II SA/Sz 733/20
WyrokWSA w Szczecinie2021-02-24
Skład orzekający: Bolesław Stachura, Ewa Wojtysiak, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej (np. Bolt), bez posiadania licencji lub zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i podlega karze pieniężnej, nawet jeśli osoba wykonująca przewóz nie prowadzi formalnie zarejestrowanej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie odpłatnego przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet bez formalnego statusu przedsiębiorcy i zarejestrowanej działalności gospodarczej, stanowi krajowy transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Brak licencji lub zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w takiej sytuacji jest naruszeniem przepisów, za które nałożona kara pieniężna jest zasadna. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność wynika z faktycznego wykonywania przewozu, a nie z formalnego statusu prawnego podmiotu.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Kontrola drogowa wykazała, że skarżący przewoził pasażerów za opłatą za pośrednictwem aplikacji Bolt, nie posiadając wymaganych uprawnień, a pojazd nie spełniał wymogów dla przewozu okazjonalnego. Skarżący kwestionował charakter przewozu, twierdząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej i że usługa nie była przewozem okazjonalnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2019 r. o nr [...] o nałożeniu na J. R. kary pieniężnej w wysokości [...] zł
za naruszenia polegające na:
- wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia
na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (kara w wysokości [...] zł),
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym
z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (kara [...] zł).
Jak wynika z akt sprawy i uzasadnieniu decyzji okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy przedstawiają się następująco.
Dnia [...] listopada 2019 r., w S. przy ul. [...] miała miejsce przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji kontrola drogowa samochodu osobowego marki Toyota o nr rej. [...], którym kierował J. R. (dalej: "Strona" lub "Skarżący"). Podczas kontroli ustalono, że ww. samochód zarejestrowany jest na Stronę, posiada rejestrację na 5 osób a kierowca przewoził zarobkowo dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w S.. Usługa przewozu została zamówiona za pomocą aplikacji BOLT. Ponadto, pojazd
nie był oznakowany w sposób przewidziany dla taksówek, ani wyposażony
w kasę fiskalną, ani taksometr. Pasażer dokonał płatności za kurs w wysokości
[...] zł za pośrednictwem aplikacji Bolt, nie otrzymując paragonu a jedynie potwierdzenie wniesienia opłaty na telefonie. Kierowca - Strona okazał do kontroli prawo jazdy i dowód osobisty natomiast nie okazał żadnych dokumentów uprawniających go do wykonywania zarobkowego przewozu osób, co stwierdzono
w protokole kontroli. Podczas czynności sporządzono protokoły przesłuchania strony i pasażerów w charakterze świadków. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r.
Pismem z dnia 21 listopada 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszeń ujawnionych w wyniku kontroli drogowej, udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Strona została pouczona o prawie do wniesienia wyjaśnień, uzupełnienia materiału dowodowego, zgłoszenia żądań. W toku postępowania Strona ani nie złożyła wyjaśnień, ani nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów.
Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U.2019.58 j.t. ze zm.; dalej: "u.t.d.") oraz lp. 1.1. i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., ww. decyzji z dnia
[...] grudnia 2019 r. o nr jw. nakładającej na Stronę, karę pieniężną w łącznej, ograniczonej wysokości [...] zł tytułem stwierdzonych naruszeń, wskazanych
w lp. 1.1. i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem wnosząc
o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:
- art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096 j.t. ze zm.; dalej: "K.p.a.") poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie
i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza, że Skarżący takiej działalności nie prowadzi;
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie
dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło
do wykonywania transportu drogowego;
- art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez niego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, polegające na wymierzeniu Stronie kary w wysokości [...] zł
za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia,
w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
- art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.1. oraz 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej
dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego.
Organ odwoławczy, zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr jw., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów odnoszących się do niniejszej sprawy, a następnie wyjaśnił, że postępowanie wobec Strony toczy się jak wobec podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d.,
tj. podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz, że łączna wysokości kary za naruszenia popełnione
przez wykonawcę przewozu wyniosła [...] zł. Nałożona na Stronę kara została ograniczona do kwoty [...] zł, zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 3 u.t.d.
W ocenie organu odwoławczego, w świetle poczynionych ustaleń, bezspornym jest, że wykonawcą przewozu była Strona. Wskazuje na to treść zeznań Strony
i fakt nieprzedłożenia dowodów na okoliczność wykonywania przewozu w imieniu innego podmiotu. Strona nie przedłożyła dowodu na posiadanie
przez nią uprawnienia do wykonywania transportu drogowego osób. Nie ulega
też wątpliwości, że przewóz miał charakter odpłatny. Opłata za usługę została pobrana za pośrednictwem aplikacji Bolt, co wynika z treści zeznań pasażerów
i Strony. Nie można więc w tym przypadku mówić o przewozie grzecznościowym,
czy koleżeńskim. Zarówno pasażerowie jak i kierowca mieli świadomość pobrania
i uiszczenia opłaty za wykonany przejazd, która bezspornie została uiszczona.
Jak wskazał organ przewóz osób, za który kierujący otrzymuje zapłatę
jest przewozem odpłatnym - zarobkowym, do wykonywania którego konieczne
jest uzyskanie stosownego uprawnienia jakim jest zezwolenie lub licencja. Korzystający z aplikacji Bolt kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu. Strona wykonywała zatem w dniu kontroli przewóz w ramach transportu drogowego osób. Zasadnym zatem było nałożenie na stronę kar z załącznika nr 3 do u.t.d.
Nadto, organ odwoławczy powołując się na wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08 wyjaśnił, że nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz
za popełnione naruszenia.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że Strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d.
oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Fakt uiszczenia zapłaty za przewóz przez pasażerów jest bowiem niewątpliwy. Jednocześnie podnoszona okoliczność dokonania przez pasażerów zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej nie wyłącza ustalenia co do zarobkowego charakteru przewozu wykonywanego przez Stronę, jak również ustalenia, że Strona wykonywała usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, iż przewóz wykonywany przez Stronę w dniu kontroli
nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd marki Toyota o nr rej. [...], którym Strona wykonywała
w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie
z kierowcą. Powyższe organ odwoławczy ustalił w szczególności na podstawie protokołu kontroli drogowej, danych z CEPiK oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd Strony tego warunku nie spełniał. Organ II instancji wskazał również, że przewóz wykonywany
przez Stronę w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18
ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Przedmiotowy przewóz nie był wykonywany na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, a opłata nie została uiszczona gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Dlatego, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie
do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów K.p.a. Organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest spójny i wiarygodny.
W ocenie organu odwoławczego ustalenie przez organ I instancji cech wykonywania działalności gospodarczej, a także weryfikacja, czy Strona w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy nie było konieczne. W tym zakresie organ powołał wyrok WSA w Opolu z dnia 16 maja 2013 r., II SA/Op 529/12. Organ uznał, że w pełni bowiem zachowuje aktualność prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie, z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, Legalis nr 219202). W niniejszej sprawie zostało udowodnione, że Strona faktycznie wykonywała działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d. Tym samym powyższe twierdzenia nie mają znaczenia
dla rozstrzygnięcia w sprawie. Organ podkreślił jednocześnie, że całe przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez platformę BOLT, ma charakter zorganizowany i ciągły i w ramach tego przedsięwzięcia Strona świadczyła sporną usługę przewozu we własnym imieniu i na własny rachunek.
Ponadto organ zaznaczył, że wbrew stanowisku Strony nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., 11 GSK 670/08 oraz z dnia 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09).
Za nieuzasadniony uznano także zarzut, iż w sprawie brak jest przesłanek
do uznania, że wykonywane przez Stronę czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy podkreślił, że rozporządzenie Rady (EWG)
nr 684/92 na które powołuje się Strona nie obowiązuje, ponieważ zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym
do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d., odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku
z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z ustawy o transporcie drogowym i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie
z kierowcą.
Organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania ww. przepisu. Jak bowiem wskazał organ
w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów u.t.d. doszło w wyniku działań Strony, ponieważ wykonywała usługę przewozu osób nie posiadając stosownych uprawnień i zarazem samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa
w art. 18 ust. 4b. Gdyby Strona przestrzegała obowiązujących regulacji prawnych,
to do naruszenia by nie doszło. Dlatego brak jest podstaw do uchylenia decyzji
w całości i umorzenia postępowania.
Na zakończenie organ odwoławczy wskazał, że kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej załączniku nr 3 do u.t.d. Pokreślić przy tym trzeba, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę.
Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną
do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz
z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i zwrot kosztów postępowania
sądowo - administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego, tj.:
- art. 5 b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 polegające na wymierzeniu
mu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego
bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez niego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego,
o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d (głównie ze względu na to, że czynności
te nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);
- art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez niego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym
w rozumieniu ustawy;
- art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie
z zasadami aplikacji internetowej z której korzystał pasażer, płatność
za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt.eu;
- art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej
dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;
Skarżący zarzucił nadto naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie
dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, czy posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia
[...] listopada 2019 r.), a także poprzez brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu i nieustalenie czy płatność za przejazd nastąpiła na jego rzecz. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.pa., art. 107 § 3 K.p.a. i art. 8 K.p.a.
Skarżący zakwestionował, że wykonywał w dniu kontroli transport drogowy oraz przewóz okazjonalny. Immanentną cechą przewozu okazjonalnego,
jest okoliczność, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego
lub pasażera. Tymczasem nie on zainicjował przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących
i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast
z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego. W związku
z powyższym brak było możliwości nałożenia na niego kary za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, skoro nie wykonywał przewozu okazjonalnego.
Ponadto, Skarżący zarzucił, iż organ II instancji nie odniósł się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, a odnoszących się konieczności zweryfikowania
czy posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący przytoczył argumenty celem wykazania ich zasadności. Skarżący zakwestionował w szczególności charakter dokonanego przewozu, który – w ocenie Skarżącego – nie odpowiada definicji krajowego przewozu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d.
Zdaniem Skarżącego wykonywanie krajowego transportu krajowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Organ, wydając zaskarżoną decyzję, nie tylko nie ustalił czy formalnie Skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał,
aby stwierdzone w toku kontroli czynności przez niego wykonywane posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej.
Do konstytutywnych cech świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej należy jej zarobkowy charakter oraz ciągłość. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w sposób legalny, niemniej jednak można przyjąć, że ciągłość działalności gospodarczej oznacza trwale bądź powtarzające się w pewien zorganizowany sposób czynności związane z prowadzoną działalnością.
Skarżący nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej.
Jak dalej wskazał Skarżący, nie otrzymał za swoje czynności od pasażera wynagrodzenia w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem Skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej o nazwie Bolt. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie
na określonej trasie, z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej Bolt, nie zaś na rzecz kierowcy i stanowi opłatę za możliwość skojarzenia kierowcy
i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową Bolt, karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana
po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego,
ale na rzecz Bolt.eu.
Ponadto, skarżący zarzucił, iż organ II instancji nie odniósł się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, a odnoszących się konieczności zweryfikowania
czy posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt.
Skarżący zatem kwestionuje, jakoby w dniu [...] listopada 2019 r. wykonywał transport drogowy oraz przewóz okazjonalny.
Konsekwencją stwierdzenia, że Skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz że ani nie wykonywał, ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być uznanie, że nie podlega on obowiązkom wskazanym przez organy wynikającym z u.t.d.
Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł
o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym
na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.; dalej: "ustawa o przeciwdziałaniu COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Ponadto należy stwierdzić,
że wymogi ciągłości działania i bieżącego rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne w tym wyjątkowym okresie, z powodu narzuconego reżimu sanitarnego, powodują niemożność uwzględnienia wniosku o rozpatrzenie sprawy
na rozprawie, gdyż niemożliwy do przewidzenia jest termin, w którym mogłoby
to nastąpić. Skarżący mają prawo oczekiwać, że ich sprawy będą rozpoznawane pomimo stanu epidemii.
Mając na uwadze powyższe niniejsza sprawa została przekazana
do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 26 stycznia 2021 r. w oparciu o zarządzenie Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 26 października 2020 r.
w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszarem, na którym wystąpił stan epidemii.
Informacja o powyższym zarządzeniu przekazana została do wiadomości stronie skarżącej i organowi pismami z 26 stycznia 2021 r. doręczonymi odpowiednio 1 lutego 2021 r. i 26 stycznia 2021 r.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza,
że przesłanką i warunkiem wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego jest stwierdzenie jego niezgodności z prawem materialnym lub naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa dotyczy kary nałożonej na Skarżącego na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za naruszenia wskazane w l.p. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty oraz argumenty przedstawione na ich poparcie nie podważają legalności kwestionowanej decyzji. W szczególności nietrafny jest zarzut, że skoro Skarżący
nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej to w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy
o transporcie drogowym, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Nadto, zdaniem Skarżącego, jego zachowanie nie wyczerpywało znamion przypisanych mu naruszeń, a okoliczności faktyczne nie zostały należycie ustalone. W szczególności nie wyjaśniono zasad działania aplikacji Bolt oraz nie uwzględniono tego,
że Skarżący nie działał jako przedsiębiorca, zatem nie wykonywał krajowego transportu drogowego. Nie pobrał od pasażera opłaty, więc przewóz nie spełniał kryteriów przewozu okazjonalnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy u.t.d., która określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego oraz odpowiedzialność
za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, a także zasady i tryb wyznaczania dworców,
w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i osobom o ograniczonej sprawności ruchowej oraz zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy).
Sąd wskazuje na wstępie, że analogiczne sprawy były już przedmiotem rozpoznania niniejszego Sądu. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w całości podziela argumentację w nich zawartą - stąd poniżej odniesienia
do ich treści.
W ocenie Sądu, zarzuty skargi są niezasadne. Okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę wydania zaskarżoną decyzję są bezsporne. Wynika z nich,
ich Skarżący, w dniu [...] listopada 2019 r. stanowiącym jego własność samochodem osobowym marki Toyota, wykonał przewóz osób na trasie z ul. [...]
na ul. [...] w S.. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej Bolt. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze Skarżącym, jako kierowcą, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na określonej trasie. Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą tejże aplikacji telefonicznej;
jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny). Skarżący nie dysponował stosowną licencją ani zezwoleniem.
Sporna jest natomiast kwestia, czy w opisanych wyżej okolicznościach mają do Skarżącego zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym i wynikające z nich sankcje za naruszenia przepisów tej ustawy. Zdaniem Skarżącego przewóz nie miał charakteru zarobkowego, gdyż nie był podejmowany w ramach działalności gospodarczej. Nie stanowił również przewozu okazjonalnego.
Odnosząc się zatem do regulacji prawnych w spornym zakresie Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie istotne jest, iż podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym, która zawiera również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.).
W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie
i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy
lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują
się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z kolei warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego
w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d., stanowiąc, że podjęcie
i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 ustawy).
Na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu, a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Z kolei zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków
lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50
do 12000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 zł
(art. 92a ust. 3 ustawy). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9;
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3, karą pieniężną w wysokości 12.000 zł sankcjonowane jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Ustalony w rozpoznawanej sprawie przez organy stan faktyczny, stanowiący podstawę nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej określonej w lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, nie budzi wątpliwości i w ocenie Sądu stanowił wystarczającą podstawę do wydania przez organy decyzji w tym przedmiocie. Ze zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej Skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów na terenie S. (z ul. [...] na ul. [...]), pojazdem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Zaznaczenia wymaga - czego nie kwestionuje Skarżący - że przedmiotowy kurs został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt, a następnie została zapłacona kwota [...]zł
za ów przejazd, która została pobrana z rachunku bankowego pasażera. Ponadto ww. pojazd nie był wyposażony w taksometr i kasę fiskalną, nie był oznakowany jako "Taxi" i nie posiadał innych oznaczeń wskazujących na przewóz osób. Z akt sprawy wynika także, że Skarżący nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył w istocie tego, czy Skarżący w ogóle
w chwili kontroli wykonywał krajowy transport drogowy, noszący znamiona wykonywanej działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu argumentacja wskazująca, że Skarżący w ogóle
nie wykonywał wspomnianego transportu drogowego jest nietrafna, albowiem
nie ma żadnych przesłanek, aby zakwestionować fakt, że opisane zdarzenie odpowiada definicji transportu drogowego, a Skarżący wykonywał okazjonalny krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób, i że w tym zakresie działał
we własnym imieniu i na swoją rzecz.
W kontekście podnoszonych przez Skarżącego zarzutów dotyczących braku znamion wykonywania przez niego działalności gospodarczej oraz braku posiadania statusu przedsiębiorcy, wyjaśnienia wymaga, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji,
nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, pub. CBOSA).
W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z przepisów ustawy
o transporcie drogowym "nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób
lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego
o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie
na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób
lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak,
że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej,
a tym bardziej ewidencjonowanej". Innymi słowy – jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 16 maja 2013 r., II SA/Op 529/12
– "wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas,
gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej
w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły
na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym".
Z uwagi na powyższe, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany
i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach,
lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy.
Bez znaczenia zatem – wbrew zarzutom skargi – pozostaje okoliczność,
czy Skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
W ocenie Sądu, pomimo tego, że Skarżący nie prowadził formalnie działalności gospodarczej, to jego działanie, było faktycznie prowadzoną działalnością odpowiadającą definicji działalności gospodarczej, zawartej
w art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U.2018.646 ze zm.).
W okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez Skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na jego rzecz, lecz odbyła
się ona w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji "Bolt", nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego,
a to do jakiego podmiotu trafiła opłata, w tym, czy jej beneficjentem był Skarżący,
nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem. Zaznaczyć przy tym należy, że w decyzjach przyjęto, iż przewóz miał charakter odpłatny.
Sam przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło
na skutek skorzystania przez pasażera i Skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej "Bolt", służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem
i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby szczegółowo zasady działania aplikacji "Bolt", ale w przekonaniu Sądu zasady działania ww. aplikacji są możliwe
do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów ("smartfonów"). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Ponadto okoliczności dotyczące sposobu funkcjonowania aplikacji nie były między stronami sporne. Korzystał z niej tak Skarżący, jak i pasażer i to dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem.
Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację "Bolt" ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez Skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. "Bolt.eu" nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Aplikacja została
też wykorzystana do pobrania opłaty za przewóz.
Działanie Skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy Skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu.
W tej sytuacji na Skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który spoczywa
na podmiotach wykonujących faktyczną działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, nawet gdy nie została ona zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Organy prawidłowo przyjęły zatem,
że Skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 u.t.d., prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany
bez licencji, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwocie [...] zł.
Opisane wyżej zachowanie (realizowanie przewozu drogowego) wyczerpywało znamiona określone w lp. 1.1 złącznika nr 3 do ustawy. Istotne
przy tym jest to, że kara pieniężna została nałożona na kierującego
nie za prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej, ponieważ przepisy ustawy takiego naruszenia nie przewidują, lecz za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji lub zezwolenia.
Z uwagi na przypisanie Skarżącemu ww. naruszenia organy w istocie musiały również ocenić, czy stwierdzony przewóz drogowy był wykonywany pojazdem spełniającym wymagania określone we właściwych przepisach. Przewozu nie można było zakwalifikować ani jako regularnego czy regularnego specjalnego, ani jako wahadłowego. Zasadnie zatem, w ocenie Sądu, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy uznały, że był to przewóz okazjonalny i w granicach swobody argumentacyjnej mogły przy jego wykładni powołać się na rozumienie odnośnych przepisów zawartych w rozporządzeniu nr 1073/2009. Taki zaś przewóz może
być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy,
przy czym, jeżeli chodzi o warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) ustawy to muszą one być spełnione łącznie. Samochód Skarżącego nie spełniał
ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko
5 osób, łącznie z kierowcą (sprzeczność z art. 18 ust. 4a ustawy), podczas
gdy przepisy wymagają, aby przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Nie zostały też spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy, ponieważ umowy z pasażerem nie zawarto w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji telefonicznej, a opłata za przewóz nie miała charakteru ryczałtowego (została skalkulowana przez algorytm aplikacji)
i nie została uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy, lecz na rzecz "Bolt". Prawidłowo zatem organy przypisały Skarżącemu także i drugie z naruszeń.
Zarzuty skargi, tak o charakterze proceduralnym, jak i materialnoprawnym, okazały się zatem niezasadne. W ocenie Sądu, materiał dowodowy, na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, został zgromadzony prawidłowo
i w zakresie pozwalającym na rzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy.
Ustalenia faktyczne poczynione przez organy pozwalały na przyjęcie,
że wykonywane przez Skarżącego czynności (stwierdzone protokołem kontroli
nr [...] z [...] listopada 2019 r.) nosiły cechy wykonywania działalności, na którą Skarżący nie posiadał wymaganej licencji. Podnieść przy tym należy,
że nie w każdym przypadku obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego spoczywa tylko na organach administracji, prowadzących postępowanie. Obowiązek wyczerpującego zebrania przez organy materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez nie materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada
ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku zaoferowania takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie Skarżący dowodów takich nie przedstawił.
Prawidłowo zatem przyjęto, że czynności Skarżącego mieściły się w definicji transportu drogowego, a pojazd, którym wykonano usługę, nie spełniał wymagań konstrukcyjnych. Skoro Skarżący był użytkownikiem aplikacji i występował w roli przewoźnika realizującego odpłatną usługę przewozu, to na tej podstawie można było przyjąć, że podjął się on działalności polegającej na zarobkowym przewozie osób, chociażby był to jego pierwszy przewóz albo nie osiągnął z niego zysku. Wskazywane zaś rzekome podobieństwo do usługi tzw. "carsharingu"
czy "carpoolingu" nie było trafne z tego powodu, że usługi te nie przystają
do ustalonych przez organy okoliczności faktycznych. Carsharing
to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób, model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei carpooling polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku przy okazji na tej samej trasie, zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu. Są to zatem sytuacje jakościowo inne od tej, która wystąpiła w niniejszej sprawie.
Reasumując w ocenie Sądu, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym i okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, zachodziły podstawy do nałożenia na Skarżącego spornej kary. Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przewidziane w lp. 1.1. ([...] zł)
oraz lp. 2.11. ([...] zł) załącznika nr 3 do ustawy przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3, zasadnie zatem ostatecznie wymierzono Skarżącemu karę
w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości [...] zł. Jednocześnie,
w ocenie Sądu, organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające
z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa,
a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również Skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 K.p.a., a także naruszenia
art. 107 § 3 K.p.a.
Wobec zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na Skarżącego kary w wysokości [...] zł za naruszenia ustawy
o transporcie drogowym, organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie dopuścił się też naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Końcowo wskazać należy, że Sąd nie podzielił zapatrywania Skarżącego, iż świadczona usługa stanowiła, czy była zbliżona do car – sharingu, który polega na odpłatnym udostępnianiu pojazdów do użytkowania. W badanej sprawie Skarżący
nie udostępnił swojego pojazdu, ale sam dokonał przewozu.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Orzeczenia sądów powołane w niniejszym uzasadnieniu opublikowane
są na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło