III SA/Lu 479/21

WyrokWSA w Lublinie2021-10-07

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Robert Hałabis, Anna Strzelec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego i dwóch połączonych naczep, z których jedna jest złożona z dwóch części, może być uznany za trzy odrębne pojazdy w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym, co skutkuje obowiązkiem uzyskania zezwolenia kategorii VII na przejazd?
Ratio decidendi
Zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego i dwóch naczep, z których jedna jest złożona z dwóch części, może być uznany za trzy odrębne pojazdy, jeśli każda z tych części posiada odrębny dowód rejestracyjny i numery identyfikacyjne. Status pojazdu jest określany przez dowód rejestracyjny, a nie sposób jego użytkowania. Przejazd takim zespołem bez zezwolenia kategorii VII, zwłaszcza przy przewozie ładunku podzielnego, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżący L. C. został ukarany karą pieniężną w wysokości 15.000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, który według organów składał się z trzech pojazdów (ciągnik i dwie naczepy), podczas gdy przepisy dopuszczają maksymalnie dwa pojazdy w takim zespole. Skarżący argumentował, że jedna z naczep składa się z dwóch części, które nie mogą funkcjonować samodzielnie, a całość stanowi jeden pojazd, co potwierdza opinia techniczna. Organy uznały, że każda zarejestrowana część zespołu jest odrębnym pojazdem, a przewóz ładunku podzielnego w takim konfiguracji wymagał zezwolenia kategorii VII.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie WSA Robert Hałabis WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 11 czerwca 2021 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako organ, organ odwoławczy albo organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania L. C. (dalej jako skarżący), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celino - Skarbowego w B. P. (dalej jako organ I instancji) z 22 kwietnia 2021 r. w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w kwocie 15.000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 16 lutego 2021 r. w Oddziale Celnym w L. kontroli został poddany zespół pojazdów, złożony z ciągnika samochodowego oraz dwóch naczep o numerach rejestracyjnych [...], którym wykonywano przejazd w ramach krajowego transportu drogowego na rzecz przedsiębiorcy L. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Transportowe L. C. z siedzibą w G.. Poddany kontroli zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów: ciągnika samochodowego o nr VIN: [...], naczepy o nr VIN: [...] i naczepy o nr VIN: [...] W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że kierowca nie posiadał i nie okazał do kontroli zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII, na podstawie którego przedmiotowy zespół pojazdów mógłby się poruszać. Przejazd był wykonywany zespołem pojazdów złożonym z liczby pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm., dalej także p.r.d., ustawa), zgodnie z którym zespół pojazdów może się składać najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Jak ustalono naczepa o nr rej. [...] (nr 1) została połączona z ciągnikiem samochodowym za pomocą standardowego "siodła", natomiast naczepa o nr rej. [...] (nr 2) została połączona z naczepą nr 1 za pomocą wsuwanego dyszla. Przewożony ładunek był podzielny (alkohol). Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia 16 lutego 2021 r. Decyzją z 22 kwietnia 2021 r. organ I instancji nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 15.000 zł ustaloną zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 140ab ust. 2 p.r.d. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący ponosił, że skontrolowany zespół pojazdów składał się z ciągnika samochodowego oraz z naczepy złożonej z dwóch sztywno ze sobą połączonych części - przedniej, która po odłączeniu może być eksploatowana jako niezależna naczepa 2-osiowa oraz tylnej wyposażonej w 3 osie, niestanowiącej jednak samodzielnego pojazdu i nadającej się do zarejestrowania i wykorzystania jako pojazd tylko i wyłącznie w połączeniu z jednoznacznie określoną i zidentyfikowaną częścią przednią, co wynika wprost z dołączonej do odwołania oceny technicznej z 20 lutego 2019 r. Skarżący podniósł, że ocena ta była podstawą rejestracji i wydania dowodów rejestracyjnych o numerach rejestracyjnych: [...] i [...]. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania. W pierwszej kolejności wyjaśnił, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021, poz. 54) do postępowań w sprawie nałożenia kary pieniężnej za brak zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII, o którym mowa w art. 64d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Powołując się na przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, w tym art. 2 pkt 35a, pkt 31, pkt 50 i pkt 52, art. 62 ust. 4 i ust. 4b pkt 1, art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 4, art., 64d ust. 1, art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 i ust. 2 organ uzasadniał, że zespół pojazdów może składać się najwyżej z trzech pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny z dwóch pojazdów. Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej. Przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczy pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 p.r.d. wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d p.r.d. – zezwolenia kategorii VII. Zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. W przypadku naruszenia tego zakazu, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Odnosząc się do sprawy organ odwoławczy stwierdził, że przedsiębiorca wykonywał przejazd trzema pojazdami. Organ ustalił, że pod numerem rejestracyjnym [...] - zarejestrowano trzyosiowy ciągnik samochodowy o numerze identyfikacyjnym VIN: [...] wydając dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne; pod numerem rejestracyjnym [...] - zarejestrowano dwuosiową naczepę ciężarową o numerze identyfikacyjnym VIN: [...] wydając dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne, a pod numerem rejestracyjnym [...] - zarejestrowano pięcioosiową naczepę ciężarową o numerze identyfikacyjnym VIN: [...] również wydając dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle art. 71 ust. 1 p.r.d. to dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu, który spełnia określone prawem wymagania w tym wymagania o charakterze technicznym. Jeżeli zatem zarówno tzw. ciągnik, jak i obie naczepy były zarejestrowane jako odrębne pojazdy, to brak jest podstaw do zarzucenia organowi, że nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, dotyczących rzeczywistego charakteru połączonych elementów tego zespołu pojazdów. To dowód rejestracyjny określa status pojazdu, a nie sposób jego użytkowania. Organ odwołał się do orzecznictwa w tym przedmiocie. Natomiast przedstawiona z odwołaniem ocena techniczna odnosi się jedynie do możliwości użytkowania pojazdów, oceniając m.in. techniczne zdolności ich łączenia. Nie może jednak w żadnej mierze stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości ich urzędowej rejestracji jako odrębnych pojazdów. Organ zauważył przy tym, iż z treści przedmiotowej oceny technicznej wynika wprost, że sporna naczepa składa się z dwóch sztywno połączonych ze sobą części - przedniej, która po odłączeniu może być eksploatowana jako niezależna naczepa 2-osiowa oraz tylnej wyposażonej w 3 osie, niestanowiącej samodzielnego pojazdu i nadającej się do zarejestrowania i wykorzystania jako pojazd tylko wyłącznie w połączeniu z jednoznacznie określoną i zidentyfikowaną częścią przednią. Z przedmiotowej oceny technicznej wynika również, że każda z dwóch części naczepy posiada nadany przez producenta i wybity na ramie własny indywidualny numer identyfikacyjny/ podwozia. Bez znaczenia pozostaje fakt zarejestrowania pojazdu jako naczepy pięcioosiowej, co miałoby świadczyć, że kontrolowany zespół pojazdów składał się z dwóch, a nie z trzech pojazdów. W ocenie organu odwoławczego nie ma również znaczenia w sprawie fakt, że naczepa kontenerowa wchodząca w skład kontrolowanego pojazdu członowego składa się z dwóch pojazdów, z których pierwsza część posiada dwie osie, natomiast druga część posiada trzy osie i nie jest w stanie poruszać się samodzielnie po drodze bez podłączenia jej do pojazdu poprzedzającego. Ustawa Prawo o ruchu drogowym bowiem, zgodnie z przywołaną definicją, nie wymaga, aby zarejestrowany pojazd był w stanie samodzielnie poruszać się po drodze. Fakt, że tylny człon naczepy nie może być używany bez pojazdu poprzedzającego, nie zaprzecza możliwości zakwalifikowania obu tych środków transportu jako osobnych pojazdów. Samo natomiast przekonanie skarżącego, że złączone pojazdy stanowią jeden pojazd, nie przemawia za zwolnieniem z odpowiedzialności za przejazd. W ocenie organu II instancji nie było żadnych przeszkód aby przewoźnik wykonał przewóz towaru ciągnikiem siodłowym o nr rej. [...] wraz z dołączoną naczepą o nr rej. [...]. Natomiast w przypadku przewozu towaru niepodzielnego przewoźnik mógłby uzyskać zezwolenie kat. VII na przejazd pojazdu nienormatywnego składającego się z ciągnika siodłowego o nr rej. [...], naczepy o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...]. Organ podniósł, że prowadzący działalność gospodarczą w zakresie przewozu drogowego rzeczy, mógł przewidzieć konieczność zapewnienia zgodnego z prawem sposobu wykonywania przewozu drogowego, dokładając przy tym należytej staranności. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący może wykorzystywać cały zestaw w przypadku przewozu ładunku ponadgabarytowego, natomiast w codziennym użytkowaniu (tj. przewozu ładunku podzielnego) powinien używać naczepy w kompletacji dwuosiowej. Tylko w przypadku przewozu towarów ponadgabarytowych niepodzielnych strona może wykorzystywać zestaw pojazdów w kompletacji jak w chwili kontroli, po uzyskaniu stosownego zezwolenia. Tym samym, w ocenie organu II instancji, wobec stwierdzonego naruszenia art. 62 ust. 4 p.r.d., zgodnie z którym zespół pojazdów może składać się najwyżej z trzech pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny z dwóch pojazdów, uzasadnione było wymierzenie skarżącego kary pieniężnej w kwocie 15.000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 p.r.d., jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Organ wyjaśnił, że przedsiębiorca przewożąc ładunek podzielny nie mógłby uzyskać stosownego zezwolenia, a zatem karę należało nałożyć jak za przejazd bez zezwolenia, a nie za brak zezwolenia. Dodał przy tym, że wysokość kary za brak danego rodzaju zezwolenia została ściśle określona w przepisach Prawa o ruchu drogowym i organ nie ma możliwości jej miarkowania. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza art. 64 Prawa o ruchu drogowym. Podnosił, że błędne jest ustalenie organów, iż kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym. W jego ocenie organy dokonały niewłaściwej oceny stanu faktycznego, a zatem zarówno wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie, jak i wydanie decyzji administracyjnej o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej jak za brak zezwolenia kat. VII jest nieuzasadnione. Skarżący podtrzymał swoją dotychczasową argumentację (z odwołaniem do dołączonej na etapie postępowania administracyjnego opinii technicznej), że naczepa z numerem identyfikacyjnym podwozia [...] została wyprodukowana i może być zarejestrowana i użytkowana tylko i wyłącznie jako kompletny pojazd połączony z przednią częścią oznakowaną własnym numerem podwozia [...] niestanowiącym w tym przypadku numeru identyfikacyjnego kompletnej, złożonej z dwóch części naczepy. Wskazał, że w dowodzie rejestracyjnym nr [...] dot. naczepy o numerze [...] wskazano, że "naczepa składa się dwóch części o nr podwozia [...] i [...]". Z zapisu w dowodzie rejestracyjnym wynika zatem wprost, że naczepa składa się z dwóch części, a nie jak przyjmuje organ w zaskarżonej decyzji z dwóch pojazdów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przy czym trafnie w tej materii organ odwołał się do regulacji art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do postępowań w sprawie nałożenia kary pieniężnej za brak zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII, o którym mowa w art. 64d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowa ustawa weszła w życie z dniem 13 marca 2021 r. (art. 22 ww. ustawy), a postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte postanowieniem z dnia 23 lutego 2021 r., doręczonym skarżącemu w dniu 2 marca 2021 r. Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (...) - art. 64 ust. 4 p.r.d. Zgodnie z art. 62 ust. 4 p.r.d. zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Na mocy art. 62 ust. 4b pkt 1 powołanej ustawy przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d, to jest zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI (art. 64d ust. 1 ustawy). Zgodnie przy tym z art. 64d ust. 2 pkt 1 p.r.d. zezwolenie to może być wydane między innymi pod warunkiem że ładunek jest niepodzielny. Jak bowiem stanowi art. 64 ust. 2 ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 35b p.r.d. ładunek niepodzielny, to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (art. 140aa ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca drogi (art. 140aa ust. 2 ustawy). Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 ustawy. Zgodnie z pkt 3 ostatnio wymienionego przepisu, wysokość kary za brak zezwolenia kategorii VII wynosi: a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach. W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 ustawy). W rozpatrywanej sprawie przywołane przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiły podstawę prawną nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, jak za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w oparciu o ustalenia kontroli pojazdu przeprowadzonej w dniu 16 lutego 2021 r. Podstawę faktyczną nałożenia kary stanowiło ustalenie wykonywania na rzecz skarżącego przejazdu zespołem pojazdów złożonym z liczby pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 ustawy i przewozu wskazanym zespołem pojazdów ładunku podzielnego. W toku kontroli ustalono, że z ciągnikiem samochodowym, za pomocą klasycznego "siodła", była połączona naczepa, a trzeci pojazd, został połączony z naczepą za pomocą wsuwanego w naczepę dyszla. Przebieg dokonanych czynności kontrolnych utrwalono protokołem kontroli i dołączoną do niego dokumentacją fotograficzną (k. [...] akt admin.). Jednocześnie z dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (k.[...] akt. admin.) wynika, że wystawione zostały trzy odrębne dowody rejestracyjne i nadano trzy odrębne numery rejestracyjne. Mianowicie pod numerem rejestracyjnym [...] - zarejestrowano trzyosiowy ciągnik samochodowy o numerze identyfikacyjnym VIN: [...], wydając dowód rejestracyjny, seria i numer: [...]; pod numerem rejestracyjnym [...] - zarejestrowano dwuosiową naczepę ciężarową o numerze identyfikacyjnym VIN: [...] wydając dowód rejestracyjny, seria i numer: [...], a pod numerem rejestracyjnym [...] - zarejestrowano pięcioosiową naczepę ciężarową o numerze identyfikacyjnym VIN: [...] wydając dowód rejestracyjny, seria i numer: [...]. W każdym przypadku wydano także odrębne tablice rejestracyjne ze wskazanymi wyżej numerami rejestracyjnymi. Naczepa ciężarowa o nr rej. [...] została połączona, jak już wskazano, z naczepą o nr rej. [...] za pomocą wsuwanego w tę naczepę dyszla. W tych okolicznościach organy uznały, że skontrolowany zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów, podczas gdy w świetle art. 62 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym zespół pojazdów ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny może składać się najwyżej z dwóch pojazdów. Zdaniem skarżącego w skład zespołu pojazdów wchodziły dwa pojazdy, to jest ciągnik samochodowy oraz pięcioosiowa kontenerowa naczepa, składająca się z dwóch części. Skarżący akcentował, że jego stanowisko potwierdza wprost opinia techniczna z dnia 20 lutego 2019 r. sporządzona na zamówienie skarżącego i dołączona do akt postępowania administracyjnego (k. [...] akt admin.), z której wprost wynika, że naczepa z numerem identyfikacyjnym/podwozia [...] została wyprodukowana i może być zarejestrowana i użytkowana tylko i wyłącznie jako kompletny pojazd połączony z przednią częścią oznakowaną własnym numerem podwozia [...] nie stanowiącym w tym przypadku numeru identyfikacyjnego kompletnej złożonej z dwóch części naczepy. Pierwsza z osi przedniej kompletnej naczepy podczas jazdy jest automatycznie podnoszona i nie ma kontaktu z jezdnią, w związku z czym nie jest uwzględniania jako oś obciążona. W ocenie Sądu na akceptację zasługiwało stanowisko organu uznającego nienormatywność skontrolowanego zespołu pojazdów, gdyż w świetle obowiązujących przepisów prawa należało stwierdzić, że zespół pojazdów ciągnięty przez pojazd silnikowy składał się z trzech, nie zaś z dwóch pojazdów. Trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji na definicje pojęcia pojazdu w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 2 pkt 31 Prawa o ruchu drogowym pojazdem jest środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane. Z kolei przyczepa to pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem (art. 2 pkt 50). Natomiast naczepa to przyczepa, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąża ten pojazd (art. 2 pkt 52). Z przytoczonych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że pojęcie pojazdu w rozumieniu ustawy nie odnosi się wyłącznie do środków transportu, które są przeznaczone do samodzielnego poruszania się po drodze. Pojazdami są także przyczepa oraz naczepa, mimo niewyposażenia ich w silnik. Stąd też akcentowana przez skarżącego okoliczność braku możliwości poruszania się naczepy trzyosiowej bez połączenia jej z naczepą dwuosiową, nie wyłącza możliwości zakwalifikowania ich jako dwóch odrębnych pojazdów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1801/16, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Zgodnie z art. 2 pkt 68 p.r.d. pojazd skompletowany to taki pojazd, który w celu spełnienia wymagań technicznych oraz uzyskania założonych cech użytkowych powstał w wyniku co najmniej jednego etapu kompletacji. W orzecznictwie został wyrażony pogląd, że o tym, czy dany pojazd jest pojazdem skompletowanym, decyduje wyłącznie dowód rejestracyjny. Jeżeli więc naczepa składa się z dwóch elementów oznaczonych dwoma różnymi numerami VIN i posiadającymi odrębne dowody rejestracyjne, to każdy z tych elementów jest odrębnym pojazdem w rozumieniu art. 2 pkt 31 p.r.d. (porównaj wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 760/21, z 19 października 2017 r., sygn. akt II GSK 67/16 i II GSK 2754/16, z 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2809/14, z 5 września 2019 r., sygn. akt II GSK 1896/17 i II GSK 2798/17 - CBOSA). Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. W świetle powołanego przepisu i jednolitego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii, należy podzielić wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, że status pojazdu określa dowód rejestracyjny, a nie sposób użytkowania. W sytuacji zatem, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy, jak wyżej wskazano, w stosunku do ciągnika samochodowego oraz dwóch naczep wydane zostały odrębne dowody rejestracyjne, a zatem zarejestrowano trzy odrębne pojazdy, nie ma podstaw do przyjęcia na gruncie obowiązujących przepisów prawa, że mamy do czynienia jedynie z dwoma pojazdami. Trafnie zauważono w zaskarżonej decyzji, że przedstawiona przez skarżącego ocena techniczna z 20 lutego 2019 r.; nr [...] dotyczy właśnie zagadnienia możliwości użytkowania pojazdów, o nr VIN: [...] i [...] przez określenie technicznych sposobów ich połączenia. Jednocześnie ocena techniczna potwierdza odrębność numerów identyfikacyjnych podwozia w każdym przypadku. Tym samym bez znaczenia dla subsumcji stanu faktycznego pod właściwą normę prawną było wpisanie w dowodzie rejestracyjnym naczepy [...] liczby osi pojazdu cyfry "5". Sąd podziela także stanowisko organu odwoławczego, że adnotacja w dowodzie rejestracyjnym naczepy o nr rej. [...], że pojazd składa się z dwóch części o następujących numerach VIN: cz I - [...] i cz. II [...] nie świadczy o tym, że naczepy te tworzą jeden pojazd. Bez znaczenia przy tym pozostaje, jak wskazano wyżej, że pojazd nie może samodzielnie poruszać się po drodze, bowiem z definicji zawartej w ustawie nie wynika taki obowiązek. W świetle przytoczonych wyżej definicji zawartych w art. 2 pkt 31, pkt 50 i pkt 52 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd może być przeznaczony do poruszania się po drodze po połączeniu go z innym pojazdem. Nie można także uznać za jeden pojazd dwóch wskazywanych w przywołanej ocenie technicznej części, skoro bezsprzecznie wydano dwa dowody rejestracyjne i dwa komplety tablic rejestracyjnych, w tym w odniesieniu do naczepy dwuosiowej, która w świetle obowiązujących przepisów nie traci charakteru odrębnego pojazdu po połączeniu z naczepą trzyosiową, mającą także odrębny numer VIN. W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób prawidłowy ustosunkował się do treści przedstawionej przez skarżącego oceny technicznej. Organ nie pominął wskazanego dowodu, ani nie odmówił mu mocy dowodowej, uznając jednakże, co było stanowiskiem trafnym, iż wynikające z oceny technicznej okoliczności nie podważają odrębności dwóch pojazdów w świetle obowiązujących przepisów prawa. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały przez organ wyjaśnione. Na koniec dla zupełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji za wyrokiem WSA w Lublinie z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 33/21, CBOSA (orzeczenie prawomocne) zwrócić również uwagę należy, że w dniu 2 listopada 2018 r. wpłynął do Sejmu RP rządowy projekt zmiany ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2985), w którym w ramach zmian w art. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym zaproponowano dodanie w tym artykule, po punkcie 50, punktów 50a oraz 50b zawierających nowe definicje: modułu przyczepy – jako pojazdu posiadającego co najmniej 2 osie niezależne w jednej linii, umożliwiającego połączenie z kompatybilnymi modułami przyczepy (pkt 50a) oraz przyczepy modułowej – jako przyczepy składającej się z jednego modułu przyczepy lub kilku modułów przyczepy, przeznaczonej konstrukcyjnie do przewozu ładunków niepodzielnych (pkt 50b). W uzasadnieniu projektu powołano się na dostępne aktualnie na rynku pojazdy modułowe wykorzystujące rozwiązania technologiczne umożliwiające podwyższenie możliwości w dziedzinie transportu ciężkiego, wskazując, że tego typu środki transportu będą mogły być wykorzystywane stosownie do ich przeznaczenia, w szczególności do przewozu ładunków niepodzielnych. Projekt ten jednakże, w trakcie trzeciego czytania na posiedzeniu nr 74 Sejmu RP w dniu 14 grudnia 2018 r., został skreślony z porządku obrad. Tym samym, w ocenie Sądu, w aktualnym stanie prawnym nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że akcentowany przez skarżącego modułowy charakter i sposób połączenia skutkuje zakwalifikowaniem obu opisanych wyżej niezależnych pojazdów, jako jednego. Sąd podziela argumentację organu odwoławczego o braku przesłanek do zastosowania w sprawie art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Nie budzi wątpliwości, że dla zastosowania powołanego wyżej przepisu niezbędne jest wykazanie, iż podmiot wykonujący przewóz podjął zgodnie z zasadami należytej staranności wszelkie możliwe czynności dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem. Tego rodzaju okoliczności nie zostały w sprawie wykazane. Przy dołożeniu należytej staranności możliwe zaś było ustalenie, że środki transportu traktowane przez skarżącego jako części jednej naczepy, stanowią w istocie dwa odrębne pojazdy i doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem poprzez przejazd zespołu pojazdów zgodny z art. 62 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1483/15, CBOSA). Jak trafnie argumentował organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie było żadnych przeszkód aby przewoźnik wykonał przewóz towaru ciągnikiem siodłowym o nr rej. [...] wraz z dołączoną naczepą o nr rej. [...]. Natomiast w przypadku przewozu towaru niepodzielnego przewoźnik mógłby uzyskać zezwolenie kat. VII na przejazd pojazdu nienormatywnego składającego się z ciągnika siodłowego o nr rej. [...], naczepy o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...]. To obowiązkiem przewoźnika było takie zorganizowanie przewozu, by spełniał on wymogi przewidziane dla poruszania się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. Natomiast samo przekonanie skarżącego, iż złączone pojazdy o nr rej. [...] i [...] stanowią jeden pojazd jest niewystarczające do uwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności. Z tych wszystkich względów, uznając zarzuty skargi za niezasadne, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Na mocy tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło