. W związku z powyższym wydanie w realiach omawianej sprawy rozstrzygnięcia kasatoryjnego podyktowane jest faktem, że PINB zaskarżonym postanowieniem wstrzymał dalsze prowadzenie robót budowlanych w stosunku do dwóch obiektów budowlanych tj. wiaty o powierzchni wynoszącej ok. 49m2 oraz wiaty o powierzchni wynoszącej ok. 25m2, naruszając tym samym art. 62 k.p.a. Zgodnie z ww. przepisem: "W sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony". Zgodnie z art. 62 k.p.a. rozpatrzenie kilku spraw w jednym postępowaniu możliwe jest tylko przy łącznym spełnieniu trzech przesłanek: 1. identyczność stanu faktycznego spraw (ten sam stan faktyczny), 2. identyczność podstawy prawnej (taka sama podstawa prawna), 3. właściwość jednego organu administracji publicznej (miejscowa i rzeczowa). Wiaty objęte zawiadomieniem PINB z dnia[..] września 2019 r. stanowią odrębne obiekty budowlane posiadające inne wymiary, zatem w omawianym przypadku nie zachodzi identyczność stanu faktycznego sprawy. PINB dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, gdyż mając na względzie, iż w niniejszej sprawie istnieją dwa przedmioty, organ powinien zając odrębne stanowiska w ww. sprawach. Wskazać bowiem należy, że ww. sprawy nie są tożsame, nie dotyczą bowiem tego samego przedmiotu postępowania. W świetle powyższego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powiatowy winien wydać odrębne rozstrzygnięcia w kwestii obu wiat. Odnosząc się do zarzutów B.D. (dalej jako Skarżąca) [...]WINB wyjaśnił, że ustalenia protokolarne poczynione przez przedstawicieli organu powiatowego dnia [..]września 2019 r. oraz dnia[..] listopada 2019 r. potwierdzają, że na ww. nieruchomości znajdują się dwie wiaty. Prawo budowlane nie zawiera definicji wiaty. Interpretując ten termin należy odwołać się do jego potocznego znaczenia, co zostało prawidłowo uczynione w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia organu powiatowego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że opisane obiekty nie posiadają ścian osłonowych ze wszystkich stron, które wydzielają je z przestrzeni a także fundamentów (obiekty posadowione na słupach na betonowym utwardzeniu). Cechy te nie wypełniają zatem definicji budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b., co przesądza o prawidłowej kwalifikacji przedmiotowych obiektów przez organ powiatowy. Natomiast z uwagi na brak posiadania przez ww. inwestycje cech budynku, wyjaśnić skarżącej należy, że odległości wskazane w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) nie znajdują zastosowania do spornych wiat. III. Skargę na powyższe postanowienie wywiodła B. D. zaskarżające je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Wskazała, że zaskarżam prowadzenie postępowania względem dwóch wiat (49 m2 25 m2) zamiast postępowania w sprawie jednej wiaty (100m2). Na dzień rozpoczęcia postępowania przez PINB (tj.[..] r.) istniała jedna wiata o powierzchni ok. 100m2. Potwierdza to materiał zdjęciowy oraz filmowy (nagrywany w obecności kilku świadków) którym PINB i WINB dysponowały (jedna klatka z całego filmu ukazującego jednolitą, pojedynczą wiatę). Dopiero później, inwestor przygotowując się do zapowiedzianej z dużym wyprzedzeniem kontroli, rozciął poszycie dachu na dwie części. Pierwotnie była to jedna wiata oparta na sześciu słupach. Dodatkowe słupy drewniane były postawione w późniejszym etapie budowy, aby ukryć fakt budowy jednej 100m2 wiaty. PINB pomija ten fakt, przyzwalając tym samym na notoryczny proceder samowoli budowlanych inwestora (proceder potwierdzony odrębnymi postępowaniami). WINB pominął wniosek skarżącej w tej sprawie. O ile pierwotna jedna wiata była wykonana dość solidnie (słupy betonowe osadzone na punktowych fundamentach betonowych), to po jej rozcięciu i dodaniu dodatkowych słupów drewnianych bez solidnej podstawy, stwarza już zagrożenie bezpieczeństwa. Strona wskazała, że zaskarżyła fakt wyłączenia z postępowania PINB oraz pominięcie tego przez [...]WINB kwestii wybudowania budowli ziemnej (o pow. ponad 100m2) oraz muru oporowego (chroniącego osunięcie się budowli ziemnej usytuowanej na skarpie wzdłuż granicy działek). Pomimo wskazania tego faktu w zażaleniu [...]WINB i PINB pomijają istnienie budowli ziemnej o powierzchni ponad 100m2 w ostrej granicy, bez wymaganych zezwoleń. Pozostaje to w jawnej sprzeczności z art.3 ust. 3 wraz z art. 28 ust. 1 P.b. oraz wyrokiem WSA w Białymstoku z 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 54/10, oraz wyrokom do spraw II OSK 1711/14, II OSK 1371/05, II OSK 1801/12 jak i wyrokami sądów wojewódzkich: IV SA/Po 780/15, II SA/Kr 704/08, II SA/Go 53/15. Strona zakwestionowała decyzję PINB oraz [...]WINB zarzucając błędne przyjęcie, że przedmiotowa wiata "na pewno nie jest budynkiem". W ocenie Strony jest to budynek, trwale z gruntem związany, posiadający ściany i dach. IV. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując wcześniej zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] zważył, co następuje: V. Skarga jest bezzasadna pomimo dokonanego braku odniesienia się przez [...]WINB do wszystkich okoliczności podnoszonych przez Skarżącą. W niniejszej sprawie występują trzy zagadnienia wymagające omówienia. Po pierwsze, wątpliwości Strony wzbudza to, czy w sprawie mamy do czynienia z jedną dużą wiatą, czy też z dwoma mniejszymi wiatami (do 50 m2 powierzchni zabudowy). Zdaniem Sądu organy słusznie ustaliły, że w niniejszej sprawie występują dwie wiaty, co potwierdza zgromadzony materiał zdjęciowy. Należy wskazać, że obie wiaty są odrębne zarówno od siebie (jak nazywa to Skarżąca - rozcięte) jak i sąsiednich budynków. Okoliczność, że pierwotnym założeniem Inwestorki mogło być stworzenie jednego obiektu i być może nawet w tym kierunku podjęto zamierzone działania inwestycyjne nie oznacza, że taki obiekt ostatecznie powstał. Skarżąca nie jest w stanie podważyć ustaleń organów, a z nich niesprzecznie wynika, że istnieją dwie wiaty. To, że są położone względem siebie w bliskiej odległości również nie powoduje, że stanowią jedną całość. W myśl bowiem art. 29 ust. 1 pkt 1c P.b. nie wymaga pozwolenia na budowę wznoszenie wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1.000 m2 powierzchni działki. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, zaś wobec tego że przepisy nie zabraniają budowy dwóch wiat na każde 1.000 m2 działki nie precyzując w jaki sposób to ma nastąpić, to działanie takie korzysta z dużej swobody ocen. Po drugie, nie jest zasadne twierdzenie Skarżącej, że w sprawie mamy do czynienia z budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. Prawo budowlane w istocie nie definiuje pojęcia wiaty, chodzi jednak z pewnością o obiekt nie będący budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. (należy pod tym pojęciem rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach). Obiekty z jakimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie nie posiadają ścian osłonowych i są lekką konstrukcją opartą na słupach. Nie są tym samym wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych właściwych budynkom. Zaznaczyć przy tym należy, że wiatą jest właśnie budowla, która nie posiada cech budynku. Budowla taka posiada jednak fundamenty (jest zakotwiona do gruntu), dach, nie posiada ścian (bądź wszystkich ścian) oraz posadowiona jest na słupach. W kontekście powyższego nie można przyjąć, że organy powinny prowadzić postępowanie w kierunku ustalenia samowoli budowlanej budynku bowiem na tę chwilę z okoliczności sprawy taka w ogóle nie wynika. W sprawie mamy do czynienia z wiatami. Po trzecie, Strona podnosi, że bez jakiejkolwiek oceny organu pozostają inne kwestie dotyczące np. muru oporowego i "budowli ziemnej". Sąd zauważa, że organy nie odnoszą się do tej części twierdzeń Skarżącej, choć taki obowiązek mają. Z uwagi jednak na uchylenie zaskarżonego postanowienia sprawa będzie podlegać ponownej ocenie PINB w jej całokształcie. Za dopuszczalne prawnie i porządkujące należało uznać stanowisko [...]WINB, że każdy obiekt budowlany powinien w realiach tej sprawy zostać odrębnie oceniony. W kontekście powyższego organy ocenią również zakres żądania Skarżącej, wzywając ją w razie potrzeby do sprecyzowania stanowiska i wyraźnego wskazania jakich działań i wobec jakich obiektów się domaga. Stosowna reakcja organu wymagać będzie wyjaśnienia Skarżącej podstaw i motywów działania. W tych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). 6

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło