IV SO/Wr 18/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następujący Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Zgorzelcu w przedmiocie wymierzenia grzywny na nieprzekazanie sadowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Prokuratorowi Rejonowemu w Zgorzelcu grzywnę w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych); II. zasądzić od Prokuratora Rejonowego w Zgorzelcu na rzecz J. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z wnioskiem o wymierzenie Prokuratorowi Rejonowemu w Zgorzelcu grzywny za nieprzekazanie Sądowi jego skargi z dnia 2 listopada 2020 r. na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Domagał się wymierzenia sankcji w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia za rok ogłoszonego przez Prezesa GUS. Uzasadniając żądanie wskazał, że w dniu 2 listopada 2020 r. - za pośrednictwem organu - wniósł skargę do Sądu na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 lipca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zaznaczał, że czynność tą poprzedził ponagleniem z dnia 12 października 2020 r., na które nie otrzymał odpowiedzi. W dniu 12 grudnia 2020 r. Strona wystąpiła do organu z zapytaniem o bieg skargi i ponaglenia, także i to pismo pozostało bez odpowiedzi. W dniu 9 sierpnia 2021 r. Skarżący złożył skargę na nieprzekazanie jego skargi adresatowi. Zdaniem Skarżącego ilość zaniechań popełnionych przez organ uzasadnia żądanie, co zadziała także prewencyjnie. Zaznaczał, że nie zgadza się z poglądem organu negującym zastosowanie w jego sprawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym zakresie odwołał się do poglądów judykatury. Zaznaczał, że odmienny tryb postępowania ma zastosowanie jedynie do spraw w toku postępowania przygotowawczego, bez względu na to jak się zakończyły. W dniu 27 sierpnia 2021 r. organ, na wezwanie Sądu, wyjaśnił, że Skarżący ma status strony postępowania, służy mu prawo do zapoznania się z aktami sprawy na podstawie art. 156 ustawy kodeks postępowania karnego, z czego nie skorzystał. Organ podkreślał, że wielokrotnie informował Skarżącego o regulacjach prawnych i braku podstaw do zastosowania w tej sprawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak wynika z akt postępowania toczącego się pod sygnaturą IV SAB/Wr 306/21, skarga Strony na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 lipca 2020 r. o udzielenie informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 3 listopada 2020 r. i nie nadano jej biegu. Skarga ta została przedłożona Sądowi w dniu 2 września 2021 r. - po uprzednim wezwaniu organu - wraz z pozostałymi dokumentami (jako element korespondencji prowadzonej ze Skarżącym) Po kolejnych wezwaniach z dnia 23 września 2021 r. i 23 grudnia 2021 r. organ w dniu 10 stycznia 2021 r. nadesłał odpowiedź na skargę, potwierdzając, że nadesłana w dniu 2 września 2021 r. korespondencja stanowi akta sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej odrzucenie, wywodząc, że w sprawie nie miały zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, co wyłącza ją spod kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 54 § 1 i § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej .p.p.s.a.), Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej, wypełnienie wskazanego obowiązku, na podstawie szczególnej regulacji zawartej w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej u.d.i.p.) winno nastąpić w terminie piętnastu dni od dnia otrzymania skargi. Z treści wniosku i załączonych do niego dokumentów, a także z akt sprawy o sygnaturze IV SAB/Wr 306/21, wynika, że skarga dotycząca zarzucanej bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej została doręczona organowi w dniu 3 listopada 2020 r. Zatem piętnastodniowy termin na przekazanie skargi do sądu administracyjnego upływał z dniem 18 listopada 2020 r. We wskazanym terminie organ nie przekazał jednak skargi Sądowi. Obowiązek ten został przez niego wstępnie zrealizowany dopiero w dniu 27 sierpnia 2021 r. kiedy to na wezwanie Sądu organ nadesłał dokumenty określone jako korespondencja ze Skarżącym. Odpowiedź na skargę została nadesłana zaś w dniu 10 stycznia 2022 r. wraz z wyjaśnieniem, że przedstawiona Sądowi korespondencja stanowi akta sprawy. Z odpowiedzi na skargę oraz wniosek o wymierzenie grzywny wynika, że organ uznając status Skarżącego jako strony postępowania oraz przysługujące mu prawo wglądu w akta na podstawie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 30 ze zm., dalej k.p.k.), stwierdził, że działanie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wyłączone na rzecz przepisów szczególnych. W efekcie organ wnioskował o odrzucenie skargi, uznając, że sprawa nie leży w granicach kompetencji sądów administracyjnych. Oceniając przedstawione fakty trzeba stwierdzić, że organ nie dochował terminu i obowiązków wynikających z powołanych przepisów. W konsekwencji nie przekazał Sądowi wyznaczonym terminie tak skargi jak i akt sprawy oraz odpowiedzi na skargę. Odnosząc się do powoływanej przez organ argumentacji, wyjaśnić należy, że obowiązek organu przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od uznania czy według organu skarga należy do kognicji sądu administracyjnego. Powodem nadania skardze biegu jest samo żądanie strony, to ono obliguje organ do podjęcia prawem przewidzianych czynności, opisanych w powołanym na wstępie przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. Do wyłącznej kompetencji i właściwości Sądu należy ocena, czy skarga mieści się w jego kognicji. Zatem nawet uzasadnione przekonanie organu, że skarga jest niedopuszczalna nie zwalnia od obowiązku jej przekazania Sądowi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Rolą sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym, na podstawie złożonego przez stronę pisma i akt sprawy. W tym obowiązku sądu nie może zastąpić organ, nawet jeśli pozostaje w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi. Pogląd ten ma uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11, z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 410/11, wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Zgodnie z art. 55 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Stosownie do tej regulacji grzywnę wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział jej dolnej granicy oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tej materii sądowi. Określając wysokość grzywny w tej sprawie Sąd miał na uwadze okres zwłoki w jakiej pozostawał organ w zakresie wypełnienia nałożonych na niego obowiązków, jak i fakt, że powstała ona wyłącznie z winy organu. Z drugiej jednak strony Sąd wziął pod uwagę, że uchybienie organu nie nosiło znamion rażącego naruszenia prawa, gdyż podjął on w końcu działania zmierzające do nadania skardze dalszego biegu, nie kwestionując zaistniałego opóźnienia. Zatem sam fakt wymierzenia grzywny powinien już stanowić dla organu wystarczającą podstawę do wyciągnięcia stosownych wniosków na przyszłość. Mając na uwadze powyższe okoliczności, prowadzące do wniosku, że żądanie wnioskodawcy okazało się uzasadnione, sąd orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia, mając za podstawę art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 u.p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II sentencji wynika z art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 u.p.p.s.a. i obejmuje obowiązek zwrotu na rzecz wnioskodawcy kwoty 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.