II OZ 466/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 294/22 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 294/22 odrzucił skargę M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej i nakazał zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Sąd wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...] grudnia 2020 r., nr [...] prostujące z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu tego organu z [...] grudnia 2020 r., nr [...] zawieszającym z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowli ([...]) i wzywającym M. S. do wystąpienia do Burmistrza Miasta [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. Odpis ww. postanowienia [...]WINB z [...] października 2021 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżącego – K. S. w dniu 26 października 2021 r. Tak więc zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", 30 dniowy termin na wniesienie skargi do Sądu na ww. postanowienie upływał z dniem 25 listopada 2021 r. Tymczasem pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na to postanowienie w dniu 14 stycznia 2022 r. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 111 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a., umożliwiający przesunięcie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi od dnia doręczenia postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia postanowienia, gdyż przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku terminowego złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia. Z akt sprawy wynika natomiast, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., nr [...] odmówił uzupełnienia zaskarżonego postanowienia z [...] października 2021 r. z uwagi na złożenie wniosku o uzupełnienie tego postanowienia po upływie terminu 14 dni, określonego w art. 111 § 1 k.p.a. A zatem w ocenie Sądu początek biegu terminu do wniesienia skargi w tym przypadku nie rozpoczął się w dniu doręczenia pełnomocnikowi skarżącego postanowienia z 27 grudnia 2021 r. o odmowie uzupełnienia postanowienia (tj. 13 stycznia 2022 r.), lecz na zasadach ogólnych – w dniu doręczenia mu zaskarżonego postanowienia z [...] października 2021 r. (tj. 26 października 2021 r.). Tym samym skargę wniesioną w dniu 14 stycznia 2022 r. Sąd uznał za wniesioną z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. i na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a odrzucił ją jako złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 63 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że wniesiony wniosek o uzupełnienie postanowienia [...]WINB z [...] października 2021 r. nie podlegał uzupełnieniu w drodze wezwania, w sytuacji gdy w licznej korespondencji organ administracji nie poinformował strony o zmianie przepisów postępowania. Skarżący wskazał, że wniosek o uzupełnienie postanowienia [...]WINB z [...] października 2021 r. złożył w przewidzianym prawem terminie, gdyż w dniu 31 października 2021 r. przesłał skan wniosku na skrzynkę elektroniczną organu. Organ nie wskazał natomiast, że wniosek złożony za pośrednictwem email po dniu 5 października 2021 r., a więc po nowelizacji k.p.a. pozostaje bezskuteczny. Również w zaskarżonym postanowieniu z [...] października 2021 r. brak było pouczenia, że wniosek o uzupełnienie postanowienia na skutek zmiany przepisów nie może być złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej w postaci podpisanego skanu. Ponadto skarżący podniósł, że organ nie wykazał, że przepisy znowelizowanego art. 63 § 1 k.p.a. odnoszą się do spraw wcześniej wszczętych. Dlatego też skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że odpis zaskarżonego postanowienia [...]WINB z [...] października 2021 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 października 2021 r. Następnie pełnomocnik skarżącego w dniu 31 października 2021 r. przesłał do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem poczty elektronicznej (email) wniosek o uzupełnienie postanowienia [...]WINB z [...] października 2021 r. Organ pismem z 9 listopada 2021 r. poinformował pełnomocnika skarżącego, że w obecnym stanie prawnym z uwagi na zmianę treści art. 63 § 1 k.p.a., od dnia 5 października 2021 r. brak jest możliwości skutecznego wnoszenia podań za pośrednictwem poczty elektronicznej, a wnoszone w ten sposób podania pozostawia się bez rozpoznania. Jednocześnie organ pouczył skarżącego, że podanie można skutecznie złożyć tylko za pośrednictwem platformy e-PUAP lub na piśmie. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 listopada 2021 r., a więc już po terminie do wniesienia w prawnie skutecznej formie wniosku o uzupełnienie postanowienia z [...] października 2021 r. albo skargi do sądu na to postanowienie. Jednak pełnomocnik skarżącego nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia tych środków prawnych, tylko w dniu 1 grudnia 2021 r. złożył za pośrednictwem Urzędu Pocztowego na piśmie wniosek o uzupełnienie postanowienia [...]WINB z [...] października 2021 r. Odnosząc się zatem do zarzutów zawartych w zażaleniu zauważyć należy, że organ w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej, jak też w zaskarżonym postanowieniu z [...] października 2021 r. nie miał obowiązku informowania stron o zmianach przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzonych ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2320). Przepisy te były bowiem powszechnie znane, ogłoszone w ogólnodostępnym dzienniku ustaw, tym samym brak jest możliwości powoływania się na brak znajomości prawa. Organ zobowiązany był jedynie do pouczenia o przysługującym stronie środku zaskarżenia, co też w zaskarżonym postanowieniu z [...] października 2021 r. uczynił. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z obowiązującym od 5 października 2021 r. brzmieniem art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. W tej sytuacji po 5 października 2021 r. z uwagi na nowe brzmienie art. 63 § 1 k.p.a. organ zobligowany jest do pozostawienia pisma bez rozpoznania jeśli strona wniosła pismo do organu zwykłym e-mailem, a nie na adres ePUAP organu. Organ nie ma więc możliwości wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i właściwego podpisania złożonego e-maila. Wyjaśniając natomiast kwestię obowiązywania art. 63 § 1 k.p.a. w nowym brzmieniu od 5 października 2021 r. należy zauważyć, że zgodnie z art. 166 ustawy o doręczeniach elektronicznych (która to ustawa wprowadziła zmiany w przepisach k.p.a.) ustawa ta wchodzi w życie z dniem 5 października 2021 r., z wyjątkiem przepisów wskazanych w tym właśnie przepisie. Przy czym zmiany w k.p.a. zostały wprowadzone art. 61 ustawy o doręczeniach elektronicznych i w żadnym z 11 punktów art. 166 nie znajduje się art. 61. Tym samym, z chwilą wejścia w życie ustawy o doręczeniach elektronicznych weszły w życie przepisy tej ustawy, inne niż wymienione w art. 166, w tym również przepisy k.p.a. W związku z powyższym prawidłowo przyjął organ, co podtrzymał też Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że wniosek o uzupełnienie postanowienia [...]WINB z [...] października 2021 r. został prawidłowo złożony dopiero w dniu 1 grudnia 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., nr [...] odmówił więc uzupełnienia postanowienia [...]WINB z [...] października 2021 r. z uwagi na złożenie wniosku po upływie określonego w art. 111 § 1 k.p.a. czternastodniowego terminu. Organ wskazał bowiem, że postanowienie [...]WINB z [...] października 2021 r. zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 października 2021 r., a zatem termin na złożenie wniosku o uzupełnienie postanowienia upłynął w dniu 9 listopada 2021 r. Powyższe wykluczało zatem możliwość zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie. Odpis powyższego postanowienia organu z [...] grudnia 2021 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 stycznia 2021 r. W dniu 14 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Sądu na postanowienie [...]WINB z [...] października 2021 r. podnosząc, że termin do wniesienia skargi na ww. postanowienie powinien być liczony od daty doręczenia postanowienia z 27 grudnia 2021 r. Sąd pierwszej instancji odnosząc się do powyższego prawidłowo stwierdził, że art. 111 § 2 k.p.a. zgodnie z którym w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia, nie ma zatem zastosowania w przypadku, gdy przyczyną odmowy uzupełnienia decyzji było niezachowanie przewidzianego w art. 111 § 1 k.p.a. czternastodniowego terminu do wniesienia żądania uzupełnienia decyzji (por. wyrok NSA z 20 października 2015 r., II OSK 1222/15, z 20 listopada 2018 r., II OSK 2971/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym w myśl art. 126 k.p.a. powyższe przepisy mają odpowiednie zastosowanie do postanowień. Przyjęcie odmiennej wykładni wskazanych wyżej przepisów mogłoby prowadzić do naruszenia jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, to jest zasady trwałości aktów ostatecznych, albowiem umożliwiałoby ponowne uruchamianie terminu do wniesienia odwołania czy skargi do sądu administracyjnego poprzez wnoszenie w dowolnym czasie wniosków o uzupełnienie decyzji. Tak więc w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że termin do wniesienia skargi na postanowienie [...]WINB z [...] października 2021 r. powinien być liczony na zasadach ogólnych, tj. na podstawie art. 53 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jak wskazano powyżej w rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2021 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...] grudnia 2020 r., nr [...] o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu tego organu z [...] grudnia 2020 r., nr [...] zawieszającym z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wskazanej powyżej budowli zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 października 2021 r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na ww. postanowienie upłynął z dniem 25 listopada 2021 r. Zauważyć również należy, że skarżący w zaskarżonym postanowieniu został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie wniesienia skargi na to postanowienie. Słusznie więc przyjął Sąd pierwszej instancji, że skarga nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 14 stycznia 2022 r. została złożona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., co skutkować musiało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.