II SAB/Wa 108/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Wnioskiem z 6 maja 2021 r. A. S. (dalej: "skarżący") wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o udostępnienie informacji publicznej w zakresie finansowania Krajowego Planu Odbudowy przez Europejski Instrument Odbudowy, powołany w celu udzielenia pomocy państwom członkowskim Unii Europejskiej. Skarżący w ramach tego wniosku zażądał poinformowania go o: 1. wysokości kwot i ich podziale; 2. skąd Unia Europejska ma lub weźmie / pozyska środki pieniężne w wysokości 750 miliardów euro; 3. jeżeli będą to środki z banków, to z jakich banków i na jakich warunkach; ile % rocznie dla banków, na jaki czas, ile wyniesie łączna kwota zadłużenia; 4. ile wyniesie z tego tytułu dług Polski; 5. Unia Europejska nie jest dla banków w szczególności państwem / podmiotem, toteż jakie są warunki spłaty zadłużenia, np.: a) kwoty głównej z odsetkami - jedno państwo, kilka państw, wszystkie państwa solidarnie, b) każde państwo tylko za pozostawione do dyspozycji środki, tylko za faktyczne pobrane środki; c) inne warianty – jakie? 6. jeżeli jedno z państw członkowskich Unii Europejskiej zaprzestanie spłaty długu, kto będzie podmiotem odpowiedzialnym wobec banku za jego spłatę. Pismem z [...] maja 2021 r. poinformowano skarżącego, że Kancelaria Prezesa Rady Ministrów nie jest właściwa w sprawie powyższego wniosku. Poruszone w nim kwestie dotyczą bowiem spraw, w których właściwy jest Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej jako organ odpowiedzialny za przygotowanie Krajowego Planu Odbudowy oraz przekazanie ostatecznej jego wersji do Komisji Europejskiej. W związku z tym, skarżący [...] lipca 2021 r. wystąpił z tożsamym w treści wnioskiem do Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej (obecnie: Minister Funduszy i Polityki Regionalnej; dalej: "Minister", "organ"). Wskazał ponadto co należy rozumieć pod pojęciem "% rocznie dla banków, z odsetkami". Pismem z [...] sierpnia 2021 r. (doręczonym skarżącemu [...]września 2021 r.) Minister udzielił odpowiedzi na wniosek z [...] lipca 2021 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy). W dniu [...] grudnia 2021 r. skarżący uzupełnił wniosek z [...]lipca 2021 r., domagając się udzielenia żądanych informacji przy uwzględnieniu zobowiązania państwa polskiego do uiszczenia 1,5 miliona euro dziennie za katastrofę ekologiczną w kopalni Turów oraz funkcjonowanie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Pismem z [...] grudnia 2021 r. Minister odpowiedział na tak uzupełniony wniosek, informując skarżącego, że kwestia kar nałożonych na Polskę w sprawie kopalni Turów nie jest bezpośrednio związana z Funduszem na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i dlatego znajduje się poza kompetencjami Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. W odniesieniu do środków UE w ramach nowo powstałego Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, organ udostępnił skarżącemu żądaną informację, wskazując, iż zgodnie z projektem Umowy Partnerstwa na lata 2021-2027, województwo dolnośląskie otrzyma 556 mln euro na ograniczenie negatywnych skutków transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu. Warunkiem otrzymania tych środków jest akceptacja przez Komisję Europejską przygotowywanych przez zarząd województwa terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji. Powyższe pismo z [...] grudnia 2021 r. zostało doręczone skarżącemu [...]stycznia 2022 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy). W dniu [...] stycznia 2022 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra, wnosząc o: 1. rozpoznanie skargi na rozprawie z osobistym stawiennictwem skarżącego; 2. uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy; 3. przyznanie sumy pieniężnej od organu w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim; 4. ukaranie organu grzywną w maksymalnej wysokości przewidzianej prawem; 5. stwierdzenie, że zachowania organu mają charakter celowy, tj. charakter rażącego naruszenia prawa; 6. zawiadomienie właściwych organów o istotnych naruszeniach prawa przez organ i okolicznościach mających wpływ na ich powstanie; 7. przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie jako niespełniającej wymogów formalnych (brak precyzyjnego wskazania przedmiotu zaskarżenia oraz organu). Minister podkreślił, że rozpatrzył wniosek skarżącego z [...] lipca 2021 r., uzupełniony pismem z [...] grudnia 2021 r., udostępniając żądaną informację publiczną, zatem nie podstaw do przyjęcia, iż dopuścił się bezczynności. Postanowieniem z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SPP/Wa 42/22, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 ww. ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Według art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przepis art. 58 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy podmiot ten – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przez to milczenie należy rozumieć brak aktywności organu w jednej z przewidzianych przepisami form. W przedmiotowej sprawie kluczowy jest fakt, iż skarżący wywiódł skargę na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej (uzupełnionego pismem z [...] grudnia 2021 r.) już po udostępnieniu mu przez organ żądanej informacji. Tym samym Minister - przed wniesieniem skargi na jego bezczynność do Sądu – zakończył postępowanie zainicjowane ww. wnioskiem. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismo zawierające odpowiedź na wniosek z [...] lipca 2021 r. zostało doręczone skarżącemu [...] września 2021 r., a po uzupełnieniu tego wniosku pismem z [...] grudnia 2021 r. - skarżący [...] stycznia 2022 r. otrzymał odpowiedź na uzupełniony wniosek. Skoro skarga na bezczynność Ministra została nadana do Sądu [...] stycznia 2022 r., to należy uznać, iż w dniu jej wniesienia skarżący posiadał wiedzę o udostępnieniu żądanej informacji publicznej. W tym miejscu podkreślić należy, że w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ww. uchwale bezczynność została zdefiniowana jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych bądź w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeżeli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Formalnie powyższa uchwała odnosi się do spraw zakończonych decyzją administracyjną, jednakże rozważania zawarte w jej uzasadnieniu pozostają aktualne dla postępowań kończących się innymi rozstrzygnięciami administracyjnymi. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela również stanowisko zawarte w postanowieniu NSA z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 7055/21, wedle którego stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przestaje w sensie prawnym istnieć wówczas, gdy organ administracji publicznej załatwi sprawę (zakończy postępowanie) we właściwej formie, chociażby nawet uczynił to po wymaganym terminie. Na gruncie u.d.i.p. nie można zatem mówić o bezczynności organu, gdy organ ten, uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej (tożsama argumentacja została przedstawiona m.in. w postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 197/20; z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 2/21; z 7 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 40/21; w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 202/21; w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 15 marca 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 179/21). Jednocześnie tut. Sąd nie podziela stanowiska zaprezentowanego w postanowieniu NSA z 5 października 2021 r., sygn. akt III OSK 6030/21, w którym uznano, że ww. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, nie ma zastosowania do spraw z zakresu informacji publicznej, w których sprawa załatwiana jest w drodze czynności materialno-technicznej. W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej konieczne jest bowiem uwzględnienie szczególnego charakteru regulacji zawartych w u.d.i.p., które jako jedną z form zakończenia postępowania zainicjowanego wnioskiem informacyjnym przewidują czynność materialno-techniczną w postaci udostępnienia żądanej informacji publicznej. W konsekwencji okoliczność, iż skarżący wywiódł do tut. Sądu skargę na bezczynność organu już po otrzymaniu wnioskowanej informacji publicznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi, która to przeszkoda mieści się w kategorii "innych przyczyn" wskazanych w wyż. cyt. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.