I SA/Wa 2414/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Łukasz Trochym, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. S., H. i Ż., J. S., C. S. i K. N. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 551/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz A. S., H. Ż., J. S., C.a S. i K. N. sumę pieniężną po 1000 (tysiąc) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. S., H. Ż., J. S., C. S. i K. N. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S., H. Z., J. S., C. S. i K. N. (Skarżący), reprezentowani przez radcę prawnego M. A., pismem z [...] września 2020 r. (data wpływu do Sądu [...] listopada 2020 r.), wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 551/14. Skarżący wyjaśnili że 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 551/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], o powierzchni [...] m², pochodzącą z księgi hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo wezwania organu pismem z [...] marca 2019 r. do wykonania powyższego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny oraz o przyznanie od organu na rzecz każdego ze Skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 3000 (trzy tysiące) złotych. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że z uwagi na wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz U. z 2020 r. poz. 256), powoływana dalej jako "K.p.a.", obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilości wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Ponadto wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane wagą tych spraw, ich złożonym charakterem oraz stopniem skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być dokładnie ustalone w toku tych postępowań, co nie pozwala na dotrzymywanie terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie w przepisach K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 551/14, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], o powierzchni [...] m², pochodzącą z księgi hip. n [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 9 kwietnia 2015 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął 9 czerwca 2015 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już trzykrotnie grzywny tj. wyrokiem z 23 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1293/15 w wysokości 500 (pięćset) złotych, wyrokiem z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1147/16 w wysokości 3000 (trzech tysięcy) złotych oraz wyrokiem z 11 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 166/18 w wysokości 5000 (pięciu tysięcy) złotych. Ponadto wyrokiem z 11 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 166/18, Sąd przyznał od organu na rzecz każdego ze Skarżących sumę pieniężną w kwocie po 500 (pięćset) złotych. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 12 grudnia 2014 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości 8500 (ośmiu tysięcy pięciuset) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 551/14, ma charakter rażącego naruszenia prawa. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, zapadłe uprzednio w sprawie wyroki w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, a w rezultacie nierespektowanie orzeczeń sądu. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz każdego ze Skarżących sumy pieniężnej jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie każdemu ze Skarżących kwoty po 1000 (tysiąc) złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął 9 czerwca 2015 r. Tymczasem, organ od ponad pięciu lat od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania wyroków wymierzających grzywny, nadal nie rozpoznał wniosku. Jednocześnie Sąd przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia wziął pod uwagę fakt, że wyrokiem z 11 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 166/18, Sąd przyznał już od organu na rzecz każdego ze Skarżących sumę pieniężną w kwocie po 500 (pięćset) złotych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek Skarżących o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz każdego ze Skarżących kwoty po 1000 (tysiąc) złotych. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 120 P.p.s.a.