II SA/Rz 1900/21

WyrokWSA w Rzeszowie2022-04-21

Skład orzekający: Piotr Godlewski, Ewa Partyka, Karina Gniewek - Berezowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpisanie do nowego dokumentu prawa jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, która została nabyta bezterminowo na podstawie wcześniejszej decyzji, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy najnowsze orzeczenie lekarskie określa termin ważności innych kategorii prawa jazdy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpisanie do nowego dokumentu prawa jazdy daty ważności uprawnień kategorii B, które zostały nabyte bezterminowo na podstawie wcześniejszej decyzji, jest niedopuszczalne, nawet jeśli najnowsze orzeczenie lekarskie określa termin ważności innych kategorii prawa jazdy. Ograniczenie ważności uprawnień nabytych bezterminowo stanowi rażące naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący H.T. posiadał prawo jazdy kategorii B wydane bezterminowo w 2004 roku. W 2021 roku złożył wniosek o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy, ubiegając się jednocześnie o uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A. Starosta wydał nowe prawo jazdy, wpisując w nim datę ważności uprawnień kategorii B do 2036 roku, opierając się na najnowszym orzeczeniu lekarskim, które określało termin ważności innych kategorii prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie praw nabytych.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2021 r. w zakresie wpisania daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B1, B. Ponadto, sąd stwierdził bezskuteczność czynności Starosty w przedmiocie wpisu daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B1, B w wydanym skarżącemu dokumencie prawa jazdy. Zasądzono od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie wydania prawa jazdy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2021 r. o wydaniu skarżącemu prawa jazdy nr [...] w zakresie wpisania daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B1, B; II. stwierdza bezskuteczność czynności Starosty [...] w przedmiocie wpisu daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B1, B w wydanym skarżącemu dokumencie prawa jazdy nr [...]; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego H. T. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1900/21 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi H.T. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2021 r. nr [...] dotycząca wydania prawa jazdy. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy, Starosta [...] - po rozpoznaniu wniosku H.T. - decyzją z [...] sierpnia 2021 r., na podstawie art. 10 ust. 1 – 3 i art. 124 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm., dalej: u.k.p.), orzekł o wydaniu mu dokumentu prawa jazdy nr [...] w odniesieniu do kat. AM, A1, A2, A, B1 i B z datą ważności do [...] maja 2036 r. W odwołaniu od decyzji Starosty H.T. zakwestionował fakt terminowego wydania prawa jazdy potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B w sytuacji, gdy uprawnienie to wydane [...] października 2004 r. posiadał bezterminowo i wystąpił jedynie o wydanie wtórnika dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych osobowych (adresu). Wniósł o wydania mu prawa jazdy kat. B z okresem ważności bezterminowo, jak było dotychczas. Odwołujący nie zakwestionował terminu ważności prawa jazdy kat. A o wydanie którego się ubiegał, określonego zgodnie z art. 13 u.k.p. na 15 lat. SKO - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) – wskazaną na wstępie decyzją z [...] października 2021 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty. Wyjaśniło, że art. 13 ust. 1 u.k.p. określa okres ważności prawa jazdy, a zatem okres, w jakim co do zasady prawo jazdy pozostaje w mocy. W uproszczeniu, okres ważności jest równy 15 lat w przypadku prawa jazdy kategorii AM A1 A2 A B1 B B+E lub T, natomiast 5 lat w przypadku prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E. Po upływie okresu ważności, na wniosek osoby zainteresowanej, okres ważności prawa jazdy jest przedłużany w drodze wymiany prawa jazdy. Słusznie zatem organ I instancji z uwagi na wniosek skarżącego o wydanie wtórnika prawa jazdy z powodu zmiany adresu zamieszkania przyjął datę ważności uprawnienia kat. B w zakresie wynikającym z art. 13 u.k.p., zgodnie z którym dokument prawa jazdy kat. B jest w obecnym stanie prawnym wydawany na 15 lat. Organ I instancji uprawnień wnioskodawcy do kierowania pojazdami stanowiącymi jego prawo podmiotowe w żaden sposób nie zakwestionował i ich nie weryfikował. Ograniczył się jedynie do wymiany dokumentu w oparciu o kryteria ustawowo określone, w tym na wpis daty ważności dokumentu prawa jazdy kat. B. Należy bowiem odróżnić samo uprawnienie do kierowania pojazdami stanowiące w swej istocie prawo podmiotowe uprawniające do kierowania danego rodzaju pojazdem od dokumentu prawa jazdy, który jedynie stwierdza posiadanie tego uprawnienia przez określoną osobę, stanowiąc w swej istocie dowód prawa - uprawnienia do kierowania pojazdami. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję SKO z [...] października 2021 r. H.T. zarzucił naruszenie praw słusznie nabytych poprzez pozbawienie go prawa podmiotowego w postaci posiadanego prawa jazdy kat. B wydanego z bezterminowym okresem jego ważności przez Starostę w dniu [...] października 2004 r. Zakwestionował ustalenia organu, że wystąpił z wnioskiem o wydanie wtórnika dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych osobowych, gdy faktycznie związane to było z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kat. A. W związku z uzyskaniem tych uprawnień poddał się badaniu lekarskiemu o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p. w zakresie kategorii praw jazdy wymienionych w art. 76 ust. 1 pkt 1 u.k.p., których administracyjny okres ważności zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 wynosi 15 lat. Badanie lekarskie zostało przeprowadzone przez uprawnionego lekarza o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.k.p. oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób kierujących pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2020 r., poz. 2213). W wyniku przeprowadzonego badania lekarskiego lekarz nie stwierdził przeciwskazań zdrowotnych w zakresie kat. A prawa jazdy i wydał orzeczenie lekarskie z [...] maja 2021 r. nr [...] zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia, określając administracyjny okres jego ważności na 15 lat. Organ kierując się datą ważności orzeczenia lekarskiego w wydanym [...] sierpnia 2021 r. nowym dokumencie prawa jazdy kat. AB nr [...] w rubryce 11 wpisał datę [...] maja 2036 r. jako datę ważności kat. B, zamiast kreski poziomej stanowiącej o bezterminowej jej ważności. Tym samym organ w istocie dokonał weryfikacji prawa jazdy kat. B, do czego nie miał podstawy prawnej, dopuszczając się rażącego naruszenia praw słusznie nabytych. Takie działanie jest bezprawne i na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonana zmiana nie może dotyczyć posiadanego już uprawnienia do kierowania pojazdami, co wynika z faktu konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz związanej z tym kodeksowej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Taką decyzję ostateczną stanowi dokument prawa jazdy kat. B nr [...] wydany przez Starostę [...] października 2004 r. z bezterminowym okresem ważności. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne i ich uchylenie, zmiana lub unieważnienie może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Wstępnie należy przede wszystkim zauważyć, że skarżący skierowanym do Starosty [...] wnioskiem z [...] maja 2021 r., wskazując na posiadany już dokument prawa jazdy kat. B wydany [...] października 2004 r., ubiegał się o wydanie także prawa jazdy kat. A, a nie jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, o wydanie wtórnika dokumentu prawa jazdy z uwagi na zmianę adresu zamieszkania (mimo iż faktycznie nowy adres zamieszkania został przez niego jednocześnie wskazany w części E wniosku oznaczonej jako "Wydanie wtórnika /zmiana danych"). Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy w związku z orzeczeniem lekarskim z [...] maja 2021 r. stwierdzającym brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których jest wymagane prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T oraz uzyskaniem uprawnień do kierowania pojazdami wg kat. A, wskazany w orzeczeniu lekarskim termin następnego badania ([...] maja 2036 r.) wiązał Starostę jako organ wydający prawo jazdy także co do kat. B, jeżeli skarżący od dnia [...] października 2004 r. legitymował się dokumentem prawa jazdy potwierdzającym przysługujące mu w tym zakresie uprawnienia bezterminowo. Wg orzekających w sprawie organów administracji, z w/w orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami do [...] maja 2036 r. co do wszystkich wskazanych w nim kategorii. Ze stanowiskiem tym nie zgadza się skarżący, wedle którego w zaistniałej sytuacji nabyte uprzednio uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B nie tracą charakteru bezterminowych. Dokonawszy w zakreślonych wyżej granicach kontroli decyzji zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji Sąd uznał skargę za zasadną. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.k.p., prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. W myśl natomiast art. 18 ust. 1 u.k.p., osoba posiadająca prawo jazdy jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu (...), a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, na wniosek osoby uprawnionej, w przypadkach o których mowa w ust. 1, starosta wydaje: 1) wtórnik dokumentu pod warunkiem: a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, b) zwrotu zniszczonego dokumentu; 2) nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. W przypadku zatem zmiany danych zawartych w dokumencie prawa jazdy organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi. Regulacja ta ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy m.in. w zakresie posiadanych przez daną osobę kategorii uprawnień do kierowania pojazdami. Co do zasady, nowy dokument prawa jazdy wydawany w trybie art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. w odniesieniu do danych które nie uległy zmianie powinien więc powtarzać zapisy zawarte w wymienianym dokumencie, co dotyczy zwłaszcza już posiadanych przez daną osobę uprawnień do kierowania pojazdami. W sprawie nie budzi wątpliwości, że orzeczenie lekarskie z [...] maja 2021 r. o braku u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami odpowiada w swej formie wzorowi określonemu w załączniku nr 9 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2020 r., poz. 2213); wzór ten w pkt 1.1) a) zbiorczo ujmuje kategorie prawa jazdy AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, co pozostaje zbieżne z art. 76 ust. 1 pkt 1 u.k.p., zgodnie z którym badanie lekarskie jest wykonywane w zakresie uprawnień prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T. We wskazanym orzeczeniu lekarskim jako termin następnego badania wskazano [...] maja 2036 r. Podstawa do wpisania daty ważności uprawnień wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. poz. 231). Wg jego § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a), wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w ten sposób, że datą ważności uprawnienia jest najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, (...), przy czym w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim. Jak wynika przy tym z § 10 ust. 3 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia, data ważności prawa jazdy to najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy. W kontekście powyższego organy błędnie wywiodły, że skoro w przedłożonym wraz z wnioskiem o wydanie nowego prawa jazdy (potwierdzającego posiadanie dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A) orzeczeniu lekarskim z [...] maja 2021 r., które było najpóźniejszym w rozumieniu § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) powołanego rozporządzenia, data następnego badania została określona na 12 maja 2036 r., to prawidłowe będzie wskazanie, że również w zakresie kat. B1 i B datą ważności uprawnień będzie ten dzień, co zgodnie z § 10 ust. 3 pkt 4 tego rozporządzenia skutkowało ustaleniem daty ważności prawa jazdy w zakresie ww. kategorii także na [...] maja 2036 r. Taki sposób interpretacji tych przepisów, zgodnie z którym określenie "daty ważności uprawnienia" może być rozumiane jako upoważnienie do określenia daty ważności nie tylko nowo nabytych uprawnień, ale również uprawnień nabytych wcześniej bezterminowo, pozostaje jednak w sprzeczności z § 29 ww. rozporządzenia. Przepis ten rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z jego ust. 1, w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2, wg którego w przypadku osób o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten odnosi się do uregulowań zawartych w u.k.p., rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe – uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu powinny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p., dokument prawa jazdy ma ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r. sygn. K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. nr 2006/126/WE w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L z 2006 r., Nr 403 poz. 18 ze zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii (na co słusznie zwrócił uwagę skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji), nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed [...] stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy. Stanowisko orzekających w sprawie organów doprowadziło do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych i uzyskania dodatkowego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, skutkowało nie tylko wydaniem decyzji zgodnie z wnioskiem, ale także "przy okazji" stało się podstawą do powtórnej weryfikacji nabytych bezterminowo przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. W dacie orzekania przez organy w obrocie prawnym funkcjonowała bowiem decyzja administracyjna z [...] października 2004 r. nr [...] o wydaniu bezterminowo H.T. uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, a przedmiotem podjętych w ramach niniejszego postępowania decyzji organów I i II instancji było wydanie mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, z uwzględnieniem zastrzeżenia, że kierowca może co do zasady posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy (art. 4 ust. 2 u.k.p.). Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Organy ograniczając zatem skarżącemu termin ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B i B1 dokonały nieuprawnionej weryfikacji decyzji ostatecznej z [...] października 2004 r. Ponadto stanowisko organów skutkowało przyjęciem, że podstawę prawną do ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej z [...] października 2004 r. stanowiły przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy, co narusza podstawową dyrektywę wykładni systemowej nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. W rezultacie nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawały ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2021 r. II GSK 2030/21, z 21 października 2021 r. II GSK 1421/21, z 24 lutego 2021 r. II OSK 2312/20 i z 30 stycznia 2018 r. I OSK 585/16 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie wydanymi przez organy decyzjami doszło więc do terminowego ograniczenia w czasie ważności posiadanych przez skarżącego bezterminowo uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, chociaż czynność taka nie miała podstaw faktycznych i prawnych. Skoro bowiem - wg art. 10 ust. 1 u.k.p. - starosta w drodze decyzji administracyjnej wydaje na wniosek osoby zainteresowanej prawo jazdy, oznacza to, że przyznaje nią tylko uprawnienia objęte wnioskiem - w niniejszej sprawie kat. A (decyzja nie mogła zatem obejmować uprawnień już posiadanych). Doszło przez to do naruszenia art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 u.k.p. oraz § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu, Starosta nie mógł w oparciu o przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty modyfikować w opisanym zakresie treści wcześniej wydanej decyzji (dot. kat. B), a okres ważności uprawnień mógł ograniczyć tylko w przypadku nowo uzyskanej kategorii A (A1, A2). Powyższe działania organów administracji stanowiły rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadniało stwierdzenie przez Sąd nieważności zarówno zaskarżonej decyzji SKO, jak i utrzymanej nią w mocy (blankietowej) decyzji organu I instancji z [...] sierpnia 2021 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zakresie wpisania daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. B1, B (pkt I sentencji wyroku). Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę na ukształtowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że czynność wpisania do nowego dokumentu prawa jazdy terminu ważności dotychczas posiadanych uprawnień do kierowana pojazdami stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która to czynność samoistnie objęta jest kognicją sądów administracyjnych na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ponieważ bezpośrednią konsekwencją decyzji organu I instancji było wydanie skarżącemu [...] sierpnia 2021 r. nowego dokumentu prawa jazdy, Sąd stwierdzając we wskazanym zakresie nieważność tej decyzji i utrzymującej ją w mocy decyzji organu II instancji zobligowany był również stwierdzić bezskuteczność czynności Starosty polegającej na wpisaniu w wydanym skarżącemu dokumencie prawa jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. B1 i B (pkt 2 sentencji wyroku). Powyższe znajduje oparcie w regulacjach art. 146 § 1 P.p.s.a. (sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności) w zw. z art. art. 134 § 1 (sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a) i art. 135 P.p.s.a (sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia). Ponownie rozpatrując sprawę Starosta uwzględni powyższe rozważania oraz przyjętą przez Sąd wykładnię przepisów, stosownie do postanowień art. 153 P.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego obejmujących opłacony przez skarżącego wpis od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło