II SA/Wa 1149/20
WyrokWSA w Warszawie2021-01-29
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Ewa Kwiecińska, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy długotrwała nieobecność policjanta w służbie z powodu zwolnień lekarskich, nawet jeśli usprawiedliwiona, może stanowić podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie "ważnego interesu służby"?Ratio decidendi
Długotrwała i ciągle powtarzająca się nieobecność policjanta w służbie z powodu zwolnień lekarskich, nawet jeśli usprawiedliwiona, może dezorganizować pracę jednostki organizacyjnej Policji i negatywnie wpływać na realizację jej ustawowych zadań, co stanowi naruszenie "ważnego interesu służby". W takiej sytuacji interes służby, tożsamy z interesem społecznym, przeważa nad indywidualnym interesem funkcjonariusza, uzasadniając jego zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.Stan faktyczny
Skarżący, policjant, został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu długotrwałej nieobecności w służbie (łącznie 368 dni w latach 2018-2019) spowodowanej zwolnieniami lekarskimi. Organ pierwszej instancji uznał, że absencja ta dezorganizuje pracę jednostki i generuje koszty. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że "ważny interes służby" uzasadnia zwolnienie, a brak dyspozycyjności policjanta negatywnie wpływa na realizację zadań Policji. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi R. F. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga R. F. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji Nr [...] z dnia [...] kwietnia
2020 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Wnioskiem personalnym z dnia [...] sierpnia 2019 r. Komendant Powiatowy Policji w S. (zwany dalej: KPP) zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. (zwany dalej: KWP, organ I instancji) o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia R. F. (zwany dalej: skarżący, funkcjonariusz, policjant) - wówczas referenta [...] Komendy Powiatowej Policji w S. (zwana dalej: Komeda Powiatowa) ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161, ze zm., zwana dalej: u.p.).
Jako podstawę przedmiotowego wniosku KPP wskazał m.in. długotrwałą nieobecność policjanta w służbie. Podał, że w całym okresie służby od 2008 r. skarżący przebywał łącznie 487 dni na zwolnieniu lekarskim, z czego w latach 2018-2019 (ostatnie zwolnienie lekarskie obejmowało okres od dnia [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r.) funkcjonariusz przebywał na zwolnieniach lekarskich przez [...] dni. Podał, że absencja funkcjonariusza nie była spowodowana długotrwałym leczeniem jednego schorzenia ani wypadkami związanymi z wykonywaniem obowiązków służbowych. W związku z długotrwałą absencją chorobową oraz innymi nieobecnościami w służbie policjant nie realizował podstawowych zadań i obowiązków przewidzianych na jego stanowisku służbowym. Sytuacja ta powodowała, iż zadania stawiane przed komórką organizacyjną, w której wymieniony pełnił służbę, zmuszeni byli realizować inni policjanci, co negatywnie wpływało na organizację pracy tej komórki. KPP wskazał również na brak dyspozycyjności oraz nieprawidłowe wywiązywanie się przez policjanta z obowiązków służbowych, a także brak dyscypliny służbowej.
Pismem z dnia [...] września 2019 r. KWP zwrócił się do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. W odpowiedzi na powyższe ww. organizacja negatywnie zaopiniowała zamiar zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.
Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. KWP, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 u.p., orzekł o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 31 stycznia 2020 r. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez organ I instancji, że długotrwała absencja chorobowa skarżącego generuje znaczne koszty dla budżetu państwa (w 2018 r – 14.096,64 zł w 2019 r. – do 26 listopada – 20.638,87 zł). Jednocześnie koliduje z interesem służby, bowiem dezorganizuje sprawne funkcjonowanie Komendy Powiatowej; powoduje konieczność powierzania dodatkowych obowiązków służbowych innym policjantom, co wpływa na terminowość i rzetelność wykonywanych czynności. Etat policjanta był przez długi okres zajęty, zaś jego zadania były rozdzielone na innych policjantów. Wpływało to na obniżenie skuteczności działania, efektywność oraz poziom bezpieczeństwa i porządku publicznego. KWP wskazał także, iż w czasie, kiedy skarżący faktycznie pełnił służbę, stwarzał regularnie problemy natury dyscyplinarnej, za co trzykrotnie (w latach: 2017, 2018 i 2019) prowadzono przeciwko niemu postępowania dyscyplinarne, które każdorazowo kończyły się uznaniem go za winnego popełnienia przewinień dyscyplinarnych. Zdaniem organu, dalsze pozostawanie policjanta w służbie jest niemożliwe. Utracił on atrybuty niezbędne do pełnienia służby w Policji, takie jak: zdolność psychiczna i fizyczna, dyspozycyjność, nieposzlakowana opinia oraz umiejętność podporządkowania się dyscyplinie służbowej.
W odwołaniu złożonym na powołany rozkaz personalny skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Nadto wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez uwzględnienie wniosków dowodowych, zgłoszonych w piśmie pełnomocnika z [...] października 2019 r. oraz [...] grudnia 2019 r., które organ I instancji uznał za niemające istotnego wpływu na wynik postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot kontroli w niniejszej sprawie rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. Komendant Główny Policji (zwany dalej: KGP, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej rozkazu personalnego w mocy.
W uzasadnieniu podjętej decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy oraz treści art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p., organ odwoławczy podkreślił, iż użyte w tym przepisie pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Z kolei zwrot "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby" Dlatego też, jeżeli ustawodawca pozostawił kwestie zwolnienia policjanta ze
służby uznaniu organu zwalniającego, to organ ten zobowiązany jest ocenić materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, a nie jedynie w świetle niektórych z nich.
Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art.
41 ust. 2 u.p. zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub
zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby.
Organ odwoławczy za bezsporny znał fakt, że w skarżący pełniąc służbę od 2008 r., w latach 2018-2019 przedstawił kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do służby łącznie przez 368 dni. Zatem w okresie dwóch lat funkcjonariusz przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie przez rok. Skarżący pełnił służbę w [...] Komendy Powiatowej, gdzie służbę [...] pełni (24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu) 14 funkcjonariuszy, wspieranych przez dzielnicowych i policjantów Posterunku Policji w P.. Dlatego organ uznał, iż nieobecność jednego z funkcjonariuszy przez ponad połowę ze wskazanego dwuletniego okresu służby stanowi poważne obciążenie dla pozostałych funkcjonariuszy tej komórki organizacyjnej. Zaznaczył przy tym, iż dokumenty osobowe skarżącego nie zawierają orzeczeń lekarskich, czy też zaświadczeń o jego niezdolności do służby lub przeciwskazaniach do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku służbowym.
Wyjaśnił, iż w żaden sposób nie kwestionuje zasadności wystawiania przedmiotowych zwolnień lekarskich, nie podważa ich skutków prawnych oraz faktu, iż okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie. Ocenił natomiast m.in. wpływ absencji w służbie na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby.
Zdaniem KGP niezaprzeczalnym pozostaje, że absencja funkcjonariusza wpływała negatywnie na organizację służby w Komendzie Powiatowej. Policjant winien wykonywać obowiązki służbowe zgodnie z posiadaną wiedzą i doświadczeniem, tymczasem w okresie dwóch lat przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie przez 368 dni. Powyższa sytuacja rzutuje więc ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywalne zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Sytuacja ta dezorganizowała tok służby. Absencja policjanta w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego funkcjonariusza, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Charakter służby prewencyjnej zobowiązuje do zapewnienia ciągłości służby. Zwiększona ilość zadań służbowych po stronie obecnych w służbie policjantów, wprost przekłada się na realne obniżenie poziomu efektywności i jakości zleconych zadań. Taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest z interesem organu Policji i godzi w ważny interes służby, bowiem częste pobyty danego funkcjonariusza na zwolnieniach lekarskich mają bezpośredni wpływ na stopień realizowanych przez niego obowiązków. Sytuacja taka może rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, jak również przyczyniać się do trudności z utrzymaniem dyscypliny służbowej w samej jednostce. Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której policjanci wykonujący nie tylko swoje zadania, ale również zadania przebywającego na zwolnieniu lekarskim policjanta, byli w stanie wykonywać powierzone im obowiązki na niezmiennym, najwyższym poziomie.
Absencja funkcjonariusza w służbie, zwłaszcza roczna w okresie dwóch lat, czyni niemożliwą prawidłową realizację zadań przewidzianych dla tej formacji,
których egzemplifikacja znajduje się w treści art. 1 u.p. Absencja skarżącego w służbie, z uwagi na charakter stanowiska, na którym pełnił służbę, miała wpływ na rzeczywiste i skuteczne realizowanie ustawowych zadań Policji. Niezwykle bowiem istotne z punktu widzenia interesu służby, zwłaszcza patrząc przez pryzmat
przywilejów, z których korzystają policjanci, jest to, aby osoby pełniące służbę w Policji w sposób należyty wykonywały przydzielone im obowiązki. Brak dyspozycyjności, bo tak należy odczytywać tę absencję funkcjonariusza w służbie, niezależnie od jej przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby.
Organ ocenił, że w przedmiotowej sprawie KWP, działając w granicach uznania administracyjnego, wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć do niej zastosowanie. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie spełnia też wszelkie wymogi określone w k.p.a. Organ I instancji słusznie też nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności wskazując, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów stwierdził, że nie są one uprawnione. W zakresie wniosków i twierdzeń skarżącego wskazał, że potwierdzają one trudną sytuację kadrową Komendy Powiatowej, która musi uzyskiwać wsparcie kadrowe ze strony KWP. Zatem każda absencja w służbie komplikuje i dezorganizuje funkcjonowanie jednostki. Brak jest też podstaw do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania innych funkcjonariuszy na okoliczność wpływu przebywania skarżącego na zwolnieniach lekarskich na innych funkcjonariuszy. Istotą niniejszego postępowania nie jest bowiem dowodzenie, że
przebywanie przez jednego z funkcjonariuszy na ciągłych zwolnieniach lekarskich rodziło napięcia i konflikty oraz skutkowało obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, jak również przyczyniało się do trudności z utrzymaniem dyscypliny służbowej w samej jednostce, ale że w ocenie przełożonego istnieją przesłanki wskazujące na możliwość powstania takich sytuacji. Bezprzedmiotowe jest przy tym ustalenie przyczyn, dla których policjant przebywał na zwolnieniach lekarskich. Podstawa do zwolnienia wynikająca z treści art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p odwołuje się bowiem do ważnego interesu służby. Ustalony stan faktyczny związany z długotrwałą nieobecnością skarżącego w służbie, w ocenie KGP, słusznie został potraktowany jako sprzeczny z ważnym interesem służby, a tym samym uzasadniający rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p.
Ważna w niniejszej sprawie jest również postawa skarżącego podczas służby. Z dowodów znajdujących się w aktach wynika brak gotowości funkcjonariusza do podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej, co niewątpliwie świadczy o jego lekceważącym stosunku zarówno do wykonywanych obowiązków służbowych, jak również przełożonych i innych funkcjonariuszy. Ponadto znajdująca się w aktach osobowych skarżącego opinia służbowa z dnia [...] sierpnia 2018 r. za okres służby od dnia [...] marca 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2018 r., stwierdza, że skarżący ma niewłaściwy stosunek do wykonywania zadań. Mimo nadzoru i instruktażu realizuje zadania na niskim poziomie lub fragmentarycznie, nie wykazuje troski o jakość pracy Skarżący wykazuje brak umiejętności lub chęci do organizowania pracy własnej. Nie potrafi sklasyfikować zadań pod względem ich ważności, ignoruje instruktaże, na ogół nie działa samodzielnie, wymaga stałej pomocy, niechętnie poszukuje informacji, nie czuje się odpowiedzialny za podejmowane działania, często nie przestrzega terminów ich realizacji i potrzebuje ukierunkowania.
Organ odwoławczy wskazał też, iż jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia KWP, skarżący kilkakrotnie był karany dyscyplinarnie za niewłaściwe wykonywanie obowiązków służbowych. Zgadza się twierdzeniem odwołania, iż zatarte kary dyscyplinarne uważa się za niebyłe, jednak nie sposób w niniejszej sprawie nie zauważyć, iż funkcjonariusz faktycznie, mimo wcześniejszego karania, udzielanych instruktaży, negatywnej opinii służbowej, nadal nie wykonywał w sposób prawidłowy obowiązków służbowych. Od policjanta z 13-letnim stażem służby, pełniącego obowiązki służbowe w komórce [...] można i trzeba oczekiwać pełnienia służby na najwyższym poziomie merytorycznym. Tymczasem takie zachowania jak nieprawidłowy kontakt z dyżurnym jednostki czy ustalanie własnych zasad karania, świadczą o lekceważącym podejściu do obowiązków służbowych.
W skardze złożonej na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go rozkazu personalnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: nieobecność skarżącego 368 dni (w sytuacji, gdy jednocześnie organ nie podważa, iż okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie, nie wykluczając przy tym, iż poszczególne zwolnienia lekarskie mogą mieć związek z pełnioną przez policjanta służbą) stanowi ważny interes służby uzasadniający zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji pomimo, że całokształt okoliczności dotyczących osoby skarżącego, w tym m.in. aktualny stan jego zdrowia, a przede wszystkim potwierdzoną przez lekarzy zdolność do służby, faktyczne pobudki skierowania przez przełożonego wniosku o zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, a nadto rozważania organu w zakresie wpływu absencji skarżącego na organizację służby w Komendzie Powiatowej przekonuje, iż w przypadku skarżącego nie został zagrożony ważny interes służby;
istotą postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 u.p. pozostaje okoliczność czy absencja tego
policjanta w służbie bezpośrednio oddziałuje na służbę, w sytuacji, gdy pojęcie
"ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone, a w związku z tym brak jest uzasadnionych podstaw by przesłankę tę zawężać do okresowej nieobecności funkcjonariusza Policji w służbie spowodowanej stanem zdrowia;
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 140 k.p.a. wobec uznania, że organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego pomimo, iż w toku postępowania
przed organem I instancji nie zostały podjęte wszystkie czynności niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, co w konsekwencji spowodowało, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności
potwierdzające stanowisko skarżącego, iż jego przebywanie na zwolnieniu
lekarskim nie naruszyło ważnego interesu służby, w tym nie powodowało
negatywnych skutków w funkcjonowaniu Komendy Powiatowej;
3. art. 7 w związku z art. 8 k.p.a. poprzez niezbadanie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego przemawiającego za pozostawieniem go w służbie w Policji, a także dowolne i nieuprawnione uznanie, że policjant, który nie podejmuje służby i nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich, nie może skutecznie powoływać się swój interes;
4. art. 136 k.p.a. wobec nierozpoznania przez organ odwoławczy żadnego z wniosków dowodowych zgłoszonych przez pełnomocnika skarżącego w odwołaniu, a nadto nieprzeprowadzenia przez organ odwoławczy co najmniej dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie na żądanie strony;
5. art. 138 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. wobec braku należytego uzasadnienia
faktycznego, jak i prawnego zaskarżonego rozkazu personalnego, w tym braku odniesienia się w sposób wyczerpujący i konkretny do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, jak i argumentów powołanych w jego uzasadnieniu, a nadto wszystkich zgłoszonych wniosków dowodowych, co wskazuje, iż kontrola instancyjna orzeczenia organu I instancji miała charakter iluzoryczny;
6. art. 108 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone tym przepisem, gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki przemawiające za przedłożeniem interesu społecznego nad indywidualny interes strony pomimo, iż ochrona bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego identyfikowane przez organ jako ważny interes społeczny nie były w żaden sposób zagrożone; a nadto niezrozumiałe jest uznanie skarżącego za funkcjonariusza, który nie może pełnić służby w policji, skoro jego aktualny stan zdrowia w czasie prowadzonego postępowania, potwierdzał zdolność do służby w Policji.
W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący szczegółowo omówił ww. zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych rozkazów personalnych stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p., zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Istotą sprawy było zatem dokonanie przez organ Policji ustalenia, czy pozostawienie skarżącego w służbie narusza ważny interes służby i uzasadnia tym samym zwolnienie go ze służby.
Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie określone. Ustalenie treści pojęcia "ważnego interesu służby" ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, który przeprowadza w tym zakresie wykładnię przepisów prawa i w każdym indywidualnym przypadku konkretyzuje je, wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę. Zasadne jest twierdzenie KGP, że na podstawie tego przepisu organy dokonują zwolnień funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" musi być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę.
Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego. W takim wypadku organ zobowiązany jest ocenić materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności sprawy.
Prawidłowe jest stwierdzenie organu odwoławczego, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 u.p. zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie.
Zadaniem organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. Okoliczności faktyczne muszą odnosić się do art. 1 u.p., zgodnie z którym Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej podstawowych zadań należą w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra (art. 1 ust. 2 pkt 1), ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania (art. 1 ust. 2 pkt 2).
W sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżący w latach 2018-2019 był nieobecny w służbie przez [...] dni (w skardze kwestionowane jest tylko ustalenie 368 dni nieobecności, dokonane przez organ II instancji), więc nie pełnił w tym czasie obowiązków służbowych. Taka sytuacja nie mogła pozostać bez wpływu na sprawne funkcjonowanie jednostki organizacyjnej, w której skarżący pełni służbę. Nie ma wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie całej Policji i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie. Skutki licznych i stale powtarzających się, a w tym przypadku także długotrwałych, absencji chorobowych policjanta są oczywiste dla funkcjonowania formacji jaką jest Policja. Skutki te w tym znaczeniu dotykają także społeczeństwa. Oczywiste jest bowiem, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, iż nie wymaga szczególnego dowodzenia fakt, iż długotrwała choroba policjanta negatywnie wpływa na funkcjonowanie danej jednostki Policji i możliwość sprawnego realizowania zadań (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 723/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela.
Przydzielanie zadań nieobecnego funkcjonariusza innym funkcjonariuszom zwiększa ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań. W tym znaczeniu liczne, stale powtarzające się i długotrwałe nieobecności skarżącego w służbie naruszają ważny interes służby tożsamy z interesem społecznym. Konieczność podejmowania określonych działań przez przełożonych, który zmuszeni są do dokonywania między innymi stałych zmian grafików służby pełnionej przez podwładnych oraz innych czynności kadrowo-organizacyjnych, z pewnością utrudnia funkcjonowanie jednostki organizacyjnej. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy w wystarczającym stopniu wykazały, że skarżący z uwagi na przedkładane zwolnienia lekarskie wykazał zupełny brak dyspozycyjności. Sytuacja taka bezspornie dezorganizowała pracę jednostki organizacyjnej Policji co stanowi o naruszeniu ważnego interesu służby.
Przedstawione okoliczności potwierdzają, że liczne i stale powtarzające się absencje chorobowe skarżącego w sposób oczywisty musiały dezorganizować pracę komórki organizacyjnej, w której pełnił służbę. Ważny interes służby wyraża się w konieczności zapewnienia prawidłowej realizacji przez Policję jej ustawowych zadań.
Zauważyć też trzeba, co wynika z dowodów znajdujących się akt sprawy administracyjnej, iż skarżący nie wykazywał gotowości do podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej, co świadczy o jego lekceważącym stosunku zarówno do wykonywanych obowiązków służbowych, jak również przełożonych i innych funkcjonariuszy. Ponadto skarżący kilkakrotnie był karany dyscyplinarnie za niewłaściwe wykonywanie obowiązków służbowych, a więc nie wykonywał w sposób prawidłowy obowiązków służbowych.
W ocenie Sądu uzasadnienia obu rozkazów personalnych spełniają wszystkie wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do faktów, które organ wziął pod uwagę ani co do przesłanek, z powodu których dobro służby przeważyło w tej sprawie nad dobrem indywidualnego interesu funkcjonariusza. Ponadto w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów określających zasady prowadzenia postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Organ zebrał pełny materiał dowodowy i wszechstronnie go rozważył. Zarzut dotyczący nieodniesienia się w uzasadnieniu decyzji do interesu skarżącego jest nietrafny. Jak przedstawiono wyżej, określona w art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. przesłanka dotyczy ważnego interesu służby, zatem przedmiotem ustaleń i rozważań organu była właśnie ta kwestia. Organy w sposób wystarczająco wyczerpujący i trafny uzasadniły swoje stanowisko dotyczące przewagi interesu społecznego nad indywidualnym interesem skarżącego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który Sąd rozpatrujący sprawę podziela, że funkcjonariusz Policji, który nie podejmuje służby i nie wykonuje obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich, nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Jego postępowanie wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i jej dobro oceniane przez pryzmat zadań Policji (por. wyroki NSA z: 15 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1033/12, 15 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2009/11, 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 733/12, 19 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1852/13, publ. cbois).
Bezspornie interes funkcjonariusza, choć zrozumiały, nie mógł stanowić dla organu przesłanki, która wobec konieczności zapewnienia należytego wykonywania zadań przez Policję, mogłaby uzasadniać pozostawienie funkcjonariusza w służbie. Podkreślenia wymaga przy tym, że organ nie dokonał zwolnienia skarżącego ze służby ze względu na stan zdrowia. Organ nie kwestionował zwolnień lekarskich funkcjonariusza. Dokonał natomiast ustaleń, że długotrwała i ciągle powtarzająca się nieobecność skarżącego w służbie negatywnie wpływa na realizację zadań, powodując przy tym dodatkowe obciążenie zadaniami pozostałych funkcjonariuszy.
Stwierdzenia organu w ocenie Sądu nie są dowolne. Wykonywanie zadań nałożonych na Policję wymaga znacznego zaangażowania i dyspozycyjności wszystkich funkcjonariuszy oraz określonych kwalifikacji, a także odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych funkcjonariuszy. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje przyczyny zwolnienia ich ze służby, ale jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia przez organy racjonalnej polityki kadrowej w celu ochrony interesu służby, a w konsekwencji także interesu społecznego. Brak dyspozycyjności policjanta, wynikający ze stanu zdrowia, czy też innych okoliczności, niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. W stanie faktycznym tej sprawy organ trafnie stwierdził, że ważny interes służby przeważa nad interesem skarżącego i prawidłowo zastosował art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p.
Jednocześnie stwierdzić trzeba, iż organ odwoławczy nie miał obowiązku przeprowadzania wnioskowanych przez skarżącego dowodów, jeżeli nie miały one znaczenia dla ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności lub też zostały stwierdzone innymi dowodami. W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego KGP w sposób przekonujący wyjaśnił przyczyny, którymi kierował się nie uwzględniając wniosków dowodowych skarżącego. Argumenty organu odwoławczego w tym zakresie są prawidłowe.
W ocenie Sądu błędny jest także zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Organ zasadnie nadał rozstrzygnięciu o zwolnieniu ze służby rygor natychmiastowej wykonalności a swoje stanowisko należycie uzasadnił wskazując, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazujące na uznanie pierwszeństwa interesu społecznego (interesu służby) nad indywidualnym interesem strony. Uwzględnił przy tym szczególny status i zadania realizowane przez Policję, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której zhierarchizowana struktura, podporządkowana szczególnej dyscyplinie służbowej, wymaga skutecznego i prawidłowego działania.
Mając powyższe na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło