III SA/Gl 944/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-02-15
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo stwierdził chorobę zawodową u pracownicy w postaci zespołu cieśni nadgarstka, pomimo przeprowadzonego zabiegu operacyjnego i braku aktualnie obecnych neurograficznych cech choroby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo stwierdziły chorobę zawodową, ponieważ rozpoznano schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych, a jego powstanie z wysokim prawdopodobieństwem zostało wywołane sposobem wykonywania pracy. Organ administracyjny jest związany orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej i nie może samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej w celu odmiennego rozpoznania schorzenia. Fakt remisji choroby po zabiegu operacyjnym nie wyklucza jej stwierdzenia, a wręcz potwierdza jej wystąpienie.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownicy T. K. choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, kwestionując związek choroby z pracą oraz sposób sporządzenia orzeczenia lekarskiego. Pracownica pracowała na stanowisku szwaczki, a objawy choroby wystąpiły w okresie zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółka z o.o. z/s w T. (dalej: strona, skarżąca, Spółka) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (dalej: organ I instancji, PPIS) z [...] r., nr [...], o stwierdzeniu u T. K. (dalej: pracownicy) choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
W podstawie prawnej decyzji organ przywołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 235¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, dalej: K.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 poz. 1367, dalej: rozporządzenie).
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny i argumentację prawną.
Decyzją z [...]r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u T. K.- byłej pracownicy Spółki, chorobę zawodową obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Podstawą do wydania decyzji było orzeczenie lekarskie z [...] r. o rozpoznaniu choroby zawodowej, wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., Poradnię Chorób Zawodowych w S.oraz karta oceny narażenia zawodowego T. K. zatrudnionej na stanowisku szwaczki od [...] r. do [...] r. w "A" Sp. z o.o. w T. w warunkach, które uznane zostały za przyczynę powstałej choroby zawodowej.
W odwołaniu od decyzji PPIS w T., Spółka zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:
1) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownicy oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem:
- ustalenia przyczyn powstania u T. K. stwierdzonej choroby, a także ustalenia czy była ona związana wyłącznie z wykonywaną pracą zwłaszcza biorąc pod uwagę zdiagnozowane u niej schorzenia, mające istotny wpływ na rozwój zespołu cieśni nadgarstka,
- weryfikacji, czy wobec stwierdzenia przez lekarzy orzeczników braku aktualnie obecności neurograficznych cech zespołu cieśni nadgarstka obustronnie, istniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej;
2) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się zaniechaniem kontroli orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to:
- wskazuje na występowanie u T. K. wielu pozazawodowych czynników etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka, co oznacza, że domniemanie związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym, a wystąpieniem choroby zawodowej zostało podważone. W konsekwencji brak było podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej,
- wskazuje na fakt przeprowadzenia w dniu [...] r. zabiegu dekompresji kanału nadgarstka lewego,
- zostało sporządzone w sposób ogólnikowy, lakoniczny i nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania choroby zawodowej, a następnie diagnostyki różnicowej, co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u T. K. zespołu cieśni nadgarstka o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem,
- nie zawiera odniesienia do dokumentacji medycznej, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w "A" Sp. z o.o., a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców, u których występowało narażenie zawodowe.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji PPIS i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, względnie o wydanie decyzji na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego o podane wyżej kwestie, bądź uchylenie decyzji I instancji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235¹ K.p.
Organ II instancji stwierdził, że przeprowadzone przez PPIS w T. postępowanie wyjaśniające wykazało, że T. K. pracowała w narażeniu na powstanie przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka w latach: [...]- [...] w "B" (zakład zlikwidowany) na stanowisku szwaczki oraz w latach: [...] - [...] w "A" Sp. z o.o. w T. również na stanowiskach szwaczki.
T. K. była badana na podstawie przepisów rozporządzenia R.M. z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w WOMP PChZ w S., co potwierdza orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...]. W wywiadzie chorobowym podała pojawienie się od ok. [...] r. dolegliwości bólowych nadgarstków i rąk z drętwieniem palców I-III, osłabienie siły mięśniowej oraz wypadanie przedmiotów z rąk. Nasilenie dolegliwości bardziej po stronie lewej. W badaniu ENeG z [...] r. opisano "cechy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka w średnim stopniu zaawansowania". W dniu [...] r. wykonano zabieg dekompresji kanału nadgarstka lewego. Po operacji ustąpiły bóle i drętwienia rąk, utrzymuje się osłabienie siły mięśniowej rąk. Poza tym badana podała w wywiadzie bóle kręgosłupa ok. C i L/S. W badaniu RTG kręgosłupa szyjnego z dnia [...] r. stwierdzono zniesienie fizjologicznej lordozy kręgosłupa szyjnego z nieco kifotycznym ustawieniem kręgów C4-C6, obniżenie wysokości przestrzeni międzykręgowej C5/C6 oraz osteofity przednich i tylnych powierzchni kręgów C5 i C6. Aktualnie badania laboratoryjne wykazały hiperglikemię - [...] mg/dl, podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego - [...] mg/dl, wartości GGTP - [...] U/L oraz CRP [...] mg/dl. W wykonanym w dniu [...] r. badaniu ENeG stwierdzono, że nieznacznie zwolniona jest szybkość przewodzenia czuciowego w prawym nerwie pośrodkowym przy prawidłowej latencji końcowej ruchowej. Ponadto stwierdzono niską jest amplitudę odpowiedzi czuciowych w obu nerwach pośrodkowych. Powyższe badanie nie wykazało aktualnie obecności neurograficznych cech zespołu cieśni nadgarstka obustronnie. Konsultujący specjalista neurolog nie stwierdził istotnych objawów uszkodzenia obwodowego układu nerwowego. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, wyniki badań dodatkowych oraz analizę udostępnionej dokumentacji medycznej rozpoznano stan po operacyjnym leczeniu lewostronnego zespołu cieśni nadgarstka. Uwzględniając informacje o narażeniu zawodowym (narażenie na wykonywanie wielokrotnie powtarzanych w krótkich odstępach czasu czynności obciążających w sposób nadmierny stawy nadgarstkowe o charakterze monotypii) stwierdzono, że istnieją dostateczne podstawy do rozpoznania u ww. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka lewego, obecnie w okresie remisji.
W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie pracownicy materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozpoznana u niej choroba tj. zespół cieśni w obrębie nadgarstka jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwała przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Organ wyjaśnił, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę, jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r. sygn. akt II SA 372/82, opubl. w ONSA 1982/1/33).
Analizując materiał dowodowy organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez T.K., a rozpoznaną u niej chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych, które to domniemanie można obalić jedynie dowodem przeciwnym. W rozpatrywanej sprawie, po przeprowadzeniu diagnostyki różnicowej, nie udokumentowano decydującego wpływu jakiegokolwiek czynnika pozazawodowego na powstanie choroby. A zatem, zdaniem organu II instancji, zostały spełnione przesłanki pozwalające wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Organ wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem dr n. med. E.W., byłego Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy, orzecznictwo lekarskie w zakresie chorób zawodowych dopuszcza rozpatrywanie etiologii zawodowej choroby, której objawy zostały obiektywnie udokumentowane w przeszłości pomimo tego, że aktualnie już nie występują. Dotyczy to m. in. zespołu cieśni nadgarstka.
W orzeczeniu lekarskim WOMP PChZ w S. lekarze orzecznicy rozpoznali stan po operacyjnym leczeniu zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej w [...] r. Ponadto, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok WSA w Łodzi z dnia 27.07.2016 r. sygn. akt III SA/Łd 1097/15) wydane w sprawie orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej - został zachowany.
Zatem po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego WOMP PChZ w S., organ II instancji nie uwzględnił odwołania i orzekł jak w sentencji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a w szczególności;
1) art. 138 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji I instancji;
2) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia T. K. oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem:
- ustalenia przyczyn powstania u T. K. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia czy były one związane wyłącznie z wykonywaną pracą, zwłaszcza biorąc pod uwagę zdiagnozowane u tej pracownicy schorzenia, mające istotny wpływ na rozwój zespołu cieśni w obrębie nadgarstka
- weryfikacji, czy wobec stwierdzenia przez lekarzy orzeczników braku aktualnie obecności neurograficznych cech zespołu cieśni nadgarstka obustronnie, istniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej u T. K.
3) art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to:
- wskazuje na występowanie u T. K. wielu pozazawodowych czynników etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka, co oznacza, że domniemanie związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym, a wystąpieniem choroby zawodowej zostało podważone. W konsekwencji brak było podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej,
- wskazuje na fakt przeprowadzenia w dniu [...] r. zabiegu dekompresji kanału nadgarstka lewego,
- zostało sporządzone w sposób ogólnikowy, lakoniczny i nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania choroby zawodowej, a następnie diagnostyki różnicowej, co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u T. K. zespołu cieśni nadgarstka o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem.
- nie zawiera odniesienia do dokumentacji medycznej, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w "A" Sp. z o.o., a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców, u których występowało narażenie zawodowe.
4) § 2 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych (...), poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nie ustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie.
5) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby.
II. prawa materialnego, a w szczególności:
1) art. 2351 K.p. poprzez wydanie decyzji stwierdzającej u T. K. chorobę zawodową - zespół cieśni nadgarstka, pomimo ustalenia, że w dacie wydawania orzeczenia lekarskiego i decyzji, z uwagi na dobry skutek terapeutyczny przeprowadzonej operacji, schorzenie zostało wyleczone.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając w zakreślonych wyżej ramach zaskarżoną decyzję wskazać trzeba, że jest ona zgodna z prawem.
Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ prawidłowo stwierdził chorobę zawodową u pracownicy Spółki w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 K.p.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga spełnienia dwóch warunków. Pierwszym z nich jest występowanie schorzenia odpowiadającego schorzeniu zamieszczonemu w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia; drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami k.p.a.
Według art. 235² K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą, zwłaszcza z jej rodzajem i charakterem oraz sposobem wykonywania.
W ocenie Sądu orzekającego w sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza powołanych przepisów K.p. U pracownicy Spółki, w okresie zatrudnienia, stwierdzono chorobę zawodową wymienioną w wykazie chorób zawodowych, a jej powstanie co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem zostało wywołane sposobem wykonywania pracy w Spółce co wprost wyrażono w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej.
Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, które określa m.in. wykaz chorób zawodowych, okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym oraz sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.
W rozpatrywanej sprawie objawy choroby wystąpiły w okresie zatrudnienia pracownicy na stanowisku szwaczki. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na postawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie jednoczesne dwóch ustawowych przesłanek:
• rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wskazanego rozporządzenia;
• stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ inspekcji sanitarnej zobowiązany jest ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie, co wprost wynika z wydanego przez jednostkę orzeczniczą orzeczenia lekarskiego, u pracownicy rozpoznano przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w wykazie chorób zawodowych. Orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej z [...] r. szczegółowo odnosi się do miejsca zatrudnienia i rodzaju pracy wykonywanej przez pracownicę, karty oceny narażenia zawodowego, danych z wywiadu i dokumentacji medycznej, w tym wyników aktualnych badań laboratoryjnych.
Należy podkreślić, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, prawem pracownika lub byłego pracownika jest w razie nie zgadzania się z treścią orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia wystąpienie o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. Orzeczenie jednostki orzeczniczej było korzystne dla pracownicy. W ocenie Sądu, wydane w sprawie orzeczenie lekarskie zostało poddane prawidłowej ocenie organów, które nie dopuściły się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Decyzje organów uwzględniają pełny materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym.
Organy słusznie uznały, że pracownica była zatrudniona w warunkach narażenia zawodowego na chorobę zawodową. Poza sporem jest, że w czasie zatrudnienia w Spółce szyła poszycia samochodowe ze skóry lub tkaniny oraz wszywała elementy wykończeniowe typu profile, maty grzewcze do poszyć samochodowych, co potwierdza karta oceny narażenia zawodowego. Tym samym przesłanka niezbędna dla stwierdzenia choroby zawodowej tj. sposób wykonywania pracy, który z wysokim prawdopodobieństwem spowodował chorobę zawodową została spełniona.
Należy przy tym podkreślić, że wydane w kontrolowanej sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, którą organ prowadzący postępowanie jest związany. Organ prowadzący sprawę, której przedmiotem jest istnienie podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia czy też jego wykluczenia. Związanie organu wydanym przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą orzeczeniem w sprawie chorób zawodowych wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika (czy byłego pracownika) kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por.: m.in. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06 oraz wyrok NSA z 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2237/14 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W kontrolowanej sprawie organ oceniał pracę związaną z narażeniem zawodowym oraz dysponował orzeczeniem lekarskim, które poddał prawidłowej ocenie. Wbrew postawionym zarzutom nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów. W orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia, uwzględniającej także wykonany zabieg dekompresji kanału nadgarstka lewego, jednoznacznie stwierdzono podstawy do rozpoznania u pracownicy co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy na stanowisku szwaczki. Praca ta polegała na wykonywaniu wielokrotnie powtarzanych w krótkich odstępach czasu czynności obciążających w sposób nadmierny stawy nadgarstkowe o charakterze monotypii.
Materiał dowodowy został zebrany w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a organy dokonały pełnej i wnikliwej analizy zebranych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera konieczne elementy przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności wyjaśnia podstawę prawną i zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne.
Zdaniem Sądu dokonana przez ograny inspekcji sanitarnej ocena zgromadzonych środków dowodowych nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów, a wydane rozstrzygnięcia zasługują na akceptację.
Wbrew postawionym przez skarżącą zarzutom, domniemanie związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym a wystąpieniem choroby zawodowej nie zostało skutecznie podważone, orzeczenie lekarskie odnosi się do wykonanego zabiegu operacyjnego oraz aktualnych badań. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest dokumentacja lekarska z okresu pracy u poprzedniego pracodawcy tj. "B" w K., dotycząca lat od [...] do [...] r., bowiem objawy choroby zawodowej pojawiły się w [...] r., po 9 latach pracy na stanowisku szwaczki w Spółce. Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie spełnia wszystkie wymogi określone w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Fakt remisji choroby w związku z przebytym zabiegiem operacyjnym nie uniemożliwia jej stwierdzenia, wręcz przeciwnie, potwierdza jej wystąpienie.
Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Z powyższych względów Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło