I SA/Gd 785/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-10-09
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Krzysztof Przasnyski, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności zabezpieczające w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinna być rozpatrywana pod kątem prawidłowości formalnoprawnej tych czynności, czy również merytorycznej zasadności zabezpieczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na czynności zabezpieczające w postępowaniu egzekucyjnym w administracji podlega ocenie wyłącznie pod kątem prawidłowości formalnoprawnej tych czynności. W ramach tej skargi nie bada się merytorycznej zasadności zabezpieczenia ani istnienia obowiązku podatkowego, gdyż te kwestie są przedmiotem odrębnych postępowań i środków prawnych. Skoro czynności zabezpieczające zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.Stan faktyczny
W. T. złożył skargę na czynności zabezpieczające polegające na zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego oraz świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Skarżący zarzucił przedwczesne zajęcie, brak doręczenia upomnienia oraz nieprawidłowości w postępowaniu zabezpieczającym. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. T., uznając czynności zabezpieczające za prawidłowe pod względem formalnoprawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi W. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności zabezpieczające oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 czerwca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), w skrócie "k.p.a.", art. 54 § 5 w zw. z art. 166b w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.), w skrócie "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia W. T., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 kwietnia 2018 r., którym oddalono jako nieuzasadnioną skargę na czynności zabezpieczające w postaci: zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku "A" oraz zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] Inspektoracie w W., w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o nr od [...] do [...].
Rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
Organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem - Naczelnik Urzędu Skarbowego, prowadzi postępowanie zabezpieczające do majątku W. T., na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o nr od [...] do [...] z dnia 1 marca 2018 r. - wystawionych na zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za okres: od kwietnia 2013r. do czerwca 2013 r., od sierpnia 2013 r. do grudnia 2013 r., luty 2014 r., grudzień 2015 r., od stycznia 2016 r. do kwietnia 2016 r. od czerwca 2016 r. do sierpnia 2016 r., od października 2016 r. do grudnia 2016 r., styczeń 2017r., marzec 2017 r. oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres: od 2013 r. do 2016 r.
Podstawą wystawionych zarządzeń zabezpieczenia była decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 lutego 2018 r.
W oparciu o wskazane wyżej zarządzenia zabezpieczenia organ egzekucyjny w dniu 2 marca 2018 r. dokonał zajęć zabezpieczających:
- wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku "A" (na podstawie zawiadomienia nr [...] - doręczonego przy użyciu systemu teleinformatycznego dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 2 marca 2018 r.);
- świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...], Inspektoracie w W. (na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia 2 marca 2018 r. - doręczonego dłużnikowi zajętej wierzytelności za pośrednictwem platformy e-Puap w dniu 2 marca 2018 r.).
Odpisy przedmiotowych ww. zawiadomień wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 12 marca 2018 r., w trybie art. 43 k.p.a.
Pismem z dnia 22 marca 2018 r. W. T. wniósł skargę na przedmiotowe czynności zabezpieczające, przedstawiając okoliczności dotyczące nieprawidłowości, jakie jego zdaniem obarczają wydaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzję zabezpieczającą. Skarżący podkreślił, że do zabezpieczenia doszło przedwcześnie, gdyż na tym etapie nie wiadomo, czy obowiązek podatkowy istnieje. Co więcej, postępowanie zabezpieczające nie zostało poprzedzone doręczeniem zobowiązanemu upomnienia.
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2018 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę na czynności zabezpieczające.
W zażaleniu na to postanowienie W. T. wniósł o jego uchylenie w całości, uwzględnienie skargi i umorzenie postępowania, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez zaniechanie umorzenia postępowania w sprawie, w sytuacji gdy wątpliwe jest istnienie obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie;
- art. 154 § 1 u.p.e.a., poprzez dokonanie zabezpieczenia, mając na uwadze fakt, iż postępowanie w sprawie udzielenia zabezpieczenia zostało przeprowadzone w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami;
- art. 15 § 1 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia w sprawie.
Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 kwietnia 2018 r.
W uzasadnieniu podkreślono, że skarga jest środkiem zaskarżenia czynności egzekucyjnych i zabezpieczających. Może być wnoszona zarówno na czynności organu egzekucyjnego, jak i egzekutora, natomiast nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. W ramach tego środka zaskarżenia można więc wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych lub zabezpieczających.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest zatem zbadanie prawidłowości podjętych czynności zabezpieczających, realizowanych przez organ egzekucyjny na majątku zobowiązanego.
W ocenie organu II instancji, w zaistniałym stanie faktycznym nie istnieją podstawy do uznania skarg za zasadne. W tym zakresie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował formy zabezpieczenia przewidziane wyraźnie ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z akt sprawy wynika, iż w ramach dokonanych czynności w pełni uwzględniono regulacje ustawowe. Zawiadomienia zostały doręczone dłużnikom zajętej wierzytelności w dniu 2 marca 2018 r. w przepisany prawem sposób, tj. przy użyciu systemu teleinformatycznego Bankowi "A"; za pośrednictwem platformy e-Puap organowi rentowemu. Co więcej, odpisy przedmiotowych zawiadomień wraz z odpisami ww. zarządzeń zabezpieczenia zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 12 marca 2018 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie stwierdził, aby wystawione zawiadomienia obarczone były wadami formalnymi. Spełniają one wszystkie wymogi określone art. 67 § 2 u.p.e.a. z modyfikacją ustanowioną mocą art. 67 § 2a u.p.e.a.
Konkludując, organ II instancji stwierdził, że nie ma podstaw, żeby uznać wniesione skargi za zasadne. Stanowiska tego nie zmieniają podniesione przez stronę okoliczności, gdyż w sposób oczywisty wykraczają one poza przedmiot sprawy - ograniczonej tylko i wyłącznie do badania poprawności formalnoprawnej zastosowanych czynności zabezpieczających. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, iż odrębnym pismem zobowiązany wniósł zarzuty w postępowaniu zabezpieczającym, które podlegały oddzielnej ocenie najpierw organu egzekucyjnego, a następnie organu nadzoru, jednak obowiązująca zasada niekonkurencyjności środków prawnych zabrania czynić przedmiotem rozpoznania tych samych zarzutów w dwóch różnych środkach prawnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2018 r., W. T., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie:
- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez zaniechanie umorzenia postępowania w sprawie, w sytuacji gdy wątpliwe jest istnienie obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie;
- art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 154 § 1 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji, dokonującego zabezpieczenia, mając na uwadze fakt, iż postępowanie w sprawie udzielenia zabezpieczenia zostało przeprowadzone w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami;
- art. 15 § 1 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i brak doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia w sprawie;
Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniósł, że w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy nie został w sposób prawidłowo ustalony ze względu na brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie rzekomego obowiązku podatkowego. Zgodnie zaś z art. 154 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej lub wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję. W myśl poglądów doktryny dokonanie zabezpieczenia jest uzależnione od niebezpieczeństwa utrudnienia lub udaremnienia egzekucji. Obligatoryjnym elementem składowym zarządzenia zabezpieczenia jest - zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 u.p.e.a. - wskazanie okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji. Dokonanie oceny faktycznego zaistnienia podstawy zabezpieczenia spoczywa na organie egzekucyjnym. Skarżący dodał, że brak podstaw do wszczęcia postępowania zabezpieczającego jest jedną z przesłanek uprawniających do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym w myśl art. 166b i art. 33 oraz art. 34 u.p.e.a.
W świetle powyższego skarżący stwierdził, że zabezpieczenie egzekucji zostało dokonane bez istnienia przesłanek, o których mowa w cytowanym przepisie. Organ błędnie uznał, że zaistniała podstawa zabezpieczenia uprawnia do prawidłowego wywiedzenia zarzutów przez osobę, wobec której nastąpiło zabezpieczenie.
W ocenie skarżącego, błędem organu egzekucyjnego było również zaniechanie doręczenia pisemnego upomnienia w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a.. Celem instytucji upomnienia "przedegzekucyjnego" uregulowanego w ww. przepisie jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia postępowania. Przy czym przepis art. 15 § 1 u.p.e.a. pełni podobną rolę do art. 11 k.p.a. i ma na celu wyjaśnienie przyczyn podjętych działań, które w efekcie mają skłonić do dobrowolnego, a nie przymusowego wykonania obowiązku.
Zdaniem skarżącego, nie wypełniając tego obowiązku organ egzekucyjny naruszył zasady przyświecające postępowaniu administracyjnemu, które ma na celu dobrowolne wykonanie wszelkich obowiązków administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia ani poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, uznające skargę W. T. na czynności zabezpieczające za niezasadną.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r. sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r. sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r. sygn. akt II GSK 1377/13, publ. CBOSA ).
Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty.
W kontekście powyższego podkreślić należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie skargi na czynność organu egzekucyjnego jest wyłącznie prawidłowość zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie mogą być rozważane inne okoliczności, w tym np. istnienie egzekwowanego obowiązku.
Zaznaczyć przy tym należy, że powyższe uwagi dotyczące skargi na czynności egzekucyjne mają również odpowiednio zastosowanie do skargi na czynności zabezpieczające ze względu na treść art. 166b u.p.e.a., który stanowi, że w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d. Dodać należy, że zwrot legislacyjny "stosuje się odpowiednio" oznacza, że wskazane w art. 166b u.p.e.a. przepisy mają zastosowanie, lecz z niezbędnymi modyfikacjami, podyktowanymi specyfiką postępowania zabezpieczającego.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował formy zabezpieczenia przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Na mocy art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej przez zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości. Stosownie do art. 164 § 4 ww. ustawy, do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym. Zatem zajęcie zabezpieczające świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej winno przebiegać na podstawie uregulowań w art. 79 u.p.e.a.
I tak, w myśl art. 79 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych.
Jednocześnie z przesłaniem tego zawiadomienia, zgodnie z art. 79 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny:
1.zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób;
2.wzywa organ rentowy, aby:
a. w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości,
b. składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętych świadczeń, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o te świadczenia oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tych świadczeń egzekucja przez innych wierzycieli;
3.poucza organ rentowy o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2.
Z kolei zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostało uregulowane w art. 89 u.p.e.a. Jak stanowi art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Jednocześnie z przesłaniem tego zawiadomienia organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art. 80 § 3 ww. ustawy).
Przy czym w art. 67 § 1a u.p.e.a. przewidziano, że zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. Przy użyciu tego drugiego sposobu, tj. przy przesyłaniu pism w ramach stosowanego środka egzekucyjnego z użyciem środków komunikacji elektronicznej, doręcza się je przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu egzekucyjnego i dłużnika zajętej wierzytelności, jeżeli dłużnik taką skrzynkę posiada, o czym stanowi § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu sporządzania i dokonywania doręczeń dokumentów przesyłanych w ramach stosowanego środka egzekucyjnego z użyciem środków komunikacji elektronicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1394).
Dodać należy, że na podstawie art. 86b u.p.e.a. organ egzekucyjny winien dokonywać doręczeń przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Dopiero jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienia i wezwania doręcza się na piśmie. Nadmienić należy, iż w przypadkach, o których mowa w 67 § 1a u.p.e.a., organ egzekucyjny sporządza wydruk zawiadomienia o zajęciu, zaś doręczenie zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu uznaje się za doręczenie odpisu tego zawiadomienia (art. 67 § 2b u.p.e.a.).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że zawiadomienia zostały doręczone dłużnikom zajętej wierzytelności w dniu 2 marca 2018 r. w sposób przewidziany prawem, tj. przy użyciu systemu teleinformatycznego "A"; za pośrednictwem platformy e-Puap organowi rentowemu. Co istotne, odpisy przedmiotowych zawiadomień w postaci wydruków, wraz z odpisami ww. zarządzeń zabezpieczenia - zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 12 marca 2018 r. (w trybie art. 43 k.p.a.). Ponadto stwierdzić należy, że wystawione zawiadomienia nie były obarczone wadami formalnymi. Spełniają one bowiem wszystkie wymogi określone art. 67 § 2 up.e.a., z modyfikacją ustanowioną mocą art. 67 § 2a u.p.e.a.
Konkludując, w niniejszej sprawie nie było podstaw, aby uznać wniesioną skargę za zasadną, co oznacza, że zaskarżone postanowienie oddalające skargę na czynności zabezpieczające jest prawidłowe. Z okoliczności sprawy bezspornie wynika, że dokonanie zajęć zabezpieczających nastąpiło prawidłowo, zgodnie z wymogami przewidzianymi w obowiązujących przepisach prawa.
Wymaga zaakcentowania, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne, stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Ta sama reguła obowiązuje w postępowaniu zabezpieczającym.
Trafnie więc Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podniósł, że wniesione przez skarżącego odrębnym pismem zarzuty w postępowaniu zabezpieczającym, zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a., podlegały odrębnej ocenie najpierw organu egzekucyjnego, a następnie organu nadzoru. Obowiązująca bowiem zasada niekonkurencyjności środków prawnych zabrania czynić przedmiotem rozpoznania tych samych zarzutów w dwóch różnych środkach prawnych.
Zastrzeżenia skarżącego, dotyczące postępowania w sprawie udzielenia zabezpieczenia nie mogą odnieść zamierzonego skutku, ponieważ w sposób oczywisty wymykają się spod kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu, ograniczonej tylko i wyłącznie do badania poprawności formalnoprawnej zastosowanych czynności zabezpieczających.
W ocenie Sądu, skarżący zmierza w istocie do zakwestionowania wydanej decyzji o zabezpieczeniu z dnia 15 lutego 2018 r., która została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 16 maja 2018 r., na którą skargę tut. Sąd oddalił wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 635/18 - co jest niedopuszczalne w ramach kontrolowanej w toku niniejszego postępowania sprawy sądowoadministracyjnej.
Powtórzyć trzeba, że skarga uregulowana w art. 54 u.p.e.a. wszczyna postępowanie, którego celem jest jedynie zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnych czynności egzekucyjnych (w tym przypadku zabezpieczających) przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tej czynności, a zatem w postępowaniu w sprawie skargi, kontrolą objęta jest wyłącznie prawidłowość zaskarżonej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 443/17, publ. CBOSA).
Konkludując, stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, a tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi. Organ nie naruszył bowiem wskazanych w skardze przepisów.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło