I SA/Gl 154/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-04-13
Skład orzekający: Bożena Pindel, Paweł Kornacki, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Pocztę Polską S.A. są zasadne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając za prawidłowe postanowienie wierzyciela o oddaleniu zarzutów zobowiązanego. Stwierdzono, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej wynika z faktu zarejestrowania odbiornika RTV, a zobowiązany nie wykazał jego skutecznego wyrejestrowania ani nie dopełnił formalności związanych ze zwolnieniem od opłat. Doręczenie upomnienia uznano za skuteczne, gdyż nastąpiło do rąk dorosłego domownika pod adresem zameldowania, a zobowiązany nie zaktualizował swoich danych korespondencyjnych.Stan faktyczny
A. K. złożył skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. utrzymujące w mocy postanowienie oddalające zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku opłaty abonamentowej oraz braku doręczenia upomnienia. Skarżący twierdził, że wyrejestrował odbiornik dawno temu, nie otrzymał upomnienia i przysługuje mu zwolnienie z opłat. Wierzyciel argumentował, że rejestracja odbiornika miała miejsce w 1985 r., zobowiązany nie przedstawił dowodu wyrejestrowania ani formalności związanych ze zwolnieniem, a upomnienie zostało skutecznie doręczone.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. A.K. (dalej: "skarżący", "zobowiązany" lub "abonent") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej "wierzyciel") z dnia [...] r. nr [...]. W rozstrzygnięciu tym, w wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego z dnia 28 października 2020 r., utrzymano w mocy postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w B. z dnia [...]r. nr [...], oddalające wniesione przez zobowiązanego zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej także: "organ egzekucyjny").
W niniejszej sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
W dniu 31 sierpnia 1985 r. skarżący złożył wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika telewizyjnego (tj. telewizora kolorowego). Na znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy oryginale wniosku stwierdzono wydanie zezwolenia o numerze [...]. W kolejnych latach zobowiązany pisemnie wnosił o wydanie nowych książeczek radiofonicznych, co wynika z zamieszczonych w aktach wierzycielskich odcinków "U" wniosków z dnia 18 października 1986 r. oraz z dnia 19 kwietnia 1999 r.
Pismem z dnia 31 lipca 2008 r. Poczta Polska S.A., w związku ze zmianą stanu prawnego, wystosowała wobec skarżącego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]- w miejsce dotychczas obowiązującej imiennej książeczki radiofonicznej.
W dniu [...]r. wierzyciel wystosował względem zobowiązanego upomnienie nr UP [...], w którym wezwał do zapłaty należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2015 r. do kwietnia 2020 r. w wysokości [...] zł wraz z kosztami upomnienia w kwocie [...] zł. W treści upomnienia zakreślono termin siedmiodniowy na uregulowanie należności, liczony od daty jego doręczenia, które nastąpiło w dniu [...]r. do rąk dorosłego domownika skarżącego.
Ponieważ wpłaty nie dokonano, wierzyciel wystawił w dniu [...]r. tytuł wykonawczy o numerze [...], dotyczący zaległych opłat abonamentowych za wskazany wyżej okres ([...]zł) wraz z należnymi odsetkami za zwłokę ([...] zł) oraz kosztami upomnienia ([...]zł). Następnie przekazał dokument organowi egzekucyjnemu.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu [...]r. skarżącemu doręczono odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia [...] r. (znak [...]) o zajęciu rachunku bankowego w A S.A.. Odrębnym zawiadomieniem z dnia [...]r. (znak [...]) dokonano z kolei zajęcia świadczenia w [...] oddziale ZUS.
Pismem z dnia 13 września 2020 r. skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Podniósł, że nie zamieszkuje on już od 2011 roku pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym, a telewizor wyrejestrował "jeszcze wcześniej". Pod rzeczonym adresem mieszkała do [...]r. matka zobowiązanego, która zmarła w wieku 95 lat, a od 75. roku życia przysługiwało jej zwolnienie z opłacania abonamentu RTV. Nadto oświadczył, że nie posiada zarejestrowanego odbiornika, a z uwagi na aktualne miejsce zamieszkania nie otrzymał wezwania do zapłaty oraz nie nadano mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zwrócił również uwagę, że przysługuje mu świadczenie emerytalne nieprzekraczające kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Wyraził przekonanie, że wierzyciel nie wywiązał się z prawnego obowiązku zbadania istnienia i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Końcowo wniósł o zawieszenie egzekucji oraz zwrócenie tytułu wykonawczego wierzycielowi z uwagi na jego bezzasadność.
W związku z wniesieniem powyższych zarzutów z zachowaniem terminu siedmiodniowego, liczonego od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, dniu [...]r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wydał postanowienie nr [...], na mocy którego zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego na podstawie kwestionowanego tytułu wykonawczego. Równolegle organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi zarzuty z dnia 13 września 2020 r. celem wyrażenia stanowiska w ich przedmiocie.
Postanowieniem z dnia [...]r. wierzyciel oddalił wniesione przez zobowiązanego zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, wierzyciel odwołał się do ustawowych przepisów kształtujących obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych za używanie zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zaznaczył, że trwa on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania - w związku z zaprzestaniem korzystania z urządzeń - lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat, względnie uzyskano takie zwolnienie z mocy prawa. Następnie wskazał, że Poczta Polska S.A. jest ustawowo uprawniona do żądania wykonania przedmiotowego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej.
Następnie wierzyciel stwierdził, iż rejestracja odbiornika telewizyjnego, którego dotyczy opłata abonamentowa stwierdzona w tytule wykonawczym z dnia [...] r., została dokonana na imię i nazwisko skarżącego. Po zgłoszeniu rejestracji wydana mu została książeczka służąca do dokonywania opłat abonamentowych. W dalszej kolejności, w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342; dalej w skrócie: "rozporządzenie Ministra Transportu") zobowiązanemu nadano indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika, który zastąpił imienne książeczki radiofoniczne jako dowód rejestracji odbiornika. Odnośne rozporządzenie nie anulowało przy tym wniosków rejestracyjnych dotychczasowych użytkowników, którzy pozostali zobowiązani do opłat abonamentowych.
W tym kontekście wierzyciel podniósł, iż zawiadomienie z dnia [...]r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zaadresowane do skarżącego, zostało wysłane i nie odnotowano zwrotu korespondencji. Podkreślił zarazem, że rozporządzenie Ministra Transportu operuje pojęciem "przesłania zawiadomienia", nie zaś jego "doręczenia", z czego wierzyciel wywnioskował, iż poprzez wysłanie zawiadomień operator pocztowy wykonał ciążący na nim obowiązek informacyjny.
Roszczenia Poczty Polskiej pozostają więc aktualne, gdyż na skarżącym ciąży obowiązek uiszczania dochodzonych należności wynikający bezpośrednio z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1324 ze zm.; dalej w skrócie: "ustawa abonamentowa"), nie zaś z ww. rozporządzenia.
W odniesieniu podniesionych przez zobowiązanego okoliczności w postaci zmiany miejsca zamieszkania oraz wyrejestrowania odbiornika, wierzyciel wskazał, że nie powodują one ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Zgodnie z obowiązującymi w tym względzie na przestrzeni lat regulacjami rangi podustawowej, na użytkowniku spoczywa obowiązek powiadomienia operatora pocztowego o zmianie danych, w tym adresu zamieszkania czy też o zaprzestaniu używania odbiorników. Jedynie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania urządzeń może przy tym doprowadzić do ustania obowiązku uiszczania opłat, a udowodnienie dokonania faktu wyrejestrowania odbiornika spoczywa w takiej sytuacji na zobowiązanym.
Tymczasem wierzyciel nie dysponuje dokumentem, który świadczyłby o tym, że skarżący dopełnił formalności związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania odbiorników. W konsekwencji pozostaje on zobowiązany do uregulowania zaległości z tytułu opłaty abonamentowej, co w dalszej kolejności świadczy o zasadności wszczętej egzekucji administracyjnej. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, odnosząc się do podniesionej przez zobowiązanego okoliczności mieszkania pod adresem rejestracji odbiornika jego ustawowo zwolnionej z racji wieku matki, że tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie obejmuje należności za okres od stycznia 2015 r. do kwietnia
2020 r.
W kontekście zaś przysługującego zobowiązanemu świadczenia emerytalnego, nieprzekraczającego kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej organ zauważył, iż ustawa abonamentowa przewiduje w takim przypadku zwolnienie od ponoszenia opłat w przypadku osoby, która ukończyła 60. rok życia. Abonenci spełniający wymagania zobowiązani są jednak do złożenia w placówce pocztowej stosownego oświadczenia oraz przedstawienia dokumentu potwierdzającego uprawnienia do zwolnienia. Samo tylko zaistnienie ustawowych przesłanek zwolnienia nie powoduje zmiany statusu prawnego w zakresie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, a wierzyciel nie dysponuje dokumentem, który potwierdziłby, że zgłoszenie uprawnień przez skarżącego w placówce pocztowej nastąpiło. Stosowny dowód nie został również przedstawiony w toku postępowania egzekucyjnego.
Wobec powyższego wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
Rozpoznając z kolei zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, stwierdził, iż pismo z dnia 25 maja 2020 r. zostało do skarżącego wysłane pod adres zameldowania z dnia 16 grudnia 1988 r. - dane adresowe nie były bowiem przez zobowiązanego aktualizowane. Upomnienie doręczono w dniu [...]r. pod nieobecność adresata do rąk osoby, która podjęła się oddania przesyłki skarżącemu. W treści upomnienia zawarto informacje o terminie wpłaty należności oraz wszczęciu postępowania egzekucyjnego w razie niezrealizowania wezwania.
W takim stanie rzeczy również zarzut niedoręczenia upomnienia został przez wierzyciela oddalony. Końcowo w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r., nawiązując do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego stwierdzono, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki, które uprawniałyby wierzyciela do wystąpienia o dokonanie takiej czynności.
Pismem z dnia 28 października 2020 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie wierzyciela, wnosząc o jego uchylenie z powodu niezgodności z prawem. Podniósł w nim, że dokonał wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego "w okresie między 15 a 20 lat temu" i wówczas toczyło się już w tym przedmiocie postępowanie administracyjne, które zostało "umorzone lub zaniechane". Skarżący nie pamięta jednak bliższych szczegółów. Zaznaczył, że od 2005 roku nie otrzymywał żadnych informacji ze strony Poczty Polskiej S.A., nie rejestrował żadnego odbiornika ani nie dokonywał żadnych opłat. Z upomnieniem z dnia [...]r. oraz indywidualnym numerem identyfikacyjnym abonenta po raz pierwszy zetknął się w dacie odebrania korespondencji obejmującej rozstrzygnięcie wierzyciela w przedmiocie podniesionych zarzutów, tj. w dniu [...]r. Jednocześnie zobowiązany oświadczył, iż nie upoważnił nikogo do odbioru przesyłek poleconych pod poprzednim adresem zamieszkania, co w jego ocenie wyklucza przyjęcie skuteczności doręczenia upomnienia przez jego syna w dniu [...]r. Przesyłka została bowiem zwrócona przez odbierającego ją domownika z adnotacją, że adresat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem.
Nadto skarżący wskazał, iż osoba, z którą aktualnie mieszka w R., uiszcza abonament radiowo-telewizyjny od 5 lat, wobec czego opłata za ten okres w stosunku do skarżącego nie obowiązuje. Powołał się zarazem na brak znajomości regulacji dotyczących przedmiotowej opłaty, a także na trudną sytuację zdrowotną i finansową. Zarzucił przy tym, że w toku postępowania w niniejszej sprawie został pozbawiony prawa do obrony.
W dniu [...]r. wierzyciel wydał postanowienie nr [...], w którym po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając wskazane rozstrzygnięcie, wierzyciel ponownie zwrócił uwagę na ustawową podstawę prawną obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, wskazując, że powstaje on w związku z rejestracją odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych, względnie uzyskano takie zwolnienie z mocy prawa w związku z ukończeniem 75. roku życia. Następnie zauważył, iż skarżący dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego w dniu 31 sierpnia 1985 r. (podając adres: ul. [...], [...] S.) i uzyskał pierwszą książeczkę radiofoniczną. Kolejna książeczka została wydana w związku z wnioskiem z dnia 21 listopada 1986 r., kiedy to również zobowiązany dokonał aktualizacji danych adresowych (ul. [...], [...] S.). W dniu 20 kwietnia 1999 r. skarżący ponownie uzyskał książeczkę radiofoniczną z uwagi na wyczerpanie dowodów wpłat w poprzedniej.
W dalszej kolejności, w związku z nadaniem abonentom indywidualnych numerów identyfikacyjnych, które zastąpiły dotychczasowe książeczki opłaty abonamentowej, skarżącemu przypisano numer [...], a zawiadomienie o tym fakcie przesłano mu pismem z dnia 31 lipca 2008 r. na adres, którym Poczta Polska dysponowała, podany na odcinkach "U" przy wymianie książeczek radiofonicznych. Wierzyciel zaznaczył przy tym, że zastąpienie książeczek opłat indywidualnymi numerami identyfikacyjnymi nie anulowało dotychczasowych rejestracji odbiorników RTV. Z kolei zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest rozstrzygnięciem władczym, lecz jedynie potwierdza ono konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, a do jego przesyłania nie miały zastosowania przepisy dotyczące doręczeń w postępowaniu administracyjnym.
Organ zwrócił następnie uwagę, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania to na abonencie spoczywa obowiązek zaktualizowania danych, a po dopełnieniu formalności winien on kontynuować uiszczanie opłat, względnie dokonać wyrejestrowania odbiorników RTV. Pomimo że na przestrzeni lat rozporządzenia dotyczące rejestracji odbiorników ulegały zmianom, to we wszystkich regulacjach przewidziany był nałożony na użytkownika obowiązek powiadomienia operatora pocztowego o fakcie zaprzestania używania odbiorników czy o zmianie danych adresowych, od którego nie przewidziano odstępstw. Tymczasem w niniejszej sprawie Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem dowodzącym wyrejestrowania odbiornika przez skarżącego, który nie przedstawił również takowego w trakcie postępowania, pomimo że to na nim spoczywa ciężar dowodu we wskazanym zakresie.
Nadto zobowiązany nie dokonał zgłoszenia uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych, które według jego twierdzeń przysługiwałyby mu z uwagi na ukończenie 60. roku życia oraz posiadanie prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia. W takim stanie rzeczy abonent jest w dalszym ciągu zobowiązany do uiszczania opłat.
Odnosząc się do oświadczenia skarżącego, iż pod jego aktualnym adresem zamieszkania w R. jest opłacany abonament radiowo-telewizyjny od co najmniej pięciu lat, wierzyciel stwierdził, iż w bazie danych abonentów Poczty Polskiej S.A. brak jest zgłoszenia rejestracji odbiorników przez osobę trzecią pod wskazanym przez skarżącego adresem. Wobec tego nie jest możliwe powołanie się przez niego na przewidziany w ustawie abonamentowej przywilej uiszczania tylko jednej opłaty abonamentowej w ramach tego samego gospodarstwa domowego.
W rezultacie powyższych ustaleń organ uznał, że w wydanym w I instancji postanowieniu słusznie oddalono zarzut nieistnienia obowiązku. Do analogicznego wniosku doszedł w kontekście zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, zauważając, że wezwanie do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych skierowano na adres zameldowania skarżącego w S. Korespondencję doręczono w dniu [...]r. pełnoletniemu domownikowi, który podjął się jej oddania adresatowi, co potwierdza dokument wygenerowany w dniu 15 października 2020 r. z systemu Poczty Polskiej S.A. W konsekwencji wierzyciel przyjął, że przesyłkę doręczono zgodnie z przepisami i nie została ona zwrócona.
Końcowo organ pouczył zobowiązanego o możliwości złożenia wniosku do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o udzielenie ulg w spłacie opłaty abonamentowej z uwagi na sytuację życiową i materialną, na którą skarżący powoływał się w zażaleniu. Jednocześnie zaznaczył, że Poczta Polska S.A. jest zobowiązana do dokonywania rozstrzygnięć zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. zobowiązany wniósł skargę do tut. Sądu na ww. ostateczne postanowienie wierzyciela, domagając się jego uchylenia oraz umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Podniósł, że w dniu 25 czerwca 2009 r. wysłał prośbę o wyrejestrowanie odbiornika RTV na adres Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w R. W tym czasie nie posiadał środków na zakup nowego telewizora i korzystał z odbiornika zwolnionej z mocy prawa 80-letniej matki, którą się opiekował. Stwierdził następnie, iż z uwagi na okoliczność, że przez 5 lat nie otrzymał wezwania do zapłaty i nie zostało wszczęte względem niego postępowanie egzekucyjne, z dniem 25 czerwca 2014 r. roszczenie z tytułu opłaty abonamentowej uległo przedawnieniu.
W dalszej kolejności skarżący podniósł, iż wniosek rejestracyjny z dnia 31 sierpnia 1985 r. oraz odcinek "U" z dnia 18 października 1986 r. zostały wypełnione i podpisane przez niego. Ponieważ książeczka radiofoniczna wystarczała do wnoszenia opłat na rok i dwa miesiące, w dniu 18 grudnia 1987 r. zaprzestał opłacania abonamentu. Zobowiązany zakwestionował następnie odcinek "U" z dnia 19 kwietnia 1999 r. jako wypełniony i podpisany przez nieznanego z nazwiska pracownika operatora pocztowego.
Odnosząc się z kolei do kwestii doręczenia upomnienia, skarżący przyznał, iż jego syn odebrał rzeczone pismo. Zaznaczył przy tym, że zabronił uprzednio członkom swojej rodziny odbierania przesyłek poleconych, a poczta w S. nie chciała przyjąć korespondencji odebranej przez syna skarżącego, w związku z czym ten umieścił ją w skrzynce z poczynioną samodzielnie adnotacją o zwrocie korespondencji.
Do skargi dołączono: nieuwierzytelnioną kserokopię adresowanego do operatora pocztowego pisma skarżącego z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wyrejestrowania odbiornika RTV; potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie wniosku rejestracyjnego z dnia 31 sierpnia 1985 r. oraz odcinków "U" datowanych na dni 18 października 1986 r. i 19 kwietnia 1999 r.; zawartą przez matkę zobowiązanego umowę sprzedaży dekodera z dnia 18 czerwca 2012 r.; kserokopie aktów zgonu rodziców skarżącego oraz orzeczenia komisji lekarskiej z dnia [...]r. stwierdzającego niepełnosprawność zobowiązanego w stopniu lekkim.
W odpowiedzi na skargę z dnia 22 stycznia 2021 r. pełnomocnik wierzyciela podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi w całości. Stwierdził przy tym, że Poczta Polska S.A. nie posiada już korespondencji prowadzonej ze skarżącym w czerwcu 2009 r., jakkolwiek fakt jej zaistnienia został odnotowany w ewidencji abonentów. Niemniej jednak brak jest w aktach dowodu, że abonent dokonał wyrejestrowania odbiorników RTV. Wierzyciel nadmienił zarazem, iż dołączone do skargi pismo z dnia 25 czerwca 2009 r. nie zostało sporządzone na właściwym wzorze, w związku z czym zawartego w nim oświadczenia nie można by było uznać za skuteczne.
Po doręczeniu skarżącemu odpowiedzi na skargę ten wystosował pismo z dnia 26 lutego 2021 r., w którym stanął na stanowisku, iż aktualny stan prawny dotyczący obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej jest niesprawiedliwy, a kształtujące go przepisy wykonawcze niekonstytucyjne i niezgodne z prawem Unii Europejskiej. Podtrzymał dotychczasowe twierdzenia o nieotrzymaniu upomnienia z dnia [...]r., wystąpieniu przedawnienia roszczenia, zakwestionowaniu wiarygodności drugiego odcinka "U". Zauważył również, że przedłożona przez niego kserokopia pisma z dnia 25 czerwca 2009 r. poświadcza dokonanie przez niego wyrejestrowania odbiornika. Oświadczył nadto, iż od 2009 do 2016 roku mieszkał ze swoją matką, która była zwolniona z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych z uwagi na wiek. Na dowód tej ostatniej okoliczności do pisma dołączono oświadczenia W.K. i E.R. z dnia 25 lutego 2021 r. Ponadto skarżący przedłożył pismo procesowe Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 września 2008 r. dot. jego uprawnień emerytalnych oraz kserokopię skargi z dnia 5 czerwca 2012 r. na B Sp. z o.o. w W., adresowanej do Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
W piśmie z dnia 19 marca 2021 r. pełnomocnik wierzyciela stwierdził, że w przypadku prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z osobą, która posiada uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych, osoba zwolniona z tego obowiązku powinna dopełnić formalności rejestracji odbiorników na swoje dane, natomiast osoba posiadająca zarejestrowane odbiorniki – w tym wypadku skarżący – powinna dokonać ich wyrejestrowania. Wówczas osoby w tym samym gospodarstwie korzystają ze zwolnienia od opłat abonamentowych. W niniejszej sprawie zobowiązany nie wykazał jednak, by jego zwolniona od opłat abonamentowych matka dokonała rejestracji odbiornika. Nadto przedłożone przez niego oświadczenia nie są wystarczające do stwierdzenia prowadzenia gospodarstwa domowego wspólnie z matką w latach 2009-2016, gdyż w tym celu konieczne jest zaprezentowanie takich dokumentów jak wspólne rachunki, opłaty za wspólnie zajmowany lokal, potwierdzenie wspólnego rachunku bankowego czy wspólna korespondencja adresowana do właściwych organów.
Wierzyciel przyjął zatem, że skarżący nie wyrejestrował odbiorników, nie przedstawił dowodów na prowadzenie gospodarstwa domowego wspólnie z matką ani dokumentu świadczącego o rejestracji odbiornika RTV przez matkę. Powołując się zaś m. in. na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. (sygn. akt K 24/08) zauważył, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa, a ustalanie jego wysokości stanowi czynność materialno-techniczną. W dalszej części pisma przytoczył również stosowne regulacje ustawowe na potwierdzenie prawidłowości dotychczas prezentowanego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej w skrócie: "P.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 P.u.s.a.).
Szczegółowy zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej został sformułowany w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem, nadanym przez art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r., zmieniającej P.p.s.a. (Dz. U z 2019 r., poz. 2070), które weszło w życie z dniem 30 lipca 2020 r., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Wypada w tym względzie zauważyć, że przed nowelizacją przepis nie dopuszczał zaskarżenia postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Aktualnie przepis takich wyłączeń nie przewiduje. W niniejszej sprawie została złożona skarga na postanowienie wierzyciela oddalające zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia, zgłoszone przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Ponieważ skargę wniesiono po dacie wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji, nie ulega wątpliwości, że jest ona dopuszczalna i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez tut. Sąd.
Przystępując w dalszej kolejności do merytorycznej analizy niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej w skrócie: "u.p.e.a.") - wnosi się do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty.
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13).
Co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia
2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10).
Przedmiot kontrowersji w niniejszej sprawie stanowi zatem, po pierwsze, kwestia zasadności i wymagalności istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] r., a po drugie problematyka skuteczności doręczenia zobowiązanemu upomnienia z dnia [...]r. pod adresem jego zameldowania w trybie zastępczym, tj. do rąk dorosłego domownika, który podjął się jej przekazania adresatowi. Od zbadania powyższych okoliczności zależy bowiem rozstrzygnięcie, czy oddalenie zarzutów wniesionych przez skarżącego w sprawie prowadzonego względem niego postępowania egzekucyjnego miało uzasadnienie, a tym samym czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W tym kontekście wymaga wskazania, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych znalazły swoją podstawę prawną w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.). W dniu 1 marca 1993 r. weszła z kolei w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych oraz obowiązek rejestracji odbiorników - odpowiednio w art. 48 oraz art. 49. Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy m. in. o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa, której przepisy - z racji braku istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów intertemporalnych - zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa znalazły zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, lecz także do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone. Tym samym obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy abonamentowej, jak i na osobach, które w dniu wejścia w życie tej regulacji spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, czyli posiadały zarejestrowany odbiornik RTV.
Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami poprzednich regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy abonamentowej obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej, na które powołano się w kwestionowanym przez skarżącego tytule wykonawczym, wynika, iż za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, a obowiązek ich uiszczania powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji takiego odbiornika. Na mocy art. 2 ust. 2 odnośnej ustawy domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik RTV w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej stanowi obowiązek wynikający z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, wyrok tut. Sądu z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 236/13). Jeżeli więc organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por.: wyroki tut. Sądu w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13).
Z zarysowanym wyżej stanowiskiem korespondują pozostałe regulacje zobowiązujące abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m. in. o zaprzestaniu używania odbiornika, zawarte w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190), § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) oraz § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).
W niniejszej sprawie w dniu 31 sierpnia 1985 r. zobowiązany zarejestrował odbiornik telewizyjny (telewizor kolorowy), podając we wniosku swój ówczesny adres zamieszkania w S. (ul. [...]). Fakt dokonania rejestracji nie jest przez skarżącego kwestionowany i znajduje swoje potwierdzenie w znajdującym się w aktach administracyjnym dokumencie wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika. W związku z tym należy przyjąć zaistnienie obciążającego skarżącego obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników przez skarżącego, uprawnionym było również nadanie mu przez wierzyciela indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o czym został on zawiadomiony w piśmie z dnia 31 lipca 2008 r. Wskazać należy, iż korespondencja obejmująca zawiadomienie o nadaniu takiego numeru została wysłana zobowiązanemu z dniem jej wystawienia, co stanowiło realizację warunków wyszczególnionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu. Ze znajdującego się w aktach wierzycielskich duplikatu zawiadomienia z dnia [...]r. wynika, że przesłano je na adres skarżącego w S. przy ul. [...]. Jest to nie tylko adres podany operatorowi pocztowemu przez zobowiązanego na odcinkach "U" z dnia 18 października 1986 r. oraz z dnia 19 kwietnia 1999 r., ale również adres jego zameldowania od dnia 19 grudnia 1988 r., który nie został przez niego do tej pory zaktualizowany.
Sąd uznał za prawidłową interpretację wierzyciela, iż przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora wyznaczonego nadającego z urzędu indywidualny numer identyfikacyjny dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych. Prawodawca nie wprowadził przy tym obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV takiego numeru konieczne było doręczenie zawiadomienia. Zastosowane w rozporządzeniu Ministra Transportu pojęcie "przesłania zawiadomienia" posiada odmienne znaczenie semantyczne, gdyż nadaje ono zawiadomieniu charakter wyłącznie informacyjny. Jednocześnie nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może być utożsamiane z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, lecz zawiadomienie o dokonaniu przedmiotowej czynności stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiornika RTV w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, a abonenci rejestrujący odbiorniki na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów wykonawczych pozostali nimi, co wiąże się z kontynuacją obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.
Jednocześnie stwierdzenia wymaga, iż w aktach sprawy brak dowodu, by zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego. Za taki dowód nie można bowiem uznać dołączonej do skargi kserokopii pisma datowanego na dzień 25 czerwca 2009 r. Z jego treści wynika co prawda wola zaprzestania użytkowania zarejestrowanego odbiornika, które pomimo niesporządzenia na właściwym druku operatora pocztowego mogłoby zostać uznane za wniosek o wyrejestrowanie, jednak skarżący nie przedstawił dokumentu stanowiącego dowód nadania rzeczonego oświadczenia na adres operatora pocztowego. Mając zarazem na względzie, iż wierzyciel nie dysponuje już korespondencją prowadzoną ze skarżącym w czerwcu 2009 roku z uwagi na jej zniszczenie zgodnie z obowiązującymi przepisami archiwizacyjnymi, należy przyjąć, że w analizowanym stanie faktycznym brak dowodu, by zobowiązany złożył w sposób skuteczny pismo w przedmiocie wyrejestrowania odbiornika RTV. W konsekwencji dokonana w dniu 31 sierpnia 1985 r. rejestracja odbiornika pozostaje w mocy, a co za tym idzie aktualność zachowuje powiązany z nią obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej.
W tym miejscu zbadania wymaga ewentualne zaistnienie po stronie zobowiązanego zwolnienia od opłat abonamentowych, na które kilkukrotnie powoływał się skarżący, wszelako w różnych konfiguracjach.
W pierwszej kolejności oświadczył, że prowadził w latach 2009-2016 wspólne gospodarstwo domowe z matką, której przysługiwało przewidziane w art. 4 ust. 1 pkt 2 opłaty abonamentowej zwolnienie z uwagi na ukończenie 75 lat. Jak dalej wskazano w ust. 3a przywołanego przepisu, zwolnienie to przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osoba ukończyła 75 lat i w odróżnieniu od innych formułowanych przez ustawę abonamentową przypadków nie wymaga zgłoszenia uprawnień operatorowi wyznaczonemu (por.: ust. 4). Zgodnie zaś z dyspozycją art. 2 ust. 5 pkt 1, niezależnie od liczby odbiorników RTV używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową.
Przywołana konstrukcja prawna potencjalnie mogłaby doprowadzić do uniknięcia przez zobowiązanego w sposób pośredni obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. W tym celu koniecznym byłoby na wstępie ustalenie, czy faktycznie prowadził on ze swoją matką we wskazanym okresie gospodarstwo domowe w rozumieniu zespołu osób mieszkających i utrzymujących wspólnie. Tego typu okoliczność potwierdzać mogą, tytułem przykładu, dowody potwierdzające wspólne opłacanie rachunków czy partycypowanie w kosztach utrzymania lokalu w czasie, w którym miało występować prowadzenie jednego gospodarstwa domowego. Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II URN 56/95). Tymczasem jedyne dokumenty przedłożone przez zobowiązanego w tym kontekście stanowią pisemne oświadczenia E.R. oraz W.K. z dnia 21 lutego 2021 r., które nie mogą zostać uznane za wystarczające do potwierdzenia w sposób niebudzący wątpliwości, że prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego miało w tym przypadku miejsce.
Niezależnie jednak od powyższego, w razie nawet ewentualnego przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki zastosowania regulacji z art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy abonamentowej, to skoro - jak słusznie zauważył pełnomocnik wierzyciela - zwolnienie z mocy prawa przysługiwało matce zobowiązanego, odbiornik telewizyjny powinien był zostać przez nią zarejestrowany na swoje nazwisko, po jego uprzednim wyrejestrowaniu przez skarżącego. W przeciwnym wypadku obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej jako jednej opłaty w ramach wspólnego gospodarstwa domowego zachowywał aktualność. Jak już nadmieniono wyżej, w niniejszej sprawie nie doszło do skutecznego udowodnienia dokonania wyrejestrowania odbiornika przez skarżącego. Nie przedstawiono również dokumentów na potwierdzenie ewentualnego dokonania rejestracji przez jego matkę. W takiej sytuacji nie sposób przyjąć, aby istniały podstawy do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy abonamentowej.
Następnie odnieść należy się do twierdzeń zobowiązanemu, iż przysługuje mu zwolnienie na podstawie art. 4 ust. pkt 6 ustawy abonamentowej. Przepis ten umożliwia zwolnienie z opłat dla osób, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Co jednak ważne, skorzystanie z tej regulacji wymaga uprzedniego złożenia w placówce pocztowej operatora wyznaczonego oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia i przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienie (por.: art. 4 ust. 3 ustawy abonamentowej). Zarówno w toku postępowania przed tut. Sądem, jak i poprzedzającego je postępowania administracyjnego skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów na potwierdzenie dopełnienia formalności związanych ze skorzystaniem ze zwolnienia. W sytuacji gdy dowodów na tę okoliczność nie zawierają również akta wierzyciela, Sąd uznał, że skarżący nie może legitymować się zwolnieniem, gdyż w razie zaistnienia ustawowych przesłanek nie obowiązuje ono z mocy samego prawa, lecz wymaga urzeczywistnienia poprzez dokonanie konkretnych czynności wskazanych w ustawie abonamentowej.
Wreszcie wyjaśnienia wymaga, iż przedłożona przez zobowiązanego kserokopia umowy z dnia 18 czerwca 2012 r. nie potwierdza uiszczania przez matkę, z którą miał on wówczas prowadzić gospodarstwo domowe, opłaty abonamentowej rozumianej jako świadczenie o charakterze publicznoprawnym, pobieranej przez operatora pocztowego na rzecz jednostek publicznej radiofonii i telewizji. Dotyczy ona bowiem opłat z tytułu umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem prywatnym, tj. B Sp. z o.o. w W. Tego typu należności pozostają irrelewantne z punktu widzenia niniejszej sprawy jako niepozostające w jakimkolwiek związku z obowiązkiem uiszczania opłaty abonamentowej za zarejestrowany odbiornik RTV. W szczególności zaś dokonywanie opłat na poczet realizacji kontraktu z prywatnym przedsiębiorcą za oferowane przez niego usługi telewizyjne nie konsumuje zobowiązań o charakterze publicznym, obciążających użytkownika z mocy prawa. W tym kontekście powoływanie się przez skarżącego na regulację zawartą w art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy abonamentowej również nie znajduje uzasadnienia, ponieważ w toku postępowania nie udowodniono, aby osoba prowadząca gospodarstwo domowe ze skarżącym w okresie objętym tytułem wykonawczym uiszczała opłatę abonamentową, obowiązującą - co wymaga zaakcentowania - niezależnie od jakichkolwiek zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym.
Podsumowując powyższe rozważania, należy stwierdzić, iż skarżący pozostaje osobą zobowiązaną do uiszczania opłaty abonamentowej w związku z dokonaniem rejestracji odbiornika telewizyjnego w dniu 31 sierpnia 1985 r. Obowiązek ten nie wygasł w związku z nadaniem zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], o czym zawiadomienie z dnia [...]r. przesłano na adres zameldowania skarżącego w realizacji ciążącego na operatorze pocztowym obowiązku informacyjnego. Nie można również stwierdzić dokonania wyrejestrowania odbiornika, a to z uwagi na fakt, że zobowiązany nie przedstawił dowodu złożenia stosownego wniosku w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie nie doszło również do skutecznego zwolnienia skarżącego z opłaty abonamentowej, a przywoływana w tym zakresie argumentacja zobowiązanego nie zasługiwała na aprobatę. W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, iż obowiązek, którego dotyczy sporny tytuł wykonawczy, istnieje, zatem oddalenie przez wierzyciela zarzutu w tym zakresie uznać należy za prawidłowe.
Końcowo odniesienia się wymaga problematyka doręczenia upomnienia, którego skuteczność skarżący zakwestionował w zarzutach stanowiących przedmiot stanowiska wierzyciela utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem. Na wstępie zauważyć trzeba, iż przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") jako zasadę przewidują doręczanie pism osobom fizycznym w sposób bezpośredni. Może to nastąpić w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (por.: art. 42 § 1 k.p.a.), w lokalu organu administracji (por.: § 2), a w ostateczności w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (por.: § 3). W sytuacji jednak nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach adresata. Taki tryb doręczenia przewiduje art. 43 k.p.a.
W tym zakresie poza sporem pozostaje okoliczność, że upomnienie z dnia [...]r. opatrzone numerem [...], którego uwierzytelniony odpis znajduje się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy, zostało skierowane do zobowiązanego na adres w S. przy ul. [...]. Adres ten, jak już wyżej nadmieniono, stanowił nie tylko ostatni przekazany operatorowi pocztowemu adres korespondencyjny - utrwalony m. in. na odcinkach "U" z 1986 oraz 1999 r. - lecz również oficjalny adres zameldowania skarżącego. Z wygenerowanego z systemu Poczty Polskiej dokumentu elektronicznego wynika, że przesyłka obejmująca rzeczone upomnienie została doręczona w dniu [...]r., a jej odbioru dokonał dorosły domownik w osobie A.K., tj. syna skarżącego, co potwierdził własnoręcznym podpisem.
Doręczenie upomnienia dokonane do rąk dorosłego domownika skarżącego pod jego adresem zameldowania uznać należy za dokonane zgodnie z procedurą, a w konsekwencji za skuteczne. Jednocześnie podnoszona przez zobowiązanego okoliczność faktycznego zamieszkiwania pod innym adresem pozostaje bez wpływu na skutek doręczenia, ponieważ to na skarżącym spoczywa obowiązek aktualizacji swoich danych korespondencyjnych, którego w analizowanym przypadku nie dopełnił. Również kwestia ewentualnego późniejszego zwrotu przesyłki przez syna skarżącego na adres operatora pocztowego pozostaje irrelewantna z perspektywy oceny, czy wystąpił skutek doręczenia upomnienia. W konsekwencji należy przyjąć, iż upomnienie doręczono zobowiązanemu w dniu [...]r., co w związku z wystawieniem tytułu wykonawczego w dniu [...]r. oznacza, że zarzut skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, a jego oddalenie przez wierzyciela było prawidłowe.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Tym samym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło