VIII SA/Wa 748/21
WyrokWSA w Warszawie2022-05-12
Skład orzekający: Renata Nawrot, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego było zasadne, biorąc pod uwagę zarzuty dotyczące naruszenia zasad i trybu sporządzania planu oraz jego zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda nie wykazał w sposób przekonujący, iż naruszenia prawa wskazane w rozstrzygnięciu nadzorczym były na tyle istotne, aby uzasadniały stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy w całości. Sąd podzielił argumentację skarżącej, że organ nadzoru dopuścił się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, wybiórcze ustalenia faktyczne i wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zebranym materiałem. Ponadto, sąd uznał, że uchwała w sprawie studium uwarunkowań, której nieważność stwierdził Wojewoda, nie była jedyną obowiązującą podstawą prawną dla uchwalenia planu miejscowego, a jej wstrzymanie wykonania nie wykluczało procedowania na podstawie wcześniejszych uchwał.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy C. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając istotne naruszenie zasad i trybu sporządzania planu, w tym niezgodność ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz sprzeczności między częścią tekstową a graficzną planu. Rada Gminy wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi nadzoru naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenia faktyczne i prawne, niewłaściwe zastosowanie przepisów oraz przekroczenie kompetencji. Skarżąca podniosła również, że wcześniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody dotyczące zmiany studium zostało uchylone przez WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz Rady Gminy C. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi Rady Gminy C. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Rady Gminy C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda Mazowiecki (dalej także jako "organ nadzoru" lub "Wojewoda") rozstrzygnięciem nadzorczym z 17 czerwca 2021 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 w związku z art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 i 1378, dalej jako "ustawa
o samorządzie gminnym") stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy C. Nr [...] z 14 maja 2021 r. "w sprawie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego dla północnej części miejscowości C.– etap I".
W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że na sesji w dniu 14 maja 2021 r. Rada Gminy C. (dalej jako "Rada Gminy") podjęła ww. uchwałę na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy
o samorządzie gminnym oraz art. 20 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., dalej jako "ustawa o p.z.p"). Przy podjęciu ww. uchwały doszło do istotnego naruszenia zarówno zasad, jak i trybu sporządzania planu miejscowego, co na mocy art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p., oznacza konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Uchwała została bowiem podjęta w dniu 14 maja 2021 r. Tymczasem 5 stycznia 2021 r. Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Nr [...] z 30 listopada 2020 r. "w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy C.", w całości. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało doręczone w dniu 7 stycznia 2021 r. W dniu 3 lutego 2021 r. Gmina C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nr [...] z 5 stycznia 2021 r. wnosząc o jego uchylenie w całości. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Tym samym, zaistniał pewien stan tymczasowy, w którym została stwierdzona nieważność uchwały, która co prawda istnieje, nie może jednak wywoływać żadnych skutków prawnych. Zatem w okresie pomiędzy doręczeniem inkryminowanego rozstrzygnięcia nadzorczego nr [...] z 5 stycznia 2021 r., tj. pomiędzy 7 stycznia 2021 r. a wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i uzyskaniem przez niego prawomocności, nie wolno wywodzić skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z obowiązywaniem studium. Na potwierdzenie powyższego organ nadzoru powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych (str. 3-4 uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego).
Wojewoda wskazał, że z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nr [...] z 5 stycznia 2021 r. oraz w związku z brakiem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w przedmiocie skargi Gminy C. na to rozstrzygnięcie, uchwała Nr [...] Rady Gminy z 30 listopada 2020 r. "w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy C." nie podlega wykonaniu. Konsekwencją tego stanu jest brak podstawy planistycznej do podejmowania uchwał w przedmiocie uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w granicach administracyjnych Gminy C., jak i dokonywanie jakichkolwiek zmian dotyczących studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy C., do czasu ich rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz uprawomocnienia się wyroku w tejże sprawie.
Organ nadzoru zauważył, że w przypadku częściowej zmiany studium, radni uchwalają ujednoliconą wersję studium, odnoszącą się do całego obszaru gminy. Rada modyfikuje bowiem jedynie część ustaleń w nowelizowanym akcie prawnym, pozostawiając pozostałe bez zmian. Ostatnia zmiana studium w całości zastępuje do tej pory obowiązujące studium. Stwierdzenie nieważności każdego aktu oznacza jego unieważnienie, czyli pozbawienie go wszelkich skutków prawnych z mocą ex tunc (łac. od wtedy), w sposób deklaratoryjny. W granicach administracyjnych może obowiązywać tylko jedno studium, którego ustalenia są wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Ostatnim obowiązującym studium było studium przyjęte na podstawie uchwały Nr [...] Rady Gminy
z 30 listopada 2020 r. "w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy C." dla którego sporządzono "ujednolicony tekst" oraz "ujednolicony rysunek" kierunków zagospodarowania przestrzennego, a którego wykonalność, w związku z przytoczonym wyżej rozstrzygnięciem, została wstrzymana z mocy prawa na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przedmiotowy plan miejscowy został więc oparty na uchwale w sprawie studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, której wykonalność, w dacie uchwalenia planu miejscowego, była wstrzymana. Jednocześnie, w dacie uchwalenia planu miejscowego, nie została przywrócona (wskrzeszona) poprzednia uchwała
w sprawie zmiany studium, ani też pierwotna uchwała Nr [...] Rady Gminy z 28 grudnia 1999 r. Powyższe oznacza, że w dacie podjęcia uchwały w przedmiocie planu miejscowego Gmina C. nie dysponowała obowiązującym studium. Brak studium, na podstawie którego uchwalono plan miejscowy, oznacza konieczność stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie planu miejscowego w całości, bowiem brak taki należy uznać za istotne naruszenie zasad oraz trybu uchwalania planu. Pomijając kluczową w niniejszej sprawie kwestię wstrzymania wykonalności zmiany studium, organ nadzoru sygnalizuje, że analiza uchwały Nr [...] z 14 maja 2021 r. prowadzi do wniosku, iż narusza ona ustalenia nieobowiązującej w dacie podjęcia uchwały, wcześniejszej zmiany studium z 2011 r. (uchwała Nr [...] z 21 czerwca 2011 r.), zwanego dalej "Studium".
Następnie Wojewoda sformułował zarzut niezgodności przedmiotowego planu ze studium z 2011 r. w odniesieniu do kategorii przeznaczenia jednego
z terenów wyznaczonych w tym planie (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczony symbolem MN). W ocenie organu nadzoru, określenie innego przeznaczenia terenu, czy też ustalenie innych wskaźników zagospodarowania terenu lub parametrów kształtowania zabudowy (tzw. parametrów urbanistycznych), w planie miejscowym niż w studium, należy zakwalifikować, jako istotne naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego, co stanowi przesłankę do stwierdzenia jego nieważności w całości lub części (poglądy zbieżne ze stanowiskiem organu nadzoru podzielił m. in. Naczelny Sąd Administracyjny
w Warszawie w wyroku: z 2 października 2014 r. sygn. akt IIOSK1599/14; z 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2460/12). Tymczasem analiza rysunku Studium, określającego kierunki zagospodarowania przestrzennego oraz tekstu Studium prowadzi do wniosku, że wbrew opisanej powyżej zasadzie, ustalenia planu odnoszące się do terenu oznaczonego symbolem MN, pozostają w sprzeczności
z ustaleniami Studium w zakresie określonego tam przeznaczenia terenu. W Studium wprowadzono ograniczenia dla lokalizacji zabudowy niezwiązanej z celami ochrony
i udostępnianiem terenów chronionych, w tym m.in. dla obszarów objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021 r. poz. 710). Teren oznaczony w przedmiotowym planie symbolem MN przeznaczony jest pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i znajduje się w całości w strefie ochrony konserwatorskiej. Oznacza to, że nie ograniczono lokalizacji zabudowy niezwiązanej z celami ochrony i udostępnianiem terenów chronionych, co stanowi naruszenie zapisów Studium.
Dalej organ nadzoru wskazał, że uchwała Nr [...] Rady Gminy narusza dyspozycję art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. Jak bowiem wynika z oceny przedmiotowego planu miejscowego ustalenia:
- § 15 ust. 3 pkt 2 uchwały, w zakresie zdania wprowadzającego, w brzmieniu: " Dla terenu, o którym mowa w ust. 1, ustala się zasady kształtowania zabudowy jak następuje: (...) 2) geometria dachów nowych budynków: (...) ";
- § 15 ust. 4 pkt 4 uchwały, w brzmieniu: " Dla terenu, o którym mowa w ust. 1, ustala się wskaźniki zagospodarowania jak następuje: (...) 4) gabaryty nowych obiektów: a) szerokość elewacji frontowych budynków: nie większa niż 14m; b) dopuszcza się powiększenie sumarycznej szerokości elewacji frontowej w stosunku do wielkości określonej w lit. a) do 24 m pod warunkiem takiego ukształtowania bryły danego budynku, że w jego w rzucie i geometrii dachu wyodrębnione zostaną bryły składowe, których szerokość elewacji frontowych nie przekroczy 14 m w przypadku żadnej
z tych brył; c) maksymalna wysokość: - budynków: 10 m; - budowli: 20 m,
nie spełniają wymogów art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. oraz § 4 pkt 6 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania, w zakresie zawartości ustaleń planu.
Powyższe oznacza, że ustalenia dotyczące geometrii dachów oraz gabarytów obiektów odnoszą się jedynie do nowych realizacji, a zatem nie mogą one dotyczyć tych budynków (geometria dachów) oraz gabarytów (wszystkich obiektów budowlanych), które już istnieją, a np. podlegać będą rozbudowie, bądź nadbudowie. Biorąc zatem pod uwagę fakt, że dokonanie nadbudowy oraz rozbudowy wpływać może na zmianę wysokości oraz geometrii dachu zabudowy już istniejącej, stwierdzić należy, iż w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem MN, nie określono maksymalnej wysokości zabudowy oraz geometrii dachu dla budynków istniejących, w przypadku dokonywania ich nadbudowy oraz rozbudowy.
Następnie Wojewoda zarzucił, że przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały doszło do powstania ewidentnej sprzeczności pomiędzy zapisami części tekstowej planu miejscowego a częścią graficzną, w zakresie § 3 ust. 4 pkt 3 uchwały, bowiem zgodnie z załącznikiem graficznym tereny opisane są jedynie symbolem literowym. Również sprzeczność nastąpiła w podstawie prawnej uchwały, ponieważ stwierdzono, że " (...) plan określony w § 1 pkt. 1 nie narusza ustaleń "Studium (...)", podczas gdy jednostka redakcyjna § 1 uchwały nie zawiera punktów, lecz ustępy.
Konkludując, stwierdzić należy, że organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia podniósł w stosunku do uchwały z 14 maja 2021 r. następujące zarzuty:
1) przyjęcie planu bez formalnej możliwości oceny jego zgodności z obowiązującym dokumentem studium, co naruszać ma przepisy art. 15 ust. 1 zd. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o p.z.p..;
2) naruszenie ustaleń nieobowiązującej, zdaniem organu nadzoru, w dacie podjęcia uchwały, wcześniejszej zmiany studium z 2011 r. (uchwała Nr [...] z 21 czerwca 2011 r.), prowadzące do naruszenia dyspozycji art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p.
w zakresie określenia przeznaczenia terenu MN niezgodnego z ww. dokumentem studium;
3) naruszenie dyspozycji art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. w zakresie określenia gabarytów i geometrii dachu jedynie dla nowej zabudowy;
4) sprzeczności pomiędzy zapisami części tekstowej i rysunkowej planu w zakresie konstrukcji symboliki oznaczeń;
5) sprzeczności wewnętrznej określenia podstawy prawnej przyjęcia planu, ponieważ zawiera ona określenie planu będącego przedmiotem badania pod względem zgodności ze studium do nieistniejącej jednostki redakcyjnej.
W ocenie organu nadzoru wskazane w niniejszym rozstrzygnięciu nadzorczym naruszenia prawa należy uznać za istotne, a to skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały Rady Gminy z 14 maja 2021 r.
Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z 17 czerwca 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina C. reprezentowana przez dwóch pełnomocników – radców prawnych (dalej jako "skarżąca"). Powyższemu rozstrzygnięciu zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 91 ust. 3 i ust. 5 ustawy
o samorządzie gminnym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji
a) brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału
i poczynienie jedynie wybiórczych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez pominięcie, że na obszarze, dla którego podjęta została kwestionowana uchwała na podstawie dotychczasowych przepisów niedopuszczalna była jakakolwiek zabudowa, a w konsekwencji niedostrzeżenie, że użyte w kwestionowanej uchwale sformułowania odnoszące się do nowych obiektów
i nowych budynków są adekwatne do istniejącej sytuacji;
b) dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie poprzez wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem i uznanie, że użyte w kwestionowanej uchwale oznaczenie terenu symbolem MN pozostaje
w sprzeczności z ustaleniami zawartymi w studium w zakresie określonego przeznaczenia terenu, podczas gdy kwestionowana uchwała realizuje dyspozycję zawartą w studium, ponieważ wskazuje teren dopuszczony do zabudowy jedynie na części obszaru nim objętego, poprzez wyznaczenie terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (oznaczonego symbolem MN), natomiast pozostała część obszaru objętego planem jest wyłączona z zabudowy i stanowi teren rolny (oznaczony symbolem PR);
1.2) art. 6, art. 9, art. 107 pkt 4 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 91 ust. 1, 3 i 5 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i brak powołania materialnoprawnej podstawy skarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 28 ustawy o p.z.p. zarówno w jego petitum, jak również poprzez niewłaściwe wyjaśnienie podstawy prawnej w treści uzasadnienia, które to naruszenie ma istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem na jego podstawie doszło do przekroczenia kompetencji Wojewody, jako organu nadzoru w sprawowaniu kontroli nad samorządem gminnym i naruszenia swobody planistycznej jednostki samorządu terytorialnego;
2) naruszenie prawa materialnego, tj.:
2.1) art. 9 ust. 3a, art. 27 i art. 28 ustawy o p.z.p. w zw. z art. 91 ust. 1 oraz art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
a w konsekwencji dokonanie wadliwej kwalifikacji prawnej stwierdzonych naruszeń przez pryzmat niewłaściwych kryteriów oceny, w tym uznanie ich negatywnego wpływu na całą kwestionowaną uchwałę, w sytuacji gdy ewentualne stwierdzone (drobne) uchybienia nie miały tak doniosłego znaczenia, a przede wszystkim nie rodziły skutków w postaci konieczności stwierdzenia nieważności całej kwestionowanej uchwały; 2.2) art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że z uwagi na uprzednie rozstrzygnięcie organu nadzoru nie istniała prawna dopuszczalność uchwalenia przez Radę Gminy kwestionowanej uchwały, w sytuacji gdy przywołane przez organ nadzoru uprzednie rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczyło stwierdzenia nieważności jedynie uchwały
w przedmiocie zmian studium, a tym samym nie wykluczało możliwości procedowania na podstawie pierwotnych uchwał, do których zmiany te się odnosiły,
a ponadto, przez fakt, że przywołane rozstrzygnięcie zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 250/21.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci ekspertyzy z 12 lipca 2021 r. sporządzonej przez mgr inż. arch. B. E. (urbanista Okręgowej Izby Urbanistów w W.) na okoliczność wykazania zgodności uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia 14 maja 2021 r. "w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla północnej części miejscowości C. - etap I" z zasadami sporządzania dokumentu planu miejscowego oraz prawidłowości trybu sporządzania tego dokumentu i podniesionych tam istotnych argumentów merytorycznych.
W uzasadnieniu skarżąca w szczegółowy sposób przedstawiła zarzuty skargi. Podniosła, że organ nadzoru uchybił obowiązkowi wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału, a w konsekwencji poczynił jedynie wybiórcze ustalenia faktyczne stanowiące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ustalając istotne okoliczności sprawy organ nadzoru czyniąc zarzut wobec kwestionowanej uchwały, że posługuje się ona sformułowaniami odnoszącymi się wyłącznie do geometrii dachów nowych budynków, czy gabarytów nowych obiektów, pominął obiekty istniejące. Organ nadzoru pominął, że na obszarze, dla którego podjęta została kwestionowana uchwała na podstawie dotychczasowych przepisów niedopuszczalna była jakakolwiek zabudowa, a w konsekwencji istnienie obiektów budowlanych lub budynków. W konsekwencji użyte w kwestionowanej uchwale sformułowania odnoszące się do nowych obiektów, czy nowych budynków, adekwatnie do istniejącej sytuacji, dotyczą wyłącznie tych obiektów lub budynków, które powstaną w przyszłości, na podstawie przyjętej przez Radę Gminy uchwały. Organ nadzoru dokonał błędnych ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie poprzez wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem.
W efekcie popełnionych błędów organ nadzoru doszedł do przekonania, że
w kwestionowanej uchwale oznaczenie terenu symbolem MN pozostaje
w sprzeczności z ustaleniami zawartymi w studium w zakresie określonego przeznaczenia terenu. Tymczasem, należy wywieść odmienny wniosek, bowiem kwestionowana uchwała realizuje dyspozycję zawartą w studium, ponieważ wskazuje teren dopuszczony do zabudowy jedynie na części obszaru nim objętego, poprzez wyznaczenie terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (oznaczonego symbolem MN), natomiast pozostała część obszaru objętego planem, to wyłączony
z zabudowy tereny rolny (oznaczony symbolem PR).
Skarżąca wskazała, że organ właściwy w sprawach ochrony prawnej zabytków, tj. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w W., Delegatura R., postanowieniem nr [...] z 15 grudnia 2020 r. uzgodnił projekt przedmiotowego planu bez uwag, potwierdzając tym samym, że plan ten nie narusza zagadnień ochrony dóbr kultury. Nie ulega zatem wątpliwości, że Wojewoda tak uzasadnionym rozstrzygnięciem nadzorczym rażąco naruszył prawo de facto wchodząc również w kompetencje organu właściwego w sprawach ochrony zabytków.
Zdaniem skarżącej, organ nadzoru dopuścił się również naruszenia przepisów postępowania, które obligowały go do prawidłowego podania materialnoprawnej podstawy swojego rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego jest art. 28 ustawy o p.z.p. Podstawa ta nie jest wyszczególniona
w petitum rozstrzygnięcia. Ponadto w treści uzasadnienia wprawdzie przepis ten kilkukrotnie jest przywoływany przy okazji różnych podejmowanych wątków, jednak uzasadnienie prawne zaprezentowane przez organ nadzoru dotyczy pojęcia istotnego naruszenia, jakie funkcjonuje w całej doktrynie i judykaturze w kontekście art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wprawdzie przywołane stanowiska również dotyczą kwestii istotnych naruszeń prawa, lecz nie odnoszą się do przypadku oceny studium lub planu zagospodarowania przestrzennego. Do tych ostatnich bowiem zastosowanie znajduje przepis szczególny, tj. wspomniany art. 28 ustawy o samorządzie gminnym, który definiuje przesłanki stwierdzenia nieważności, które winny zostać wzięte pod rozwagę w niniejszej sprawie. Wskazane tu poważne naruszenie przepisów postępowania ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem w jego wyniku w istocie doszło do przekroczenia kompetencji Wojewody, jako organu nadzoru w sprawowaniu kontroli nad samorządem gminnym
i naruszenia swobody planistycznej jednostki samorządu terytorialnego. Organ nadzoru nie ma bowiem kompetencji do kontroli przedmiotowej uchwały z punktu widzenia wszelkich naruszeń prawa (tzw. pełna kontrola legalności), lecz jedynie naruszeń w zakresie zasad sporządzania studium, trybu jego sporządzania
i właściwości organów w tym zakresie. Przy czym, jak stanowi wyraźnie ww. przepis, naruszenia zasad sporządzania studium i naruszenie trybu jego sporządzania muszą mieć charakter istotny, jeśli mają eliminować z obrotu uchwałę jednostki samorządu terytorialnego.
W ocenie skarżącej w wyniku niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego doszło do wadliwej kwalifikacji prawnej stwierdzonych naruszeń, których ocena winna być dokonywana przez pryzmat kryteriów oceny, wynikających z art. 28 ustawy o p.z.p. oraz wobec ewentualnych naruszeń, które nie miały charakteru kwalifikowanego (rażącego) - istniał obowiązek zastosowania art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody albo orzeczenia sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwał w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są wydawane w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej
z podstaw nieważności wymienionych w art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p. Pozostałe naruszenia prawa (niewymienione w powołanym wyżej przepisie) należałoby traktować jako nieistotne, a więc niebędące przyczyną nieważności uchwały (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 388/20). Wskazane nieprawidłowości podnoszone przez organ nadzoru (niezależnie od merytorycznego kwestionowania ich istnienia, zgodnie ze stanowiskiem zawartym w dołączonej ekspertyzie) nie mają w rzeczywistości istotnego charakteru. Oczywistym jest bowiem fakt, że w każdym przypadku sporządzenia tak skomplikowanej treści uchwały, jaką jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, trudno nie natknąć się na oczywiste błędy pisarskie (np. że jeden z elementów wyliczenia wiążących ustaleń rysunku planu jest bezprzedmiotowy, mianowicie cyfrowy składnik symboli terenów, który nie istnieje ani w tekście, ani na rysunku planu). Nie powoduje to jednak jakiejkolwiek sprzeczności wewnętrznej pomiędzy ustaleniami części tekstowej i graficznej planu. Obie te części planu posługują się bowiem dokładnie tymi samymi symbolami literowymi: MN - dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i PR - dla terenu rolniczej przestrzeni produkcyjnej.
Jak dalej zauważyła skarżąca, podobnie zdaniem organu nadzoru urasta do rangi istotnego naruszenia w treści kwestionowanej uchwały jednorazowe omyłkowe inne oznaczenie jednostek redakcyjnych (tj. w przywołanym § 1 znajdować się mają ustępy, a nie punkty). O całkowicie wadliwej kwalifikacji dokonywanej przez organ nadzoru zidentyfikowanych omyłek literowych, świadczy stawiana przez Wojewodę teza, że dojść miało wręcz do sprzeczności w podstawie prawnej kwestionowanej uchwały. Tymczasem organ nadzoru zdaje się nie dostrzegać, że jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie: "fundamentalne znacznie ma czytelność planu dla użytkowników przestrzeni, nie zaś jego perfekcyjność od strony formalistycznej" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 369/19). W orzecznictwie przyjmuje się, że tylko wadliwe zapisy, które dezintegrują postanowienia całego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skutkują stwierdzeniem nieważności uchwały przyjmującej ten plan w całości. W przeciwnym razie nieważność dotyczyć może tylko części planu. Właściwa interpretacja przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prowadzi do wniosku, że stwierdzenie nieważności całej uchwały może mieć miejsce wówczas, gdy stwierdzane naruszenia odnoszą się do całej uchwały lub przeważającej jej części. Jeśli natomiast naruszenia z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczą tylko części ustaleń planu, to wystarczające jest wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko tej części, jeżeli część niewadliwa może prawidłowo funkcjonować w obrocie prawnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 lutego 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 852/19).
Skarżąca podniosła, że nawet naruszenie trybu uchwalania kwestionowanej uchwały nie ma niejako automatycznego wpływu na konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego w całości. Jak bowiem podkreśla się w judykaturze "nie wszystkie uchybienia trybu uchwalenia planu miejscowego skutkują stwierdzeniem nieważności ustaleń planu. Skutki ewentualnego naruszenia zależą od tego, czy określone unormowania trybu odnoszą się do wszystkich ustaleń planu, czy tylko do części tych ustaleń" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1905/19). Jak przyjmuje się w najnowszym orzecznictwie "istotne naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego, to naruszenie podstawowych wartości, które wiążą przy jego sporządzeniu" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 3593/18). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w niedawnym wyroku zawęził wykładnię przepisu art. 28 ustawy o p.z.p., stwierdzając, że "z uwagi na brzmienie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decydujące znaczenie ma kwestia rodzaju naruszeń prawa, które należy zakwalifikować do istotnego naruszenia prawa. Są to takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Za "istotne" naruszenie prawa należy uznać uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane
w demokratycznym państwie prawnym. Za istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego należy uznać "pominięcie" w planie miejscowym kwestii, które obowiązkowo winny znaleźć się w tym planie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2808/17 ). Reasumując, nawet istnienie ewentualnych wątpliwości odnośnie doniosłości nieprawidłowości opisanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego, nie powinno być interpretowane na niekorzyść skarżącej. Jedynie bowiem jednoznaczne sytuacje wyraźnej (jaskrawej) sprzeczności z prawem odnoszące się do takich uchwał, jak studium uwarunkowań czy plan miejscowy mogą prowadzić do całkowitego wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Nie można zapominać, że podobnie, jak każde oświadczenia woli organów kolegialnych, tak też uchwały te podlegają racjonalnej interpretacji w procesie stosowania prawa.
Skarżąca wskazała, że art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym reguluje kwestię obligatoryjnego wstrzymania wykonania uchwały lub zarządzenia organu gminy w przypadku, gdy na skutek przeprowadzonego przez organ nadzorczy postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, orzekł on nieważność całości lub części uchwały lub zarządzenia. Wstrzymanie następuje z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności i z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Zawarte w ww. przepisie stwierdzenie "wstrzymuje ich wykonanie
z mocy prawa" oznacza, że uchwała/zarządzenie, których nieważność stwierdzono, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołują skutków prawnych. Celem tego przepisu jest zapobieganie możliwości wywołania skutków prawnych przez akt organu jednostki samorządu terytorialnego, w stosunku do którego zachodzi podejrzenie o jego niezgodności z prawem, a także uniemożliwienie stosowania zakwestionowanego rozstrzygnięciem nadzorczym aktu do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia organu nadzoru (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 15 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 103/18). Konsekwencją przyjęcia wstecznego (ex tunc) skutku ustawowego wstrzymania wykonania aktu organu gminy jest powrót do sytuacji, jaka miała miejsce przed podjęciem uchwały lub zarządzenia (tak m.in. P. Chmielnicki Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz do art 91 Lexis Nexis 2010 r. i cytowany tamże pogląd P. Czechowskego, Prawo..., s. 206). Tym samym, błędne jest założenie przyjmowane przez organ nadzoru, że na terenie Gminy C. w wyniku uprzedniego rozstrzygnięcia nadzoru, powstał stan braku studium. Pogląd taki jest nie do obrony
w zaistniałej sytuacji prawnej. Podkreślić bowiem należy, że z obrotu prawnego nie została wyeliminowana ani uchwała Rady Gminy Nr [...] z 28 grudnia 1999 r. ani tym bardziej uchwała Nr [...] z 21 czerwca 2011 r. na skutek przyjęcia uchwały Nr [...] z 30 listopada 2020 r. bowiem uchwała z 2020 r. dotyczyła jedynie częściowych zmian studium, którego ustalenia niemal w całości nadal obowiązują na mocy uchwały z 1999 r. i uchwały z 2011 r. Znamienna jest również okoliczność, że w skardze Wojewody Mazowieckiego z 1 lutego 2021 r. na uchwałę Nr [...] Rady Gminy C. z 21 czerwca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (notabene, gdzie Wojewoda dostrzegał dalsze jej istnienie w obrocie prawnym, w przeciwieństwie do aktualnie prezentowanej argumentacji), organ nadzoru nie zawnioskował o wstrzymanie wykonania tejże uchwały do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd. Podkreślić również należy, że aktualnie wspomniana skarga została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie. Wreszcie, argumentacja formułowana przez organ nadzoru
w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym straciła na aktualności. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznaje bowiem, że już nieprawomocne uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny aktu nadzoru powoduje, iż akt ten nie wywołuje skutków prawnych, o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, dochodzi bowiem do obalenia domniemania legalności tego aktu.
W konsekwencji już od daty orzeczenia uwzględniającego skargę na akt nadzoru, uchwała albo zarządzenie organu gminy, którego nieważność została stwierdzona przez organ nadzoru, wywołuje skutki prawne na równi z aktem, którego nieważność nie została stwierdzona przez organ nadzoru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1555/20). Na kanwie niniejszej sprawy z taką sytuacją mamy do czynienia, bowiem przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 250/21.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł oddalenie skargi. Uznając zarzuty skargi za niezasadne, podtrzymał w całości swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wniósł o oddalenie wniosku dowodowego z ekspertyzy załączonej przez skarżącą do skargi, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz organu nadzoru kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym
w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie
w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 7 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie zaś do art. 148 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt.
Przedmiotem skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego stwierdzające nieważność uchwały organu gminy "w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla północnej części miejscowości C.– etap I". Formalne wymogi skargi zawarte w przepisach ustawy o samorządzie gminnym i p.p.s.a zostały spełnione,
w szczególności skargę wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu, toteż należało ją rozpoznać merytorycznie.
W wyniku oceny zgodności z prawem kwestionowanego rozstrzygnięcia nadzorczego w opisanych powyżej ramach, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uwzględnieniem skargi.
Podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwa naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do przepisów ustawy o samorządzie gminnym, gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne. Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego,
a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W judykaturze za istotne naruszenie prawa uznaje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności
z określonym przepisem prawnym. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji, czy postanowienia, o jakim mowa
w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda powołał się również na art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Organ nadzoru powołał się nadto na art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p. z którego to przepisu wynika, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania studium, istotne naruszenie trybu jego sporządzenia, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. W ocenie organu nadzoru
w przedmiotowej sprawie doszło właśnie do naruszenia, w sposób istotny, zarówno zasad, jak i trybu sporządzania planu miejscowego, co oznacza konieczność stwierdzenia nieważności uchwały w całości.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, Wojewoda wydając swoje rozstrzygnięcie, pomimo sporządzenia dość obszernego uzasadnienia, nie wykazał jednak w przekonywujący sposób, że wskazane przez niego naruszenia prawa są na tyle istotne, że należy stwierdzić nieważność w całości uchwały Rady Gminy z 14 maja 2021 r. Naruszenie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego i naruszenie trybu jego sporządzania muszą mieć zaś charakter istotny, jeśli mają eliminować z obrotu uchwałę jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym, organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, takich jak art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela co do zasady argumentację skarżącej zawartą zarówno w skardze, jak i załączonej do skargi ekspertyzie z 12 lipca 2021 r., przyjmując ją jako własną. W tym miejscu, w związku
z wnioskiem dowodowym zawartym w skardze, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W myśl art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Jak zaś stanowi art. 2432 Kodeksu postępowania cywilnego dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia. Pomijając dowód z takiego dokumentu, sąd wydaje postanowienie.
W orzecznictwie jednoznacznie podkreśla się, że organ nadzoru dokonując ustalenia zgodności z prawem zaskarżonej uchwały organu gminy, obowiązany jest wywieść z przepisów prawa określony rodzaj naruszenia prawa. Ten wywód
w zakresie naruszenia przepisu prawa jest obligatoryjnym elementem rozstrzygnięcia, wynikającym z art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne
i prawne. Zawarcie zaś w rozstrzygnięciu wyczerpującego i prawidłowego uzasadnienia decyduje w istocie o możliwości akceptacji tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie aktu nadzoru jest więc warunkiem uznania go za zgodne z prawem. Umożliwia sądowi administracyjnemu kontrolę jego legalności, co oznacza, że konieczne jest zbadanie, czy akt ten - biorąc pod uwagę jego treść (argumenty zawarte w uzasadnieniu) - może pozostać w obrocie prawnym. Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego zastępowanie organu nadzoru
w wykonywaniu tego obowiązku, w szczególności poprzez uzupełnianie niezbędnych rozważań. Przesłanki działania organu nadzoru muszą zostać wyrażone wprost i nie mogą być przedmiotem domysłów lub domniemań" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 10 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Op 2/20).
Rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody albo orzeczenia sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwał w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są wydawane w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej
z podstaw nieważności wymienionych w art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p. Pozostałe naruszenia prawa (niewymienione w powołanym wyżej przepisie) należałoby traktować jako nieistotne, a więc niebędące przyczyną nieważności uchwały (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 388/20). Fundamentalne znacznie ma czytelność planu dla użytkowników przestrzeni, nie zaś jego perfekcyjność od strony formalistycznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 369/19). W orzecznictwie przyjmuje się, że tylko wadliwe zapisy, które dezintegrują postanowienia całego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skutkują stwierdzeniem nieważności uchwały przyjmującej ten plan w całości. W przeciwnym razie nieważność dotyczyć może tylko części planu. Właściwa interpretacja przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o p.z.p. prowadzi do wniosku, że stwierdzenie nieważności całej uchwały może mieć miejsce wówczas, gdy stwierdzane naruszenia odnoszą się do całej uchwały lub przeważającej jej części. Jeśli natomiast naruszenia z art. 28 ust. 1 ww. ustawy dotyczą tylko części ustaleń planu, to wystarczające jest wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko tej części, jeżeli część niewadliwa może prawidłowo funkcjonować w obrocie prawnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 lutego 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 852/19). Nawet naruszenie trybu uchwalania kwestionowanej uchwały nie ma niejako automatycznego wpływu na konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego w całości. Jak bowiem podkreśla się w judykaturze "nie wszystkie uchybienia trybu uchwalenia planu miejscowego skutkują stwierdzeniem nieważności ustaleń planu. Skutki ewentualnego naruszenia zależą od tego, czy określone unormowania trybu odnoszą się do wszystkich ustaleń planu, czy tylko do części tych ustaleń" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1905/19). Jak przyjmuje się w najnowszym orzecznictwie "istotne naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego, to naruszenie podstawowych wartości, które wiążą przy jego sporządzeniu" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 3593/18).
Prawidłowo więc wskazuje skarżąca, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poczynienie jedynie wybiórczych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W efekcie popełnionych błędów organu nadzoru doszedł do przekonania, że
w przypadku sporządzania kwestionowanej uchwały Rady Gminy miało dojść do rażących nieprawidłowości odnośnie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego oraz trybu jego sporządzania. Tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dokonana jego analiza nie daje podstaw do wyciągnięcia takich wniosków.
Wojewoda wskazał, że skoro organ nadzoru rozstrzygnięciem nadzorczym z 5 stycznia 2021 r. stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Nr [...] z 30 listopada 2020 r. "w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy C.", to Rada Gminy nie mogła podjąć uchwały z 14 maja 2021 r. "w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla północnej części miejscowości C.– etap I". Zdaniem organu nadzoru nie można bowiem przyjmować, że przestała istnieć uchwała z 30 listopada 2020 r., zaś w jej miejsce wróciła poprzednia uchwała
w przedmiocie zmiany studium Nr [...] z 21 czerwca 2011 r. Przedmiotowy plan miejscowy został więc oparty na uchwale w sprawie studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy C., której wykonalność, w dacie uchwalenia planu miejscowego była wstrzymana, bowiem organ nadzoru rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził jej nieważność. Jednocześnie, w dacie uchwalenia planu miejscowego, nie została "przywrócona" (wskrzeszona) poprzednia uchwała w sprawie zmiany studium, ani też pierwotna uchwała Rady Gminy Nr [...] z 28 grudnia 1999 r.
Skarżąca z kolei podnosi, że uchwała w przedmiocie zmiany studium Nr [...] z 21 czerwca 2011 r. nie była uchylona za pomocą uchwały Nr [...]
z 30 listopada 2020 r. Uchwała z 30 listopada 2020 r. dotyczyła bowiem jedynie częściowych zmian studium którego ustalenia niemal w całości obowiązują na mocy ww. uchwał z 28 grudnia 1999 r. i 21 czerwca 2011 r. Unieważnienie zaś zmiany danego aktu powoduje jedynie pozostawienie tego aktu bez zmian a nie jego całkowite unicestwienie.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zgodzić się należy ze skarżącą, że w trakcie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla północnej części miejscowości C.– etap I, nadal obowiązywało studium w wersji na podstawie ww. uchwał z 28 grudnia 1999 r. i 21 czerwca 2011 r. Wstrzymanie wykonania rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody
z 5 stycznia 2021 r. dotyczyło bowiem jedynie uchwały Rady Gminy Nr [...]
z 30 listopada 2020 r. "w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy C.". Organ nadzoru nie wykazał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, aby zmienione ustalenia studium z 2020 r. były podstawą uchwalenia przedmiotowego planu z 14 maja 2021 r. "w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla północnej części miejscowości C.– etap I". Ostatnia zmiana nie zastąpiła zaś starego studium a tylko je zmieniała. Nie doszło więc do wstrzymania uchwał z 1999 r. i 2011 r. Uchwała z 2020 r. dotyczyła bowiem jedynie częściowych zmian studium, którego ustalenia nadal obowiązują na mocy uchwał z 1999 r. i 2011 r. Przedmiotowy plan jest zgodny ze studium w wersji z 2011 r. - nie doszło więc wbrew temu co podnosi Wojewoda do naruszenia art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Trafny jest więc zarzut skarżącej dotyczący naruszenia ww. przepisu, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że z uwagi na uprzednie rozstrzygnięcie organu nadzoru nie istniała prawna dopuszczalność uchwalenia przez Radę Gminy kwestionowanej uchwały. Przywołane bowiem przez organ nadzoru uprzednie rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczyło stwierdzenia nieważności jedynie uchwały w przedmiocie zmian studium, a tym samym nie wykluczało możliwości procedowania na podstawie pierwotnych uchwał, do których zmiany te się odnosiły.
Rację należy przyznać skarżącej, że całość argumentacji Wojewody zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego jest wewnętrznie sprzeczna. Z jednej strony organ nadzoru zarzuty istotnego naruszenia prawa argumentuje bowiem za pomocą tezy, że Rada Gminy nie może dokonać oceny zgodności planu z ustaleniami studium, ponieważ dokument ten formalnie nie istnieje na skutek wstrzymania wykonania uchwały w sprawie zmiany studium z 2020 r., dokonanego za pomocą rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z 5 stycznia 2021 r. Z drugiej strony organ nadzoru jednak "dowodzi", że przedmiotowy plan narusza zapisy studium z 2011 r., które, zgodnie z pierwszą częścią jego argumentacji, rzekomo nie posiada mocy prawnej, a dokładnie: w wyniku dokonania rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z 5 stycznia 2021 r. w ogóle nie istnieje jako samodzielny akt prawny. Skoro zatem dwa ww. zarzuty są podnoszone jako stwierdzenia istotnych naruszeń prawa uchwałą Nr [...] Rady Gminy z 14 maja 2021 r., jednak leżące u ich podstaw założenia o okolicznościach prawnych podjęcia tej uchwały wzajemnie się wykluczają, to na gruncie logiki nie jest możliwe jednoczesne uznanie trafności ich obu. Pogląd o nieobowiązywaniu uchwały Nr [...] na skutek samego przyjęcia uchwały Nr [...] jest niemożliwy do przyjęcia choćby i z tego powodu, że uchwała z 2020 r. dotyczyła jedynie częściowych zmian studium, którego ustalenia niemal w całości obowiązują na mocy uchwał z 1999 r. i z 2011 r. Nie mogłyby zatem uchwały te zostać unieważnione bez jednoczesnego unieważnienia wszystkich ustaleń studium, które nie zostały zmienione uchwałą o zmianie studium
z 2020 r. Cała procedura planistyczna, zmierzająca do przyjęcia uchwały Nr [...] dotyczyła natomiast jedynie zmian studium dotychczas obowiązującego, a nie przyjęcia od nowa lub podtrzymania ustaleń obowiązujących na mocy uchwał [...] i Nr [...]. Dalsze dywagacje organu nadzoru nad różnicą statusu prawnego form ujednoliconej i jednolitej danego aktu prawnego w istocie jeszcze bardziej wzmacniają pogląd, że obligatoryjność formy ujednoliconej tekstu i rysunku studium ma na celu zilustrowanie treści obowiązujących na mocy kolejnych uchwał,
a nie zniesienie obowiązywania uchwał wprowadzających treści niepodlegające zmianom.
Wojewoda trafnie wprawdzie zauważa, że stwierdzenie nieważności każdego aktu oznacza jego unieważnienie, czyli pozbawienie go wszelkich skutków prawnych
z mocą ex tunc (łac. od wtedy), w sposób deklaratoryjny. Niestety nie wywodzi z tego logicznego wniosku, że unieważnienie zmiany danego aktu powoduje pozostawienie tego aktu bez zmian a nie jego całkowite unicestwienie, któremu zaradzić miałoby bliżej niesprecyzowanego rodzaju "wskrzeszenie" aktu sprzed unieważnionej zmiany.
Słusznie wskazuje skarżąca, że przedmiotowy plan został przyjęty przez Radę Gminy po stwierdzeniu jego zgodności ze studium w postaci przyjętej uchwałą Nr [...] i do tej postaci studium odnoszą się wszystkie elementy uzasadnienia uchwały, w których zgodność ta została wykazana. Uchwała ta nie została w żaden sposób unieważniona czy wstrzymana w wykonaniu. O takiej sytuacji prawnej przesądza właśnie wstrzymanie przez Wojewodę wykonania uchwały Nr [...], która dokument studium przyjęty uchwałą Nr [...] w niewielkiej jedynie części zmieniała.
Wojewoda formułuje zarzut niezgodności przedmiotowego planu ze studium
z 2011 r. w odniesieniu do kategorii przeznaczenia jednego z terenów wyznaczonych w tym planie (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczony symbolem MN).Tymczasem analiza rysunku Studium, określającego kierunki zagospodarowania przestrzennego oraz tekstu Studium prowadzi do wniosku, że ustalenia planu odnoszące się do terenu oznaczonego symbolem MN, pozostają
w sprzeczności z ustaleniami Studium w zakresie określonego tam przeznaczenia terenu. Dla stwierdzenia braku podstaw dla tak sformułowanego zarzutu kluczowym jest właściwe rozpoznanie okoliczności prawnych i faktycznych, w jakich zarzut ten jest stawiany. Prawny status dokumentu studium nie przewiduje bowiem określania przeznaczenia terenu. Temu celowi służy bowiem dopiero plan miejscowy, zgodnie
z delegacją art. 14 ust. 1 ustawy o p.z.p. Studium natomiast, zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy, sporządza się w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, a art. 10 ust. 2, określający zakres regulacji kierunkowych studium, zawiera jedynie delegację do określenia kierunków zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym terenów przeznaczonych pod zabudowę oraz wyłączonych z zabudowy. Co istotne, dopiero zmiany ustawy dokonane w 2015 r. wprowadziły zasady bilansowania terenów przeznaczonych pod zabudowę, zgodnie z którymi konieczne jest przybliżone chociażby określenie funkcji bilansowanej terenów przeznaczonych pod zabudowę, co do czasu wejścia w życie tych zmian nie było wymagane. Okolicznością stanu faktycznego w tej sytuacji prawnej jest to, że ustalenia studium zmienionego uchwałą Nr [...] nie zawierają określenia planowanej funkcji terenów na wszystkich obszarach w ten lub inny sposób dopuszczonych do zabudowy. Jak podano to także w uzasadnieniu do inkryminowanej uchwały, terenami dopuszczonymi w studium do zabudowy (z wyjątkami, o których mowa w ustaleniach dla obszarów przestrzeni chronionej), są wyznaczone w tym dokumencie obszary urbanizacji, zdefiniowane jako "tereny aktualnego i potencjalnego zainwestowania z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z przepisów szczególnych i odrębnych oraz wymogów ochrony środowiska i przyrody". W ich obrębie wydzielono następujące kategorie obszarów: 1) obszary zabudowane, 2) obszary rozwoju zabudowy, 3) obszary przestrzeni chronionej. Do pierwszej kategorii zaliczono w studium obszary aktualnie zainwestowane i wyposażone w niezbędną infrastrukturę techniczną oraz posiadające utrwaloną sieć połączeń drogowych. W obrębie obszarów zabudowanych studium nie ustala wskaźników zabudowy i zagospodarowania terenów, ani nie wskazuje żadnych preferencji funkcjonalnych, umożliwiając tym samym określanie przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stosownie do uwarunkowań lokalnych, rozpoznanych na etapie sporządzania planu.
Obszary rozwoju zabudowy określone zostały natomiast w studium jako takie, których zainwestowanie wymaga realizacji odpowiedniej infrastruktury technicznej (głównie wodno-kanalizacyjnej). Dla części z tych obszarów wyznaczono także, zgodnie z rozpoznanymi uwarunkowaniami, odpowiednie preferencje funkcjonalne. Wyłącznie dla terenów rozwoju zabudowy studium ustala także zestaw wskaźników obowiązujących przy sporządzaniu planów miejscowych. W obrębie obszarów urbanizacji wyznaczono również obszary przestrzeni chronionej, w tym obejmujące korytarze ekologiczne, gdzie, zgodnie z ustaleniami studium, należy dążyć do zachowania funkcji przyrodniczych i fizycznej ich ciągłości.
W odniesieniu do tych obszarów studium ustala, że: "Dla poszczególnych kategorii obszarów przestrzeni chronionej obowiązują ograniczenia w zainwestowaniu wynikające z przepisów obowiązującego prawa, a także odpowiednie ustalenia niniejszych zmian Studium. Występujące w obrębie obszarów urbanizacji obszary przestrzeni chronionej nie są tożsame z terenami wyłączonymi spod zabudowy. Dla obszarów przestrzeni chronionej, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego winny określić:
a) zasięg terenów wyłączonych spod zabudowy niezwiązanej z celami ochrony
i udostępnianiem terenów chronionych;
b) zasady zabudowy i zagospodarowania, z uwzględnieniem wymogów określonych
w przepisach obowiązującego prawa, dla tych części obszarów przestrzeni chronionej, które nie zostaną wyłączone spod zabudowy niezwiązanej z celami ochrony i udostępnianiem terenów chronionych."
Poza tym, w obrębie obszarów przestrzeni chronionej studium nie ustala wskaźników zabudowy i zagospodarowania terenów, ani nie wskazuje żadnych preferencji funkcjonalnych, umożliwiając tym samym określanie przeznaczenia terenu i zasad jego zagospodarowania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, stosownie do uwarunkowań lokalnych, rozpoznanych na etapie sporządzania planu.
Wojewoda niesłusznie zatem próbuje dopatrzeć się w ustaleniach studium jakichkolwiek wskazań co do planowanej funkcji zabudowy dopuszczonej do realizacji na obszarach przestrzeni chronionej, ponieważ studium ich nie zawiera dla większości obszarów urbanizacji, za wyjątkiem nielicznych takich wskazań w obrębie obszarów rozwoju zabudowy. W istocie organ nadzoru całkowicie ignoruje zapis studium mówiący, że występujące w obrębie obszarów urbanizacji obszary przestrzeni chronionej nie są tożsame z terenami wyłączonymi spod zabudowy, jak również zapisy o tym, że dopiero w planie miejscowym należy określić zasięg terenów wyłączonych spod zabudowy niezwiązanej z celami ochrony
i udostępnianiem terenów chronionych oraz zasady zabudowy i zagospodarowania dla tych części obszarów przestrzeni chronionej, które nie zostaną wyłączone spod zabudowy.
Dokładnie taką dyspozycję ustaleń studium realizuje przedmiotowy plan, ponieważ wskazuje teren dopuszczony do zabudowy jedynie na części obszaru nim objętego, poprzez wyznaczenie terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonego symbolem MN. Pozostała część obszaru objętego planem, to wyłączony z zabudowy teren rolny, oznaczony symbolem PR. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu do inkryminowanej uchwały, taka dyspozycja funkcjonalna terenów uwzględnia:
- zasady kształtowania zabudowy uwzględniające sąsiedztwo zabytkowego zespołu dworsko - parkowego w C.;
- zachowanie fizycznej ciągłości korytarza ekologicznego w obrębie terenu PR poprzez zakaz zabudowy budynkami tego terenu, który to korytarz był powodem ustalenia w studium obszaru przestrzeni chronionej.
W ocenie Sądu obszar przestrzeni chronionej zgodnie ze Studium z 2011 r. nie oznacza, że jest on wyłączony spod zabudowy, dopuszczalne było bowiem częściowe przeznaczenie terenu pod zabudowę, co szczegółowo wyjaśniono na str. 7 załączonej do skargi ekspertyzy. Trafnie w ekspertyzie wskazano, że z uwagi na to, iż zapisy studium dopuszczające zabudowę na obszarach przestrzeni chronionej są na tyle jasne, że dezinterpretacja ustaleń tego dokumentu dokonana przez Wojewodę na pierwszy rzut oka jawi się jako oczywista, próbuje on dodatkowo uzasadnić swoje stanowisko przez wywodzenie, że dopuszczenie jakiejkolwiek zabudowy na obszarze objętym planem stanowi naruszenie określonych w studium zasad ochrony środowiska kulturowego. Wojewoda ignoruje konkretne zapisy dokumentu studium, które zaprzeczają jego tezom. Obszar objęty planem w istocie znajduje się w obrębie jednej z ustanowionych w studium stref ochrony konserwatorskiej, jednak dla tej strefy, jak dla dwóch pozostałych, sformułowano
w studium następujące ustalenia:
"Sposób zagospodarowania ww. stref nie może prowadzić do naruszenia wartości zabytkowych obiektów wpisanych do rejestru, wokół których strefy te wyznaczono,
w tym walorów ekspozycyjnych, z zaleceniem podjęcia działań sanacyjnych
w szczególnie rażących przypadkach istniejących dysharmonii i dysfunkcji (np. tereny przyległe od południa do zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego
w C.). Cele te winny być realizowane m.in. za pomocą szczegółowych ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obejmujących te strefy, sformułowanych w uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, uzyskiwanym na zasadach określonych w przepisach obowiązującego prawa."
Jak widać, nie ma w tych ustaleniach stwierdzenia potrzeby wprowadzenia bezwzględnego zakazu jakiejkolwiek zabudowy, a jedynie wymóg takiego jej kształtowania, aby nie spowodowała ona naruszenia walorów ekspozycji zabytków,
z powodu których strefy te zostały ustanowione. W omawianym przypadku nie może być mowy o naruszeniu walorów ekspozycyjnych zespołu pałacowo-parkowego
w C., w otoczeniu którego studium ustanawia strefę ochronną. Obszar objęty planem zlokalizowany jest bowiem po północno-wschodniej stronie tego zespołu, gdzie nie istnieją żadne przestrzenie publiczne, ciągi czy ogólnie dostępne punkty widokowe, z których zespół ten może być eksponowany, a Wojewoda dla uzasadnienia swoich poglądów nawet nie próbuje takich wskazać. Na szczególne podkreślenie w tym kontekście zasługuje fakt, że organ właściwy w sprawach ochrony prawnej zabytków, tj. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie, postanowieniem nr [...] z 15 grudnia 2020 r. uzgodnił projekt przedmiotowego planu bez uwag, potwierdzając tym samym, że plan ten "nie narusza zagadnień ochrony dóbr kultury."
Za niezasadny należy uznać zarzut organu nadzoru dotyczący naruszenia dyspozycji art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. w zakresie określenia gabarytów
i geometrii dachu jedynie dla nowej zabudowy. Na obszarze objętym inkryminowanym planem nie istnieje bowiem żadna zabudowa, dla której należałoby określić parametry odmienne lub tożsame z parametrami dla nowej zabudowy. Ponieważ obowiązujący na tym obszarze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszarów kontynuacji i rozwoju zabudowy w granicach sołectw: C. i W. - etap I, przyjęty uchwałą Nr [...] Rady Gminy C. z dnia 8 października 2014 r. nie przewiduje tu zabudowy, jakiekolwiek budynki będą mogły powstać na przedmiotowym obszarze dopiero po wejściu
w życie uchwały Nr [...], której regulacje częściowo zastąpią ustalenia zdezaktualizowanego planu z 2014 r. Każdy zatem budynek realizowany na obszarze objętym przedmiotowym planem będzie budynkiem "nowym" w stosunku do daty przyjęcia tego planu. Kwestionowane przez organ nadzoru ustalenia planu będą zatem odnosiły się do wszystkich budynków, które będą zlokalizowane na podstawie planu, a to niezależnie od tego, czy kiedykolwiek później będą następnie przedmiotem rozbudowy lub przebudowy.
Za niezasadny należy uznać też zarzut Wojewody, że przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały doszło do powstania ewidentnej sprzeczności pomiędzy zapisami części tekstowej planu miejscowego a częścią graficzną, w zakresie § 3 ust. 4 pkt 3 uchwały, bowiem zgodnie z załącznikiem graficznym tereny opisane są jedynie symbolem literowym. Wspomniany przez organ nadzoru przepis § 3 ust. 4 pkt 3 uchwały nie stanowi bowiem tekstowych ustaleń planu dla terenów określonych na rysunku tego planu, a jedynie formalne wyliczenie wiążących ustaleń rysunku planu. Wprawdzie wystąpiła w tym wyliczeniu oczywista pomyłka, ponieważ istotnie na rysunku planu występują jedynie symbole literowe, jednakże odnoszą się one do ustaleń tekstowych planu za pomocą dokładnie takich samych, jedynie literowych oznaczeń terenów, użytych w pozostałych ustaleniach planu, gdzie funkcjonuje jakiekolwiek odniesienie tekstu do rysunku planu. W szczególności takie, jedynie literowe symbole terenów występują w ustaleniach § 5 ust. 1, § 8 ust. 9, a zwłaszcza § 15 i §1 6 uchwały, w których zawarte są ustalenia szczegółowe dla obu wyznaczonych w planie terenów. Uchwale można zatem zarzucić, że jeden
z elementów wyliczenia wiążących ustaleń rysunku planu jest bezprzedmiotowy, mianowicie cyfrowy składnik symboli terenów, który nie istnieje ani w tekście, ani na rysunku planu, ale nie wewnętrzną sprzeczność pomiędzy ustaleniami części tekstowej i graficznej planu. Obie te części posługują się bowiem dokładnie tymi samymi symbolami literowymi: MN - dla terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i PR - dla terenu rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Wada taka z całą pewnością nie jest istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu, uprawniającym organ nadzoru do tak radykalnej ingerencji we władztwo planistyczne gminy, jakim jest unieważnienie uchwały, pociągające przecież za sobą skutki społeczno -gospodarcze w postaci braku możliwości realizacji zgodnych z prawem zamierzeń inwestycyjnych.
Tym bardziej, nie można też za istotne naruszenie prawa uznać ostatni
z zarzutów Wojewody, że "Również sprzeczność nastąpiła w podstawie prawnej uchwały, ponieważ stwierdzono, iż " (...) plan określony w § 1 pkt. 1 nie narusza ustaleń "Studium (...)", podczas gdy jednostka redakcyjna § 1 uchwały nie zawiera punktów, lecz ustępy." Drobna i nie posiadająca żadnego znaczenia dla spójności
i czytelności aktu planistycznego pomyłka urasta zaś w argumentacji organu nadzoru do rangi istotnego naruszenia prawa, a to na skutek przypisania jej cech, których pomyłka ta w istocie nie posiada. Cytowany akapit inkryminowanej uchwały nie zawiera bowiem podstawy prawnej dla jej przyjęcia (jest nią przecież art. 20 ust. 1 ustawy o p.z.p. oraz art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 42 ustawy o samorządzie gminnym), a jedynie stwierdzenie, że przedmiotowa uchwała została przyjęta po stwierdzeniu jej zgodności ze "Studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy C. ", co odpowiada prawdzie, biorąc pod uwagę treść uzasadnienia przedmiotowej uchwały. Wojewoda, czyniąc istotnym naruszeniem prawa pomyłkę w określeniu jednostki redakcyjnej wspominającej o planie będącym przedmiotem stwierdzenia zgodności ze studium, zdaje się więc sugerować, że Rada Gminy mogła ocenić pod tym względem jakiś inny plan, a nie ten, który jest przedmiotem inkryminowanej uchwały. Sugestia taka nie może jednak być potraktowana poważnie, dlatego też zarzut na niej oparty nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z powyższym, zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze podlega uchyleniu na podstawie art. 148 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje zaś oparcie w art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło