II SA/Sz 1312/21
WyrokWSA w Szczecinie2022-05-05
Skład orzekający: Bolesław Stachura, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rowu melioracyjnego, który następnie uchodzi do kanału, a potem do rzeki, stanowi odprowadzanie do wód w rozumieniu przepisów Prawa wodnego, co skutkuje obowiązkiem ponoszenia opłaty stałej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rowu melioracyjnego, a następnie przez kanał do rzeki, stanowi odprowadzanie do wód w rozumieniu przepisów Prawa wodnego. Rów melioracyjny i kanał należy traktować jako otwarty system kanalizacji deszczowej, który umożliwia odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód powierzchniowych. W związku z tym, strona skarżąca jest zobowiązana do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która określiła jej opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Spółka kwestionowała wysokość opłaty, argumentując, że odprowadza wody do ziemi (rowów melioracyjnych), a nie bezpośrednio do wód. Organ uznał, że rów melioracyjny i kanał, do którego odprowadzane są wody, stanowią system kanalizacji deszczowej, a ostatecznym odbiornikiem jest rzeka, co skutkuje obowiązkiem ponoszenia opłaty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi P. P. G. S. z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Inne z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych oddala skargę.
Przedsiębiorstwo P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w G. (dalej "Strona", "Spółka", "Skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gryficach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej "Organ") z 27 października 2021 r. nr SZ.ZUO.1.051.21.MZ
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 1 pkt 3a, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 624 ze zm.; dalej: "u.p.w."), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") Organ określił Spółce opłatę stałą w wysokości [...] zł za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemu kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast na podstawie decyzji Starosty G. z 30 sierpnia 2016 r. znak [...]
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, co następuje.
Informacją roczną z 4 października 2021 r. nr SZ.ZUO.1.470.848.2018.JP Organ, na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 3a u.p.w., ustalił Spółce opłatę stałą za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w wysokości [...] zł.
W złożonej reklamacji Spółka nie zgodziła się z wysokością opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ustalonej w powołanej informacji. Wskazała, że zgodnie z ww. pozwoleniem wodnoprawnym wydanym przez Starostwo Powiatowe w G. wody opadowe lub roztopowe odprowadzone są dwoma wylotami do ziemi (dwóch rowów melioracyjnych), nie zaś jak twierdzi Organ - do wód. Według Spółki, odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do wód musi się odbywać nie powierzchniowo, ale przy pomocy urządzeń kanalizacyjnych.
Po rozpatrzeniu reklamacji, Organ wydał zaskarżoną decyzję, określającą Spółce opłatę stałą. W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że Starosta G. udzielił Spółce pozwolenia wodnoprawnego z 30 sierpnia 2016 r. na szczególne korzystanie z wód - na wprowadzanie do ziemi (rowów melioracyjnych) oczyszczonych ścieków opadowych i roztopowych, pochodzących z terenu bazy Przedsiębiorstwa P. Sp. z o.o. położonej przy ul. [...] w G., poprzez istniejące wyloty kanalizacyjne oznaczone jako W-l i W-ll bezpośrednio rowem melioracyjnym, w którym, poprzez wylot brzegowy W-l wykonany z rury kamionkowej
o średnicy 150 mm, ścieki opadowe i roztopowe odprowadzane są do kanału S. w km 0+415 oraz poprzez wylot brzegowy W-ll o szerokości 0,50 m i długości 1,25 m ścieki opadowe i roztopowe odprowadzane są do Kanału S. w km 0+ 275.
Następnie, Organ wskazał, że Kanał S. , który wpada do rzeki R. w km 41+800 należy do urządzeń melioracji wodnych podstawowych i pełni funkcje odbiornika wód spływających z urządzeń melioracyjnych oraz ścieków opadowych z terenów miasta. Zdaniem Organu, celowo dodano w pozwoleniu wodnoprawnym stwierdzenie, że rów uchodzi do Kanału S. . Powyższe dowodzi, że przedmiotowy rów melioracyjny jedynie pośredniczy w odprowadzaniu wód. Gdyby było inaczej (tj. woda odprowadzana byłaby jedynie do rowu - ziemi) nazwa kanału, do którego uchodzi rów, nie byłaby przywoływana w pozwoleniu. Innymi słowy, wskazanie w pozwoleniu nazwy kanału jest zabiegiem celowym, oznaczającym, że ostatecznym odbiornikiem wód opadowych jest kanał, który wpada do rzeki R. .
Nie bez znaczenia jest również - w ocenie Organu – jest zobowiązanie użytkownika kanalizacji deszczowej – tj. Spółki, w pkt. 3 pozwolenia wodnoprawnego, do utrzymania w sprawności technicznej instalacji kanalizacji deszczowej wraz
z wylotami tej kanalizacji oraz udziału w kosztach utrzymania rowów melioracyjnych do ich ujścia do Kanału S. wraz z utrzymaniem samego Kanału S. na odcinku 415 m. Zasadnicze znaczenie ma tu również fakt, iż wskazane pozwolenie wodnoprawne zezwala Spółce na odprowadzenie wód opadowych z określonego terenu, za pośrednictwem określonych urządzeń umożliwiających odprowadzenie tych wód do wód, w tym wypadku, kanałem do rzeki.
Organ podniósł, że prezentowane stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku o sygn. akt II SA/Sz 1049/18.
Organ wyjaśnił, że Spółka korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z 30 sierpnia 2016 r. na odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych w ilości 223,72 m3/h (suma wylotów W-l i W-ll) co oznacza, że zgodnie
z art. 298 pkt 1 u.p.w. obowiązana jest ponosić opłatę stałą za usługi wodne.
Tym samym, Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w wysokości [...] zł za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, albowiem reklamacja nie została uznana.
Określenia wysokości opłaty zmiennej Organ dokonał w oparciu o art. 271 ust. 4 pkt 1 u.p.w. i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502 ze zm., dalej: "Rozporządzenie").
Strona wniosła do tutejszego Sądu skargę na powyższą decyzję Organu, zaskarżając ją w całości i zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 u.p.w. i art. 35 ust 3 pkt 7 u.p.w. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że:
a) odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu bazy Skarżącej położonej przy ul. [...] w G. następuje za pośrednictwem otwartego systemu kanalizacji deszczowej do powierzchniowych wód płynących ujętych w Kanale S. , podczas gdy odprowadzenie wód następuje do urządzeń wodnych do rowów melioracyjnych (do ziemi) zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, którego funkcją jest nie tylko odprowadzenie wód deszczowych, przy jednoczesnym braku urządzeń tworzących system otwartej kanalizacji deszczowej,
b) bezprzedmiotowe jest rozróżnienie przez ustawodawcę wprowadzania wód opadowych do urządzeń wodnych lub do ziemi czy też do wód bezpośrednio, podczas gdy obowiązek poniesienia opłaty za usługi wodne na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. dotyczy jedynie wprowadzania wód opadowych do wód, a nie do urządzeń wodnych, czy też do ziemi, pomimo tego, że operat wodnoprawny wyraźnie wskazuje, że wprowadzanie następuję do ziemi;
2) naruszenie art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. w zw. art. 22 pkt 4 u.p.w. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że rów melioracyjny wraz z Kanałem S. stanowią system otwartej kanalizacji deszczowej, podczas gdy wody znajdujące się w Kanale S. to wody powierzchniowe płynące, tym samym nie mamy do czynienia z systemem urządzeń wodnych które wraz z innymi urządzeniami tworzą system otwartej kanalizacji deszczowej, a jedynie urządzeniem wodnym, do którego wprowadzane są wody opadowe i roztopowe;
3) naruszenie art. 197 u.p.w. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że Kanał S. jest urządzeniem melioracji podstawowych, podczas gdy zgodnie
z przywołanym przepisem w aktualnym brzmieniu, nie rozróżnia się rodzajów urządzeń melioracyjnych, jak również dyspozycja tego przepisu wyraźnie wskazuje, że kanał nie może być urządzeniem melioracyjnym w rozumieniu tego przepisu, a tym samym błędnego określenie charakteru urządzenia wodnego o nazwie Kanał S. ;
4) naruszenie przepisów postępowania art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie bez przeprowadzenia jakiekolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie arbitralnego stwierdzenia, że Kanał S. jako urządzenie wodne służy jednie do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, podczas gdy mogą być tam wprowadzane również ścieki lub może być wykorzystywana w celu nawadniania sąsiadujących z nim nieruchomości (gruntów rolnych), a ponadto nie ustalił faktu, że przedmiotowy kanał jest w całości zajęty przez powierzchniowe wody płynące;
5) naruszenie przepisów postępowania art. 80 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, w sposób przeczący z zasadami logicznego rozumowania, że:
a) rów melioracyjny wraz z Kanałem S. , do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, należy uznać za system otwartej kanalizacji deszczowej, podczas gdy są to urządzenia wodne, przy czym tylko do pierwszego z nich następuje wprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z nieruchomości położonej przy ul. [...] w G., tym samym nie jest to wprowadzanie do wód w rozumieniu prawa wodnego,
b) wprowadzanie do wód miałoby następować dopiero za pośrednictwem urządzenia wodnego pn. Kanał S. , podczas gdy wody znajdujące się w tym kanale to powierzchniowe wody płynące tym samym wspomniany kanał nie stanowi urządzenia wodnego umożliwiającego dalsze wprowadzanie do wód - wód opadowych
i roztopowych, tym samym nie tworzy systemu otwartej kanalizacji deszczowej, tworzyłby taki system gdyby okresowo lub stale odprowadzał wody z okolicznych nieruchomości w następstwie wykonanego systemu odwodnienia gruntów lub systemu melioracji wodnych, i wtedy za pośrednictwem tego kanału nastąpiłoby wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki R. ;
6) naruszenie przepisów postępowania art. 7a k.p.a poprzez jego niezastosowanie
i przyjęcie niekorzystnej dla strony Skarżącej wykładni art. art. 268 ust. 1 pkt 3 lit.
a u.p.w., że rozróżnienie wprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód, do ziemi albo do urządzeń wodnych jest bezprzedmiotowe pomimo tego prawo wodne nakazuje obciążyć opłatą za usług wodne jedynie wprowadzanie do wód, ale jednocześnie nie rozróżnia kwestii wprowadzania "bezpośredniego" czy "pośredniego",
7) naruszenie przepisów art. 81a k.p.a poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niekorzystnych dla strony Skarżącej ustaleń faktycznych dotyczący miejsca
i wprowadzania wód opadowych lub roztopowych, pomimo treści pozwolenia wodnoprawnego i operatu sporządzonego na jego potrzeby, który szeroko opisuje obieg wody na terenie danej zlewni.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi
i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Wyjaśnić na wstępie należy, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.; dalej "uCOVID-19"). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość
z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (rozprawa odmiejscowiona). Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 4 kwietnia 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 uCOVID-19, sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów ze względu na brak zgody wszystkich stron postępowania sądowoadministracyjnego na przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. O terminie posiedzenia niejawnego, wyznaczonego na dzień 5 maja 2022 r. oraz
o możliwości przedłożenia Sądowi dodatkowego stanowiska w sprawie poinformowano strony w dniach – 5 kwietnia 2022 r. (Organ), 7 kwietnia 2022 r. (Skarżąca).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności naliczenia
Skarżącej opłaty zmiennej - na podstawie posiadanego przez skarżącą pozwolenia wodnoprawnego, zezwalającego Skarżącej na szczególne korzystanie z wód obejmujące wprowadzanie oczyszczonych ścieków opadowych i roztopowych z terenu bazy położonej w G. przy ul. [...] do ziemi - do rowu melioracyjnego.
W ocenie Skarżącej, z brzmienia art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. wynika, że przepis ten zawiera w dyspozycji rozróżnienie dwóch stanów faktycznych, czyli wprowadzanie wód "bezpośrednie" i "pośrednie", a na podstawie pozwolenia wodnoprawnego nie można przyjąć, że wprowadzanie wód opadowych i roztopowych następuje do wód, lecz do ziemi, a nadto w kanale S. znajdują się stale powierzchniowe wody płynące, to wprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do wód następuje już w tym kanale, a nie dopiero w korycie cieku naturalnego, którym jest rzeka R., dlatego w sprawie nie mamy do czynienia z otwartym system kanalizacji deszczowej, a z jednym urządzeniem - rowem melioracyjnym, do którego wprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, gdzie faktyczne wprowadzanie następuje do ziemi.
Natomiast, w ocenie Organu, odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z bazy skarżącej odbywa się poprzez istniejące wyloty kanalizacyjne bezpośrednio rowem melioracyjnym, do kanału S. i dalej do rzeki R. , które to urządzenia należą do urządzeń melioracji wodnych podstawowych i pełnią funkcję odbiornika wód spływających z urządzeń melioracyjnych oraz ścieków opadowych z terenów miasta, zatem odprowadzanie wód następuje do wód, a nie do ziemi, dlatego skarżąca zobowiązana została do ponoszenia opłaty zmiennej.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości stanowisko wyrażone w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 1313/21.
Zgodnie z art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w., wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
Zgodnie z art. 271 ust. 4 pkt 1 u.p.w. wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej
w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód.
Wskazać także należy, że u.p.w. nie definiuje terminów "otwarty/zamknięty system kanalizacji deszczowej, służący do odprowadzania opadów atmosferycznych", którym posługuje się ustawodawca w art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w., a który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji należy posłużyć się rozumieniem tego terminu wynikającym ze słownikowego znaczenia użytych w nim pojęć czy terminów. Kierując się jego słownikowym znaczeniem wskazać należy, że przez system rozumie się "zespół wielu urządzeń, dróg, przewodów, itp. - funkcjonujących jako całość", natomiast określenie kanalizacja oznacza "zespół urządzeń sanitarnych przeznaczonych do odprowadzania ścieków oraz wód opadowych"; "zespół urządzeń do oczyszczania ścieków" (internetowy Słownik Języka Polskiego PWN). Tym samym jako "system kanalizacji otwartej lub zamkniętej", którym posługuje się u.p.w., należy rozumieć zespół urządzeń służących do odprowadzania z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być zarówno urządzenia kanalizacji deszczowej, jak i ogólnospławnej. Otwarte systemy kanalizacji deszczowej, to urządzenia takie jak np. korytka odwadniające, rynsztoki, rynny, rowy, systemy odwodnień i profili dróg, chodników oraz innych powierzchni utwardzonych. Natomiast, zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, to: rurociągi oraz zamknięte kanały ściekowe wraz ze studzienkami.
Zgodnie także z art. 16 pkt 65 lit. a u.p.w., rowy oraz kanały uznawane są za urządzenia wodne służące m.in. do kształtowania zasobów wodnych. Wprawdzie rowy melioracyjne wykonywane są w celach melioracyjnych, tj. regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnych gleby i ułatwienia jej uprawy (art. 195 u.p.w.), to w pojęciu tym mieści się również odprowadzanie wód opadowych, które powodują nadwyżki wód w stosunku do możliwości absorpcyjnych danego gruntu (terenu). Rów melioracyjny spełnia zresztą swą funkcję w ścisłym związku z opadami atmosferycznymi. Przemawia to za uznaniem go za element otwartego systemu kanalizacji deszczowej.
Natomiast z definicji terminu "kanały", zamieszczonej w art. 16 pkt 21 u.p.w., wynika, że kanały są to sztuczne koryta prowadzące wody w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ich ujściu lub ujęciu.
Ponadto, w art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w. ustanowiono, że usługa wodna obejmuje także odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej
w granicach administracyjnych miast.
Z powyższej regulacji wynika, że obowiązek ponoszenia opłaty dotyczy ściśle określonych sposobów odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Wynika
z tego, że ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku wnoszenia opłat za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych wcześniej już ujętych w określone urządzenia wodne: system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, bądź systemy kanalizacji zbiorczej, ale tylko do wód, a nie do ziemi. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji jest potwierdzenie, że realizują przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w poglądach wyrażanych w piśmiennictwie administracyjnym (M. Białek, D. Chojnacki,
T. Grabarczyk, Opłaty za usługi w nowym prawie wodnym, Warszawa 2018, s. 41) oraz w orzecznictwie sądowym (por. wyroki NSA z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 3658/18; z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt III OSK 577/21).
W sytuacji zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych lub roztopowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe (w tym wypadku do rzeki R. ), przedmiotowy rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa w art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w., skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki, a zatem
w świetle pozwolenia wodnoprawnego jest elementem tego systemu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1049/18)
W rezultacie, należy stwierdzić, że z art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. wynika, iż obowiązek poniesienia opłat za usługi wodne wiąże się z odprowadzaniem do wód - wód opadowych lub roztopowych uprzednio ujętych w oznaczone rodzaje urządzeń wodnych, tzn. w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej, w tym rowy (melioracyjne) i kanały.
Analiza wskazanego pozwolenia wodnoprawnego, z zapisem, że końcowo wody opadowe i roztopowe odprowadzane są do rzeki R. wskazuje, iż wody te odprowadzane są do wód, a nie do ziemi i nie zmienia tej oceny okoliczność, że rów (lub kanał) może być większość czasu w całości zajęty przez powierzchniowe wody płynące bądź też być suchy, a część wód opadowych i roztopowych może wsiąkać do ziemi. Zasadnicze znaczenie ma okoliczność, iż wskazane pozwolenie wodnoprawne zezwala skarżącej na odprowadzenie wód opadowych i roztopowych z określonego terenu, za pośrednictwem określonych urządzeń umożliwiających odprowadzanie tych wód do wód, w sprawie do rzeki R. .
Ponadto, wskazać należy, że ww. pozwolenie wodnoprawne zostało wydane Skarżącej 30 sierpnia 2016 r., a więc pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy - Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r., zatem określenie w nim, że oczyszczone "ścieki" opadowe i roztopowe z bazy skarżącej będą odprowadzane do ziemi (rowów melioracyjnych), w sposób "pośredni" i "bezpośredni", nie oznacza, że nie powinno ono być analizowane i odczytywane zgodnie z obecnie funkcjonująca regulację prawną. Obecnie wody opadowe i roztopowe nie są "ściekami" (art. 35 ust. 3 pkt 7,
a nie pkt 5 u.p.w.), zaś art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. nie zawiera w dyspozycji rozróżnienia dwóch stanów faktycznych, o których mowa w pozwoleniu, czyli wprowadzania "bezpośredniego" i "pośredniego". Wskazano w pozwoleniu wodnoprawnym, że wprowadzanie tych wód ("ścieków") następuje bezpośrednio do ziemi (rowów melioracyjnych), a następnie dokładnie jest opisany sposób cyrkulacji wody opadowej i roztopowej, by końcowo, czyli "pośrednio", wskazać ich ujście do rzeki R. .
W sytuacji zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne obejmuje wykorzystanie rowu melioracyjnego lub kanału do odprowadzania zrzutów wód opadowych do odbiornika, którym są wody powierzchniowe (do rzeki R. ), rów melioracyjny oraz kanał uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa wart. 271 ust. 4 pkt 1 u.p.w., skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki,
a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego jest elementem tego systemu.
Zdaniem Sądu, w tym stanie rzeczy uznać należało, iż Organ prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy u.p.w., a następnie prawidłowo określił Skarżącej wysokości opłaty stałej, na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 u.p.w. oraz § 6 Rozporządzenia.
Bez wpływu na wynik sprawy miało też wadliwe określenie przez Organ
w zaskarżonej decyzji, że kanał S. jest urządzeniem melioracji podstawowych, podczas gdy - zgodnie z art. 197 u.p.w., w aktualnym brzmieniu - ustawodawca nie rozróżnia rodzajów urządzeń melioracji wodnych na podstawowe i szczegółowe, tak jak miało to miejsce w art. 91 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne.
Nie zasługiwały także na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż postępowanie spełniało wymogi art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81 k.p.a.
Z powyższych przyczyn, nie stwierdzając, aby w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przez Organ odwoławczy przepisów prawa, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło