III SA/Lu 101/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, , po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w L. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w Lublinie z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...]; II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w L. na rzecz M. B. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2022 r., nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie utrzymała mocy decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie z [...] listopada 2021 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania M. B. stypendium rektora na okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: We wniosku z [...] września 2021 r. M. B. (dalej jako "skarżący") zwrócił się do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie (dalej jako "organ" lub "komisja") o przyznanie stypendium rektora na rok akademicki 2021/2022. We wniosku skarżący wykazał następujące kierunki studiów: 1) Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie – kierunek Ekoenergetyka – okres studiowania: od października 2019 r. do obecnie; 2) Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II - kierunek Psychologia – okres studiowania: od października 2014 r. do marca 2015 r.; 3) Uniwersytet Wrocławski - kierunek Filozofia – okres studiowania: od października 2012 r. do marca 2014 r.; 4) Uniwersytet Wrocławski - kierunek Psychologia – okres studiowania: od października 2009 r. do grudnia 2014 r.; Decyzją z 19 listopada 2021 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie odmówiła skarżącemu przyznania stypendium rektora na okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Odwoławcza Komisja Stypendialna decyzją z [...] stycznia 2022 r. utrzymała w mocy decyzję z [...] listopada 2021 r. W uzasadnieniu decyzji komisja ustaliła, że skarżący do 1 października 2021 r. posiadał status studenta przez 87 miesięcy, przekroczył zatem 6 letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478 z późn. zm.), dalej jako "ustawa" lub "Prawo o szkolnictwie wyższym". Z tego powodu komisja nie przyznała skarżącemu stypendium rektora. Organ wskazał, że w opinii Ministerstwa Edukacji i Nauki z dnia 24 września 2021 r. okres 6-letni oznacza łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, tj. 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Tym samym dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. 6-letni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Termin ten biegnie również wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje, na studiach. W przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i ponownego ich, podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa. Do 6-letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania przed wejściem ustawy – Prawo szkolnictwie wyższym i nauce (tj. sprzed 1 października 2018 r.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. B. zaskarżył decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 86 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 86 ust.2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji dopuszczenie do sytuacji, w której w wydaniu zaskarżonej decyzji brał udział pracownik podlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu z mocy prawa, tj. Prorektor ds. Studenckich i Dydaktyki Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie; 2) błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu sprzed 18 grudnia 2021 r., polegającą na nieuprawnionym zrównaniu znaczenia pojęcia "przysługiwania prawa do świadczenia" w postaci stypendium rektora z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie", skutkującą błędnym ustaleniem, że skarżący "nie spełnia wymogów określonych w art. 93 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym z uwagi na sam fakt posiadania przez skarżącego w dniu 1 października 2021 r. statusu studenta przez łączny okres 87 miesięcy; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 r., Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zw. z art. 93 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu sprzed 18 grudnia 2021 r., w zw. z art. 16 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021r., poz. 2232) w związku z opinią Ministerstwa Edukacji i Nauki z dnia 24 września 2021 r., poprzez naruszenie konstytucyjnej hierarchii źródeł prawa i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na opinii organu administracji rządowej, która nie stanowi źródła prawa i nie może być podstawą rozstrzygnięć podejmowanych przez inne podmioty stosujące prawo. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji z 19 listopada 2021 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący nie zgodził się z wykładnią art. 93 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, dokonaną przez komisję. Skarżący powołał orzeczenia sądów administracyjnych, w których uznano, że 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Nie sposób zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z pojęciem "możliwości ubiegania się o świadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta. Skarżący podniósł, że stypendium rektora pobierał tylko raz, przez okres 9 miesięcy, w roku akademickim 2020/2021. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a". W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez skarżącego w skardze i organ w odpowiedzi na skargę. Żadna ze stron nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie w sprawie odmowy przyznania skarżącemu przyznania stypendium rektora. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 18 grudnia 2021 r. Zgodnie z powołanym przepisem, świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 (stypendium socjalne, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomoga i stypendium rektora) oraz art. 359 ust. 1 (stypendium ministra) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Z akt sprawy wynika, że skarżący był studentem Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku psychologia od 1 października 2009 r. do 1 grudnia 2014 r. (jednolite studia magisterskie) oraz od 1 października 2012 r. do 14 marca 2014 r. na kierunku filozofia (studia I stopnia). Od 1 października 2014 r. do 17 marca 2015 r. skarżący studiował na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim na kierunku psychologia (jednolite studia magisterskie), a od 1 października 2019 r. skarżący studiuje na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie na kierunku ekoenergetyka (studia I stopnia). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że w tym stanie faktycznym upłynął wskazany w przepisie art. 93 ust. 2 pkt 1 okres 6 lat, ponieważ do 1 października 2021 r. skarżący posiadał status studenta przez 87 miesięcy. Natomiast prawo do stypendium rektora przysługuje studentowi, który spełnia ustawowe przesłanki do jego uzyskania i studiuje na studiach wymienionych w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie dłużej niż sześć lat (tj. nie dłużej niż 72 miesiące). Stanowisko organu jest błędne. Organ utożsamia bowiem pojęcie "przysługiwania świadczenia" z pojęciem "przysługiwania statusu studenta". Takie rozumienie tego pojęcia nie wynika z treści przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy. Wbrew argumentom organu, prawidłowe odczytanie normy zawartej w powołanym przepisie nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych, wystarczającym jest tu podstawowy rodzaj wykładni – wykładnia językowa. Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 Prawa o szkolnictwie wyższym student może ubiegać się o przyznanie stypendium rektora. Brzmienie powołanego przepisu wyłącza możliwość uznania, że samo posiadanie statusu studenta jest równoznaczne z przysługiwaniem prawa do stypendium. Aby świadczenie przysługiwało, muszą zostać spełnione następujące warunki: ubiegający się musi mieć status studenta, we wniosku o przyznanie stypendium musi wyrazić wolę ubiegania się o pomoc oraz musi spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danego stypendium. Przesłanki ubiegania się o stypendium rektora określono w art. 91 ustawy. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy, stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Analogiczne wymogi oraz konieczność złożenia wniosku przewidziane są w § 5, § 20 i § 21 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 24 Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie z 25 lutego 2021 r. (dalej jako "Regulamin świadczeń UP"). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, należy je odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku potocznym ("przysługiwać" to "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" - Słownik języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego) i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, ma znaczenie to, że student występował o świadczenie, które zostało mu przyznane i je pobrał. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy student może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia. W ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym brak przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. W ocenie sądu 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy, czyli świadczenie pobiera. Nie sposób natomiast zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta (vide np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4082/21; z 1 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3967/21; oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: z 23 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 309/21, z 10 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 352/20; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi: z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 106/20 i z 4 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 688/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1066/21 i sygn. akt 1245/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2421/21). Należy zauważyć, że w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wskazano, że "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Zatem przedstawione wyżej rozumienie użytego w art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy pojęcia "przysługiwania świadczeń", jako odnoszącego się do pobierania stypendiów, czyli do stypendiów przyznanych, jest zgodne z uzasadnieniem projektu ustawy. Zauważyć również należy, że przepisy art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 Prawa o szkolnictwie wyższym określają, w jakich sytuacjach studentowi nie przysługuje prawo do stypendium lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Żaden z wymienionych przepisów nie wiąże jednak prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania, co może być spowodowane nie tylko nieprzykładaniem się do nauki, lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną. W konsekwencji uprawnione jest stwierdzenie, że 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, należy odnosić do okresu, w którym student spełniał przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie pomoc taką otrzymywał, czyli pobierał przyznane mu stypendium. Zatem organ rozstrzygający w niniejszej sprawie dokonał błędnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy i bezpodstawnie powiązał początek przewidzianego w tym przepisie okresu 6 lat z momentem rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie pomocy. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ została podpisana przez tę samą osobę, przewodniczącą Odwoławczej Komisji Stypendialnej - Prorektor ds. Studenckich i Dydaktyki Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, która podpisała decyzję z [...] listopada 2021 r. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Według § 4 ust. 1 Regulaminu świadczeń UP, stypendium rektora przyznaje Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów. Odwoławczą Komisję Stypendialną dla Studentów oraz Odwoławczą Komisję Stypendialną dla Doktorantów powołuje Rektor na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego oraz właściwego organu samorządu doktorantów. W skład Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów oraz Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Doktorantów nie mogą być powołane osoby wchodzące w skład odpowiednio Wydziałowych Komisji Stypendialnych dla Studentów lub Wydziałowej Komisji Stypendialnej dla Doktorantów (§ 4 ust. 3 Regulaminu świadczeń UP). W skład Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów wchodzą: 1) prorektor ds. studenckich i dydaktyki – jako przewodniczący, 2) po jednym przedstawicielu studentów każdego wydziału, delegowanym przez Radę Uczelnianą Samorządu Studenckiego, 3) koordynator Biura Stypendiów Studenckich (§ 4 ust. 4 Regulaminu świadczeń UP). Decyzje wydane przez komisję, o których mowa w ust. 1 i 2 podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z jego upoważnienia wiceprzewodniczący komisji (§ 4 ust. 7 Regulaminu świadczeń UP). Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów powołana została zarządzeniem nr 92 Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie z 29 września 2021 r. W § 1 zarządzenia został wymieniony skład komisji. Zgodnie z § 1 ust. 1, przewodniczącym Komisji została Prorektor ds. studenckich i dydaktyki dr hab. U. K.-K.. Decyzje komisji z [...] listopada 2021 r. i [...] stycznia 2022 r. podpisała Prorektor ds. studenckich i dydaktyki dr hab. U. K.-K. jako przewodnicząca komisji. Z powyższych aktów wewnętrznych określających skład Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie wynika, że organ ten składa się z dziewięciu członków oraz że wydaje decyzje w pełnym składzie. Decyzje wydawane przez organ kolegialny stanowią wyraz wspólnego rozstrzygnięcia jego członków, którzy tworzą całość. Organy kolegialne orzekające w składzie plenarnym nie mają możliwości przekazania innemu podmiotowi lub pracownikowi swoich uprawnień, jeżeli nie wynika to wprost z aktu prawnego ten organ ustanawiającego. Ani z Regulaminu świadczeń UP ani z zarządzenia Rektora o powołaniu komisji nie wynika, aby orzeczenia komisji mogły zapadać w innym składzie niż kompletny, czyli 9-osobowy, brak też unormowań wskazujących na możliwość podejmowania decyzji większością głosów. Z dokumentów statuujących komisję odwoławczą nie wynika zatem, aby istniała możliwość takiego ukształtowania osobowego składu komisji orzekającego ponownie w danej sprawie, aby nie znaleźli się w nim członkowie składu orzekającego, który wydał pierwsze rozstrzygnięcie w tej sprawie. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w takiej sytuacji przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania. Podsumowując stwierdzić należy, że organ rozstrzygając w niniejszej sprawie dokonał wadliwej interpretacji przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. W konsekwencji błędnie uznał, że okoliczność odbywania przez skarżącego studiów przez okres ponad 6 lat jest równoznaczna z utratą przez skarżącego uprawnienia do uzyskania stypendium rektora. Jak wykazano wyżej, nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec termin 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Termin ten należy odnosić do okresu, kiedy świadczenie rzeczywiście studentowi przysługiwało, w następstwie złożenia przez niego wniosku i spełnienia określonych przesłanek, czyli do okresu, w którym student stypendium pobierał. To właśnie ten czas zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie może przekroczyć łącznie 6 lat. Organ w niniejszej sprawie w ogóle nie ustalał jednak, czy i ewentualnie w jakim okresie w czasie swoich studiów począwszy od 2009 r. skarżący pobierał stypendium, co stanowi naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Ubocznie zauważyć należy, że dopiero na skutek zmiany przepisu art. 93 Prawa o szkolnictwie wyższym dokonanej z dniem 18 grudnia 2021 r. określono jednoznacznie w art. 93 ust. 4 ustawy, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną i dokonać ustaleń co do okresu pobierania przez skarżącego stypendium w okresie studiowania na Uniwersytecie Wrocławskim, Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i Uniwersytecie Przyrodniczym. Dopiero wówczas możliwe będzie rozstrzygnięcie o możliwości przyznania stypendium rektora. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).