II SA/Kr 948/20

WyrokWSA w Krakowie2020-11-23

Skład orzekający: Mirosław Bator, Jacek Bursa, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jednoczesnego przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zabudowę zagrodową, bez wyraźnego rozgraniczenia liniami, stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Wojewody, uznając, że dopuszczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jednoczesnego przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zabudowę zagrodową, bez wyraźnego rozgraniczenia liniami, nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Sąd oparł się na przepisach rozporządzenia dopuszczających stosowanie mieszanych oznaczeń oraz na specyfice terenów górskich, gdzie takie połączenie funkcji jest uzasadnione historycznie i praktycznie, nie prowadząc do konfliktów społecznych. Ponadto, sąd podkreślił zasadę proporcjonalności w kontroli administracyjnej.
Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Mszana Dolna w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej dopuszczenia łączenia zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z zabudową zagrodową na jednym terenie bez wyraźnego rozgraniczenia. Wojewoda argumentował, że takie rozwiązanie narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu planu. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, wskazując na specyfikę terenów górskich, historyczne uwarunkowania i praktyczną niemożliwość rozdzielenia tych funkcji, a także na przepisy dopuszczające mieszane oznaczenia terenów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wojewody Małopolskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Mszana Dolna z dnia 5 marca 2018 r. nr XLV/559/2018 w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mszana Dolna wsi Mszana Górna oddala skargę Pismem z dnia 14 lipca 2020 r. Wojewoda Małopolski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Gminy Mszana Dolna z dnia 5 marca 2018 r. nr XLV/559/2018 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Mszana Dolna wsi Mszana Górna. Wojewoda Małopolski wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w części tj. § 6 ust. 1 pkt 2 ww. uchwały, § 6 ust. 6 ww. uchwały, załącznika nr 2 do ww. uchwały w całości. W uzasadnieniu podniesiono, że szczególnej uwadze podlega nieprawidłowość w postaci naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy zapisywaniu ustaleń projektu planu miejscowego. Ustalenia dotyczące przeznaczenia terenów winny zawierać określenie przeznaczenia poszczególnych terenów lub zasad ich zagospodarowania, a także symbol literowy i numer wyróżniający go spośród innych terenów. Natomiast stosownie do § 7 pkt 7 ww. rozporządzenia, projekt rysunku planu winien zawierać linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Łączenie sprzecznych funkcji (zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zabudowy zagrodowej) jest niezgodne z ogólnie przyjętą zasadą ładu przestrzennego i dobrą praktyką planowania przestrzennego oraz powoduje chaos przestrzenny oraz budzi konflikty społeczne. Ustalenie na jednym terenie, bez rozdzielenia liniami rozgraniczającymi, różnorodnych funkcji prowadzi w praktyce do licznych konfliktów społecznych, związanych z różnym sposobem i intensywnością użytkowania takich terenów oraz do niejednoznaczności w odbiorze ustaleń planu przez wszystkich adresatów jego zapisów, co powoduje brak przewidywalności skutków realizacji tych ustaleń. W przedmiotowym przypadku dot. działek o nr [...], mamy do czynienia z różnym przeznaczeniem, wzajemnie się wykluczającym (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i dopuszczona zabudowa zagrodowa), w ramach tych samych jednostek terenowych. Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć: jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi. Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego, określona została w art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowiąc, iż: (...) należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku. Z kolei poprzez zabudowę zagrodową, zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należy rozumieć: w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabudowa zagrodowa została sklasyfikowana, jako tereny użytkowane rolniczo, dla oznaczenia której na rysunku planu przyjęto stosowne oznaczenie barwne oraz symbol RM, w przeciwieństwie do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, która stanowi teren zabudowy mieszkaniowej, o określonym na rysunku planu odrębnym oznaczeniu barwnym i symbolu MN. Mając na uwadze wymogi art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz. § 4 pkt 1 i § 7 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazać należy, iż tereny przeznaczone pod zabudowę zagrodową, powinny być wydzielone z terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną, za pomocą linii rozgraniczających oraz oznaczone odrębnym symbolem adekwatnym do ich przeznaczenia. Uchwalony plan miejscowy nie spełnia norm wynikających z ww. przepisów, bowiem ustalenia uchwały w zakresie przeznaczenia terenu oraz zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu są niejednoznaczne. W kwestii łączenie zabudowy mieszkaniowej i zabudowy zagrodowej w ramach zagospodarowania jednego terenu zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 22 listopada 2017 roku, sygn. akt II SA/Kr 587/17, w którym to Sąd jednoznacznie wskazał na niedopuszczalność tego typu rozwiązań gdzie wprost odniósł się do tamtego stanu faktycznego. W ocenie Sądu zaskarżona przez Wojewodę Małopolskiego treść planu miejscowego budzi wątpliwości, bowiem zasady zabudowy i zagospodarowania oraz sposób użytkowania w ramach funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej są zdecydowanie inne od funkcji zagrodowej, podporządkowanej prowadzonej przez rolnika działalności rolniczej, ogrodniczej, hodowlanej itp. (...), a takie zapisy powodują naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowo, należy wskazać, że organ nadzoru miał wątpliwości dot. postanowienia zawartego w § 6 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej uchwały w postaci łączenia zabudowy jednorodzinnej wraz z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej na działce nr [...]. Mając jednak na uwadze wyjaśnienia władz Gminy Mszana Dolna oraz kierując się zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 8 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, zgodnie z którą kontrola administracyjna społeczności lokalnych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów które ma on chronić, organ nadzoru nie znalazł wystarczających przesłanek do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia, niemniej jednak organ nadzoru pozostawia do oceny i uznania Sądu w zakresie prawidłowości powyższego zapisu. Reasumując, zgodnie z przedstawioną powyżej argumentację, uznać należy, że postanowienia zawarte przez Radę w zaskarżonej uchwały, a wskazane na początku treści niniejszej skargi są sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, dopuszczając możliwość łączenia zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z zabudową zagrodową. Mając na względzie upływ terminu do podjęcia przez Wojewodę działań w kierunku stwierdzenia nieważności we własnym zakresie z tytułu przysługujących kompetencji nadzorczych, jedyną drogą w celu wyeliminowania z obrotu prawnego przywołanej uchwały jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Mszana Dolna wniosła o jej oddalenie. Organ wskazał, że w kwestii połączenia funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z zabudową zagrodową w zmianie miejscowego planu zaskarżoną Uchwałą, że na wszystkich terenach górskich Małopolski południowej zabudowa charakteryzuje się specyficznym połączeniem różnych rodzajów zabudowy, w szczególności zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej. Co za tym idzie, całkowite rozdzielenie zabudowy jednorodzinnej od zagrodowej w większości Obszaru Gminy Mszana Dolna jest praktycznie niemożliwe. Wynika to z historycznych uwarunkowań. Mieszkańcy domów jednorodzinnych dążą do wybudowania małego budynku inwentarskiego, gdzie na potrzeby własnej rodziny hodują z reguły mały inwentarz lub budują magazyn na płody rolne i to nikomu nie przeszkadza i nie stwarza żadnej kolizji. W zmianie miejscowego planu wsi Mszana Górna dla terenów objętych planami nr l i 2 wyznaczono tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej i oznaczono symbolem MN/RM. Teren objęty planem nr l znajduje się w sąsiedztwie terenów rolnych o symbolu "1.3.R", natomiast teren objęty planem nr 2 położony jest w sąsiedztwie terenów rolnych "1.3.R" oraz w sąsiedztwie terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej, oznaczonych symbolem "2.2.MN/RM". Została więc zachowana kontynuacja funkcji terenów. Dodatkowo na części terenu objętego planem nr l znajduje się stara zabudowa o charakterze zagrodowym. Dlatego w zmianie planu w terenach zabudowy jednorodzinnej jako podstawowe przeznaczenie terenu dopuszczono zabudowę zagrodową. Organ wskazuje więc, że zabudowa jednorodzinna i zagrodowa na terenie Gminy Mszana Dolna nie jest ze sobą sprzeczna i nie wyklucza się wzajemnie, wręcz przeciwnie - są one ze sobą ściśle powiązane. Niedopuszczenie zabudowy zagrodowej w sytuacji, gdzie takie tereny występują i są wyznaczone w planie dla całej wsi mogłoby stworzyć konflikty społeczne i utrudnienia dla mieszkańców żyjących w tak wykształconej historycznie zabudowie na terenie Gminy Mszana Dolna. Organ zaznacza przy tym, że plan jedynie dopuszcza zabudowę zagrodową, a więc nie musi ona powstać. Po drugie, Wojewoda Małopolski stwierdził w skardze, cyt: "zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabudowa zagrodowa została sklasyfikowana, jako tereny użytkowane rolniczo, dla oznaczenia której na rysunku planu przyjęto stosowne oznaczenie barwne oraz symbol RM, w przeciwieństwie do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, która stanowi teren zabudowy mieszkaniowej, o określonym na rysunku planu odrębnym oznaczeniu barwnym i symbolu MN". Tymczasem już w piśmie z dnia 10 lipca 2018 r. Wójt Gminy Mszana Dolna wyjaśnił, w kontekście powyższego zarzutu Wojewody Małopolskiego, że § 9 ust. 4 r.w.z.p.. wyraźnie stanowi, że "w zależności od specyfiki i zakresu ustaleń dotyczących przeznaczenia terenów oraz granic i linii regulacyjnych, dopuszcza się stosowanie na projekcie rysunku planu miejscowego uzupełniających {mieszanych oznaczeń barwnych i jednobarwnych oraz literowych i cyfrowych". Objaśniono zatem już wówczas, że ten przepis umożliwił Gminie Mszana Dolna oraz innym gminom południowej Polski (w powiecie nowotarskim, limanowskim, nowosądeckim itd.) wyznaczenie w planach terenów o łączonych funkcjach również MN i RM w dostosowaniu do występującego charakteru zabudowy. Wobec powyższego organ podniósł, że w/w rozporządzenie nie zakazuje mieszania oznaczeń dla zabudowy jednorodzinnej MN i zagrodowej RM. Podobnie nie zakazuje mieszania oznaczeń dla zabudowy mieszkaniowej MN i usługowej U, choć te funkcje są również sklasyfikowane oddzielnie w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Co za tym idzie, podjęta uchwała nie narusza art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten nie zawiera bowiem zakazu wielofunkcyjnego przeznaczenia terenu, tj. ustalania dla określonego terenu zespołu funkcji lub nadania im funkcji mieszanej np. usługowo-mieszkaniowej. Określone funkcje mogą być ustalone jako podstawowe, uzupełniające lub dopuszczalne, ale mogą mieć też na danym wydzielonym terenie status równorzędny. Nie ma zatem w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podstaw do uznania, że dopuszczenie przez plan miejscowy różnego sposobu użytkowania w ramach jednego obszaru, stanowi naruszenie jej przepisów i zasad sporządzania planu. Z żadnego przepisu prawa nie wynika zakaz realizacji na jednym terenie elementarnym funkcji mieszkaniowej i zagrodowej. Funkcje te mogą bowiem wzajemnie się uzupełniać i współistnieć. Przy takim określeniu w planie przeznaczenia danego terenu nie zachodzi konieczność zawarcia w rysunku planu linii rozgraniczających zabudowę mieszkalną od zabudowy zagrodowej. W konsekwencji powyższego bezpodstawne jest odwoływanie się w tej kwestii przez skarżącego do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz przepisów techniczno-budowlanych wydanych w celu realizacji przepisów tejże ustawy, a nie do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która posługuje się własnymi pojęciami, konstrukcjami i zasadami. Definicje: budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawarte w art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, zabudowy jednorodzinnej zawarte w § 3 pkt 2 i zabudowy zagrodowej zawarte w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie służą dla potrzeb stosowania tych przepisów. Przepisy te normują działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych (art. l ustawy Prawo budowlane oraz § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury) - nie normują natomiast działalności obejmującej sprawy planowania przestrzennego. Te kwestie normuje w szczególności ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Żaden z tych przepisów nie odsyła do przepisów ustawy Prawo budowlane lub do przepisów techniczno-budowlanych. Po trzecie, organ wskazuje, że teren obejmujący działki nr [...] zgodnie z poprzednim miejscowym planem dla tego terenu, uchwalonym uchwałą nr XXVIII/231/04 Rady Gminy Mszana Dolna z dnia 31 sierpnia 2004 r. położony był: 1/ częściowo w terenach "2.2.MN/RM" - zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności, dla realizacji zabudowy mieszkaniowej, mieszkalno-zagrodowej, nieuciążliwych usług i rzemiosła, 2/ w znacznej części w terenach "1.3.R" - terenach rolnych obejmujących grunty rolne przeznaczone pod uprawy rolne. Dopuszczona realizacja obiektów bezpośrednio związanych z gospodarka rolną, z wykluczeniem lokalizacji wielkotowarowych ferm hodowlanych opartych na systemie bezściółkowym. W odniesieniu do istniejącej zabudowy plan dopuszcza modernizację i uzupełnienie istniejącej substancji budowlanej w ramach działki siedliskowej, bez prawa budowy nowego budynku mieszkalnego z dopuszczeniem adaptacji istniejącej zabudowy na cele agroturystyki, turystyki i rekreacji indywidualnej. Na tych terenach plan dopuszcza realizację pojedynczych nowych zagród związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pod warunkiem posiadania własnego dojazdu do drogi publicznej i posiadania na własność gospodarstwa rolnego na obszarze gminy. Ponadto teren działek nr [...] po zmianie przeznaczenia uchwałą Nr XLV/559/2018 Rady Gminy Mszana Dolna z dnia 5 marca 2018 r. znajduje się pomiędzy terenami "2.2.MN/RM" i "1.3.R" - przylega bezpośrednio do tych terenów. A zatem zmiana przeznaczenia działek nr [...] na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem zagrodowej "MN/RM" jest nie tylko bezwzględną kontynuacją przeznaczenia występującego w planie z 2004 r. ale również stanowi poszerzenie terenów oznaczonych symbolem "2.2.MN/RM". Nawet część terenu objętego zmianą planu znajdowała się przed zmianą planu w granicach terenów "2.2.MN/RM", Ponownego zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że w obowiązującym miejscowym planie z 2004 r. dla wsi Mszana Górna występuje przeznaczenie terenów o połączonych funkcjach zabudowy mieszkaniowej, mieszkalno-zagrodowej oraz nieuciążliwych usług rzemiosła, Wynika to z historycznych uwarunkowań, z istniejącej zabudowy oraz zagospodarowania terenów i nie stwarza to w Gminie Mszana Dolna żadnej kolizji ani konfliktów społecznych. Funkcje te są za sobą ściśle powiązane, zaś całkowite rozdzielenie zabudowy jednorodzinnej od zagrodowej w większości terenów jest praktycznie niemożliwe. Gmina nie przekroczyła w tym względzie granic władztwa planistycznego albowiem w toku opracowywania zmiany planu miejscowego konieczne było uwzględnienie specyfiki terenu i praw własności, co jest zgodne z obowiązującą w Unii Europejskiej zasadą proporcjonalności. Nie można również mówić o kolizji odmiennych funkcji przyjętych na danym terenie, jeżeli parametry zabudowy przewidziane w § 10 uchwały dla każdej z tych funkcji są jednolite i nie kolidują ze sobą. Brak jest też przepisu, który nakładałby na Gminę obowiązek rozgraniczenia liniami terenów o poszczególnych funkcjach dopuszczonych w ramach jednego terenu o przeznaczeniu mieszanym. Takie stanowisko zostało zaprezentowane m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II OSK 1962/11), z dnia 23 lutego 2012 r. (sygn. akt II OSK 2551/11), z dnia 24 września 2013 r. (sygn. akt II OSK 2478/12) i z dnia 12 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II OSK 94/12). Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2017 r. (sygn. akt IV SA/Po 657/16, rozstrzygnięcie prawomocne) funkcje zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowa nie zawsze muszą być oddzielone liniami rozgraniczającymi i te funkcje nie muszą wykluczać się wzajemnie, cyt: "W ocenie sądu wskazane powyżej funkcje (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z dopuszczeniem usług z zabudową zagrodową, w tym budynkami produkcji rolnej z dopuszczeniem agroturystyki oraz zabudowa zagrodowa w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych z usługami turystyki, czy rekreacją indywidualną) nie wykluczają się. (...) Dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli gmina powinna kierować się zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki". Po czwarte, nadmienić należy również, że nie bez znaczenia jest fakt, że od 2003 r. obowiązuje cały czas to samo rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w tym okresie jeden raz skarżący zakwestionował łączenie w planie miejscowym zabudowy jednorodzinnej z zagrodową, wnosząc skargę na uchwałę Nr XLV/558/2018 Rady Gminy Mszana Dolna z dnia 5 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mszana Dolna wsi Łętowe. Na mocy wydanego w tym przedmiocie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2019 r. (sygn. akt II SA/Kr 740/19, rozstrzygnięcie prawomocne) oddalono skargę Wojewody Małopolskiego -w analogicznym jak w przypadku przedmiotowej skargi stanie faktycznym i przy argumentacji tożsamej do podnoszonej przez strony w przedmiotowym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt. 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia mu uchwały lub zarządzenia (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwała lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Po upływie wskazanego wyżej 30 dniowego terminu organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93). Zgodnie zaś z art. 94 ust. 1 tej ustawy, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia po upływie roku od ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Skarga organu nadzoru tj. Wojewody Małopolskiego została złożona w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda jako organ nadzoru, w przeciwieństwie do osób o których mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, nie jest obowiązany wykazywać swojej legitymacji skargowej poprzez wskazanie interesu prawnego i jego naruszenia. Zarzuty skargi sprowadzają się do wskazania, że dla terenów oznaczonych symbolem MN/RM ustalono wykluczające się przeznaczenia tj. połączono zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (przeznaczenie podstawowe) z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej (przeznaczenie dopuszczalne). Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 z późn. zm.), w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Zgodnie natomiast z § 7 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587), projekt rysunku planu miejscowego powinien zawierać linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania oraz ich oznaczenie. Przepisy wyżej przywołane nie dają podstaw do przyjęcia, że niedopuszczalne jest określenie dla tego samego terenu przeznaczenia mieszanego. Wprost przeciwnie, § 9 ust. 4 rozporządzenia dopuszcza stosowanie na projekcie rysunku planu miejscowego uzupełniających i mieszanych oznaczeń barwnych i jednobarwnych oraz literowych i cyfrowych. W tym kontekście wykładnia art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i regulujących szczegółowo zakres projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przepisów rozporządzenia wskazuje, że jest dopuszczalne z punktu widzenia obowiązującego prawa również takie określenie w planie miejscowym przeznaczenia terenów, które umożliwia realizację na tym samym terenie zadań o różnych funkcjach (różnym przeznaczeniu), pod warunkiem, że wzajemnie się one nie wykluczają i nie są ze sobą sprzeczne. (patrz: wyrok NSA z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2551/11, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1962/11). Rozporządzenie przewiduje 28 przeznaczeń w 7 kategoriach (tereny zabudowy mieszkaniowej; tereny zabudowy usługowej; tereny użytkowane rolniczo; tereny zabudowy techniczno–produkcyjnej; tereny zieleni i wód; tereny komunikacji; tereny infrastruktury technicznej). Przeznaczenia te muszą wystarczyć dla wszelkiej różnorodności urbanistycznej, architektonicznej, przyrodniczej, krajobrazowej, kulturowej dla całego obszaru Rzeczypospolitej Polskiej. Uwzględniać także powinny uwarunkowania ekonomiczne, własnościowe i społeczne, ochronę zabytków itp. Oczywistym jest, że różnorodność ta jest niezwykle bogata i niepodobna byłoby ją uwzględnić w ustaleniach planów miejscowych, bez zastosowania normy, o której mowa w § 9 ust. 4 rozporządzenia: "w zależności od specyfiki i zakresu ustaleń dotyczących przeznaczenia terenów oraz granic i linii regulacyjnych, dopuszcza się stosowanie na projekcie rysunku planu miejscowego uzupełniających i mieszanych oznaczeń barwnych i jednobarwnych oraz literowych i cyfrowych." Zdaniem Sądu przekonujące jest wyjaśnienie organu, że specyfika wszystkich terenów górskich Małopolski południowej jest tego rodzaju, że zabudowa charakteryzuje się połączeniem różnych rodzajów zabudowy, w szczególności zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej, a całkowite rozdzielenie zabudowy jednorodzinnej od zagrodowej w większości obszaru gminy jest praktycznie niemożliwe. Wynika to z historycznych uwarunkowań. Często też w terenie typowo rolnym osiedlają się (budują domy) ludzie o profesji nierolniczej, których zamiarem jest tylko osiedlenie się na wsi i którym wiejska specyfika terenu nie przeszkadza i nie wywołuje konfliktów społecznych czy sąsiedzkich. Często gospodarstwa rolne a więc zabudowa zagrodowa sąsiaduje z zabudową jednorodzinną. Specyfika ta winna zostać zatem uwzględniona także w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie sądu zaskarżone zapisy planu z argumentacją uzasadniającą orzeczenie o stwierdzeniu ich nieważności nie zasługują na uwzględnienie. Wskazać też należy, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego. Kryterium legalności stanowi oczywiście podstawowe kryterium oceny aktów z zakresu administracji publicznej. Konstytucja jednak wprost wskazuje, że orzekanie o zgodności uchwał organów samorządu dokonywane być powinno w zgodności z ustawami, które – co oczywiste – dotyczą zagadnień objętych daną regulacją lub mają z nimi związek. Taką ustawą jest, oprócz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, także i art. 8 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607 z późn. zm.), która mając status identyczny jak ratyfikowane przez Sejm umowy międzynarodowej, stanowi element polskiego porządku prawnego. Zgodnie z art. 8 ust. 2 i 3 ww. Karty, wszelka kontrola organów samorządu terytorialnego powinna w zasadzie mieć na celu jedynie zapewnienie przestrzegania prawa i zasad konstytucyjnych. Kontrola lokalnych wspólnot samorządowych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronić. Wyrażona w powołanym art. 8 ust. 3 Karty zasada proporcjonalności nakazuje, aby dokonując oceny stopnia naruszenia prawa, organy wykonujące taką kontrolę badały zakres i stopień naruszenia proporcji pomiędzy zakresem interwencji ze strony organu kontroli (czyli wykorzystaniem instrumentów nadzorczych) a znaczeniem interesów, które ma on chronić. Wskazane wyżej kryterium proporcjonalności doprecyzowuje stosowanie kryterium legalności. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu, istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepis ten wskazuje, że jedynie istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego będzie powodować nieważność uchwały rady w całości lub w części. Inne postaci naruszeń prawa nie mogą więc skutkować stwierdzeniem nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w całości lub w części. W niniejszej sprawie sąd podkreśla, że kontrolowane zapisy nie uznaje jako istotnych naruszeń zasad sporządzania planu przez wzgląd na specyfikę terenu, dla którego zostało ustalone; otoczenie obszaru objętego zmianą planu przez tereny rolne. Oznacza to, że ocena zaskarżonych zapisów uchwały w przedmiocie planu miejscowego oparta jest ściśle na uwarunkowaniach tego konkretnego przypadku. Zupełnie inna ocena mogłaby mieć miejsce w przypadku połączenia kwestionowanych funkcji np. na terenie miejskim. Co do zasady trzeba się bowiem zgodzić z Wojewodą Małopolskim, że zagospodarowanie terenów dla potrzeb zabudowy mieszkaniowej, stanowi funkcję rozłączną z zabudową zagrodową, która to zabudowa powoduje, że teren choć zabudowany pozostaje terenem rolnym. Biorąc wszystkie powyższe argumenty pod uwagę, skarga została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło