I FZ 301/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 596/21 odrzucające skargę M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 11 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 13 października 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 596/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. G. (dalej: podatnik, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach dnia 11 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu orzeczenia sąd wskazał, że pismem z dnia 23 marca 2021 r. skarżący wniósł skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Skarga została podpisana przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, który nie przedłożył wraz ze skargą pełnomocnictwa. W związku z powyższym w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 czerwca 2021 r., w dniu 5 lipca 2021 r. wezwano pełnomocnika do nadesłania, w terminie 7 dni, między innymi pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – dalej: P.p.s.a.). Dodano, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odpis wezwania doręczono pełnomocnikowi w dniu 20 lipca 2021 r. Pełnomocnik w piśmie przewodnim z dnia 26 lipca 2021 r. oświadczył, że uzupełnia braki formalne skargi i w związku z tym przesyła pełnomocnictwo wraz z opłatą sądową (poza tym wskazał nr PESEL skarżącego oraz przesłał potwierdzenie wpłaty uiszczonego wpisu sądowego). Załączone do wskazanego pisma przewodniego pełnomocnictwo, w rubryce "E. Zakres pełnomocnictwa szczególnego" zawiera następującą treść: "Niniejszym udzielam pełnomocnictwa doradcy podatkowemu M. A. G. numer wpisu [...], do reprezentowania moich interesów i występowania w moim imieniu w postępowaniu dotyczącym wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 października 2017 r. znak: [...]. Niniejsze pełnomocnictwo obejmuje w szczególności postępowanie sądowo-administracyjne w sprawie odmowy wznowienia postępowania decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 kwietnia 2021 roku znak: [...]" Na rozprawie doradca podatkowy oświadczył, że "nie wie jak to się stało, tych pełnomocnictw było dużo od Pana G., stąd może dołączyłem pełnomocnictwo do innej sprawy, być może to była pomyłka." Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 13 października 2021 r. skargę odrzucił. Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie skarga, w której jako skarżącego wskazano M. G., została podpisana przez zawodowego pełnomocnika, który pomimo prawidłowego wezwania, nie przedłożył w wyznaczonym terminie pełnomocnictwa do akt sądowych niniejszej sprawy. To na pełnomocniku skarżącego spoczywa obowiązek złożenia stosownego dokumentu pełnomocnictwa przed sądem, a warunku tego nie spełnia pełnomocnictwo, którego zakres przedmiotowy dotyczy sprawy (spraw) zakończonej inną decyzją aniżeli ta, która objęta została skargą. Przypomnieć bowiem należy, że skarga dotyczy decyzji wydanej przez DIAS w drugiej instancji, w dniu 11 lutego 2021 r., znak: [....]. Jest to więc zupełnie inna decyzja aniżeli wskazana w zakresie przedmiotowym przedłożonego pełnomocnictwa. Trzeba dodać, że także inne decyzje wydawane przez organy podatkowe w tej sprawie, rozumianej materialnie (jako rozliczenie podatku VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe od 2011 do 2015 r.), również nie pokrywają się z decyzjami wskazanymi w pełnomocnictwie. W I instancji w postępowaniu nadzwyczajnym DIAS wydał decyzję w dniu 6 marca 2020 r., znak: [...]. Z kolei postępowanie zwyczajne zostało zakończone decyzją DIAS z 30 maja 2018 r., znak [...]. Również pierwszoinstancyjne decyzje wydane w postępowaniu zwyczajnym oprócz tego, że wydane zostały przez inne organy, to noszą inne daty: 28 listopada 2016 r., 5 maja 2017 r., 9 czerwca 2017 r. i 7 lipca 2017 r., a także inne sygnatury. Z uwagi na powyższe WSA stwierdził, że pomiędzy sprawą objętą decyzją zaskarżoną - a tym samym, niniejszym postępowaniem sądowoadministracyjnym, a sprawą zakończoną decyzją (decyzjami) wskazaną (wskazanymi) w pełnomocnictwie, nie zachodzi tożsamość. Innymi słowy, przedłożone pełnomocnictwo nie dotyczy niniejszej sprawy (w rozumieniu materialnym – jako podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od 2011 do 2015 r.). W tym stanie rzeczy sąd wojewódzki, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. postanowił odrzucić skargę. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie: - art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a., ponieważ sąd błędnie uznał, że nie uzupełniono skargi pełnomocnictwem do reprezentowania strony przed WSA w Gliwicach, ponieważ do skargi z 29 marca 2021 r. (nie jak wskazał sąd 23 marca 2021 r.) pełnomocnik nie załączył właściwego pełnomocnictwa szczególnego PPS-1, ponieważ uważał, że może działać na podstawie pełnomocnictwa ogólnego, a na wezwanie przesłał pełnomocnictwo dotyczące innej prowadzonej równolegle sprawy I SA/Gl 960/21. Wnoszący zażalenie wnioskował o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Gliwicach. W uzasadnieniu pełnomocnik tłumaczył, że w prowadzonych przez niego 2 sprawach podatnika (I SA/Gl 596/21 dotyczącej podatku VAT i SA/Gl 960/21 dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych) występowało już bardzo wiele sygnatur i numerów, co spowodowało, że niedokładnie zostało odczytane pełnomocnictwo, co było ewidentną pomyłką pełnomocnika, jednakże sąd powinien był umożliwić mu sprawdzenie tej kwestii i jej wyjaśnienie po rozprawie, wyznaczając nowy termin. Ponadto uznać można, że zachodzi tożsamość między ww. sprawami, skoro obie dotyczą wznowienia postępowań podatkowych tego samego podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W opinii NSA zasadnie sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie – a taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie. Nie zaprzecza temu też sam pełnomocnik w treści uzasadnienia zażalenia, przyznając się do pomyłki w sygnaturach prowadzonych przez siebie spraw. Jak tymczasem słusznie wskazał WSA, nieuzupełnieniem braków skargi jest nie tylko niewykonanie wezwania, ale także jego nieprawidłowe, czy niepełne wykonanie. W niniejszej sprawie, pomimo prawidłowo skierowanego wezwania oraz pouczenia o negatywnych skutkach procesowych jego niewykonania, doradca podatkowy nie przedłożył w wyznaczonym terminie wymaganego dokumentu wykazującego, czy jest umocowany do wykonywania podjętych przez siebie czynności procesowych w niniejszej sprawie. Nieprzedłożenie dokumentu pełnomocnictwa w wyznaczonym terminie do akt niniejszej sprawy uniemożliwia zweryfikowanie, czy osoba, która skargę podpisała, była do tego umocowana. W celu wykazania swego umocowania do działania w tej sprawie doradca podatkowy powinien przedstawić albo pełnomocnictwo, albo uwierzytelniony odpis tego dokumentu do tej, konkretnej sprawy. Przedłożenie natomiast dokumentu pełnomocnictwa do innej sprawy nie stanowi wykonania wezwania sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że adwokat, radca prawny, doradca podatkowy czy rzecznik patentowy w tym zakresie podlega bardziej rygorystycznym kryteriom oceny. W związku z posiadaną wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej jest zobligowany do zachowania dużo dalej posuniętej staranności, niż wymagana od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami. Zawodowy charakter działalności m.in. doradcy podatkowego powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje nie tylko jego działania osobiste, ale nawet wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód (por. postanowienia NSA z: 7 grudnia 2016 r., II OZ 1353/16; 11 czerwca 2014 r., I FZ 149/14; 1 czerwca 2021 r., III OZ 396/21). Nieuzupełnienie braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem. Bez wątpienia w takiej sytuacji sąd wojewódzki nie miał prawa ani obowiązku dodatkowo wzywać pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków i wyznaczać nowego terminu rozprawy. Zupełnie bez pokrycia jest też argument o "tożsamości" prowadzonych przez pełnomocnika spraw mocodawcy – brak tu bowiem tożsamości przedmiotowej, skoro jedna dotyczyła podatku VAT, a druga podatku dochodowego. Końcowo zauważyć należy, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi było prawidłowo sformułowane. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.