I OZ 166/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1736/21 o odrzuceniu skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1736/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu wskazano, że M.K. (dalej "skarżąca") pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu [...] sierpnia 2021 r. i pozostało ono bez odpowiedzi. Sąd I instancji powołując przepis art. art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a.") podniósł, iż Sąd zobligowany jest odrzucić skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Stosownie natomiast do art. 57 P.p.s.a skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Natomiast w myśl art. 46 § 1 pkt 1 P.p.s.a każde pismo strony powinno zawierać m.in. imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Ponadto według art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. pismo powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Dlatego też, w ocenie Sądu I instancji pomimo prawidłowego wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych, nie wskazała ona swojego numeru PESEL, wobec czego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Postanowieniem z dnia 3 września 2021 r., sygn. akt I SPP/Wa 213/21 przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. Przewodnicząca Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wyznaczenie dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała adw. P.J. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia; 2. zwolnienie od kosztów opłaty za zażalenie; 3. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu w maksymalnej wysokości; 4. załączenie dokumentów akt sprawy I SA/Wa 404/20 i I SA/Wa 403/20, w których znajdują się akta administracyjne, numer PESEL skarżącej, a także pisma dotyczące również niniejszego postępowania, gdyż przedmiot wszystkich spraw jest taki sam. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, w sytuacji gdy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych oraz w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą I SA/Wa 404/20 i I SA/Wa 403/20 a ponadto skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, co spowodowało brak podstaw do odrzucenie skargi. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie numeru PESEL, bowiem skarżąca uzupełniała wszelkie dokumenty na bieżąco. W uzasadnieniu podniesiono, że brak numeru PESEL nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu. W okolicznościach niniejszej sprawy, gdy w aktach administracyjnych znajduje się numer PESEL strony nie można uznać, że niepodanie go w skardze stanowi brak formalny skargi uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wyjaśnić należy, że jednym z wymogów pisma procesowego – w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., jest podanie numeru PESEL w przypadku, gdy pismo to jest pierwszym pismem w sprawie. Oznacza to, że skarga jako pismo wszczynające postępowanie sądowoadministracyjne, a zatem pierwsze pismo w sprawie, powinna zawierać wskazanie tego numeru. Odnotować przy tym trzeba, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują wyjątków od tego wymogu. Oznacza to, że obowiązek ten musi zostać spełniony również w przypadkach, gdy skarżąca wskazała swój numer PESEL w innych sprawach prowadzonych przed tym samym sądem administracyjnym. Obowiązek ten dotyczy bowiem każdego pierwszego pisma w każdej sprawie sądowoadministracyjnej. W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący – zgodnie z treścią art. 49 § 1 P.p.s.a. – wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że odmienny skutek został przewidziany w przypadku skargi, której braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że skarżąca pismem z [...] czerwca 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Skarżąca nie podała swojego numeru PESEL. W wyniku powyższego, Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia stwierdzonych braków formalnych skargi. Jak wynika z akt sądowych, wezwanie wskazujące prawidłowy termin uzupełnienia braków oraz pouczenie o rygorze niezastosowania się do wezwania zostało doręczone skarżącej [...] sierpnia 2021 r., a zatem siedmiodniowy termin na dokonanie czynności określonej w tym wezwaniu upłynął w dniu [...] sierpnia 2021 r. Skarżąca w tak zakreślonym terminie nie podała brakującego numeru PESEL. Tym samym nie doszło w rozpoznawanym przypadku do naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w zażaleniu podnieść należy, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż bez znaczenia pozostaje okoliczność, że numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, bowiem postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy. Jednocześnie ustawodawca wyraźnie zastrzegł konieczność wskazania numeru PESEL osoby fizycznej przy pierwszej czynności w sprawie (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25 października 2019 r., sygn. akt I OZ 1017/19, 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I OZ 1211/19 i I OZ 1218/19, z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II FZ 18/20, z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II OZ 745/20, 16 marca 2021 r. sygn. akt III OZ 157/21, 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt 108/22, 4 marca 2022 r., sygn. akt I OZ 59/22). Tym samym skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w postanowieniu NSA z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OZ 1154/19, powołanego przez pełnomocnika skarżącej w złożonym w niniejszej sprawie zażaleniu. Odnosząc się natomiast do złożonego przez pełnomocnika skarżącej wniosku o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu podnieść należy, że przyznawane jest ono przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącej winien jest złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stosowny wniosek w tym przedmiocie. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w złożonym zażaleniu pełnomocnik zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą numeru PESEL. Podnieść należy, że wniosek ten zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z uwzględnieniem okoliczności przyznania skarżącej prawa pomocy zgodnie z postanowieniem tego Sądu z dnia 3 września 2021 r. oraz etapu postępowania, na którym rzeczone prawo pomocy zostało przyznane. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.