III FSK 211/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-04-12
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Dominik Gajewski, Paweł Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy pozostaje w stanie bezczynności w przedmiocie wniosku o zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości, jeśli zawiesił postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie sądowe dotyczące ustalenia prawa do tej nadpłaty?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może wstrzymać się z rozpoznaniem wniosku o zwrot nadpłaty podatku z powodu toczącego się postępowania sądowego dotyczącego ustalenia prawa do tej nadpłaty. Jeśli organ uzna, że istnieją przeszkody uniemożliwiające merytoryczne załatwienie sprawy, powinien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania, co skutkuje biegiem terminów na podstawie art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej. Samo powoływanie się na przesłanki zawieszenia bez wydania postanowienia nie zwalnia organu z obowiązku rozpoznania wniosku w ustawowym terminie, a tym samym nie wyłącza stanu bezczynności.Stan faktyczny
Spółka złożyła wnioski o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006. Prezydent Miasta R. zawiesił postępowanie, powołując się na toczące się postępowanie sądowe dotyczące ustalenia prawa do tej nadpłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność Prezydenta, uznając ją za rażące naruszenie prawa i zobowiązał go do załatwienia wniosków. Prezydent Miasta R. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie stanu bezczynności pomimo zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Prezydenta Miasta R. Zasądzono od Prezydenta Miasta R. na rzecz S. [...] S.A. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 października 2021 r. sygn. akt I SAB/Gl 9/21 w sprawie ze skargi S. [...] S.A. z siedzibą w B. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2004-2006 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Prezydenta Miasta R. na rzecz S. [...] S.A. z siedzibą w B. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 20 października 2021 r., sygn. akt I SAB/Gl 9/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi S. [...] S.A. w B. (dalej: Spółka) na bezczynność Prezydenta Miasta R. (dalej: Prezydent), stwierdził, że: (1) Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; (2) zobowiązał Prezydenta do załatwienia wniosków Spółki z dnia 25 stycznia 2019 r. i 1 lutego 2019 r., w terminie 60 (sześćdziesięciu) dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi (wyrok ten oraz pozostałe powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Prezydent w złożonej skardze kasacyjnej, zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1/ art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 139 § 1 i art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm. – dalej: O.p.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Prezydent dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosków Spółki z 25 stycznia 2019 r. i 1 lutego 2019 r. w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006, która to bezczynność w ocenie Sądu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązanie Prezydenta do załatwienia wniosków Spółki w terminach wskazanych w sentencji zaskarżonego wyroku, pomimo braku podstaw ku temu, mając na uwadze stan faktyczny sprawy, wskazujący, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności;
2/ art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 139 § 1 i 4, art. 201 § 1 pkt 2, art. 207 § 1 w zw. z art. 199a § 3 O.p. oraz art. 189(1) ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm. – dalej: k.p.c.) poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że Prezydent dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosków Spółki z 25 stycznia 2019 r. i 1 lutego 2019 r. w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006, która to bezczynność w ocenie Sądu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązanie Prezydenta do załatwienia wniosków Spółki w terminach wskazanych w sentencji zaskarżonego wyroku, pomimo braku podstaw ku temu, mając na uwadze, że:
a/ po pierwsze Prezydent zasadnie zawiesił postępowanie w sprawie zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., mając na uwadze wytoczone powództwo przed sądem powszechnym w przedmiocie: "w zakresie żądania głównego – o ustalenie nieistnienia jakiegokolwiek prawa pozwanej – jako Spółki Przejmującej, do składników majątku K. S.A. w K. – jako Spółki Dzielonej, przysługujących spółce akcyjnej w dniu jej podziału, dokonanego w oparciu o Plan Podziału z dnia 28 lutego 2017 r., z którymi to składnikami pozostawałoby w związku prawo do nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2004, 2005, 2006 zapłaconego na rzecz powoda jako organu podatkowego, a które to żądanie zostało ostatecznie sprecyzowane jako domaganie się ustalenia, że pozwanej skarżącej w wyniku podziału K.W. S.A. nie przypadły składniki majątku tego podmiotu w postaci należności pozabilansowych, z którymi to składnikami pozostawałoby w związku prawo do nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004 – 2006, w zakresie żądania ewentualnego – o ustalenie nieistnienia wierzytelności pozwanej wobec Gminy Miasta R. o zapłatę kwoty 14.465.139,98 zł jako zwrotu (nienależnego) świadczenia stanowiącego nadpłatę w podatku od nieruchomości za lata 2004-2006 zapłaconego przez K. S.A. w K. na rzecz Gminy Miasta .R." na podstawie art. 199a § 3 O.p. i art. 189(1) k.p.c., w sprawie, w której dnia 16 czerwca 2021 r. wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, którą zarejestrowano pod sygn. akt [...], a zatem słusznie Prezydent uznał, że wytoczenie tego powództwa stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania w sprawie wniosków Spółki i istnieje przeszkoda do kontynuowania postępowania w sprawie wniosków Spółki do momentu jego ostatecznej oceny, z uwzględnieniem jego zbadania w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, wbrew odmiennemu, błędnemu rozumieniu wskazanych powyżej przepisów przez Sąd pierwszej instancji i tym samym uwzględnieniu przez ten Sąd skargi;
b/ po drugie nawet gdyby przyjąć, że na skutek prawomocnego odrzucenia pozwu Prezydenta postanowieniem Sądu Apelacyjnego w K. z 23 lutego 2021 r., sygn. akt [...] i zastosowania literalnej, błędnej w ocenie Prezydenta wykładni art. 205a § 1 pkt 4 O.p., to przy prawidłowym zastosowaniu art. 139 § 1 O.p. nie biegły i nie biegną z przyczyn niezależnych od Prezydenta do momentu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy z powództwa wytoczonego przez Prezydenta (opisanego w pkt a), łącznie z uwzględnieniem jego zbadania i rozstrzygnięcia przed Sądem Najwyższym;
3/ art. 205a § 1 pkt 4 O.p. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że prawomocne zakończenie postępowanie w przedmiocie powództwa Prezydenta do sądu powszechnego (w sprawie opisanej w pkt 2.a.) postanowieniem Sądu Apelacyjnego w K.z 23 lutego 2021 r., sygn. akt I [...], z uwagi na kasacyjność sprawy konieczność doręczenia tegoż postanowienia wraz z uzasadnieniem a następnie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej a następnie jej wniesienia do Sądu Najwyższego przez Prezydenta, zarejestrowanej pod sygn. akt [...], skutkowało koniecznością podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie wniosków Spółki, albowiem wniosek taki płynie z jego literalnego brzmienia, pomimo że prawidłowa, celowościowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że przyczyna zawieszenia postępowania w tej sprawie ustanie dopiero po ostatecznym i prawomocnym rozstrzygnięciu powyższego powództwa Prezydenta z uwzględnieniem jego zbadania i rozstrzygnięcia w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a co za tym idzie Prezydent nie pozostaje w bezczynności orzeczonej zaskarżonym wyrokiem Sądu pierwszej instancji;
4/ art. 141 § 4 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i niezbadanie, czy Prezydent wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 23 lutego 2021 r. [...] oraz ewentualnego zażądania nadesłania uwierzytelnionego odpisu tejże skargi oraz czy ta okoliczność miała lub mogła mieć wpływ na wynik sprawy, to znaczy czy okoliczność wniesienia przedmiotowej skargi kasacyjnej mogła być dodatkową podstawą do uznania skargi na bezczynność za bezzasadną, bądź czy mogła mieć wpływ na ewentualną ocenę przesłanek rażącego naruszenia prawa przez Prezydenta;
5/ art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozważenie wszystkich aspektów przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji przyjęcie ich za podstawę orzekania przez Sąd pierwszej instancji, a w szczególności poprzez częściowo wadliwe przedstawienie stanu faktycznego, co mogło skutkować wydaniem niezasadnego rozstrzygnięcia w przedmiocie bezczynności Prezydenta.
II. przepisów prawa materialnego, a to art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 199a § 3 O.p. i art. 189(1) k.p.c. poprzez błędne ich niezastosowanie i przyjęcie, że wytoczenie powództwa przed sądem powszechnym przez Prezydenta (w przedmiocie opisanym w pkt I.2.a.), nie stanowi przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sprawie wniosków Spółki o zwrot nadpłaty za lata 2004-2006, alternatywnie nie stanowi przesłanki do uznania, że terminy o których mowa w art. 139 § 1 O.p. nie biegną z przyczyn niezależnych od Prezydenta do momentu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy z tego powództwa, łącznie z uwzględnieniem jego zbadania i rozstrzygnięcia przed Sądem Najwyższym, co stanowi naruszenie Konstytucyjnego prawa Prezydenta do sądu oraz pozostaje w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego.
W oparciu o tak postawione zarzuty, które zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Prezydent wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.
Odpowiadając na skargę kasacyjną, Spółka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z Zarządzeniem z dnia 10 marca 2022 r. Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, działającego na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), który z uwagi na konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki po długim okresie oczekiwania spowodowanym ograniczeniami związanymi z sytuacją pandemiczną, skierował ją na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione oraz jednocześnie pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym. Żadna ze stron pomimo doręczenia im wyżej wskazanego powiadomienia z tej możliwości nie skorzystała, a nadto nie sprzeciwiono się skierowaniu rozpoznania sprawy na posiedzenie niejawne.
W sprawie poza sporem było, że Prezydent nie rozpoznał w terminach określonych w art. 139 § 1 O.p. wniosków Spółki o zwrot nadpłaty. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę, zastosował dyspozycję art. 149 p.p.s.a., zobowiązując między innymi Prezydenta do zakończenia postępowania w terminie określonym w zaskarżonym wyroku. Analiza treści skargi kasacyjnej wskazuje, że przyczyną nierozpoznania wniosków Spółki, jest konieczność rozstrzygnięcia opisanego w zarzutach skargi powództwa wniesionego do sądu powszechnego. Po prawomocnym zakończeniu postępowania przed sądami powszechnymi, którego wynikiem, było odrzucenie wniesionego pozwu, sprawa w dacie rozpoznawania niniejszej skargi kasacyjnej, znajdowała się na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.
W ocenie jednak Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesienie pozwu do sądu powszechnego, nie mogło prowadzić do wstrzymania się przez Prezydenta z rozpoznaniem wniosków Spółki. Jeżeli bowiem w sprawie pojawią się przeszkody, które uniemożliwiają merytoryczne jej załatwienie i są to przeszkody usuwalne, organ podatkowy powinien zawiesić postępowanie podatkowe. Wówczas zgodnie z art. 139 § 4 O.p., terminy do załatwienia sprawy nie biegną. Nie jest przy tym wystarczającym samo powoływanie się na zachodzące przesłanki, które uzasadniają zawieszenie postępowania, lecz organ podatkowy powinien w tym zakresie wydać postanowienie. Dopiero dokonanie tej czynności, pozwala na przyjęcie, że przewidziane w przepisach postępowania podatkowego terminy nie biegną i tym samym strona postępowania nie może zasadnie podnosić, że organ pozostaje bezczynny.
W rozpatrywanej sprawie Prezydent uznając, że rozstrzygnięcie sprawy wywołane wniesieniem pozwu do sądu powszechnego stanowi zagadnienie wstępne, zawiesił postępowanie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Niemniej jednak, jak sam wskazał w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 8 czerwca 2021 r., postanowienie o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny zostało uchylone ze wskazaniem, że rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed sądem powszechnym, nie mogło stanowić podstawy do zawieszenia postępowania. Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że termin załatwienia sprawy nie został wstrzymany, zaś Prezydent pomimo tego nie dokonał w terminie wymaganej czynności, czyli nie rozpoznał merytorycznie wniosku Spółki (poprzez dokonanie zwrotu podatku, bądź wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty lub też o stwierdzeniu nadpłaty w odpowiedniej wysokości).
Zasadnicza część argumentacji skargi kasacyjnej, koncentruje się na próbie wykazania, że rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylające postanowienie o zawieszeniu postępowania, było błędne. Podobnie zdaniem Prezydenta, błędne było stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 863/20, w którym wyrażony został pogląd o niezasadności zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie i w wyniku którego to wyroku, wydane zostało postanowienie o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny, nie może jednak na etapie rozpatrywania niniejszej skargi kasacyjnej, przeprowadzić badania zgodności z prawem zarówno postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 8 czerwca 2021 r., jak i wyroku WSA w Gliwicach z 11 lutego 2021 r., który jest wyrokiem prawomocnym i z tego powodu stanowisko w nim wyrażone, jest wiążące nie tylko dla organów podatkowych, lecz również dla innych sądów administracyjnych, w tym także dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Związanie takie wynika bezpośrednio z art. 153 p.p.s.a. Wobec powyższego zarzuty oraz poglądy ukierunkowane na uzasadnienie stawianej przez Prezydenta tezy o wadliwości stanowiska, że rozpoznanie sprawy przez sąd powszechny nie stanowi zagadnienia wstępnego i tym samym nie tamuje możliwości merytorycznego załatwienia wniosków Spółki, nie mogły znaleźć uzasadnienia.
Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że podziela zapatrywanie tego Sądu, wyrażone w wyroku z 2 października 2019 r., sygn. akt II FSK 1580/19, iż wniesienie pozwu o ustalenie, nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy w przedmiocie wniosku o zwrot nadpłaty. Jak słusznie zauważono w powołanym wyroku, z przepisów O.p. bezpośrednio wynikają obowiązki organu podatkowego związane ze zwrotem, bądź wydaniem postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty. Jeżeli organ podatkowy obowiązków tych nie realizuje, podatnikowi przysługuje ochrona jego praw początkowo poprzez wniesienie ponaglenia, zaś następnie skargi do sądu administracyjnego. Kwestie związane z powstaniem nadpłaty, jej oprocentowaniem oraz podmiotem uprawnionym do otrzymania zwrotu nadpłaty, bądź jej zaliczenia, stanowią element stosunku prawno-podatkowego, który rozstrzygany jest na gruncie przepisów O.p. Należność z tytułu nadpłaty ma charakter publicznoprawny, czego odzwierciedleniem jest jej kompleksowa regulacja w przepisach O.p. Przepisy tej ustawy określają przypadki i moment powstania nadpłaty, zasady, według których dochodzi do stwierdzenia lub określenia wystąpienia i wysokości nadpłaty, terminy, w jakich powinno dojść do jej zwrotu lub innego rozliczenia z podatnikiem, oprocentowania nadpłat, a także terminy wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty oraz złożenia wniosku o zwrot nadpłat. Właściwymi w tych sprawach są organy podatkowe, działania których w tym przedmiocie pod względem zgodności z prawem kontrolowane są przez sądy administracyjne. W konsekwencji treść uprawnień i obowiązków publicznoprawnych w przedmiocie nadpłaty zdeterminowana jest regulacją zawartą w O.p., tak samo jak mechanizm ich konkretyzacji i wykonania (w zakresie możliwości wykorzystania instytucji prawa cywilnego w sprawach związanych z nadpłatą por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2019r., sygn. akt III CSK 40/17 – Lex nr 2657422). Dlatego też sąd administracyjny posiada uprawnienia do badania, czy organy podatkowe właściwie i terminowo realizują swoje obowiązku związane z nadpłatą i w tym zakresie na treść ich rozstrzygnięcia nie może mieć wpływu wynik zainicjowanego przez organ podatkowy sporu cywilnoprawnego.
Tożsame stanowisko odnieść należy do występowania sukcesji podatkowej, między innymi w przypadku podziału osób prawnych, gdyż zagadnienia te również zostały w O.p. uregulowane. Ustalenie następcy prawnego ma bezpośredni skutek w postępowaniu wywołanym wniesieniem wniosku o zwrot nadpłaty, w sytuacji, gdy podmiot wpłacający podatek uległ przekształceniu lub rozwiązaniu i pojawia się jego następca. Wówczas organ podatkowy powinien prawidłowo ustalić stronę postępowania, stosując dedykowane mu regulacje ustaw podatkowych.
Kontrolę zgodności z prawem działań organów podatkowych, sprawują w myśl norm konstytucyjnych, sądy administracyjne (por. art. 184 Konstytucji RP). Wobec tego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty powołane w pkt II skargi kasacyjnej o pozbawieniu prawa do sądu w omawianych kwestiach. Nawet jeżeli takie prawo w przypadku gmin jest ograniczone z uwagi na ich pozycję ustrojową i łączenie funkcji publicznoprawnych (imperium) oraz prywatnoprawnych (dominium), gminy posiadają możliwość uruchomienia postępowania przed sądem administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie dodatkowo wskazać, że wywody w zakresie następstwa prawnego Spółki w podobnej sprawie, wyrażone zostały w wyroku tego Sądu z 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3881/21 i mogą być one pomocne dla Prezydenta przy rozstrzyganiu tej spornej kwestii.
Nie można również podzielić poglądu, że wydawane w sprawie rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego oraz czynności związane z wniesieniem pozwu do sądu powszechnego powodują, że do niezałatwienia sprawy w terminie doszło z przyczyn niezależnych od Prezydenta, co w świetle art. 139 § 4 O.p. prowadziłoby do uznania, że nie dopuścił się on bezczynności. Trudno bowiem uznać, że przyczynami niezależnymi od organu podatkowego, jest podejmowanie czynności sprzecznych z prawem. Ponadto jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, już po otrzymaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, sprawa nadal nie została rozstrzygnięta i Prezydent w dalszym ciągu pozostawał w stanie bezczynności.
Skoro postępowanie wywołane wniesieniem pozwu do sądu powszechnego, nie stanowi zagadnienia wstępnego i nie powinno w związku z tym wstrzymywać rozpoznania wniosków Spółki, bez znaczenia pozostaje okoliczność wywiedzenia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego. Dlatego też postawiony w pkt I.4 zarzut naruszenia przepisów postępowania, nie mógł zostać uwzględniony. Z tożsamego powodu, Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadził wnioskowanego dowodu ze złożonej skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego.
Na uwzględnienie nie mógł również zasługiwać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Pierwszy z powołanych przepisów może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 oraz wyroki NSA: z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09, z 19 marca 2012r., sygn. akt. II GSK 85/11; z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 502/17). Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w sposób logiczny i wyczerpujący przedstawił argumenty świadczące o wystąpieniu w sprawie stanu bezczynności. Z motywów wyroku wynika tok rozumowania Sądu pierwszej instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA w Gliwicach podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tym samym wyrok poddaje się kontroli instancyjnej (por. wyroki NSA z 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09, z 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1761/13, z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 816/15). Sama zaś okoliczność, że w uzasadnieniu nie dość dokładnie przedstawiono treść złożonego pozwu, nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i nie może również uzasadniać zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie bowiem wynika, że w sprawie wystąpiła bezczynność, gdyż wszelkie kwestie związane z nadpłatą podatku, w tym ustalenie, czy Spółce przysługuje przymiot strony, powinny zostać rozstrzygnięte przez Prezydenta. Wobec powyższego wystąpienie z jakimkolwiek pozwem, nie może stanowić przyczyny uznania, że w sprawie nie wystąpiła bezczynność.
Z tych też powodów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego, orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Paweł Dąbek Sławomir Presnarowicz Dominik Gajewski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło