II SA/Kr 734/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. i W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; . 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. G. i W. G. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Wójt Gminy C. decyzją z dnia 31 stycznia 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 7, art. 77, art. 104 i art. 107 K.p.a. w związku z art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne orzekł o odmowie nakazania E. M. oraz M. M. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach ew. nr [...], [...] oraz [...] w miejscowości T.. W uzasadnieniu organ wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 18 września 2018 r. znak: [...] wyznaczyło Wójta Gminy C. jako organ właściwy do załatwienia sprawy z wniosku B. G. i W. G., w celu zobowiązania właścicieli działki sąsiedniej E. M. oraz M. M. do przywrócenia naruszonych stosunków wodnych. W dalszej kolejności, organ I instancji stwierdził, iż żądanie wnioskodawców dotyczy: zmian w ukształtowaniu powierzchni terenu właścicieli dz. ew. nr [...] i kierunku spływu wód opadowych z działek [...], [...] ich zdaniem prawdopodobnie sprzecznie z projektem budowlanym zagospodarowania działki ew. nr [...] co sprawia, że wody opadowe z działki [...] oraz z działki [...] zalewają działkę [...]. Żądanie zawarte we wniosku dotyczy również podwyższenia terenu działki ew. nr [...] około 120 cm oraz budowy murku na granicy co skutkowało zmianą spływu wód z działek nr [...] i nr [...] na działkę nr [...]. Ponadto strony wskazały, że negatywnym skutkiem podwyższenia terenu i blokady wód opadowych spływających uprzednio z działki ew. nr [...] na działkę ew. nr [...] jest gromadzenie się wody po opadach na działce ew. nr [...] oraz stała podmokłość zalewanego terenu. Organ I instancji ustalił, że kwestia związana z w podwyższeniem terenu działki ew. nr [...], jak i wykonanym ogrodzeniem została rozstrzygnięta przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S.. W decyzji nr [...] z dnia 30 maja 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. odmówił wydania decyzji nakazującej inwestorom E. i M. M. rozbiórki fragmentu ogrodzenia dz. [...] od strony dz. [...] w T. o konstrukcji mieszanej - wykonanego z koszy siatkowo - kamiennych i elementów z profili stalowych o zmiennej wysokości na wskazanym odcinku 2.55 - 2.62 oraz przywrócenia terenu w/w działki do stanu poprzedniego. Odnosząc się do kwestii związanej z cyt: " (...) istnieje związek przyczynowy pomiędzy podniesieniem terenu i zmianą stosunków wodnych, a doznanymi obecnie szkodami w postaci blokady wód opadowych spływających uprzednio z działki [...] na działkę [...], którym jest gromadzenie się wody po opadach na działce [...] oraz stała podmokłość zalewanego terenu negatywnie wpływająca na zawilgocenie budynku mieszkalnego organ podkreślił, iż po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, opartego na opinii biegłego i obowiązującego stanu prawnego, nie stwierdził naruszenia stanu wody na gruncie przez właściciel działki ew. nr [...]. Pomimo bowiem wyrównania działki, woda może przepływać po ich działce, a budowle siatko kamienne są drenażem dla działki i przepuszczają także wody z działki ew. nr [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym w oparciu o przeprowadzoną w niniejszym postępowaniu opinię biegłego organ I instancji ustalił, że działka ew. nr [...] jest ogrodzona ze wszystkich stron i nie ma naturalnego odpływu. Działka ew. nr [...] jest niezabudowana, nie ogrodzona, właściciele tej działki nie zrobili niczego co mogłoby zmienić stosunki wodne. Właściciele działki ew. nr [...] podnieśli - wyrównali swoją działkę, ale po swojej działce, pomiędzy koszami siatkowo kamiennymi a ogrodzeniem od strony północno .zachodniej działki [...], przepuszczając wody opadowe z działki [...], które nie mogą przepłynąć po działce [...]. Wody z działki [...] zostały ujęte w system kanalizacji opadowej, bądź przepływają po działce [...] pomiędzy ogrodzeniem działki [...], a wykonanymi koszami siatkowo - kamiennymi. Ustalono, że działki ew. nr [...] i [...] są położone wyżej, woda z nich ma zatem prawo w sposób naturalny spływać na działkę [...], ale to właściciel działki [...] zagrodził wodom opadowym i roztopowym naturalny przepływ w dół, wykonując mur ogrodzeniowy. Z działki ew. nr [...] nie ma odpływu na działkę [...] natomiast jest odpływ na działkę [...] po pozostawieniu rowka pomiędzy wykonanym murem betonowym od strony południowo zachodniej, a murkiem ogrodzeniowym wnioskodawców. Dalej organ I instancji stwierdził, że pomiędzy murem Państwa G., a murem z koszy siatkowych istnieje pozostawiony odstęp 15-20 cm służący do przepuszczenia wody z działki ew. nr [...] i [...]. Mur siatkowo kamienny jest dobrym drenażem do odprowadzenia wody całym przekrojem czyli szerokością 1,0 m + 0,2m wolnej przestrzeni przed murem ogrodzeniowym. Działania właścicieli działki ew. nr [...] polegające na podniesieniu terenu nie doprowadziły do zaburzenia stanu wody ze szkodą dla gruntu sąsiedniego, ponieważ z tej działki tylko 70m2 ma wpływ na wody opadowe dla działki ew. nr [...]. Wykonany mur betonowy i siatkowo kamienny zmienia kierunek i odprowadza wodę szerokością 0,2, a dalej 1,2 m w stronę działki ew. nr [...]. Organ I instancji stwierdził, iż podmokłość działki ew. nr [...] oraz zawilgocenie budynku mieszkalnego nie mają nic wspólnego ze zmianą stosunków wodnych na gruncie, ponieważ właściciele działek [...],.[...] i [...] nie zmienili kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Podmokłość działki może być samoistna ze względu na usytuowanie na zboczu, a zawilgocenie może mieć różne przyczyny typu budowlanego lub podmokłości działki, żyły wodne przerwane na skutek prac budowlanych itp. Wójt Gminy C. w dalszej kolejności odniósł się do podnoszonych zarzutów przez wnioskodawców, iż opinia została wydana przed przeprowadzeniem wnioskowanych powodów z zeznań świadków - Z. K. i A. P. na okoliczność, iż zmiana stanu, wód na gruncie w sposób wskazywany przez wnioskodawców i potwierdzony ustaleniami dokonanych oględzin wpływa szkodliwie na grunty i części składowe nieruchomości B. i W. G.. Organ wyjaśnił, iż nie widział potrzeby przesłuchania w/w świadków, gdyż w przedmiotowym postępowaniu zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności, a organ zgromadził i ocenił wyczerpująco cały materiał dowodowy stwierdzając, iż nie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Odnosząc się następnie do wniosku B. G. i W. G. w piśmie z dnia 17 grudnia 2019 r. o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geologa oraz do spraw budownictwa na okoliczność związku bezspornej zmiany naturalnego spływu wód powodujących osuwanie się mas ziemi, Wójt Gminy C. stwierdził, iż brak jest podstaw do pozyskania ewentualnych ekspertyz czy innych podobnych opracowań. Organ I instancji powołał się na ustalenia zawarte w uzasadnieniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2019 r., który stwierdził, iż przedmiotowe ogrodzenie nie stwarza zagrożenia. Szczegółowa kontrola nie wykazała żadnych usterek czy nieprawidłowości związanych z ewentualnym zagrożeniem mienia ludzi czy środowiska, a sam obiekt jest estetyczny i dobrze komponuje się z otoczeniem. Organ I instancji uznał, iż nie doszło do spełnienia dyspozycji przepisu art. 234 ust. 3 ustawy prawo wodne, tj. do szkodliwego naruszenia stosunków wodnych. Ponadto nie zostało wykazane, aby E. M. oraz M. M. dokonali zmiany, która doprowadziła do powstania szkody na działce ew. nr [...] w miejscowości T. oraz niemożności użytkowania w/w nieruchomości w sposób dotychczasowy, zgodny z jej przeznaczeniem, a także w innym zakresie. Od tej decyzji odwołanie wnieśli B. G. i W. G. zarzucając naruszenie art. 10, art. 104 K.p.a. poprzez pominięcie przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu skarżących, w tym : dowolną analizę stanu wód przed zgłaszaną zmianą przez wnioskodawców poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych tym poprzez przeprowadzenie odpowiednich badań analiz i obliczeń oraz zbadania rzędnych terenu pierwotnego przed zabudową działki [...] oraz gruntu wnioskodawców, albowiem wydana dotychczas opinia i jej uzupełnienie a priori zakłada , iż dalsze dowody nie doprowadzą do wszechstronnej i rzetelnej oceny, a tym bardziej do jakichkolwiek zmian wysnutych już wniosków, aczkolwiek dalsze dowody mogłyby je podważać, a nadto przez: -pominięcie dowodu z zeznań świadka - A. P., art. 7 w związku z art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 107 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nieprzeprowadzenie postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym pominięcie sprzecznie z art. 234 prawa wodnego analizy stosunków wodnych utrwalonych na mapie sytuacyjno – wysokościowej. Ponadto zarzucili naruszenie art. 234 Prawa wodnego z 2001 r. w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. -Prawo wodne poprzez pominięcie analizy stosunków wodnych w opinii biegłego z lipca -sierpnia 2019 r, której wnioski były przedwczesne i nieuprawnione wobec przedstawienia dowodów na okoliczność związku doznawanych przez stronę szkód z powodu bezspornej zmiany naturalnego spływu wód opadowych i nawalnych płynących nie tylko z działki [...], ale także ze znacznie większej powierzchni zlewni wód z gruntów położonych powyżej działki [...] wobec nie dokonania analizy mapy poziomicowej oraz sytuacyjno - wysokościowej dla celów projektowych w skali 1:500 wykonanej w kwietniu 2003 przez geodetę K. B. wraz z planem realizacyjnym budowy na działce wnioskodawców wykazujących naturalny spływu wód wg wrysowanych poziomic przed wzniesieniem budynku oraz nawiezieniem mas ziemnych na działce [...]; nieuprawnione przyjęcie ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji PINB w N. S. z dnia 30 maja 2019 r. o prawidłowości sposobu zagospodarowania działki oraz braku szkód dla nieruchomości sąsiedniej w sytuacji gdy po dacie jej wydania doszło do powstania dalszej szkody, co wykazano czterema fotografiami obrazującymi pęknięcie i przesunięcie podmurówki oraz odchylenie słupków ogrodzenia wskutek działania nie mających ujścia i spływu wód opadowych i uruchomienia mas ziemnych obsuwających się na ogrodzenie i działkę wnioskodawców na długości odcinka obejmującego uszkodzone słupki czyniąc realnym zniszczenie ogrodzenia oraz zasypanie przylegającej doń części działki wnioskodawców w najbliższej przyszłości, które to fakty - pomimo ich wykazania na zdjęciach oraz dalszymi wnioskowanymi dowodami zostały pominięte w motywach skarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 kwietnia 2020 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, ze odmówiło nakazania właścicielom dz. nr [...] w miejscowości T. E. M. i M. M. przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie ma podstaw do nakazania właścicielom dz. nr [...] w miejscowości T. przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...] w miejscowości T.. Materialną podstawę prawną prowadzonego postępowania oraz wydania decyzji stanowią przepisy art. 234 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. Zgodnie z art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne: 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1/ zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wodze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2/ odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. W myśl natomiast art. 234 ust. 2 Prawa wodnego na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z kolei zgodnie z art. 234 ust. 3-5 Prawa wodnego: 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. 4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane. 5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Jak wskazuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2019 r., (sygn. akt. IV SA/Po 269/19) dla zastosowania art. 29 ust. 3 (odpowiednik art. 234 ust. 3 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo wodne) niezbędne jest zaistnienie dwóch przesłanek łącznie: zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Prowadzone przez organ administracji postępowanie ma wykazać, czy zmiana nastąpiła oraz czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Konieczne jest także ustalenie, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo- skutkowym z powstałą na gruncie szkodą. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Kolegium, niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia okoliczności zostały ustalone w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Analizie poddano materiał dowodowy, zgromadzony w aktach niniejszej sprawy, w tym ustalenia poczynione przez organ I instancji, podczas oględzin przeprowadzonych w dniach 24.01.2019 r., oraz 05.07.2019 r., dokumentację zdjęciową, jak i oświadczenia stron postępowania. W przedmiotowej sprawie przeprowadzono dowód z opinii biegłego o specjalności wodno-melioracyjnej oraz konstrukcyjno-inżynierskiej w zakresie budownictwa hydrotechnicznego oraz uzupełnienia do tej opinii, stanowiącego odpowiedź na zarzuty wnioskodawców. W ocenie Kolegium, analizując żądanie zawarte we wniosku, organ I instancji prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie sytuacja przewidziana w art. 234 ust.3 w/w ustawy, nie zachodzi. Jak wynika ze sprecyzowanego żądania B. G. i W. G., domagali się oni obniżenia podniesionego terenu na działce ew. nr [...], stanowiącej własność E. M. i M. M.. Zdaniem wnioskodawców istnieje związek przyczynowy pomiędzy podniesieniem tego terenu, a doznawanymi przez nich szkodami w postaci blokady wód opadowych spływających uprzednio z działki ew. [...] na działkę ew. nr [...], gromadzenie się wody po opadach na działce ew. nr [...] oraz stała podmokłość zalewanego terenu negatywnie wpływająca na zawilgocenie budynku mieszkalnego wnioskodawców. Z ustaleń przeprowadzonych w niniejszej sprawie wynika, iż działki ew. nr [...], [...], [...] położone są na zboczu. Większość właścicieli działek na tym obszarze ogrodziła swoje działki, w sposób ciągły zmieniając naturalnych spływ powierzchniowy wód opadowych, które przed ich podziałem i ogrodzeniem spływały z działek [...] i innych na działki [...] i inne niżej położone. Woda opadowa powinna spływać w sposób naturalny z góry w dół, tj. w niniejszym przypadku po przekątnej wszystkich działek przed podziałem dz. ew. [...]. Teren działek [...] i [...] jest zabudowany nowymi domami, przy czym zamieszkany jest tylko teren na działce ew. nr [...]. Właściciele działki ew. nr [...] podnieśli - wyrównali swoją działkę i po swojej działce pomiędzy koszami siatkowo kamiennym a ogrodzeniem od strony działki ew. nr [...] przepuszczają wody opadowe z działki [...], które nie mogą przepłynąć po działce [...], zaś wody z działki ew. nr [...] ujęte zostały w system kanalizacji opadowej, bądź też przepływają po działce [...] pomiędzy ogrodzeniem działki ew. nr [...], a wspomnianymi wcześniej koszami siatkowo kamiennymi. Działka ew. nr [...] jest ogrodzona ze wszystkich stron, nie ma naturalnego odpływu. Dlatego też słuszne jest twierdzenie biegłego, że ogrodzenie własnej działki, jak to ma miejsce w przypadku odwołujących się i spowodowanie odcięcia naturalnego spływu nie może być podstawą do twierdzenia, że woda opadowa z sąsiedniej działki ich zalewa. Należy zauważyć, w ślad za stanowiskiem biegłego, że budowle siatkowo kamienne, jak ta wykonana na dz. ew. nr [...], są bardzo dobrym drenażem wody, w krótkim czasie sprowadzają wody powierzchniowe do podstawy, ale też bardzo przesuszają grunt przy koszach. Nadto wykonany mur betonowy i siatkowo kamienny zmieniają kierunek i odprowadzają wodę szerokością 0,2 m a dalej 1 ,2 m w stronę działki [...]. Z kolei w załączonej do akt sprawy decyzji Powiatowego Inspektora Budowlanego w N. S. z dnia 30 maja 2019 r. zawarto stwierdzenie, że wykonane przez E. M. i M. M. ogrodzenie w postaci budowli siatkowo kamiennej zabezpiecza posesję B. G. i W. G. przed ewentualnym napływem rozmytych wskutek intensywnych opadów mas ziemi. Trzeba podkreślić, że jak wynika z opinii biegłego, wody z drenażu działki ew. nr [...] i dachu domu na tej działce odprowadzane są do studni kanalizacji deszczowej. Wykonany drenaż i wyrównana działka w zdecydowane większości zmienia odpływ wody z powierzchniowej na podziemną i odprowadza ją w kierunku działki ew. nr [...]. Powierzchnia, z której ewentualnie mogłaby spływać woda wynosi 70 m2. Zatem kierunek odpływu wody opadowej powierzchniowej został częściowo zmieniony, ale także ilość wody opadowej została zmniejszona. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika jednoznacznie, że wyrównana powierzchnia działki zmienia kierunek wody opadowej z kierunku zgodnego z nachyleniem na kierunek pionowy wsiąkania w grunt oraz drenaże przechwytujące wody odprowadzają je w kierunku działki ew. nr [...] i [...]. Należy zaznaczyć, że z działki ew. nr [...] tylko z 70 m2 powierzchni działki woda w sposób naturalny ma prawo przepłynąć na działkę [...], ale tak się nie dzieje, ponieważ odwołujący się wybudowali mur ogrodzeniowy ciągły, który nie przepuszcza wody w sposób naturalny. Zdaniem Kolegium zatem działania właścicieli dz. ew, nr [...] polegające na podniesieniu terenu nie doprowadziły do zmiany stanu wody szkodliwie wpływającej na dz. ew. nr [...], ponieważ tylko 70m2 powierzchni tej działki ma wpływ na wody opadowe na działce [...], zaś wykonany mur betonowy oraz budowla siatkowo kamienna zmienia kierunek i odprowadza wodę w stronę działki ew. nr [...]. Odnosząc się natomiast do podnoszonej kwestii dotyczącej gromadzenia się wody po opadach na działce [...] oraz stałej podmokłości zalewanego terenu Kolegium w ślad za organem I instancji ustaliło, że z załączonych zdjęć, przeprowadzonej wizji w terenie oraz sporządzonej opinii biegłego nie wynika, aby na działce ew. nr [...] gromadziła się woda oraz występowała stała podmokłość terenu. Nie zaobserwowano roślinności typu bagiennego, rosnącej na podmokłych gruntach. Biegły w swojej opinii wyjaśnił, iż podmokłość działki ew. nr [...] może być samoistna ze względu na usytuowanie na zboczu, a zawilgocenie może mieć różne przyczyny-typu budowlanego lub podmokłości działki, żyły wodne przerwane na skutek prac budowlanych itp. Z zebranego materiału dowodowego wynika, zatem iż podmokłość działki ew. nr [...] oraz zawilgocenie budynku mieszkalnego nie mają nic wspólnego ze zmianami stosunków wodnych na gruncie ponieważ właściciele działek [...] i [...] nie zmienili kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł ze szkoda dla gruntów sąsiednich. Kolegium podkreśliło, że powołany przepis art. 243 ust. 3 ustawy należy rozumieć w ten sposób, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do jego zastosowania. Konieczne jest nadto ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem a szkodą (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 609/08). W orzecznictwie podkreśla się, że zmiany dokonane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju. Może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu np. nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie tej ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości. W sprawach dotyczących zmiany stanu wody na gruncie skutkującym powstaniem szkody na gruncie sąsiednim ważną kwestią jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy (por.: wyrok NSA z 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 613/07). Tenże stan faktyczny ma wykazać, że przede wszystkim nastąpiła szkoda na gruncie spowodowana zmianą stanu wody. Bez ustalenia powstania szkody, dalsze prowadzenie postępowania merytorycznego w sprawie o naruszenie stosunków wodnych określonym art. 243 Prawa wodnego ukierunkowane na nałożenie określonego obowiązku jest niczym nie uzasadnione. Co do zasady art. 243 Prawa wodnego nakazuje ustalenie w pierwszej kolejności faktu zaistnienia szkody związanej z niedopuszczalną zmianą stosunków wodnych. Brak szkody oznacza bowiem, że do szkodliwej zmiany stanu wody nie mogło dojść. Nadto prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy ma znaczenie nie tylko dla prawidłowego ustalenia przedmiotu sprawy, ale także prawidłowego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 243 ust. 3 Prawa wodnego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta z urzędu lub na wniosek w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Jak zatem wynika z powyższego, konieczną przesłanką do zastosowania nakazu z art. 243 ustawy Prawo wodne jest jednoczesne wykazanie, że stwierdzona zmiana stanu wód na gruncie szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie, która to sytuacja, w niniejszej sprawie nie zachodzi. Odnosząc się do—zarzutów odwołania, Kolegium stwierdziło, iż w jego treści nie powołano żadnych nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygniecie, zawarto jedynie zarzuty, stanowiące polemikę z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Większość zarzutów odwołania została przez organ I instancji rozważona i zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej' decyzji. Nadto zarówno podnoszona przez odwołujących się kwestia nie dokonania analizy mapy poziomicowej oraz sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych wykonanej przez K. B., jak i kwestia pęknięcia i przesunięcia podmurówki znalazły wyjaśnienie w odpowiedzi biegłego z dnia 29.10.2019 r. udzielonej w związku z uwagami odwołujących się do opinii biegłego. Biegły S. L. szczegółowo ustosunkował się i wyjaśnił poszczególne kwestie, zawarte w piśmie odwołujących się, zawierającym zarzuty do opinii w tym powtórzone w odwołaniu. W wyniku oceny przedmiotowej opinii, która zdaniem Kolegium jest szczegółowa, logiczna i rzetelnie sporządzona organ odwoławczy nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. Z tych też powodów Kolegium uznało, że nie zachodzi konieczność powołania kolejnego biegłego w niniejszej sprawie. Odnosząc się do kwestii, iż pominięto znacznie większą powierzchnię zlewni wód z gruntów położonych powyżej działki [...], Kolegium podzieliło pogląd orzecznictwa, według którego, art. 29 ust. 3 (aktualnie 243 ust.3) Prawa wodnego nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązku ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje organowi wyjaśnienie, czy jest to następstwem zachowania się osoby, co do której zgłoszono roszczenie (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11.10.2017r., sygn. akt II SA/G1 538/17, CBOSA). Trzeba przy tym podkreślić, iż na gruncie powołanego art. 29 ( aktualnie) ustawy Prawo wodne, organy nie są bynajmniej zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego dla danej strony spływu wód, lecz tylko powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo - skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Tylko bowiem w takim przypadku zasadne jest nakazanie takiemu właścicieli wykonania określonych prac (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 36/11). Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ I instancji dowodu z przesłuchania świadków oraz strony, tut. Kolegium stwierdza w ślad za organem I instancji, iż w istocie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały ustalone. Kolegium podkreśliło, iż ustalenia faktyczne w sprawie powinny zostać dokonane w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych oraz z zachowaniem zasad procesowych. Zgodnie bowiem z treścią art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Procedura administracyjna przewiduje określony system środków dowodowych, za pomocą których organy udowadniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, którymi w niniejszym postępowaniu są przede wszystkim dokonanie zmiany stanu wody na gruncie oraz szkodliwy wpływ tej zmiany na grunty sąsiednie, a także ewentualnie sposób zapobiegnięcia tym szkodliwym skutkom. Jednym z kolei ze środków dowodowych, do którego organy winny sięgać jednak dopiero po wyczerpaniu innych środków dowodowych lub z powodu ich braku i nie wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jest przesłuchanie strony, uregulowane w art. 86 K.p.a. Kolegium stwierdziło również, iż stronami postępowania w trybie art. 243 ustawy Prawo wodne są właściciele (lub odpowiednio - posiadacze samoistni albo użytkownicy wieczyści) nieruchomości, na której miało dojść do zmiany stanu wody na gruncie - w niniejszej sprawie są to: E. M. i M. M. oraz właściciel (lub odpowiednio - posiadacze samoistni albo użytkownicy wieczyści) nieruchomości, która w wyniku tej zmiany mają ponosi szkodę, którymi w niniejszej sprawie są: B. G. i W. G.. Jednakże błędne uznanie za strony postępowania pozostałych osób nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. W związku z powyższym, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji; iż w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntu sąsiedniego, czyli nie doszło do spełnienia przesłanki zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntu sąsiedniego- wnioskodawcy, która jest niezbędna do zastosowania nakazu przewidzianego w art. 243 ust. 3 ustawy Prawo wodne, zatem żądanie wnioskodawców przywrócenia stanu poprzedniego nie może zostać uwzględnione. W związku z powyższym należało odmówić żądaniu wnioskodawców przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Zatem, organ I instancji prawidłowo wydał decyzję odmowną, jednakże z uwagi na nieprecyzyjne i nie odpowiadające treści zastosowanego w sprawie przepisu art. 243 ustawy Prawo wodne rozstrzygnięcie, Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło co do istoty sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a, w ten sposób, że odmówiło nakazania właścicielom dz. nr ewid. [...] w miejscowości T. przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli B. G. i W. G. zarzucając naruszenie: 1/ art. 10, art. 104 K.p.a. poprzez pominięcie przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu skarżących a/ poprzez pominięcie i brak analizy wnioskowanych w instancji odwoławczej fotografii oznaczonych cyframi 1-10 z wykazanym zalewaniem wodami opadowymi działki skarżących , brakiem odpływu, a także na porem mas ziemnych na ich nieruchomość niszczącymi ogrodzenie, który to fakt zaistniał po wydaniu decyzji przez PINB w N. S. z dnia 30 maja 2019 r., znak [...] pomimo wskazania tych szkód w toku rozprawy administracyjnej na gruncie z udziałem dotychczasowego biegłego, które dodatkowo uzasadniały zarzut braku przeprowadzenia dowodów osobowych oraz przesłuchania strony w toku przeprowadzonej na miejscu sporu rozprawy administracyjnej, b/ uznania, iż opinia biegłego nie wymaga uzupełnienia lub weryfikacji aczkolwiek błędnie interpretował tezy dowodowe , na które byli wnioskowani świadkowie oraz strona pomimo, iż wymienieni mieli być przesłuchani na fakt kierunku spływu wód opadowych i powierzchniowych przed wykonanym nasypem ziemnym , jak też mieli wskazać na doznane już i nadal czynione szkody i ich związek przyczynowy z podwyższeniem poziomu działki sąsiedniej w trakcie składanych zeznań, a także c/ ustalenie, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geologa oraz ds. budownictwa na okoliczność związku bezspornej zmiany naturalnego spływu wód powodujących osuwanie się mas ziemi, których wielkość winni obliczyć, zgromadzonych na działce sąsiedniej, co potwierdziły przedstawione do akt fotografii; d/ pominięcie, że przedłożone do odwołania zdjęcia wykazywały postępujący napór mas ziemnych na ogrodzenie skarżących potwierdzając powstanie szkody; e/ uznanie, że analiza stanu wód przed zgłaszaną zmianą nie wymaga dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, który winien przeprowadzić analizy i obliczenia na podstawie rzędnych terenu pierwotnego przed zabudową działki [...] oraz podwyższeniem jej poziomu w stosunku do gruntów sąsiednich, w tym nieruchomości skarżących gruntu wnioskodawców f/ pominiecie dowodu z zeznań świadka A. P. oraz skarżących , które to dowody miały wykazać zmianę stosunków wodnych oraz istnienie związku przyczynowego z doznawanymi obecnie szkodami w postaci blokady wód opadowych spływających uprzednio z działki [...] na działkę [...], którym jest gromadzenie się wody po opadach na działce [...] oraz stałą podmokłość zalewanego terenu wpływającą na zawilgocenie budynku mieszkalnego, a także napór mas ziemnych niszczących podmurówkę i ogrodzenie działki [...]; 2/ art. 7 w związku z art. 77 K.p.a , art. 80 K.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli oraz nieprzeprowadzenie postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a tym pominięcie sprzecznie z art. 234 prawa wodnego analizy stosunków wodnych utrwalonych na mapie sytuacyjno - wysokościowej dla celów projektowych w skali 1:500 wykonanej w kwietniu 2003 przez geodetę K. B. wraz z planem realizacyjnym budowy na działce skarżących wykazującej wbrew ustaleniom zawartym w opinii dotychczasowego biegłego naturalny spływ wód wg wrysowanych poziomic przed wzniesieniem budynku oraz nawiezieniem mas ziemnych na działkę [...]; 3/ art. 234 Prawa wodnego z 2001 r. w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. -Prawo wodne poprzez : pominięcie analizy stosunków wodnych w opinii biegłego z lipca - sierpnia 2019 r. której wnioski były przedwczesne i nieuprawnione wobec przedstawienia dowodów na okoliczność związku doznawanych przez stronę szkód z powodu bezspornej zmiany naturalnego spływu wód opadowych i nawalnych płynących nie tylko z działki [...], ale także ze znacznie większej powierzchni zlewni wód z gruntów położonych powyżej działki [...] wobec nie dokonania analizy mapy poziomicowej oraz sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych w skali 1:500 wykonanej w kwietniu 2003 przez geodetę K. B. wraz z planem realizacyjnym budowy na działce wnioskodawców wykazujących naturalny spływu wód wg wrysowanych poziomic przed wzniesieniem budynku oraz nawiezieniem mas ziemnych na działce [...]; nieuprawnione przyjęcie ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji PINB w N. S. z dnia 30 maja 2019 r. o prawidłowości sposobu zagospodarowania działki oraz braku szkód dla nieruchomości sąsiedniej w sytuacji gdy po dacie jej wydania doszło do powstania dalszej szkody, co wykazano czterema fotografiami obrazującymi pęknięcie i przesunięcie podmurówki oraz odchyleń od słupków ogrodzenia wskutek działania nie mających ujścia i spływu wód opadowych i uruchomienia mas ziemnych obsuwających się na ogrodzenie i działkę wnioskodawców na długości odcinka obejmującego uszkodzone słupki czyniąc realnym zniszczenie ogrodzenia oraz zasypanie przylegającej doń części działki wnioskodawców w najbliższej przyszłości, które to fakty - pomimo ich wykazania na zdjęciach oraz dalszymi wnioskowanymi dowodami zostały pominięte w motywach skarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszej sprawie, poddana jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiająca nakazania właścicielom dz. nr [...] w miejscowości T. przywrócenia stanu poprzedniego stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W ocenie organu zmiany na gruncie, jaki zostały na tej działce dokonane nie wypływają szkodliwe na działkę nr. [...]. Stanowisko to w ocenie sądu nie jest przekonujące. Zgodnie z dyspozycją art. 234 ust 1ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 310 z późn. zm.(dalej; ustawa) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Z kolei przepis art. 234 ust 3 ustawy stanowi, iż jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody na gruncie lub gruntach, nie należących do sprawcy naruszenia. W orzecznictwie podkreśla się, iż wydanie decyzji w trybie art. 234 ustawy wymaga przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego. Wszędzie tam, gdzie sprawa nie jest oczywista i w drodze logicznego myślenia po stosownych ustaleniach stanu faktycznego nie da się wykazać tych dwóch elementów tj. faktu naruszenia stosunków wodnych i szkody z tym związanej dla nieruchomości sąsiednich, organy administracji z reguły obowiązane są do uzyskania stosownej ekspertyzy biegłego z zakresu hydrologii, która okoliczności ustali (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r. II OSK 1621/13, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r. II OSK 1538/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lipca 2010 IV SA/Wa 586/10 LEX 668618, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 czerwca 2010 r. II SA/Bk 137/10 LEX 668564). Nie należy jednak dowodu z ekspertyzy traktować, jako dowodu wyłącznego. Wnioski dowodowe zmierzające do ustalenia np. jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany na gruncie a jaki po tej zmianie, organ powinien uwzględnić niezależnie od dopuszczonego dowodu z ekspertyzy. Dowody takie mogą pomóc organowi w weryfikacji prawidłowości ustaleń biegłego oraz pomagają pełniej ustalić stan faktyczny sprawy zwłaszcza dotyczący stanu z przed dokonania zmiany. Podkreślić też należy, iż postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych prowadzone jest z urzędu. Jeżeli nawet wszczęcia tego postępowania inicjuje wniosek podmiotu zainteresowanego (w zasadzie jest to reguła), dalsze postępowanie organ prowadzi z urzędu dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych mają pełne zastosowanie ogólne reguły rządzące postępowaniem przed organami administracji. Mowa tu o wyrażonej w art. 7 K.p.a zasadzie, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej]) a także zasada oficjalności, zgodnie z którą organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1). W ocenie sądu skarżona decyzja ani też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały wydane w oparciu no prawidłowo i kompletnie ustalony stan faktyczny sprawy. Bezzasadnie organy nie przeprowadziły zawnioskowanych przez inicjatora wszczęcia tego postępowania, dowodu z zeznań świadka. W ocenie sądu niezbędne było także przesłuchanie stron. Sama ekspertyza biegłego, w ocenie sądu nie jest wiarygodnym dowodem. W oparciu o ta ekspertyzę organ ustalił, że właściciele działki [...] podnieśli około 120 cm i wyrównali swoja działkę (str. 1 uzasadnienia), ogrodzili działkę koszami siarkowo kamiennymi które przepuszczają wodę opadową pomiędzy tym ogrodzeniem a działką skarżących nr [...] z działki (także ogrodzoną betonowym murkiem) przy czym z decyzji (także z ekspertyzy – str. 4), można by wywieść, że wody opadowe przepływają także tą drogą – luką między ogrodzeniem skarżących a ogrodzeniem działki nr [...] także z działki nr [...]. W ocenie sądu takie ustalenia nie można uznać za prawidłowe, na podstawie choćby materiałów znajdujących się w samej ekspertyzie. Kierunek spływu wód opadowych (nazwanych powierzchniowymi) został przez biegłego oznaczony na mapie w kolejności drugiej za stroną nr 3 ekspertyzy. Z mapy tej wynika, że spływ ten odbywał się z kierunku zachodniego na wschód. Potwierdza to także opis zamieszczony na str. 5 ekspertyzy. Nie trzeba wiadomości specjalnych by ocenić, że wody opadowe z działki nr [...] kierowały się w naturalny sposób głównie na działkę nr [...] częściowo tylko na działkę [...]. Część tych wód musiała być kierowana na także na działkę nr [...]. Materiał fotograficzny (k.12 ekspertyzy) pozwala natomiast ocenić, że ogrodzenie od strony działki nr [...] wykonane było z betonowego murka, na nim koszów siarkowo kamiennych a wyżej z siatki metalowej. Betonowa podmurówka wyklucza możliwość zachowania naturalnego kierunki spływu wód opadowych - woda bowiem przez beton nie przepływa. Kierunek wód opadowych, naturalnie przepływających z działki nr [...] na działkę [...] został zmieniony. Po wykonaniu ogrodzenia część wód opadowych spływająca dotychczas na działkę nr [...] została musiała zostać zatem przekierowana na działkę nr [...]. Efekt ten musiał być pogłębiony także tym, że działka nr [...] od strony działki nr [...] została podwyższona nawiezieniem mas ziemnych, co także fotografia ta obrazuje. Taki stan zagospodarowania działki nr. [...] potwierdza także fotografia nr 2 załączona do wniosku w wszczęcie postepowania (karta w kolejności 4 akt administracyjnych) a także inne w tych aktach zamieszczone fotografie, aczkolwiek nie sposób je konkretnie wskazać, bo akta te nie są kompletnie ponumerowane. Oznacza to także, że wskazania biegłego, co do braku dokonania jakichkolwiek prac związanych z naruszeniem stosunków wodnych na działce nr [...] nie są prawidłowe. Nasyp ziemny bowiem, także niewątpliwie przekierowuje wody opadowe z tej działki w kierunku działki nr [...]. Wykonanie ogrodzenia i podwyższenie terenu działki nr [...] niewątpliwie naruszyło stosunki wodne (o ile konstatacje biegłego, co do kierunku naturalnego spływu wód są poprawne), co do szkód natomiast ustalić należy, czy przekierunkowanie to szkody wyrządzają - także na odrodzenie tej działki nr [...]. Należy ustalić jak odbywa się spływ wód opadowych z działki nr [...]. Następnie, czy jest wykonalnym jest, że woda opadowa w całości czy większej części przedostaje się przez wąską przestrzeń miedzy ogrodzeniami działek nr. [...] oraz nr. [...]. Jeżeli tak nie jest (wydaje się to być mało prawdopodobnym) to jak ten spływ się odbywa i w jaki sposób wpływa na tereny sąsiednie. Dalej wskazać należy, iż organ nie ustalił, czy działka skarżących jest zawilgocona. Skarżona decyzja zawiera w tym zakresie wewnętrzne sprzeczności. Na str. 6 organ stwierdza, że z opinii nie wynika, aby na działce nr. [...] występowała podmiękłość terenu – nie obserwowano bowiem roślinności typu bagiennego (samo to stwierdzenie jest dosyć kuriozalne) by w następnym zdaniu stwierdzić, że biegły w swej opinii wyjaśnił, że podmokłość działki nr. [...] może być samoistna ze względu na usytuowania na zboczu a zawilgocenie może mieć także przyczyny typu budowlanego. Czy działka nr [...] jest zatem podmokła czy też nie. Okoliczność tę należy ustalić. Należy ustalić także czy kierowanie wody opadowej z koszów siarkowo kamiennych z podwyższonego znacznie terenu działki nr [...] (ewentualnie także działki nr [...]) do rowka między tymi koszami a ogrodzeniem działki nr. [...] nie skutkuje szkodami, o których mowa w skardze. Należy ustalić czy uszkodzenia tego murka są związane z przekierowaniem spływu wód a także jaki wpływ te uszkodzenia (występujące pęknięcia i szpary) mogą mieć związek z przepływająca tam nawalnie wodą i jaki wpływ ma to na działem nr [...] . W ocenie sądu nie można wykluczyć, że właściciele działki nr. [...] ogradzając teren tej działki także dopuścili się naruszenia stanu wód doprowadzając w konsekwencji do wystąpienia szkód na swoim gruncie. Jest to jednak bez wpływu na konieczność dokonania ustaleń, czy działania właścicieli terenów sąsiednich stanu tego nie pogłębili lub go spowodowali samoistnie Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi zawnioskowane przez skarżącego dowody osobowe (przesłuchanie świadków i stron) a także przeprowadzi dowód z ekspertyzy biegłego, przy czym sąd zaleca skorzystanie z wiedzy specjalnej innego biegłego niż biegły sporządzający ekspertyzę stanowiącą podstawę dotychczasowych ustaleń organu, z uwagi na ocenę przydatności tej ekspertyzy dokonana przez sąd. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.